View Content
| Browse in : |
All
> Sections
> 1996 - 2004 (37)
|
Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα αλλάζει προς το καλύτερο από άκρη σε άκρη. Η βελτίωση αυτή είναι ορατή σε όλα τα επίπεδα. Στην οικονομία, στην κοινωνική προστασία, στη διεθνή θέση της χώρας...
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα αλλάζει προς το καλύτερο από άκρη σε
άκρη. Η βελτίωση αυτή είναι ορατή σε όλα τα επίπεδα. Στην
οικονομία, στην κοινωνική προστασία, στη διεθνή θέση της χώρας.
Κατακτήσαμε την ένταξη στην ΟΝΕ με το σπαθί μας. Εξασφαλίσαμε τη σταθερότητα της οικονομίας. Πετύχαμε τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μειώσαμε την ανεργία στο μέσο όρο της Ευρωζώνης. Αυξήσαμε σημαντικά τους πόρους για το κοινωνικό κράτος. Διαμορφώσαμε οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που επιτρέπουν τα πραγματικά εισοδήματα των εργαζομένων και των συνταξιούχων να αυξάνονται σταθερά πάνω από τον πληθωρισμό. Καταστήσαμε βιώσιμο το σύστημα της κοινωνικής ασφάλισης. Διαμορφώσαμε ένα εύρυθμο φορολογικό περιβάλλον για τον επαγγελματία, τον μισθωτό, τις επιχειρήσεις. Εξασφαλίσαμε πόρους για τους αγρότες μέχρι το 2013.
Δημιουργήσαμε ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα για τις νέες και τους
νέους. Ανασυντάσσουμε τη δημόσια διοίκηση με στόχο να υπηρετεί τον
πολίτη. Εκσυγχρονίσαμε θεσμούς της δημοκρατίας και της κοινωνίας.
Ολοκληρώσαμε πρωτόγνωρα έργα υποδομής σε όλη την χώρα: από οδικές
αρτηρίες και λιμάνια μέχρι αεροδρόμια και νοσοκομεία. Πολλαπλασιάσαμε
τις υπηρεσίες στον πολίτη, από το ολοήμερο σχολείο μέχρι τα ΚΕΠ.
Η κοινωνία μας τερματίζει εκκρεμότητες και επουλώνει βαθιά τραύματα,
που σημάδεψαν την πρόσφατη ιστορία της. Με διαδικασίες που σέβονται το
κράτος δικαίου εξαρθρώσαμε τη τρομοκρατία. Εκκαθαρίσαμε την εκκρεμότητα
της βασιλικής περιουσίας. Στο διεθνές πεδίο η Ελλάδα επηρεάζει
τις εξελίξεις, έχει κύρος στην Ευρώπη και στον κόσμο. Αναλαμβάνει
πρωτοβουλίες στην Ένωση, στα Βαλκάνια, στην κρίση του Ιράκ, στις
ελληνοτουρκικές σχέσεις, πρωτοβουλίες που υπηρετούν τα συμφέροντα του
πολίτη. Η Κύπρος είναι μαζί μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι επιτυχίες αυτές οδηγούν σε μια παραδοχή, που μόνο οι κακόπιστοι
μπορούν να αμφισβητήσουν: Η Ελλάδα που έκλεισε τον ιστορικό κύκλο
της Μεταπολίτευσης εισήλθε με ορμή στη νέα εποχή. Η Ελλάδα που
οργανώνει τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 είναι η πιο ισχυρή Ελλάδα
της νεώτερης και σύγχρονης ιστορίας. Είναι η Ελλάδα που μπορεί να
προχωρήσει προς την πραγματική οικονομική και κοινωνική σύγκλιση με την
Ευρωπαϊκή Ένωση σε όλους τους τομείς. Οι αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν
είναι για μας μόνο η εκκίνηση για ένα ακόμα μεγαλύτερο άλμα, για ακόμη
μεγαλύτερα επιτεύγματα που ικανοποιούν τα οράματα και τις προσδοκίες
ολόκληρου του ελληνικού λαού για πρόοδο, ευημερία και κοινωνική
δικαιοσύνη.
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Όλα όσα οραματιζόμαστε προϋποθέτουν ότι θα συνεχιστεί η μέχρι τώρα
πορεία. Για να συνεχιστεί η μέχρι τώρα προσπάθεια με νέα ανανεωτική
δυναμική, με νέο πρόσωπο ανακοίνωσα χτες την εκλογή νέου Προέδρου του
ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ο νέος Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. θα ηγηθεί της νέας κυβέρνησης του
ΠΑ.ΣΟ.Κ. αμέσως μετά τις εκλογές. Η Κεντρική Επιτροπή συνέρχεται
σήμερα για να αποφασίσει τις διαδικασίες εκλογής του νέου Προέδρου.
Σύντροφοι και συντρόφισσες,
Η επιδίωξή μου είναι σαφής. Να διεκδικήσουμε με όρους νίκης τις
εκλογές. Να ακυρώσουμε ένα σκηνικό, το οποίο εδώ και πολλούς
μήνες προσπαθεί η αντιπολίτευση να επιβάλει ως το σκηνικό διεξαγωγής
του εκλογικού αγώνα. Να διαψεύσουμε τον ισχυρισμό ότι το ΠΑ.ΣΟ.Κ. έχει
εξαντλήσει την επινοητικότητά του, τις πρωτοβουλίες του. Ότι και εγώ
αποδέχομαι το αρνητικό πρότυπο της μοναδικότητας και του αρχηγισμού.
Ότι δεν επιτύχαμε να κινήσουμε διαδικασίες αλλαγής.
Το περίεργο είναι ότι παρ' όλη αυτή την καταιγιστική προβολή μιας
αρνητικής εικόνας το έργο του ΠΑ.ΣΟ.Κ. έχει απήχηση και το ΠΑ.ΣΟ.Κ.
διατηρεί τις δυνάμεις του. Η κυβέρνηση ολοκλήρωσε, μετά την
Προεδρία, ένα από τα πιο παραγωγικά εξάμηνα δράσης με το κοινωνικό
πακέτο, τις χάρτες σύγκλισης και την πληθώρα των νέων νόμων που
αντιμετώπισαν ουσιαστικά προβλήματα του πολίτη σε σχέση με τη διοίκηση
- αναφέρω για παράδειγμα τις ρυθμίσεις για το δασικό, τα αυθαίρετα, τη
διαχείριση των υδάτων.
Είναι όμως παρ' όλα αυτά σαφής ο κίνδυνος να πραγματοποιηθεί η εκλογική
αναμέτρηση με παραπλανητικά για τους πολίτες χαρακτηριστικά. Και
αυτό συμβαίνει γιατί πετύχαμε όλα αυτά τα χρόνια η πολιτική και
κοινωνική εξέλιξη να είναι ομαλή. Γιατί αυτή η σταθερότητα, αποτέλεσμα
και επιτυχία της πολιτικής μας, δημιουργεί την εντύπωση ότι και εφεξής
όλα θα τρέχουν κανονικά. Γιατί γίνεται όλο και πιο αποδεκτό το
επιχείρημα ότι όλα τα κόμματα έχουν την ίδια περίπου πολιτική.
Γιατί υπάρχει η αίσθηση ότι για την Ελλάδα φροντίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση
και άρα να μη νοιαζόμαστε ποιος θα κερδίσει τις εκλογές.
Επειδή εμείς ξέρουμε την πραγματικότητα. Γιατί εμείς δουλέψαμε για να
αλλάξει ουσιαστικά ο τόπος. Γιατί εμείς αντιμετωπίσαμε δημιουργικά επί
χρόνια τα προβλήματα της χώρας και του πολίτη. Γιατί η εμπειρία όλων
αυτών των χρόνων μας έχει δείξει ότι η Δεξιά αντιστάθηκε με πάθος σε
όποια αλλαγή. Είναι για αυτό ανάγκη να δώσουμε ένα πολύ ισχυρό μήνυμα
ότι μας ενδιαφέρει το μέλλον του τόπου και όχι τα στενά συμφέροντά μας.
Ένα μήνυμα τόσο ισχυρό που να ανατρέπει όλα τα παραπλανητικά
χαρακτηριστικά που τείνουν να γίνουν αποδεκτά. Να δείξουμε, ότι δεν
επιδιώκουμε την εξουσία για την εξουσία. Να δείξουμε ότι εμείς είμαστε
η παράταξη της συνεχούς μετατροπής. Να δείξουμε ότι ένας στόχος μας
καθοδηγεί, η πιο ισχυρή, πιο ανοιχτή και ελεύθερη κοινωνία με
περισσότερες ευκαιρίες και δυνατότητες, η κοινωνία που ισχυροποιεί την
Ελλάδα. Και για να το επιτύχουμε δεν διστάζουμε, δεν αμφιβάλλουμε
για το καινούργιο ακόμη και αν μας αφορά προσωπικά και προπαντός δεν
καθορίζω τη στάση μου με προσωπικά ελατήρια και επιδιώξεις.
Έδωσα αυτό το μήνυμα χτες.
