Ομιλία στο Έκτακτο Συνέδριο Του ΠΑ.ΣΟ.Κ. (Απόσπασμα)
Αθήνα, 6 Φεβρουαρίου 2004
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Σας ευχαριστώ για το χειροκρότημα, σας ευχαριστώ για την τιμή που μου κάνετε.
Σας χαιρετίζω όλους στο Έκτακτο Συνέδριό μας, ένα Συνέδριο που θα σηματοδοτήσει την πορεία μας για τη νίκη στις 7 του Μάρτη. Η 7 του Μάρτη θα είναι δική μας μέρα
Σας χαιρετίζω σε αυτό το Συνέδριο που θέλει να δείξει σε όλη την Ελλάδα την αποφασιστικότητά μας, να διαμορφώσουμε συνεχώς νέες συνθήκες, συνθήκες ανανέωσης και αλλαγής, για να πάμε την Ελλάδα πιο ψηλά, πιο μπροστά.
Σας χαιρετίζω σε αυτό το Ολυμπιακό Κέντρο της Νίκαιας, το Σπίτι της Άρσης Βαρών, το χώρο που θα γίνουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην άρση βαρών και αυτό που βλέπουμε είναι μια απόδειξη της προσπάθειας που κάναμε και για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, αλλά προπαντός ν΄ αλλάξουμε με έργα ολόκληρη την Ελλάδα. Και αλλάζει η Ελλάδα.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Εδώ, βλέπουμε και κάτι άλλο που θέλω να τονίσω στην αρχή της ομιλίας μου. Τα έργα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες που κάνουμε, είναι έργα που έχουν μετα-ολυμπιακή χρησιμότητα. Δεν χτίσαμε, δεν φροντίσαμε μονάχα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, αλλά φροντίζουμε και για την ανάπτυξη μετά, για να είναι πάντα υψηλή και να διορθωθούν και να βελτιωθούν και να συνεχίσουν οι βιοτικές μας συνθήκες, οι συνθήκες ζωής του ελληνικού λαού να γίνονται καλύτερες.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Σήμερα είμαστε όλοι εδώ για να ολοκληρώσουμε την πολιτική πρωτοβουλία που ξεκίνησα στις 7 του Γενάρη. Είναι η τελευταία φορά που απευθύνομαι ως Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και Πρωθυπουργός της χώρας σε όλους εσάς. Εσείς και εγώ μαζί τα τελευταία οκτώ χρόνια πετύχαμε να διαμορφώσουμε μια Ελλάδα με οικονομική σταθερότητα, υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, μια Ελλάδα με προοπτική. Εσείς και εγώ μαζί δώσαμε κύρος στη χώρα, της επιτρέψαμε να έχει παρουσία στο διεθνή περίγυρό της, πετύχαμε μια Ελλάδα με αναγνώριση. Εσείς και εγώ μαζί μπορούμε να παρουσιάσουμε έναν απολογισμό διακυβέρνησης, που δείχνει μια νέα πραγματικότητα για τους πολίτες της χώρας. Πετύχαμε μια Ελλάδα με δημιουργική δυναμική. Η Ελλάδα σήμερα είναι διαφορετική και καλύτερη από την Ελλάδα του 1996.
Σήμερα είναι μια δύσκολη μέρα για μένα και πιστεύω και για σας. Μια δύσκολη μέρα γιατί ολοκληρώνεται ένας αγώνας που μας ένωσε. Αγώνας που προέκυπτε από την εντολή σας. Από την εντολή ότι έχω το χρέος και την ευθύνη για τη δημιουργική πορεία της παράταξης, ότι θα πρέπει να αγκαλιάσω και να κινητοποιήσω όλους για να προωθήσουμε την αλλαγή της κοινωνίας, να κάνουμε πράξη τις αρχές, επιδιώξεις και το όραμά μας. Ήταν ένας αγώνας στη διάρκεια του οποίου μοιραστήκαμε χαρές, ελπίδες, απογοητεύσεις, αλλά προπαντός την ικανοποίηση ότι αλλάζουμε τα πράγματα, προχωρούμε. Η σημερινή μέρα είναι και μια μέρα χαράς. Όχι μόνο γιατί προχωρήσαμε, γιατί τα αποτελέσματα είναι γύρω μας ορατά. Αλλά κυρίως γιατί όλοι εμείς μαζί πραγματοποιούμε τώρα ένα νέο ξεκίνημα, μπαίνουμε με ορμή σε μια νέα εποχή, ανανεώνουμε τις δυνάμεις μας. Δίνουμε έτσι ουσιαστική συνέχεια γι' αυτό που πραγματοποιήσαμε τα οκτώ χρόνια που πέρασαν.