Η Ελλάδα θα υπάρχει και μετά από μας. Και γι' αυτό εμείς έχουμε χρέος
να διαμορφώνουμε συνεχώς τις εξελίξεις με τρόπο ώστε να υπάρχει η
Ελλάδα μετά από εμάς με τους καλύτερους όρους. Με όρους συνεχούς
προόδου σε ότι αφορά την προοπτική, το μέλλον και τους στόχους της,
πέρα και πάνω από εκλογικές αναμετρήσεις.
Η αξία του έργου της τελευταίας οκταετίας βρίσκεται κυρίως στην κίνηση
προς το αύριο που προσφέρει στη χώρα. Στη νέα προοπτική και τα επόμενα
βήματα που επιτρέπει. Η πρωτοβουλία με στόχο την ανανέωση της ηγεσίας
του Κινήματος εντάσσεται στην ίδια σταθερή λογική, που χαρακτήρισε όλες
τις μέχρι τώρα πρωτοβουλίες μας σε όλους τους τομείς της
πολιτικής. Ανοίγουμε νέους δρόμους. Δίνουμε περισσότερη
δύναμη σ' αυτό που πιστεύουμε.
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Η αιτία της υπεροχής μας όλα αυτά τα χρόνια είναι και η γερή
προπαρασκευαστική δουλειά. Εξετάζουμε και ερευνούμε προτού πάρουμε
αποφάσεις. Δεν δουλεύουμε τυχαία. Δεν ακολουθούμε παρορμήσεις της
στιγμής.
Αυτό που εξέλαβαν πολλοί ως περίοδο αναποφασιστικότητας δεν ήταν
δισταγμός. Το κριτήριο των αποφάσεών μου ήταν για μένα
σαφέστατο. Η συνέχιση της πολιτικής εκσυγχρονισμού και
μεταρρύθμισης. Χρειαζόταν όμως η απαραίτητη επεξεργασία.
Είμαι τώρα βέβαιος ότι όσα αποφάσισα θα συμβάλουν αποφασιστικά στη
συνέχιση της πολιτικής μας. Γιατί η ανανεωτική δυναμική αποτελεί
αίτημα και προσδοκία των πολιτών. Γιατί οι πολίτες περιμένουν από
μας το ΠΑ.ΣΟ.Κ., από μένα τον επικεφαλής να είμαστε πρωτοπόροι της
ανανέωσης. Σας καλώ όλους να προσφέρετε ενεργά σ? αυτή τη κατεύθυνση.
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Υποβάλω σήμερα την παραίτησή μου από Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Σας
καλώ να αποφασίσουμε για τη διαδικασία εκλογής νέου Προέδρου, ώστε να
είμαστε έγκαιρα έτοιμοι για την εκλογική μάχη.
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Χρειάζεται να συνεχίσουμε τώρα με το ίδιο πνεύμα ανανέωσης για να
ενδυναμώσουμε ακόμη περισσότερο την αποτελεσματικότητα της κίνησής
μας. Η εκλογή του νέου Προέδρου θα πρέπει να είναι μια διαδικασία
που θα συσπειρώσει το κόμμα, θα κινητοποιήσει τους φίλους, θα ενισχύσει
την εικόνα της πάνδημης στράτευσης για τις εκλογές. Μόνο μια τέτοια
διαδικασία θα μας δώσει περισσότερη δυναμική και απήχηση στην
κοινωνία. Αυτή η ζητούμενη διαδικασία είναι η εκλογή του νέου
Προέδρου με καθολική ψηφοφορία, με συμμετοχή όλων των μελών και των
φίλων του ΠΑ.ΣΟ.Κ.
Προτείνω την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου να συνέλθει Έκτακτο Συνέδριο του
ΠΑ.ΣΟ.Κ. Το Συνέδριο αυτό να αποφασίσει το προεκλογικό μας
πρόγραμμα. Να αποφασίσει επίσης την αλλαγή του καταστατικού και την
εκλογή του Προέδρου του Κόμματος με καθολική ψηφοφορία με συμμετοχή
όλων των μελών και των φίλων του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Η ψηφοφορία για την εκλογή
του Προέδρου να πραγματοποιηθεί την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου.
Υποψηφιότητες θα κατατεθούν στο Συνέδριο σύμφωνα με τους όρους του
καταστατικού.
Θέλω να θυμίσω την ομιλία μου στην Κεντρική Επιτροπή στις 3
Ιουλίου. Είχα αναφέρει τότε ότι ρουτίνες, πρακτικές, τα καθιερωμένα
χάνουν την δεσμευτικότητά τους και έχουν πια μόνο σχετική αξία.
Όλα θα πρέπει να βρεθούν αντιμέτωπα με το αμείλικτο ερώτημα: Προάγουν,
συμβάλουν στο στόχο μιας νέας νίκης του ΠΑ.ΣΟ.Κ.; Αν όχι τότε
χρειάζεται τομή, αλλαγή, νέα λύση. Χρειάζονται νέες προσεγγίσεις, νέοι
κανόνες. Να μην αισθανόμαστε δεσμευμένοι. Να κοιτάξουμε την ουσία. Έτσι
μόνο θα πετύχουμε. Η ουσία είναι ότι για να έχουν οι αποφάσεις μας την
ευρύτερη δυνατή στήριξη οφείλουμε να ανατρέξουμε στην ευρύτερη
νομιμοποιητική βάση, τον ευρύτερο δυνατό κύκλο πολιτών. Για να
δείξουμε στον ελληνικό λαό, ότι προσέχουμε τις αντιδράσεις και τα
αιτήματά του. Για να μην υπάρξουν αμφιβολίες και αντιρρήσεις για
την επιλογή.
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να σχολιάσω και μια άποψη που άκουσα από
ορισμένους συντρόφους. Ναι στην ανανέωση. Ναι στα νέα
πρόσωπα. Αλλά είναι η κατάλληλη στιγμή τώρα;
Σύντροφοι, τώρα είναι η στιγμή. Η κοινωνία μας ζητά να δράσουμε
εδώ και τώρα. Το ζητά επιτακτικά. Οφείλουμε να
ανταποκριθούμε.
Ένας πολιτικός χώρος ανανεώνεται όταν το πολιτικό περιβάλλον τον
παροτρύνει σε δράση, δημιουργία, αντιμετώπιση των προβλημάτων των
πολιτών. Όταν είναι πρωταγωνιστής εξελίξεων και όχι θεατής.
Όταν έχει τη δυνατότητα να παρεμβαίνει ουσιαστικά στη κοινωνία και να
μεταβάλει τους σχεδιασμούς του σε πράξη. Όταν κυβερνά.
Η πράξη οδηγεί στη δημιουργικότητα. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. δεν πρέπει να περιέλθει στη θέση κάποιου που παρακολουθεί και περιμένει.
Οι αίθουσες αναμονής ταιριάζουν στη συντήρηση, στη Δεξιά, όχι σε μας.
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Οι αντίπαλοί μας θα προσπαθήσουν να μειώσουν τη σημασία και την απήχηση
των αποφάσεών μας. Θα πουν ότι είμαστε σε κατάσταση μεγάλης
αβεβαιότητας. Στην πραγματικότητα εκφράζουν τη δικιά τους
ανησυχία. Πίστευαν ότι θα παραδινόμαστε στη ρουτίνα. Τους
ενοχλεί τώρα ότι ακολουθούμε μια πορεία που δεν συμβιβάζεται με τα
σχέδιά τους. Ότι αποκτούμε νέα δυναμική. Νικηφόρα προοπτική.
Θα σταθώ στον ισχυρισμό ότι εγκαθιστώ δυαρχία. Πρόκειται για
αστειότητα. Η δήθεν δυαρχία έχει συγκεκριμένη ημερομηνία λήξεως
την επομένη των εκλογών, την 8η Μαρτίου. Είναι τελείως
διαφορετική η ρύθμιση αυτή από το σχήμα που προβλέπει επί μονίμου
βάσεως έναν άλλον Πρωθυπουργό και έναν άλλο Πρόεδρο του Κόμματος. Αυτό
το τελευταίο σχήμα που είχε προταθεί από ορισμένους συντρόφους στο
Συνέδριο του 1996 το απέρριψα και το απορρίπτω.
Χρησιμοποιώ για το χρόνο μέχρι τις εκλογές ένα σχήμα που έχει
δοκιμαστεί σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην Ισπανία
σήμερα, στην Ολλανδία άλλοτε δεν συμπίπτουν στη διάρκεια της
προεκλογικής περιόδου ο ρόλος του υποψήφιου πρωθυπουργού με το ρόλο του
πρωθυπουργού. Ο υποψήφιος πρωθυπουργός είναι νέο ξεχωριστό
πρόσωπο. Ακριβώς για να υπάρχει ανανέωση και αλλαγή ηγεσιών.
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Κάποιοι βιάστηκαν να με βαφτίσουν «υπηρεσιακό πρωθυπουργό».