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Η σχέση μεταξύ μας ήταν μια σχέση εμπιστοσύνης. Απέρρεε από τις κοινές επιδιώξεις όλων μας. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. να ξεπεράσει αγκυλώσεις, να μη παρασυρθεί σε στασιμότητα, να συγκρουσθεί με κατεστημένα συμφέροντα και νοοτροπίες, να μην υποκύψει στον εφησυχασμό της εξουσίας. Δεν ήταν εύκολο τα χρόνια αυτά να παλέψουμε όλα αυτά τα φαινόμενα. Γιατί οι αντίρροπες στη δικιά μας δυναμική δυνάμεις στηρίζονταν στη κοινωνική οργάνωση, σε κυρίαρχες νοοτροπίες και σε τρόπους λειτουργίας που εμείς οι ίδιοι ενισχύσαμε. Σ' αυτή την προσπάθειά μου είχα εσάς ενεργούς συμπαραστάτες. Εδώ στα Συνέδριά μας με στηρίξατε με καθαρές λύσεις, με ενισχύσατε με καθαρές εντολές. Απαντήσατε σε όλους που δεν κατανοούσαν την αναγκαιότητα να διαμορφώσουμε νέες πολιτικές, ότι το νέο είναι ο μοχλός της δυναμικής μας και η βάση πάνω στην οποία στηρίζουμε την πορεία μας.
Η άποψή μου για την πολιτική πηγάζει από ένα όραμα κοινωνίας. Η πολιτική μου στράτευση δεν είχε και δεν έχει ως στόχο την εξουσία. Η εξουσία δεν είναι αυτοσκοπός. Η εξουσία χωρίς κοινωνικό όραμα δικαιοσύνης και ελευθερίας, είναι αντιδραστική. Αυτό το όραμα κοινωνίας, το δικό μας όραμα βασίζεται στην αξία και το σεβασμό του ανθρώπου, συνεπάγεται κανόνες δράσης. Προσπάθησα να τους ακολουθήσω. Πολέμησα και θα συνεχίσω να πολεμώ την υποκρισία στην πολιτική, τη δημαγωγία, την μετατροπή της πολιτικής σε αρένα όπου όλα επιτρέπονται.
Είχαμε επίγνωση για τις πραγματικές δυνατότητές μας. Επίγνωση ότι οφείλουμε να έχουμε σχέδιο και ότι η μετατροπή του σε πράξη απαιτεί δουλειά, επιμονή και συνέπεια. Είχαμε την ευαισθησία να προχωρούμε με μέτρο, με γνώση της συνθετότητας των προβλημάτων για να μη τραυματίσουμε τον κοινωνικό ιστό. Είχαμε τη θέληση να δημιουργούμε πεποιθήσεις και να αδιαφορούμε για εικόνες και εφήμερες εντυπώσεις. Αυτή η στάση σε μια χώρα εξωστρέφειας, όπου η πολιτική στηρίζεται σε υποσχέσεις, μεγάλα λόγια, θεατρικές κινήσεις, ξένισε και ξενίζει. Όμως για μένα και για μας η ειλικρινής προσέγγιση στους πολίτες ήταν και εκείνη που διατήρησε το κίνημά μας ψηλά, μας έδωσε τις νίκες και έθεσε νέα πρότυπα για τον πολίτη.
Είχαμε και διαφωνίες και αντιπαραθέσεις ανάμεσά μας. Όμως αν μερικές φορές οι διαφωνίες έδωσαν το τόνο στη δημόσια εικόνα του κινήματός μας, για μένα πάντα κυρίαρχη ήταν πεποίθηση ότι ανήκουμε όλοι στην παράταξη που θέλει το καινούργιο και το διαφορετικό. Γι' αυτό και η κοινή δράση όλων, η συστράτευση, η υποβάθμιση των αντιθέσεων και η ανάδειξη της κοινής γραμμής ήταν η αρχή μου. Ήθελα και πιστεύω σ' ένα ΠΑ.ΣΟ.Κ. ενωμένο και δυνατό.