Απατώνται. Θα συμμετέχω στην εκλογική αναμέτρηση. Θα αντιπαρατεθώ
στις οπισθοδρομικές και διχαστικές θέσεις της Δεξιάς. Θα βοηθήσω
τον νέο Πρόεδρο και το ΠΑ.ΣΟ.Κ. να αξιοποιήσουν την πείρα και τη
δουλειά της οκταετίας. Θα συμβάλω στη διαμόρφωση των θέσεών
μας. Θα είμαι παρών στη δύσκολη αλλά συναρπαστική πορεία της
χώρας προς τα εμπρός. Γιατί ήταν και παραμένει για μένα σκοπός
ζωής μια ανοιχτή και ελεύθερη κοινωνία με περισσότερες δυνατότητες για
τον καθένα, μια πατρίδα με κύρος και παρουσία μακριά από κούφιους
πατριωτισμούς. Αυτό το σκοπό υπηρέτησα και θα υπηρετήσω και
σήμερα και αύριο.
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Η Δεξιά κοιτάζει με αμηχανία και άγχος τις εξελίξεις. Πίστευε, ότι η
εκλογική αναμέτρηση θα ακολουθούσε μια συνήθη πορεία. Η Νέα Δημοκρατία
να καταγγέλει ασύστολα την κυβέρνηση, η κυβέρνηση να αμύνεται και να
προβάλει το έργο της και το εκλογικό σώμα να συνειδητοποιεί με αργούς
ρυθμούς τα διλήμματα που πρέπει να απαντηθούν στις εκλογές. Έλπιζε η
Νέα Δημοκρατία ότι δεν θα επαρκούσε ο χρόνος να εμπεδώσει το ΠΑ.ΣΟ.Κ.
στη κοινή γνώμη τις κρίσιμες επιλογές.
Η αλλαγή που επιφέρουμε υποχρεώνει τη Δεξιά να αντιμετωπίσει δημόσια τα
ερωτήματα που προσπαθεί να αποφύγει. Υποχρεώνει τη Δεξιά να πει
ποιο είναι το πρόγραμμά της πέρα από το γνωστό πρόγραμμα της άρνησης
και της σπίλωσης. Να εγκαταλείψει την επίκληση σε αυτόματους πιλότους,
σε πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης που φροντίζουν για μας. Να αφήσει
τις γενικολογίες για διατεταγμένους ρυθμούς ανάπτυξης. Να εξηγήσει πως
θα αυξήσει την ανάπτυξη και το εισόδημα του Έλληνα με πολιτικές
συνεχούς περιορισμούς των δαπανών. Να εξηγήσει από που θα
αντλήσει το ιλιγγιώδες ποσό των 10 δις ευρώ το χρόνο, που θα είναι κατ'
αυτήν διαθέσιμο στην δική της κυβέρνηση. Υπενθυμίζω, ότι ένα τέτοιο
ποσό εξοικονομείται μόνο με το οριστικό κλείσιμο περισσοτέρων
υπουργείων, κατάργηση των πολιτικών τους και οριστική απόλυση των
υπαλλήλων τους. Αυτή είναι η πολιτική της; Αυτή βέβαια δεν είναι
πολιτική. Είναι προχειρολογία και λόγια του αέρα. Αυτή η άκρα
επιπολαιότητα είναι μεταξύ άλλων και ο τεράστιος κίνδυνος της Δεξιάς.
Θα πρέπει τώρα να μας εξηγήσει η Νέα Δημοκρατία, ποια θα είναι η
πολιτική της στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις, το Κυπριακό και απέναντι
στις βαλκανικές χώρες. Κατά τη Νέα Δημοκρατία η πολιτική του
ΠΑ.ΣΟ.Κ. χαρακτηρίζεται από «ουσιαστική εγκατάλειψη ζωτικών συμφερόντων
πρώτα στη Κύπρο και στη συνέχεια στο Αιγαίο και ενδεχομένως τη Θράκη».
Η κυβέρνηση παρουσιάζει «οσφυοκαμψία» απέναντι στη Τουρκία. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ.
διακρίνεται «από κοσμοπολίτικες υποκρισίες περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων
και δημοκρατίας». Να μας αναπτύξει λοιπόν η Δεξιά ποια είναι η
άλλη πολιτική που επαγγέλλεται. Της αντιπαράθεσης; Του ηγεμονισμού
απέναντι στους γείτονές μας; Της συνεχούς τριβής με τους εταίρους της
Ευρωπαϊκής Ένωσης για να τους επιβάλουμε ποια διαφορετική άποψη από
εκείνη της φιλίας και της συνεργασίας; Θεωρεί η Νέα Δημοκρατία
σωστό να μην αναφερόμαστε στα ανθρώπινα δικαιώματα και τη
Τουρκία;
Θα πρέπει επίσης να μάθουμε πως αντιλαμβάνεται το κοινωνικό κράτος η
Δεξιά. Δέχεται ή όχι τη λύση της κυβέρνησης στο Ασφαλιστικό; Θα
καταβάλει ή όχι τους προβλεπόμενους πόρους στο ΙΚΑ; Θα αλλάξει
τους όρους των ασφαλιστικών ρυθμίσεων ή όχι; Θα επεκτείνει τα
κοινωνικά προγράμματα όπως το ΕΚΑΣ, τη Βοήθεια στο σπίτι, τα
ΚΑΠΗ;
Σε όλα αυτά τα θέματα η Νέα Δημοκρατία τηρεί σιωπή. Η σιωπή ως
προς τις πολιτικές επιδιώξεις της, οι προσωπικές επιθέσεις και
γενικολογίες ένα υπόσχονται με βεβαιότητα, τη διολίσθηση σε ένα συνεχή
αυτοσχεδιασμό αντικρουόμενων μέτρων. Ένα αύριο επιπολαιότητας και
οπισθοδρόμησης.
Η Ελλάδα χρειάζεται σχέδιο. Εμείς παρουσιάσαμε τη Χάρτα σύγκλισης,
παρουσιάζουμε το ειδικό σχέδιο για κάθε περιφέρεια της
χώρας. Εμείς έχουμε παρουσιάσει και θα συνεχίζουμε να
παρουσιάζουμε σε κάθε τομέα τις επιδιώξεις μιας σύγχρονης χώρας, μιας
σύγχρονης προοδευτικής παράταξης με όραμα, με ικανότητες, με δύναμη και
με προοπτική νίκης. Και το μέχρι τώρα έργο μας δίνει την εγγύηση
ότι εμείς μπορούμε και θα πραγματοποιήσουμε τα πολλά, που μένουν ακόμη
να γίνουν.
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Τα όσα είπα μέχρι τώρα δεν πρέπει να οδηγήσουν στο συμπέρασμα, ότι
αρκούν κινήσεις κορυφής για να μας εξασφαλίσουν τη νίκη.
Χρειάζεται να κινητοποιηθούμε όλοι να δράσουμε ενωμένοι. Αυτή η
αναφορά μου στην ενότητα δεν είναι κατά συνθήκην αναφορά, κάτι που
λέγεται γιατί πρέπει να λέγεται. Είναι μια πρόσκληση σε όλους να
αναλογιστούν ότι οι εκλογές δεν κερδίζονται με αποστασιοποιήσεις και
προσωπικούς εγωισμούς. Ότι όταν κερδίζουμε, κερδίζουμε όλοι. Όταν
χάνουμε, χάνουμε όλοι και δεν υπάρχουν κερδισμένοι σε μια τέτοια
περίπτωση.
Σύντροφοι και συντρόφισσες,
Όλοι μαζί, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, έχουμε έργο να
υπερασπίσουμε. Και έχουμε το χρέος να τεκμηριώσουμε την υπόσχεση και
την προοπτική του αύριο. Οι πολίτες σε κάθε χωριό, σε κάθε γειτονιά, σε
κάθε πόλη εκδηλώνουν ενδιαφέρον, υποστηρίζουν, στρατεύονται στην
υποστήριξη πολιτικών και προτάσεων, που αποδεικνύονται πως προάγουν το
κοινό συμφέρον. Πρέπει να είμαστε κοντά στους πολίτες. Να μιλήσουμε και
να ακούσουμε. Να αντιπαρατεθούμε με επιχειρήματα και μεθοδικά με τη
διαφορετική άποψη. Να είμαστε πρώτοι στην ενημέρωση. Πρώτοι στο
διάλογο. Πρώτοι στην ανάδειξη της προοπτικής, του προγράμματος, των
αποφάσεων και της πολιτικής, που πρέπει να ακολουθήσουμε ως χώρα.
Έχουμε τη Χάρτα Σύγκλισης και θα παρουσιάσουμε την εξειδίκευσή της στις
επόμενες μέρες και βδομάδα σε κάθε περιφέρεια της χώρας με τις
περιφερειακές χάρτες. Έχουμε το «πλαίσιο κατευθύνσεων πολιτικής
2004-2008». Δείχνουν καθαρά την δική μας πρόταση για το μέλλον.
Να ενημερώσουμε τους πολίτες σε όλη τη χώρα για τις συγκεκριμένες
δεσμεύσεις μας για την απασχόληση και την ανεργία. Για την οικονομία.
Για την παιδεία και την υγεία. Για τη συνολική στρατηγική, που οδηγεί
στην πραγματική και κοινωνική σύγκλιση, στην αύξηση των εισοδημάτων,
στην κατοχύρωση και τη διεύρυνση των κεκτημένων της χώρας και του
ελληνικού λαού.
Η δύναμη, η πολιτική υπεροχή, το συγκριτικό πλεονέκτημα του ΠΑ.ΣΟ.Κ.