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Θα επαναλάβω αυτά που δήλωσα στην Κεντρική Επιτροπή. Συμμετέχω στην εκλογική αναμέτρηση. Θα βοηθήσω τον νέο Πρόεδρο και το ΠΑ.ΣΟ.Κ. να αξιοποιήσουν την πείρα και τη δουλειά της οκταετίας. Θα συμβάλω στη διαμόρφωση των θέσεών μας. Θα είμαι παρών στη δύσκολη αλλά συναρπαστική πορεία της χώρας προς τα εμπρός. Γιατί ήταν και παραμένει για μένα σκοπός ζωής μια ανοιχτή και ελεύθερη κοινωνία με περισσότερες δυνατότητες για τον καθένα, μια πατρίδα με κύρος και παρουσία μακριά από κούφιους πατριωτισμούς. Αυτό το σκοπό υπηρέτησα και θα υπηρετήσω και σήμερα και αύριο.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Σήμερα ξεκινά η πορεία για τη Νίκη στις 7 Μαρτίου. Σήμερα ξεκινά μια νέα εποχή για το ΠΑ.ΣΟ.Κ., τη μεγάλη δημοκρατική και προοδευτική παράταξη. Η νέα ηγεσία του ΠΑ.ΣΟ.Κ. είναι η νέα ηγεσία της χώρας. Η νέα ηγεσία της χώρας θα οδηγήσει την Ελλάδα πιο ψηλά και πιο μπροστά. Σήμερα είμαστε εδώ, όλες οι γενιές του Κινήματος μαζί. Η ενότητα και η συσπείρωση της μεγάλης δημοκρατικής παράταξης είναι η εγγύηση για τη νίκη.
Όμως, δεν είμαστε μόνο εμείς εδώ. Μας παρακολουθεί ολόκληρη η ελληνική κοινωνία που θέλει να προχωρήσουμε με τόλμη και δύναμη. Εδώ βρίσκονται όλοι οι προοδευτικοί πολίτες, που θέλουν να επιταχύνουμε την προσπάθεια. Εδώ βρίσκονται οι προσδοκίες της νέας γενιάς.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Πολλά που σήμερα τα θεωρούμε αυτονόητα ή κεκτημένα χρειάσθηκαν αγώνα, μόχθο, συνέπεια, επιμονή. Κεντρικός αντίπαλός μας ήταν και εξακολουθούν να είναι τα κατεστημένα συμφέροντα, οικονομικές και κοινωνικές εξουσίες που επιθυμούν να χειραγωγήσουν την πολιτική, οι παρωχημένες αντιλήψεις για την πολιτική, για την οργάνωση και λειτουργία της κοινωνίας. Κι' αυτά όλα -ας το θυμηθούμε- αντέδρασαν και αντιδρούν σε κάθε βήμα που επιχειρούσαμε για να αλλάξουμε τα πράγματα.
- Υπερασπιστήκαμε και εμπεδώσαμε αντιλήψεις που επεδίωκαν τομές και ρήξεις. Που δεν συμβιβάστηκαν μπροστά στο πολιτικό κόστος. Που δεν αρκέσθηκαν στην βολική διαχείριση της στασιμότητας, δεν παραιτήθηκαν, αλλά απάντησαν επιθετικά σε κάθε πρόκληση.
- Υπερασπιστήκαμε και εμπεδώσαμε αντιλήψεις και στάσεις πολιτικής που υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον για το σήμερα, αλλά και για το αύριο. Που αντιστέκονται στα ειδικά συμφέροντα. Που λένε όχι στα συντεχνιακά συμφέροντα. Όχι στις νοοτροπίες της ομάδας.
Το αποτέλεσμα: Συμβάλαμε στην αλλαγή αντιλήψεων για τη ταυτότητα και τη λειτουργία της κοινωνίας μας. Δημιουργήσαμε αυτοπεποίθηση. Τη συνείδηση στον ελληνικό λαό, ότι έχουμε δυνατότητες. Χρέος μας να συνεχίσουμε πιο αποφασιστικά, πιο δυναμικά. Για μια Ελλάδα νέων δυνατοτήτων και νέων ευκαιριών για όλους τους Έλληνες. Για την Ελλάδα της πραγματικής οικονομικής και κοινωνικής σύγκλισης. Για την Ελλάδα της κοινωνικής δικαιοσύνης και της συνοχής.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Κλείνει μια οκταετία που άλλαξε την Ελλάδα. Δεν θα αναφερθώ σε αριθμούς. Στα οκτώ αυτά χρόνια χρησιμοποίησα πολύ αριθμούς και μεγέθη γιατί πιστεύω ότι οι αριθμοί και τα αντικειμενικά μεγέθη είναι το ισχυρότερο αντίδοτο στην υπερβολή και τη δημαγωγία στην πολιτική. Οι αριθμοί μερικές φορές κουράζουν. Αλλά πιο πολύ κουράζει και μάλιστα εκνευρίζει η υπερβολή και η δημαγωγία. Γιατί περιέχει ψεύδη και υποκρισία. Αποπροσανατολίζει το λαό. Συντηρεί τον κυνισμό και την απόσταση από την πολιτική. Θέλω να δούμε με καθαρότητα και σαφήνεια αυτό που υπάρχει πίσω από τους αριθμούς.