είναι το γεγονός πως ενώνει τους συλλογικούς και τους προσωπικούς
στόχους σε μια ισχυρή και ενιαία εθνική στρατηγική για την Ελλάδα και
τους Έλληνες. Ότι ανταποκρίνεται στις προσδοκίες του πολίτη για τα
ατομικά του προβλήματα. Γι' αυτό το ΠΑ.ΣΟ.Κ. έχει τις προϋποθέσεις να
κερδίσει τις εκλογές και θα κερδίσει με συνεχή αγώνα όλων μας τις
εκλογές.
Σύντροφοι και συντρόφισσες,
Σας καλώ να ολοκληρώσουμε τη σημερινή διαδικασία αμέσως αφού μιλήσει ο
Γραμματέας. Να στείλουμε ένα μήνυμα αποφασιστικότητας και
ενότητας. Να προκύψει από τη συνεδρίαση ότι η νίκη θα είναι δική
μας. Η νίκη που είναι προϋπόθεση να συνεχίσει η Ελλάδα την πορεία
του εκσυγχρονισμού, της ανάπτυξης και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Την πορεία για την ισχυρή κοινωνία και την ισχυρή Ελλάδα.
Να είστε σίγουροι. Θα νικήσουμε.
Όλοι μαζί ενωμένοι για τη νέα νίκη του ΠΑ.ΣΟ.Κ.
Προχωράμε. Ανοίγουμε νέους δρόμους.
Για τους νέους.
Για όλους τους πολίτες.
Για την Ελλάδα και τους Έλληνες.
Σε λίγες μέρες συμπληρώνονται οκτώ χρόνια από τότε που ανέλαβα τη διακυβέρνηση της χώρας. Από το 1996 μέχρι σήμερα πυξίδα της πολιτικής μου ήταν ο εκσυγχρονισμός της Ελλάδας και της κοινωνίας μας. Τι σήμαινε και τι σημαίνει εκσυγχρονισμός;
Κυρίες και κύριοι,
Φίλες και φίλοι,
Σε λίγες μέρες συμπληρώνονται οκτώ χρόνια από τότε που ανέλαβα τη διακυβέρνηση της χώρας. Από το 1996 μέχρι σήμερα πυξίδα της πολιτικής μου ήταν ο εκσυγχρονισμός της Ελλάδας και της κοινωνίας μας. Τι σήμαινε και τι σημαίνει εκσυγχρονισμός;
Σήμαινε και σημαίνει σταθερή οικονομία. Οικονομία με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, οικονομία με περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη.
Σήμαινε και σημαίνει τη συνεχή αναβάθμιση της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στα Βαλκάνια και στο διεθνή περίγυρό της, την επίλυση των εθνικών μας θεμάτων.
Επιδιώκουμε και επιδιώξαμε όλα αυτά τα χρόνια μια κοινωνία με περισσότερη ασφάλεια, με περισσότερες δυνατότητες και ευκαιρίες για τον πολίτη.
Συμπυκνώσαμε το όραμά μας, το όραμα που είχαμε όλα αυτά τα χρόνια, στην έκφραση: Ισχυρή Ελλάδα, Ισχυρή Κοινωνία, Πρώτα ο Πολίτης.
Τα οκτώ αυτά χρόνια η Ελλάδα έγινε μέλος της ΟΝΕ, απέκτησε ένα από τα σταθερότερα νομίσματα του κόσμου, συμμετέχει τώρα στον πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απέκτησε σταθερή οικονομία, πέτυχε από τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τα οκτώ αυτά χρόνια πετύχαμε τη σταθερή βελτίωση των εισοδημάτων των Ελλήνων, κάναμε στοχευμένες παρεμβάσεις και ενισχύθηκαν έτσι οι πιο αδύναμοι στη χώρα μας. Επεκτείναμε το κοινωνικό κράτος με συνεχώς υψηλότερες κοινωνικές δαπάνες. Έγιναν μεγάλα και μικρά έργα σε έκταση πρωτόγνωρη. Αντιμετωπίσαμε το πρόβλημα της τρομοκρατίας που απασχολούσε τη χώρα από το 1974. Έκλεισε για πάντα το θέμα της βασιλικής περιουσίας. Η Ελλάδα ανέλαβε τους Ολυμπιακούς Αγώνες, η ολυμπιακή προετοιμασία ολοκληρώνεται με επιτυχία.
Τα οκτώ αυτά χρόνια η Ελλάδα απέκτησε διπλωματική υπεροχή στην περιοχή. Η Κύπρος εντάχθηκε στην Ένωση και έχουν δημιουργηθεί τώρα πια οι προϋποθέσεις για τη λύση του Κυπριακού και την αντιμετώπιση του θέματος της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο.
Τα οκτώ αυτά χρόνια η Ελλάδα άλλαξε θεαματικά προς το καλύτερο. Ήταν μία περίοδος δημιουργική, που παρόμοια δεν έχει γνωρίσει άλλοτε ο τόπος μας.
Χρειάσθηκε αγώνας, μόχθος, επιμονή για να πετύχουμε όλα αυτά που σήμερα θεωρούμε αυτονόητα, κεκτημένα. Συνθήκες συναίνεσης δεν υπήρξαν. Η πολιτική μας συνάντησε αντιδράσεις, πολλές φορές ιδιαίτερα έντονες, όπως κάθε πολιτική που θίγει κατεστημένα συμφέροντα και δεν συμβιβάζεται με το πολιτικό κόστος, δεν συμβιβάζεται με τη διαχείριση της στασιμότητας. Ακόμη και σε μεγάλους στόχους, όπως η συμμετοχή, η ένταξη στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση της Ευρώπης (ΟΝΕ), ακόμη και σε μείζονα ζητήματα για τη χώρα, όπως οι ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό, η αντιπολίτευση πήρε ακραίες αρνητικές θέσεις. Θέσεις που διαψεύσθηκαν πανηγυρικά από την εξέλιξη των πραγμάτων.
Οι στόχοι μας ήταν σαφείς. Είχαμε επιλέξει τα μέσα μας με προσοχή. Τους τρόπους εφαρμογής της πολιτικής μας διέκριναν το μέτρο και η επίγνωση της συνθετότητας των προβλημάτων. Το σχέδιό μας είχε χώρο για τις απαραίτητες κοινωνικές συναινέσεις, για τον κοινωνικό διάλογο. Βασιζόταν όμως και στην αποφασιστικότητα για τις αναγκαίες ρήξεις, εκεί που έπρεπε να γίνουν. Φέραμε νέες αντιλήψεις σε πολλούς τομείς της κοινωνικής ζωής. Συμβάλαμε στην αλλαγή νοοτροπιών, στην αλλαγή αντιλήψεων στη χώρα μας, στην αλλαγή της αντίληψης ποια είναι η χώρα, ποιες δυνατότητες έχει και τι μπορούμε να πετύχουμε εμείς οι Έλληνες.
Οι αλλαγές που καταγράφονται αυτά τα οκτώ χρόνια επιβάλλουν μια διαπίστωση. Ότι παρά τις δυσκολίες που συναντήσαμε, ιδιαίτερα επειδή ζούμε σ' έναν επισφαλή και αβέβαιο διεθνή περίγυρο, παρά τα ζητήματα που έχουμε ανοιχτά ακόμη, καταφέραμε να πορευθούμε με αποφασιστικότητα και σιγουριά. Αφήσαμε πίσω μας οριστικά την εποχή της Ελλάδας που βρίσκεται στο περιθώριο. Μπήκαμε οριστικά σε μια νέα εποχή. Η Ελλάδα είναι πιο ισχυρή. Η κοινωνία μας είναι πιο ισχυρή. Οι πολίτες έχουν περισσότερες δυνατότητες και έχουν και περισσότερες προσδοκίες, όπως πρέπει να έχουν σε μια κοινωνία που αναπτύσσεται και έχει ελπίδα.
Όλοι - ακόμη και αν δεν το συζητούν - το νιώθουν. Νιώθουν μια χώρα που δεν φοβάται πια, αλλά προχωρεί με νέα εθνική αυτοπεποίθηση. Ό,τι κατακτήσαμε, ό,τι πετύχαμε το κατακτήσαμε και το πετύχαμε όλοι μαζί. Αυτό μας δημιουργεί την ευθύνη να συνεχίσουμε στην ίδια κατεύθυνση.
Την άνοιξη του 2004 θα διεξαχθούν εκλογές. Η επόμενη τετραετία θα είναι αποφασιστική για πολλά θέματα. Θα κριθούν στη διάρκειά της το Κυπριακό, το θέμα της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου, οι Ολυμπιακοί Αγώνες, η αξιοποίηση του Γ΄ ΚΠΣ, θα κριθεί το ποιους πόρους θα έχουμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση για να συνεχίσουμε, το Δ΄ ΚΠΣ. Θα κριθεί όμως προπαντός η σύγκλιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Από αυτή τη σύγκλιση εξαρτάται η παραπέρα πρόοδος στην υγεία, στην παιδεία, στη βελτίωση του επιπέδου ζωής όλων των Ελλήνων. Εμείς, όλοι οι Έλληνες πολίτες, θα αποφασίσουμε για την κατεύθυνση που πρέπει να δώσουμε στην επίλυση όλων αυτών των θεμάτων. Εάν θα χτίσουμε πάνω σ' αυτό που κερδίσαμε μέχρι τώρα ή εάν θα αφήσουμε την προσπάθειά μας ανολοκλήρωτη. Εμείς θα αποφασίσουμε με την ψήφο μας.
Εκσυγχρονισμός και μεταρρύθμιση πρέπει να εξακολουθήσουν, δυνατά. Η χώρα χρειάζεται μια ακόμη πιο παραγωγική οικονομία, μια πιο αποτελεσματική διοίκηση, ένα καλύτερα οργανωμένο κοινωνικό κράτος, περισσότερους πόρους για την παιδεία και την υγεία. Οι πολίτες, ιδιαίτερα οι νέοι, χρειάζονται περισσότερες ευκαιρίες, μια κοινωνία πιο ανοιχτή, πιο δίκαιη. Αλλά αυτά όλα προϋποθέτουν να συνεχισθεί η μέχρι τώρα πορεία. Εάν όμως θεωρήσουμε ότι λίγο ως πολύ όλα θα προχωρήσουν κανονικά, όποιοι και αν κυβερνούν, όποια κι αν είναι η πολιτική αντίληψή τους, εάν παρασυρθούμε στην άποψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφασίζει για όλα και αποφασίζει για μας ή αν πιστέψουμε πως υπάρχουν «αυτόματοι πιλότοι», τότε η χώρα θα οδηγηθεί σε στασιμότητα ή και σε οπισθοδρόμηση.
Είμαι οκτώ χρόνια Πρωθυπουργός.
Έχω υποχρέωση να προλάβω τον κίνδυνο που απορρέει από παρόμοιες αντιλήψεις. Τον κίνδυνο να καθυστερήσει ή και να σταματήσει η πρόοδος της χώρας. Γιατί εγώ διαμόρφωσα το σχέδιο, εγώ κατηύθυνα την προσπάθεια και πιστεύω στο όραμα της ισχυρής Ελλάδας. Γιατί το έργο μας πρέπει να έχει συνέχεια και οφείλω να εξασφαλίσω αυτή τη συνέχεια.
Τον περασμένο Ιούλιο, με την ολοκλήρωση των υποχρεώσεων που είχε η χώρα ως προεδρεύουσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανέλαβα μια σειρά από πρωτοβουλίες για να προετοιμάσω το πέρασμα σε μια νέα περίοδο που άρχιζε και αρχίζει.
Πρωτοβουλίες πρώτα, στο κόμμα. Επισήμανα τις απαιτήσεις της νέας περιόδου, που ζητούσαν αλλαγή προσώπων. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. της νέας εποχής, προϋποθέτει ότι μια πιο νέα γενιά θα αναλάβει αυξημένες ευθύνες. Ήταν η διαδικασία που ανανέωσε δραστικά την κομματική ηγεσία, το Εκτελεστικό Γραφείο και το πρόσωπο του Γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής.
Στις αρχές του φθινοπώρου, το Σεπτέμβριο, έφθασε η ώρα να αποδοθεί το μερίδιο μιας συνετής πολυετούς οικονομικής πολιτικής σε κοινωνικές ομάδες, απέναντι στις οποίες έχουμε ιδιαίτερες υποχρεώσεις, στις πιο αδύναμες κοινωνικές ομάδες. Στη νέα εποχή με τη σταθερή οικονομία που πετύχαμε, η κοινωνική δικαιοσύνη μπορεί να ενισχύεται και να διευρύνεται. Το κοινωνικό πακέτο έδωσε την απόδειξη της κοινωνικής ευαισθησίας του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Έδειξε ότι πιστεύουμε στην ισότητα των ευκαιριών, αλλά και στη διαφοροποίηση των μέσων μας για να βοηθήσουμε τους ασθενέστερους πολίτες. Η Χάρτα Σύγκλισης, πρώτα για τη χώρα και μετά για όλες τις περιφέρειες, θέτει μετρήσιμους, θέτει συγκεκριμένους στόχους για την επόμενη τετραετία. Περιγράφει συγκεκριμένα αυτό που πρέπει να πετύχουμε.
Στη συνέχεια το κόμμα μας ανανέωσε σε πρωτοφανή ποσοστά - κοντά στο 50% - τα ψηφοδέλτιά του με νέα πρόσωπα. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. που θα βγει από τις κάλπες των εκλογών θα έχει μια άλλη καινούργια φυσιογνωμία, ένα νέο πολιτικό προσωπικό.
Τελευταίο βήμα σ' αυτή την πορεία που ξεκίνησε τον Ιούλιο ήταν η ψήφιση του προϋπολογισμού για το 2004, γιατί εξασφαλίζει τις προϋποθέσεις να συνεχίσουμε την πορεία, την πολιτική του εκσυγχρονισμού και της μεταρρύθμισης.
Τώρα, στην αρχή του νέου χρόνου, ήρθε η στιγμή να κάνω το επόμενο βήμα της ανανέωσης. Ένα κόμμα και μια κυβέρνηση πρέπει να ανανεώνονται. Και ο ηγέτης της κυβέρνησης και του κόμματος πρέπει να είναι εκφραστής της ανανέωσης. Ένα κόμμα κερδίζει με την ανανέωση δυνάμεις, δυναμική, ιδέες, ικανότητες. Ένα κόμμα εκσυγχρονισμού πρέπει να επιδιώκει περισσότερο από κάθε άλλο την ανανέωση. Και κυρίως να εφαρμόζει στην πράξη την ανανέωση που επαγγέλλεται. Να μην παρασύρεται από τους χίλιους δυο λόγους που πάντα προβάλλουν όσοι θέλουν να μονοπωλούν θέσεις στο διηνεκές. Ο εγωισμός της μονιμότητας είναι βαθιά συντηρητική συμπεριφορά.
Δυναμική και συνέχεια υπάρχει σε μία παράταξη όταν νέα πρόσωπα αναλαμβάνουν ευθύνες. Χρησιμοποιούν και νέους συνεργάτες, κινητοποιούν νέα στελέχη. Όταν η εξέλιξη δημιουργεί την ελπίδα νέων προσεγγίσεων, νέων πολιτικών, νέων κατευθύνσεων.
Βαθύτατη πίστη μου, από τη στιγμή που ανέλαβα τη διακυβέρνηση της χώρας, είναι ότι ως Πρωθυπουργός έχω υποχρέωση όχι μόνο για τη διακυβέρνηση της χώρας, αλλά και για την καθιέρωση προτύπων που συντελούν στην πρόοδο του τόπου.
Αν ρίξουμε μια ματιά γύρω μας στις αναπτυγμένες χώρες, θα διαπιστώσουμε ότι κατά κανόνα οι ηγεσίες αλλάζουν σε τακτά χρονικά διαστήματα. Η αντίληψη που επικρατεί στην Ελλάδα, ότι στην πολιτική ισχύει η μονιμότητα χωρίς όριο, δεν συμβιβάζεται με τη σημερινή πραγματικότητα της συνεχούς κοινωνικής μεταβολής. Και η Ελλάδα έχει ανάγκη να αλλάζει τις ηγεσίες της.
Ένας ηγέτης πρέπει να έχει την τόλμη να δημιουργεί νέα δεδομένα για να προωθεί την πολιτική που πιστεύει. Να δίνει απάντηση σε κείνους που βλέπουν στην πολιτική μόνο προσωπικά κίνητρα, μόνο προσωπικούς υπολογισμούς.
Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. έχει ηγετικά στελέχη. Έχει ηγετικά στελέχη με γνώση, πείρα και ικανότητα: Ηγετικά στελέχη ικανά να απαντήσουν στις προκλήσεις της νέας εποχής. Να χειριστούν δύσκολες καταστάσεις. Χειρίστηκαν μέχρι τώρα δύσκολες καταστάσεις και έχουν αποδείξει ότι το μπορούν πολύ καλά. Έχουν κερδίσει την αναγνώριση της κοινωνίας μας, αλλά και της διεθνούς κοινής γνώμης. Απόδειξη η Ελληνική Προεδρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. έχει ηγετικά στελέχη που ανήκουν στις νεώτερες γενιές, σ' αυτές τις γενιές που συμμετέχουν ενεργά στην παραγωγική διαδικασία, στις γενιές που ξέρουν τους νέους καιρούς, γιατί τους αντιμετωπίζουν καθημερινά στη δουλειά τους.
Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. έχει ηγετικά στελέχη που μπορούν να εκφράσουν και να υλοποιήσουν την απαίτηση των Ελλήνων για υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, με οικονομική σταθερότητα, με κοινωνική αλληλεγγύη, με κοινωνική συνοχή, που μπορούν να πραγματοποιήσουν την απαίτηση για ειρήνη και σταθερότητα στην περιοχή.
Κυρίες και κύριοι,
Φίλες και φίλοι,
Θα κινήσω τις απαραίτητες διαδικασίες ώστε,
Να εκλεγεί νέος Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ.
Θα παραμείνω Πρωθυπουργός μέχρι την επομένη ημέρα των εκλογών.
Ο νέος Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. θα ηγηθεί της νέας κυβέρνησης του ΠΑ.ΣΟ.Κ., αμέσως μετά τις εκλογές.