Το πρώτο είναι η οικονομική σταθερότητα. Η οικονομική σταθερότητα είναι η στέρεα βάση της οικονομικής ανάπτυξης. Η οικονομική ανάπτυξη είναι ο μοχλός για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου. Δημιουργεί πόρους, που περνούν μέσα από τους αναδιανεμητικούς μηχανισμούς με κατεύθυνση την αύξηση των εισοδημάτων και την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους. Υπάρχουν στον κόσμο διαφορετικά μοντέλα οικονομικής ανάπτυξης, κοινωνικού κράτους και μηχανισμών αναδιανομής. Κάθε κοινωνία βάζει τη δική της σφραγίδα. Όμως, όλα τα βιώσιμα μοντέλα ανάπτυξης, αναδιανομής και κοινωνικού κράτους στηρίζονται στην οικονομική σταθερότητα. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχάσουμε ποτέ. Τα μοντέλα ανάπτυξης, αναδιανομής και κοινωνικού κράτους, που πλήττουν την οικονομική σταθερότητα είναι βραχύβια και επικίνδυνα πειράματα. Οδηγούνται σε κατάρρευση με βαρύτατες συνέπειες για το κοινωνικό σύνολο.
Με το ευρώ αφήσαμε πίσω μας την εποχή της διολίσθησης και της υποτίμησης της δραχμής. Τα επιτόκια είναι ίδια με τα ευρωπαϊκά. Ο πληθωρισμός είναι στα χαμηλότερα επίπεδα εδώ και δεκαετίες. Το δημόσιο χρέος μειώθηκε κατά 12 ποσοστιαίες μονάδες ως ποσοστό του ΑΕΠ. Το έλλειμμα του προϋπολογισμού δεν έχει καμία σχέση με τα διψήφια ελλείμματα των αρχών της δεκαετίας του '90. Η καρδιά της χώρας, δηλαδή, η οικονομία χτυπά με σταθερό ρυθμό. Η χώρα, η κοινωνία έχει γι' αυτό το λόγο τη δυνατότητα να ιεραρχεί τις επιδιώξεις της και να οργανώνει την πραγματοποίησή τους. Η σταθερότητα στην Ελλάδα επιτεύχθηκε μέσα από το στόχο της ΟΝΕ. Η ΟΝΕ είναι με άλλα λόγια μια «συντομογραφία» για την οικονομική σταθερότητα. Δεν σημαίνει όμως πως έχεις εξασφαλισμένη την οικονομική σταθερότητα ανεξάρτητα από τις επιλογές σου. Η συμμετοχή στην ευρωπαϊκή ζώνη οικονομικής σταθερότητας προϋποθέτει τη διαρκή επαγρύπνηση για τη διαφύλαξη και διατήρηση της δικής σου οικονομικής σταθερότητας.
Το δεύτερο σημαντικό αποτέλεσμα της προσπάθειάς μας είναι το κύρος της Ελλάδας στην Ευρώπη και τον κόσμο. Στο παγκόσμιο χωριό είμαστε όλοι γείτονες. Το παρόν και το μέλλον μιας χώρας εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από το κύρος και τη σοβαρότητα που εμπνέει και εκπέμπει. Το κύρος και η σοβαρότητα δεν είναι το ύφος στις συναντήσεις κορυφής. Είναι η σοβαρότητα στις πολιτικές. Είναι η καθαρότητα και η σαφήνεια στις θέσεις. Είναι η συνέπεια στην εφαρμογή των πολιτικών και στην επίτευξη των στόχων. Η διεθνής θέση εξαρτάται και από το πώς προχωρά η χώρα στην οικονομία, στην δημοκρατική διακυβέρνηση, στην κοινωνική συνοχή από τα πρότυπα που αναδεικνύει. Οι χώρες που είτε χάνουν τον έλεγχο της οικονομικής τους κατάστασης είτε στηρίζονται σε αυταρχισμό και κοινωνικές διακρίσεις, χάνουν και κύρος. Και όταν χάνουν το κύρος τους είναι πολύ πιο δύσκολο να βρουν το σωστό δρόμο προς την διεθνή συνεργασία και την οικονομική ανάπτυξη.