Η Κεντρική Επιτροπή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. θα συνέλθει αύριο (Πέμπτη 8 Ιανουαρίου) για να αποφασίσει τις διαδικασίες εκλογής του νέου Προέδρου.
Εκλογές θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 7 Μαρτίου. Η κυβέρνηση της χώρας έχει την υποχρέωση να χειριστεί τις σημαντικές εξελίξεις στο Κυπριακό και γι' αυτό χρειάζεται μια νωπή λαϊκή εντολή. Χρειάζεται να μπορέσει να αντιμετωπίσει τις κινήσεις, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν κιόλας από τις επόμενες μέρες, εν όψει του ότι την 1η Μαΐου του 2004 θα ενταχθεί και τυπικά η Κυπριακή Δημοκρατία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ελπίζω οι σημερινές αποφάσεις, τις οποίες σας ανακοίνωσα, να συμβάλουν σε ένα πολιτικό σύστημα που επιζητεί και αποδέχεται αλλαγές σε νοοτροπίες και στάσεις. Ένα τέτοιο πολιτικό σύστημα είναι προϋπόθεση για την πρόοδο της χώρας. Ελπίζω να συμβάλουν σε πολιτικές παρατάξεις ευαίσθητες στην ανάγκη για ηγεσίες νέες και ανοιχτές στις προκλήσεις της σύγχρονης εποχής. Γιατί η χώρα μπορεί να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τα προβλήματα, αν οι ηγεσίες της είναι ευαίσθητες, αν είναι ανοιχτές στα όσα πραγματοποιούνται στον κόσμο, αν τα πολιτικά κόμματα και οι πολιτικές παρατάξεις ανοίγονται στη νέα εποχή. Πιστεύω ότι οι αποφάσεις μου προωθούν αυτό που συμφέρει την Ελλάδα και τους Έλληνες.
Σας ευχαριστώ πολύ.
Με τον κ. Καστανιώτη, όπως το ανέφερε, μας συνδέει μια παλιά φιλία. Είναι, όμως, κύριε Καστανιώτη, 23 χρόνια από τότε που είχαμε την πρώτη μας συνεργασία. Θυμάμαι τότε στην οδό Ζωοδόχου Πηγής που είχατε το γραφείο σας, σας επισκέφθηκα στο πατάρι και συζητήσαμε για την έκδοση αυτού του μικρού βιβλίου που έφερε τον τίτλο «Η δομική αντιπολίτευση».
Με τον κ. Καστανιώτη, όπως το ανέφερε, μας συνδέει μια παλιά φιλία. Είναι, όμως, κύριε Καστανιώτη, 23 χρόνια από τότε που είχαμε την πρώτη μας συνεργασία. Θυμάμαι τότε στην οδό Ζωοδόχου Πηγής που είχατε το γραφείο σας, σας επισκέφθηκα στο πατάρι και συζητήσαμε για την έκδοση αυτού του μικρού βιβλίου που έφερε τον τίτλο «Η δομική αντιπολίτευση».
Από τότε μέχρι τώρα έχει περάσει πολύς καιρός, υπήρξαν πολλές εξελίξεις. Ο κ. Καστανιώτης μου πρότεινε να εκδώσει τις ομιλίες που είχα κάνει από το 1996 και μετά και η πρότασή του αυτή μου προκάλεσε πολλές αμφιβολίες και σκεπτικισμό. Γιατί γνωρίζω, όπως γνωρίζετε και εσείς πολύ καλά, ότι σε πάρα πολλές βιβλιοθήκες υπάρχουν τόμοι ομιλιών και μάλιστα χρυσοποίκιλτοι, οι οποίοι κοσμούν τα τελευταία ράφια, δηλαδή αυτά που δεν χρησιμοποιούνται ποτέ. Δεν θα ήθελα επομένως μια τέτοια έκδοση να προορίζεται για διακόσμηση και όχι για χρήση.
Παρ' όλα αυτά, δέχθηκα να δω τουλάχιστον το εγχείρημα και παρακάλεσα το συνεργάτη μου, τον κ. Γιώργο Παπαδημητρίου, ο οποίος επιμελήθηκε να συγκεντρώσει μαζί με την κυρία Βάσω Κυριαζάκου και την κυρία Ελίνα Κανελλοπούλου τις ομιλίες αυτές, να τις τοποθετήσει σε μια χρονολογική σειρά και να ετοιμάσει αυτά τα κείμενα.
Τα κοίταξα και διαπίστωσα ότι η αρχική στάση μου δεν ήταν απόλυτα δικαιολογημένη. Άλλαξα γνώμη. Και άλλαξα γνώμη, γιατί διαπίστωσα ότι τα κείμενα αυτά δείχνουν πολύ χαρακτηριστικά πόσο μεγάλη απόσταση έχουμε διανύσει στην Ελλάδα ως προς τους προβληματισμούς μας στα θέματα που μας απασχολούν.
Πολλά που ήταν πριν λίγα χρόνια -και μιλάω για το 1996-1997- αλλά ακόμα και χθες, γιατί οι συζητήσεις δεν τέλειωσαν τότε, κράτησαν μέχρι και το 2000, πολλά λοιπόν που ήταν αντικείμενο διαμάχης, ανήκουν σήμερα στα κεκτημένα, στα θέματα εκείνα για τα οποία έχει κλείσει η αντιπαράθεση.
Τότε χρειαζόταν μάχη για την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας. Τότε η πορεία, το 1996, το 1997, το 1998, η πορεία προς την ΟΝΕ ήταν αμφισβητούμενη. Τότε η οικονομική σταθερότητα συναντούσε αμφιθυμία, υπήρχαν αντίδραση και πολλές αμφιβολίες ως προς την έννοια της σταθερότητας. Τότε η αμφιβολία, ως προς την ασκούμενη οικονομική πολιτική που σήμερα είναι -θα έλεγα- στο μεγαλύτερο φάσμα της πολιτικής ζωής δεκτή και δεν αμφισβητείται πια, ήταν μια αμφιβολία γενικευμένη.
Και το φαινόμενο αυτό δεν άγγιζε μόνο το πεδίο της οικονομίας. Από τα κείμενα του τρίτομου έργου προκύπτει πολύ ξεκάθαρα ότι το ίδιο ίσχυε και για την εξωτερική πολιτική. Η χώρα εμφανιζόταν, ιδίως μετά τα Ιμια, ότι βρίσκεται στο χείλος της καταστροφής, η κυβέρνηση κατηγορείτο για συνεχή υποχωρητικότητα απέναντι στην Τουρκία και πολλοί λίγοι ήταν εκείνοι που πίστευαν σε μια πολιτική, η οποία δεν είχε διμερή χαρακτήρα, αλλά ήθελε να εντάξει τα ειδικά προβλήματα της περιοχής στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Και αυτή τη μάχη την κερδίσαμε, δηλαδή την ένταξη των ειδικών αυτών προβλημάτων στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο με τις Συμφωνίες του Ελσίνκι, με το ρόλο μας στα Βαλκάνια, με το να δείξουμε έμπρακτα στις σχέσεις μας με τις άλλες βαλκανικές χώρες και με την Τουρκία ότι επιδιώκουμε την ειρήνη και τη συνεργασία.
Τα κείμενα δείχνουν μια συνεχή και ας μου επιτραπεί να πω, κοπιώδη προσπάθεια για τη βαθμιαία δημιουργία ενός διαφορετικού κλίματος, αλλά και μιας διαφορετικής και πιο θετικής πραγματικότητας για την Ελλάδα. Δείχνουν σιγά-σιγά, αν τα κοιτάξει κανείς με τη χρονολογική σειρά τους, με την αλλαγή των προβληματισμών ότι η Ελλάδα αλλάζει, ότι η Ελλάδα εκσυγχρονίζεται, γυρίζει σελίδα και απασχολείται με νέα προβλήματα.
Είναι πράγματι αξιοσημείωτο, γιατί τα κείμενα είναι κείμενα επικαιρότητας. Ποια ήταν η επικαιρότητα στην αρχή και ποια είναι η επικαιρότητα στο τέλος. Ενώ στην αρχή, όπως ανέφερα, ήταν η ΟΝΕ, στο τέλος είναι τα νέα προβλήματα, τα προβλήματα του 2000, τα προβλήματα της οικονομικής πολιτικής σε μια ζώνη ενιαίου νομίσματος: Πώς θα πετύχουμε, εμείς, η Ελλάδα, την αυτοτροφοδοτούμενη ανάπτυξη, όταν υπάρχουν κριτήρια που ήταν παλιά ισχυρά, αλλά τώρα έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία. Κριτήρια όπως η ανταγωνιστικότητα, η τεχνολογική ικανότητα, η αξιοποίηση των κατακτήσεων της Κοινωνίας της Πληροφορίας.
Και κοντά στα παλιά θέματα, γιατί ανέφερα την εξωτερική πολιτική, όπως είναι το Κυπριακό (γιατί το Κυπριακό παραμένει ακόμη άλυτο) υπάρχουν θέματα που τίθενται με νέο τρόπο, όπως είναι πλέον η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλά και διαφορετικά θέματα τελείως καινούρια, όπως είναι το μέλλον της Ευρώπης, πώς το θέλουμε, πώς το βλέπουμε. Επίσης, η διαμόρφωση των νέων συσχετισμών στις συνθήκες που δημιουργήθηκαν από τη ριζική αλλαγή στα Βαλκάνια. Ακόμη η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Κεντρική Ευρώπη.
Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι,
Σήμερα, όπως ανέφερα, πάρα πολλά από εκείνα που ήταν διακυβεύματα δεν μας απασχολούν πια. Οι αγώνες που οδήγησαν στην κατάκτηση των όσων θεωρούμε σήμερα αυτονόητα λησμονούνται. Εδώ φαίνεται ένα χαρακτηριστικό της σύγχρονης πολιτικής εξέλιξης.
Η πολιτική, χάρη στην ταχύτητα των εξελίξεων, χάρη στον «πολυβολισμό» εικόνων και γεγονότων που προσφέρει η τηλεόραση, εξελίσσεται όπως ένα σίριαλ με πολλές συνέχειες, συνέχειες ετών. Όταν βλέπουμε το τελευταίο, το τρέχον επεισόδιο για την ακρίβεια, έχουμε ξεχάσει πώς ξεκίνησε η σειρά, τι προηγήθηκε, πώς βρεθήκαμε ξαφνικά εδώ.
Η συνεχής εντατική προβολή της επικαιρότητας θρυμματίζει τη συνείδηση της εξέλιξης των γεγονότων, αλλά όμως η μνήμη είναι απαραίτητη για να αξιολογήσουμε, να κρίνουμε, να προσδιορίσουμε τη συνέχιση της πορείας μας. Η μνήμη του γιατί η χώρα είχε πρόβλημα, η μνήμη πώς αγωνίσθηκε και ενάντια σε ποιους για να λύσει αυτά τα προβλήματα.
Το παρελθόν είναι πάντα στοιχείο του παρόντος. Είναι επίσης το στοιχείο του μέλλοντος, το οποίο θέλουμε να προσδιορίσουμε, να διαγράψουμε.η παρελθοντολογία είναι μερικές φορές ενοχλητική, αλλά το να ξεχνάμε, να μην έχουμε μνήμη, δεν μας βοηθά να κατανοήσουμε, να έχουμε συνείδηση των γεγονότων. Δεν μας βοηθά να έχουμε τεκμηρίωση για το τι πρέπει να γίνει σήμερα. Η μνήμη χρειάζεται.
Καμιά οικονομική και κοινωνική εξέλιξη δεν ξεκινά από το μηδέν. Και στο σημείο αυτό θα ήθελα να τονίσω ότι, αντίθετα με εκείνο που πιστεύουν πάρα πολλοί, οι ρίζες κάθε κατάστασης και ιδιαίτερα της σημερινής πάνε πολύ πίσω. Το ότι εκείνο που έγινε πριν από τέσσερα- πέντε- έξι χρόνια ή και αυτό που έγινε πριν δέκα-είκοσι χρόνια είναι παρελθόν και στο άμεσο πρόβλημα, στην άμεση συζήτηση ίσως δεν έχει τόση σημασία ή δεν πρέπει να αναφερόμαστε.
Πιστεύω πως η σημερινή έκδοση, επειδή περιέχει αυτά τα στοιχεία της εξέλιξης είναι μια χρήσιμη συνεισφορά. Είναι μια συνεισφορά σε αυτό που εγώ θα αποκαλούσα «δημιουργική μνήμη».
Αλλά η έκδοση δεν εξυπηρετεί μόνο αυτό. Διαβάζοντας αυτά τα κείμενα αναδεικνύονται και ορισμένες σταθερές της πολιτικής αντιπαράθεσης τα τελευταία χρόνια. Σταθερές που αφορούν τόσο την ουσία της πολιτικής, αλλά και την πολιτική κουλτούρα μας. Διαφαίνεται μια γραμμή αντιπαράθεσης και είναι σαφέστατη. Η γραμμή αντιπαράθεσης ανάμεσα σε μια πολιτική, όπως εμείς την πιστεύουμε, που θέλει να εξασφαλίσει περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη στο περιβάλλον όμως που υπάρχει, στο περιβάλλον που δημιουργούν η παγκοσμιοποίηση και οι νόμοι της αγοράς.
Και η πολιτική αυτή έρχεται σε αντίθεση με μια πολιτική που αρνείται περιορισμούς στην αγοραία διαδικασία, δεν θέλει τέτοιους περιορισμούς. Όπως διαφαίνεται βέβαια από τα κείμενα, οι συνεχείς κραυγές κινδύνου, οι κασσανδρικές προβλέψεις που αφθονούσαν τα χρόνια από το '96 μέχρι το 2000 από δογματιστές διαφόρων προελεύσεων, δεν επαληθεύθηκαν και δεν επαληθεύονται.
Υπάρχουν ακόμη διαδεδομένοι δογματισμοί στη χώρα μας που καλλιεργούν το φόβο για κάθε τι που είναι εκσυγχρονιστικό, για κάθε αλλαγή, για κάθε καινούρια αντίληψη. Τέτοιοι δογματισμοί οδηγούν τη σκέψη, αλλά οδηγούν και τη δική μας κοινωνία σε αδιέξοδα και γι' αυτό δεν είναι δυνατόν να γίνουν δεκτοί.
Μέσα από τα κείμενα προκύπτει και η απάντησή μας σε ένα θέμα το οποίο μας έχει απασχολήσει όλους: Το θέμα των διακρίσεων ανάμεσα στις πολιτικές, το θέμα της διάκρισης μεταξύ συντήρησης και προόδου, Αριστεράς και Δεξιάς.
Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν μερικοί που λένε πως αυτή η πολιτική που ακολουθήσαμε, αλλά και γενικά η πολιτική του δημοκρατικού σοσιαλισμού οδηγεί αυτές τις διακρίσεις σε ενταφιασμό.
Και θα εγώ θα πω δυνατά -και αυτό φαίνεται μέσα από τα κείμενα- κάθε άλλο. Οι ιδεολογίες δεν ταυτίζονται αναγκαστικά με τα μεγάλα «μεσσιανιστικά» σχέδια. Η πολιτική δεν περιορίζεται σε επαναστατικές πλειοδοσίες. Μπορεί μια ρεαλιστική πολιτική να συνδέει το ρεαλισμό με την ουτοπία. Αυτό το γνωρίζουν οι πολίτες των προηγμένων κοινωνιών.
Η δημοκρατική αριστερά για να συμβάλλει στην κοινωνική δικαιοσύνη δεν ταυτίζεται πια με τον κρατισμό, δεν ταυτίζεται με το συντεχνιακό πνεύμα, δεν ταυτίζεται με τον ανέξοδο ουτοπισμό. Είπα πριν μια έκφραση που είχα χρησιμοποιήσει σε ένα κείμενο της δεκαετίας του '80 «ρεαλιστικός ουτοπισμός». Το όραμα με τα μέσα όμως που το κάνουν σιγά-σιγά πραγματικότητα τώρα. Γιατί το όραμα, αν το έχεις μακριά και δεν το χρησιμοποιείς και δεν το πλησιάζεις και το διαγράφεις και συμβιβάζεσαι δεν είναι χρήσιμο, δεν είναι όραμα. Χρειάζεται όραμα που να καθοδηγεί την πράξη σήμερα. Και επειδή η πράξη σήμερα είναι και ρεαλισμός, αυτό δεν σημαίνει ότι αναιρείται η διαφορετικότητα. Κάθε άλλο μάλιστα. Η διαφορετικότητα υπάρχει.
Η σύγχρονη αριστερά αναγνωρίζει την κεντρική σημασία της αυτονομίας του ατόμου, κάθε ατόμου. Ο σεβασμός της αυτονομίας του ενός προϋποθέτει το σεβασμό και της αυτονομίας του άλλου. Αυτή είναι μια γνωστή αρχή. Στο πλαίσιο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία η πρωτοβουλία, η δημιουργικότητα, η επινοητικότητα στο πεδίο της οικονομίας. Και γι' αυτό μια σύγχρονη αριστερά αναγνωρίζει την αξία της επιχειρηματικότητας και την αξία της δημιουργίας του πλούτου μέσα από την επιχειρηματικότητα αυτή.
Αλλά η αγορά δεν μπορεί να αποτελεί το μόνο μηχανισμό παραγωγής και διανομής αγαθών. Η πλαισίωση της αγοράς από το κράτος είναι απαραίτητη, όχι μονάχα για να ρυθμίσει τον ανταγωνισμό, αλλά και για να αποφευχθεί ο αποικισμός του συνόλου της κοινωνικής ζωής από την οικονομία. Εδώ είναι το μεγάλο στοίχημα της σύγχρονης αριστεράς. Έτσι οριοθετείται η νεοφιλελεύθερη δεξιά, έτσι οριοθετείται η σύγχρονη αριστερά και απέναντι από την «κρατικίστικη» αριστερά.
Εμείς έχουμε εμπιστοσύνη στις δυνάμεις της αγοράς, αλλά παράλληλα πιστεύουμε στην αυτονομία των άλλων σφαιρών του κοινωνικού πεδίου, της κοινωνικής ζωής: Στην αυτονομία της πολιτικής, στην αυτονομία της κοινωνικής αλληλεγγύης, στην αυτονομία του πολιτισμού και στη διαφύλαξη αυτών των αυτονομιών.