Τα τελευταία οκτώ χρόνια περάσαμε από το περιθώριο στον σκληρό πυρήνα διαμόρφωσης των αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό έγινε με σκληρή και συστηματική προσπάθεια που μας ανέδειξε. Δείξαμε ότι είμαστε μια χώρα που θέλει να συμμετέχει, που δεν ασπάζεται θεωρίες απομόνωσης. Δεν συντηρεί ανιστόρητους εθνικισμούς και αντιπαλότητες. Μια χώρα για την οποία η συνεργασία δεν αποτελεί πρόσχημα. Χάρη σ' αυτή την πολιτική πετύχαμε την ένταξη της Κύπρου. Καταστήσαμε τα θέματα των ελληνοτουρκικών σχέσεων και κοινοτικά θέματα ώστε και η Ένωση να πιέζει για την επίλυσή τους. Πρωταγωνιστούμε στη Βαλκανική. Εντάξαμε πλήρως τη χώρα στις ευρωπαϊκές διεργασίες. Πρέπει να έχουμε συνείδηση του δρόμου που διανύσαμε. Να μη ξεχάσουμε με ποιους τρόπους, ποια μέσα, ποιες πολιτικές διατηρούμε μια ισχυρή διεθνή θέση. Να είμαστε πρωτοπόροι μιας ευρωπαϊκής πολιτικής, να ρυθμίσουμε με δημιουργικό πνεύμα τα ανοικτά θέματα, να αναδεικνύουμε έμπρακτα την πίστη μας στη διεθνή συνεργασία.
Το τρίτο αποτέλεσμα της προσπάθειάς μας είναι η νέα εθνική αυτοπεποίθηση αλλά και η νοοτροπία οργάνωσης και προγραμματισμού, που αρχίζει να κυριαρχεί στην κοινωνία. Η Ελλάδα ήταν μια χώρα συνηθισμένη να ζει με δυσάρεστες εκπλήξεις. Οικονομικές κρίσεις που την έπλητταν, πρωτοβουλίες συμμάχων που αδιαφορούσαν γι' αυτήν, τεράστιες εσωτερικές αδυναμίες που την άφηναν έκθετη. Αυτή η ιστορική εμπειρία γέννησε τη νοοτροπία του φόβου για το αύριο, της καχυποψίας και της υπερβολής. Η αίσθηση ρευστότητας και προσωρινότητας δικαιολόγησε στην πολιτική πράξη την απαξίωση κάθε έννοιας προγράμματος και σχεδιασμού. Η απουσία σχεδιασμού οδηγούσε την Ελλάδα σε όλο και μεγαλύτερη αδυναμία. Η πολιτική συνέβαλλε καθοριστικά σ' αυτό το εθνικό πρόβλημα. Αντί να το αντιμετωπίσει, το υιοθέτησε, και το βάφτισε πολύ βολικά ως αυτονόητη «ελληνική ιδιαιτερότητα».
Σήμερα, έχουμε κατακτήσει μια νέα εθνική αυτοπεποίθηση, αλλά δεν έχουμε απαλλαγεί οριστικά από περασμένες νοοτροπίες. Γι' αυτό και παρατηρούμε συχνά τον εκτροχιασμό της δημόσιας συζήτησης από τα ουσιώδη ζητήματα, στη μιζέρια, στην άρνηση, στην απαισιοδοξία. Παρατηρούμε την αποδοχή της προχειρότητας και της επιθετικότητας να αποκαθιστά το επιχείρημα και τη σκέψη. Η αλλαγή της χώρας απαιτεί την οριστική εγκατάλειψη αυτής της νοοτροπίας. Αν θέλουμε μια Ελλάδα που να έχει προοπτική εμείς όλοι πρέπει να δίνουμε με τη στάση μας την εικόνα σταθερότητας, ψυχραιμίας, σοβαρότητας, εργατικότητας, μακρόπνοου σχεδιασμού, προσήλωσης στο στόχο και συναίνεσης στα αυτονόητα. Όλο και περισσότερο να γίνεται συνείδηση πως εμείς φτιάχνουμε το μέλλον μας με σκληρή δουλειά. Εμείς, έχουμε τη μοίρα στα χέρια μας. Κανένας άλλος δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα ούτε να μας βοηθήσει, ούτε να μας καταστρέψει. Ούτε αυτόματοι πιλότοι υπάρχουν ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση θα φροντίζει για μας, ούτε κάποιοι μπορούν να δολοπλοκούν εναντίον μας χωρίς την αδιαφορία και την απραξία μας. Η αυτοπεποίθηση, η πρωτοβουλία, η αυτενέργεια, η οργανωμένη σκληρή και συστηματική δουλειά είναι το μήνυμα που δώσαμε τα χρόνια αυτά και δεν πρέπει να ξεχάσουμε. Και οφείλουμε να το δίνουμε και στο μέλλον.
Συντρόφισσες, σύντροφοι,
Έχουμε πολλά ακόμα να κάνουμε. Οι υπεύθυνοι και ενεργοί πολίτες σήμερα έχουν νέες απαιτήσεις γιατί η εποχή μας είναι η εποχή των ραγδαίων αλλαγών και των συνεχών ανατροπών. Οι υπεύθυνοι και ενεργοί πολίτες σήμερα έχουν πιο σύνθετες απαιτήσεις γιατί η εποχή μας είναι εξαιρετικά πολύπλοκη κι αντιφατική. Οι υπεύθυνοι και ενεργοί πολίτες σήμερα έχουν πολύ περισσότερες απαιτήσεις γιατί η εποχή μας χαρακτηρίζεται από νέες ανάγκες και νέα προβλήματα, νέες πηγές ανισότητας, ανελευθερίας, εκμετάλλευσης, εξουσίας. Και εμείς, οι σοσιαλιστές, χαιρετίζουμε την απαιτητικότητα και την υπευθυνότητα των πολιτών.
Η στάση τους μας αναγκάζει να γίνουμε πιο δημιουργικοί, πιο πειστικοί, πιο επινοητικοί. Πιο ικανοί να ικανοποιήσουμε τις προσδοκίες των πολιτών. Την προσδοκία να αυξηθεί η οικονομική ανάπτυξη. Να αυξηθεί η απασχόληση και να μειωθεί η ανεργία. Την προσδοκία να συγκλίνουμε σε όλα τα επίπεδα με τις ευρωπαϊκές χώρες. Την προσδοκία να εξασφαλίσουμε πιο ικανοποιητικές υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας. Την προσδοκία να εξασφαλίσουμε ένα ακόμα υψηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης. Την προσδοκία να τονωθεί περισσότερο το αίσθημα ασφάλειας. Την προσδοκία τους για πιο ενισχυμένο ρόλο της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια και την περιφέρειά μας. Την προσδοκία για ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την προσδοκία για ειρήνη και συνεργασία στον σύνθετο κόσμο στον οποίο ζούμε. Σ' αυτές τις προσδοκίες οφείλουμε να ανταποκριθούμε.
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Αυτά που πετύχαμε, ό,τι σχεδιάσαμε, ό,τι εφαρμόσαμε σχετίζεται άμεσα με τη μεγάλη μας προγραμματική προσπάθεια, για τα έτη 2004-2008. Χτίζουμε σ' αυτό που δημιουργήσαμε. Αλλά ταυτόχρονα επιλέγουμε τη βελτίωση και διόρθωση των πολιτικών μας. Νέα μέσα, νέους στόχους για να αντιμετωπίζουμε τις ανάγκες των πολιτών. Το πλαίσιο της συνεχούς μεταρρύθμισης αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της προσπάθειάς μας. Το όραμά μας είναι πάντα το ίδιο, η δικαιότερη και πιο ελεύθερη κοινωνία. Αλλά αυτό το όραμά μας χρειάζεται συνεχώς νέες πολιτικές εφαρμογής. Τα επόμενα βήματα, οι νέες πολιτικές και τα καινούργια επιτεύγματα οφείλουν να εντείνουν τη δυναμική της κοινωνίας για πρόοδο. Να συμβάλλουν αποφασιστικά σε ένα καλύτερο παρόν και για ένα ακόμα καλύτερο μέλλον. Να ενδυναμώσουμε την κοινωνία μας με νέες δυνατότητες και ευκαιρίες. Να απλώσουμε την ευημερία σ' ολόκληρη την κοινωνία.
Συντρόφισσες, σύντροφοι,
Μετά από οκτώ χρόνια στην ηγεσία του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και της Κυβέρνησης, μετά από δύο νικηφόρες για τη μεγάλη μας παράταξη αναμετρήσεις, είχα δηλώσει στις 7 Γενάρη:
«Ένα κόμμα και μια κυβέρνηση πρέπει να ανανεώνονται. Και ο ηγέτης τους πρέπει να είναι εκφραστής της ανανέωσης. Ένα κόμμα κερδίζει με την ανανέωση δυνάμεις, δυναμική, ιδέες, ικανότητες. Ένα κόμμα εκσυγχρονισμού και αλλαγής πρέπει να επιδιώκει περισσότερο από κάθε άλλο την ανανέωση. Και κυρίως να εφαρμόζει στην πράξη την ανανέωση που επαγγέλλεται. Να μην παρασύρεται από τους χίλιους δύο λόγους που πάντα προβάλλουν όσοι θέλουν να μονοπωλούν θέσεις στο διηνεκές. Ο εγωισμός της μονιμότητας είναι βαθιά συντηρητική συμπεριφορά. Δυναμική και συνέχεια υπάρχει σε μία παράταξη όταν νέα πρόσωπα αναλαμβάνουν ευθύνες χρησιμοποιούν και νέους συνεργάτες, κινητοποιούν νέα στελέχη. Όταν η εξέλιξη δημιουργεί την ελπίδα νέων προσεγγίσεων, νέων πολιτικών.
Βαθύτατη πίστη μου, από τη στιγμή που ανέλαβα τη διακυβέρνηση της χώρας, είναι ότι ως πρωθυπουργός έχω υποχρέωση όχι μόνο για την διακυβέρνηση της χώρας αλλά και για την καθιέρωση προτύπων που συντελούν στην πρόοδο του τόπου.
Αν ρίξουμε μια ματιά γύρω μας στις αναπτυγμένες χώρες θα διαπιστώσουμε ότι κατά κανόνα οι ηγεσίες αλλάζουν σε τακτά διαστήματα. Η αντίληψη που επικρατεί στην Ελλάδα ότι στην πολιτική ισχύει η μονιμότητα χωρίς χρονικό όριο δεν συμβιβάζεται με τη σημερινή πραγματικότητα της συνεχούς κοινωνικής μεταβολής. Και η Ελλάδα έχει ανάγκη να αλλάζει τις ηγεσίες της.
Ένας ηγέτης πρέπει να έχει την τόλμη να δημιουργεί νέα δεδομένα που προωθούν την πολιτική που πιστεύει. Να δίνει την απάντηση σε κείνους που βλέπουν στην πολιτική μόνο προσωπικά κίνητρα και υπολογισμούς».
Είναι βαθιά πεποίθησή μου ότι στον δημόσιο βίο η ανανέωση αποτελεί συστατικό στοιχείο της προόδου. Η ανανέωση είναι η απόκριση στις νέες ανάγκες και τις νέες προκλήσεις. Η ανανέωση παντού είναι η απάντησή μας στην πρόκληση του συνεχούς εκσυγχρονισμού. Η ανανέωσή μας είναι η απάντηση στην πρόκληση της κοινωνίας για νέες λύσεις: Είναι η ανταπόκριση στον βαθύτερο παλμό της κοινωνίας.
Οι αλλαγές σε πρόσωπα είναι πάντα μια δύσκολη υπόθεση που προκαλεί αμφιθυμία και συναντά αντικρουόμενες αντιδράσεις. Κανείς δεν αντιτίθεται στην αρχή της ανανέωσης, αλλά πάρα πολλοί είναι αντίθετοι στην εφαρμογή της ιδίως όταν αφορά τους ίδιους. Ο κανόνας της μονιμότητας στην πολιτική δεν έχει υπερασπιστές αλλά η πρακτική της μονιμότητας έχει άπειρους οπαδούς. Όποιος κατορθώνει να σπάσει αυτό το φαύλο κύκλο του «ναι μεν αλλά» δημιουργεί δυναμική, δίνει ζωντάνια στις ιδέες και στην πρακτική του.
Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. έχει δείξει ότι μπορεί να κάνει πράξη την ανανέωση. Το έδειξε το 1996. Το δείχνει και σήμερα. Σήμερα που γίνεται η πρόταση το τιμόνι να αναλάβει ένα νέος άνθρωπος. Ένα στέλεχος του κινήματος με μεγάλη κυβερνητική εμπειρία. Με στέρεους δεσμούς με την ίδια την κοινωνία. Με σταθερές αρχές και πρωτοποριακές ιδέες. Με ρηξικέλευθο και ανοικτό πνεύμα. Με διάθεση για ρήξεις. Με διεθνή αναγνώριση. Με σοβαρότητα και χαμηλούς τόνους. Ο Γιώργος Παπανδρέου.
Συντρόφισσες, σύντροφοι,
Βρισκόμαστε στην απαρχή ενός νέου πολιτικού κύκλου. Η ταχύτητα της παγκοσμιοποίησης, η στενή αλληλεπίδραση της εσωτερικής με την εξωτερική πολιτική, η πρόοδος της τεχνολογίας, οι νέες περιφερειακές ανισότητες, οι νέοι κοινωνικοί αποκλεισμοί, όλα αυτά διαμορφώνουν μια νέα πραγματικότητα. Οι πολίτες απέναντι στις προκλήσεις και τα προβλήματα της νέας εποχής έχουν να διαλέξουν ανάμεσα σε δυο δρόμους. Ο ένας είναι η συνεχής τολμηρή μεταρρύθμιση, η πορεία στο μέλλον και η πρόοδος, που επειδή δέχεται την ανάγκη αλλαγής προχωρεί χωρίς κλυδωνισμούς. Ο άλλος είναι η στάση, η επανάπαυση, οι παλιές συνταγές, το πελατειακό κράτος, οι ευκαιριακές παροχές. Οι πολίτες έχουν να επιλέξουν ή μια κοινωνία με μεγαλύτερη ασφάλεια, ανάπτυξη και δικαιοσύνη για όλους, ή μια κοινωνία προχειρότητας, αυταρχισμού και δημαγωγίας που ενισχύει τους δυνατούς και εξυπηρετεί τους λίγους. ........................................................................... Εμείς είμαστε εκείνοι που διατυπώνουμε ένα ελπιδοφόρο και συνάμα ρεαλιστικό όραμα. Που αναδεικνύουμε νέα εργαλεία για να συλλάβουμε και να καθοδηγήσουμε τη νέα πραγματικότητα. Εμείς είμαστε εκείνοι που μπορούμε να ακολουθήσουμε τον δρόμο της δυναμικής μεταρρύθμισης. Εμείς έχουμε αυτογνωσία και αυτοκριτική ικανότητα. Αναγνωρίζουμε υστερήσεις, δυσλειτουργίες, αρνητικές καταστάσεις και πρακτικές. Εμείς έχουμε γι' αυτό το σχέδιο να συνεχίσουμε τον εκσυγχρονισμό της χώρας ακόμα και στους πιο δύσκολους τομείς. Στους τομείς που σχετίζονται με την ποιότητα της ζωής, τη λειτουργία της πολιτείας και την κοινωνική δικαιοσύνη. Με επίγνωση του ότι τα πεδία μεταρρύθμισης που ανοίγονται μπροστά μας χρειάζονται νέα εργαλεία, πολύ εντονότερη συμμετοχή, συστράτευση και αποδοχή εκ μέρους των πολιτών. Με πίστη στις δημιουργικές δυνατότητες και το ανεκμετάλλευτο δυναμικό μιας κοινωνίας που σφύζει από ζωή και ζωντάνια. Με νέες ιδέες. Με έμφαση στην αλλαγή στις νοοτροπίες, τις αξίες και το δημόσιο ήθος. Με νέες συμμαχίες κοινωνικών δυνάμεων. Με μια νέα συμμαχία μεταξύ των δυνάμεων της δημιουργίας και των ασθενών στρωμάτων. Με μια νέα πολιτική κουλτούρα. Με πυξίδα τις αξίες της ευθύνης και της δημιουργικότητας, της αλληλεγγύης και της αυτονομίας. Με τη συνεργασία κράτους και κοινωνίας σε όσο γίνεται πιο πολλά πεδία. Με όλο και πιο οξυμένη συναίσθηση της σύμπλεξης των εθνικών με τα ευρωπαϊκά ζητήματα. Με περαιτέρω ενίσχυση της θέσης μας στην Ευρώπη. Με πιο αποφασιστικό αγώνα για μια ομοσπονδιακή Ευρώπη. Για μια Ευρώπη κοντά στους πολίτες της. Για μια Ευρώπη αποτελεσματική...