Αγωνιζόμαστε με γνώμονα την αυτονομία των πολιτών, την αυτονομία κάθε πολίτη, ώστε κάθε μία απ' αυτές τις σφαίρες να αναπτυχθεί αυτόνομα και αρμονικά δίπλα στις άλλες, χωρίς να καθορίζεται, χωρίς να κυριαρχείται, χωρίς να κατευθύνεται από την αγοραία λογική. Να έχει και τους δικούς της ρυθμούς, να έχει και τις δικές της νομοτέλειες, να έχει και τις δικές της σκέψεις. Γιατί έτσι ακριβώς πετυχαίνουμε μια κοινωνία, η οποία δεν καθορίζεται από το αγοραίο κέρδος. Πετυχαίνουμε μια κοινωνία, η οποία έχει πολλές άλλες κεντρικές και κυρίαρχες ευαισθησίες, όπως είναι η ισότητα, η ελευθερία, η κοινωνική αλληλεγγύη.
Σε ένα τελευταίο σημείο που θα σταθώ και το οποίο προκύπτει από τα κείμενα είναι μια βαθμιαία στροφή στο ύφος της πολιτικής αντιπαράθεσης τα τελευταία χρόνια. Στο λόγο της Αντιπολίτευσης (γιατί κάποια από τα κείμενα αποτελούν απάντηση στην Αντιπολίτευση, μιας και μερικά από αυτά εκφωνήθηκαν στις συνεδριάσεις της Βουλής και είναι κείμενα σε σχέση με την επικαιρότητα) από τη στιγμή που είναι πια ορατή η αδυναμία της να τεκμηριώσει τα επιχειρήματά της, κυριαρχούν λαϊκίστικες τακτικές, διαστρέβλωση γεγονότων, επιλεκτική εστίαση σε ό,τι τη συμφέρει, απουσία προγραμματικών θέσεων και προσωπικές επιθέσεις.
Ένα τέτοιο ύφος, μια τέτοια πολιτική κουλτούρα δυσκολεύει βέβαια τις αναλύσεις, δυσκολεύει την ανάπτυξη επιχειρημάτων και οδηγεί την αντιπαράθεση σε μια ένταση. Ένταση, η οποία βρίσκεται σύμφωνη με την αντίληψη που χαρακτηρίζει πολλά μέσα μαζικής ενημέρωσης τα οποία βλέπουν την πολιτική ως «κοκορομαχία», ως αντιθέσεις προσώπων, ως έντονες διαμάχες με εξάρσεις και δεν ενδιαφέρονται για την ουσία της πολιτικής, δεν ενδιαφέρονται γι' αυτό το οποίο πραγματικά έχει σημασία για την εξέλιξη της κοινωνίας. Βέβαια, δεν έχει σημασία η προσωπική αντιπαράθεση και η διαμάχη στο ύφος.
Εγώ πιστεύω ότι δεν τιμά τη χώρα και δεν αξίζει στη χώρα ένα τέτοιο ύφος διαμάχης. Οι τακτικές αυτές που εφαρμόστηκαν δυσκολεύουν πάρα πολύ την επίλυση των προβλημάτων, γιατί δεν επιτρέπουν έναν πραγματικό και ουσιαστικό διάλογο. Είναι ένας πόλεμος εντυπώσεων που οδηγεί πάντα σε δυσκολία μιας πραγματικής προσέγγισης ως προς την ουσία.
Η χώρα έχει ανάγκη από ορθολογισμό, έχει ανάγκη από δημιουργικότητα.
Η χώρα έχει ανάγκη από ιδέες που προκαλούν σκέψη, από θέσεις που κεντρίζουν, οδηγούν σε νέες θέσεις, σε συνθέσεις.
Έχουμε όλοι ανάγκη από τη θέληση να χτίσουμε το καλύτερο.
Ελπίζω πως η συλλογή αυτών των ομιλιών που παρουσιάζεται σήμερα να συμβάλει σ' αυτό. Να συμβάλει να πετυχαίνουμε το καλύτερο.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια άλλαξε. Η Ελλάδα συνεχίζει να αλλάζει. Η διακυβέρνησή μας ύψωσε τη σημαία του εκσυγχρονισμού της πατρίδας μας, της κοινωνίας μας...
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
.......................................................................................................................................
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια άλλαξε. Η Ελλάδα συνεχίζει να αλλάζει. Η διακυβέρνησή μας ύψωσε τη σημαία του εκσυγχρονισμού της πατρίδας μας, της κοινωνίας μας. Ένα εγχείρημα ζωτικό για το παρόν και το μέλλον του ελληνικού λαού, για τις προοπτικές και τις ελπίδες κάθε συμπολίτη μας, για την συνολική ενδυνάμωση της χώρας σε μια εποχή διεθνούς ρευστότητας και ανασφάλειας. Μέσα σ' αυτή την νέα εποχή των μεγάλων κινδύνων και των μεγάλων προκλήσεων για τους λαούς και τις χώρες παντού στον κόσμο, εμείς στην Ελλάδα κρατάμε ψηλά τη σημαία της αλλαγής, της προσαρμογής, των νέων δρόμων. Κι όταν λέμε πως η Ελλάδα άλλαξε και αλλάζει έχουμε τη δυνατότητα να είμαστε και πρέπει να είμαστε πολύ συγκεκριμένοι. Το έργο αυτής της κυβέρνησης δεν είναι μια σειρά από αοριστίες και γενικότητες. Δεν βγάζουμε μόνο λόγους. Η εμπιστοσύνη για το μέλλον σφυρηλατείται μέσα από την αυστηρή συνέπεια λόγων και έργων.
- Εντάξαμε την Ελλάδα στην Ευρωζώνη και κάναμε την οικονομία μας την πιο γρήγορα αναπτυσσόμενη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
- Αναβαθμίσαμε το κύρος της Ελλάδας στην Ένωση και στον διεθνή περίγυρό μας. Εντάξαμε την Κύπρο στην Ένωση.
- Προωθήσαμε με διαρκώς αυξανόμενους ρυθμούς την πραγματική σύγκλιση. Αυξήσαμε τους πραγματικούς μισθούς και τις συντάξεις με ετήσιες αυξήσεις πάνω από τον πληθωρισμό. Μεταρρυθμίσαμε το φορολογικό σύστημα σε όφελος των πιο αδύναμων και της μεσαίας τάξης.
- Αυξήσαμε τους πόρους για το κοινωνικό κράτος και τις κοινωνικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ συγκλίνοντας με το μέσο όρο της ΕΕ. Διασφαλίσαμε τη βιωσιμότητα του Ασφαλιστικού συστήματος και προωθήσαμε την ανέγερση και ολοκλήρωση περιφερειακών νοσοκομείων σ' όλη τη χώρα.
- Υλοποιήσαμε ένα πρωτόγνωρο έργο υποδομών στην ιστορία της Ελλάδας και συνεχίζουμε. Εξασφαλίσαμε το Γ' ΚΠΣ. Ολοκληρώνουμε με επιτυχία την προετοιμασία για τους Ολυμπιακούς Αγώνες.
- Εκσυγχρονίσαμε κρίσιμους θεσμούς και λειτουργίες της δημοκρατίας περιορίζοντας δραστικά το πελατειακό κράτος. Αναβαθμίζουμε συνεχώς την ποιότητα των υπηρεσιών προς τον πολίτη. Προχωρήσαμε στην αποκέντρωση της κεντρικής εξουσίας.
- Εξαρθρώσαμε την τρομοκρατία.
- Δημιουργήσαμε ένα ανοιχτό σχολείο στην κοινωνία, στον πολιτισμό, στον κόσμο. Ένα δικτυακό σχολείο για όλα τα ελληνόπουλα.
- Εξασφαλίσαμε πόρους για την ανάπτυξη της υπαίθρου και το γεωργικό εισόδημα σε όλη τη διάρκεια της οκταετίας και μέχρι το 2013.
- Δώσαμε τέλος στο ζήτημα της Βασιλικής περιουσίας, προστατεύοντας τα συμφέροντα του ελληνικού λαού.
Πολλά που σήμερα τα θεωρούμε αυτονόητα ή κεκτημένα χρειάσθηκαν αγώνα, μόχθο, συνέπεια, επιμονή. Κεντρικός αντίπαλός μας υπήρξε και εξακολουθεί να είναι οι παρωχημένες αντιλήψεις για την πολιτική, για τους στόχους που θέτει, για τα μέσα που επιλέγει αλλά και για την οργάνωση και λειτουργία της κοινωνίας. Κι αυτές οι αντιλήψεις -ας το θυμηθούμε- αντέδρασαν και αντιστάθηκαν σε κάθε βήμα που επιχειρούσαμε για ν' αλλάξουμε τα πράγματα.
Έτσι βρήκαμε -και βρίσκουμε- απέναντί μας αντιλήψεις και στάσεις πολιτικής που προτιμούν την καθήλωση στο παρελθόν, το οποίο μάλιστα εξιδανικεύουν και εξωραΐζουν. Βρήκαμε και βρίσκουμε απέναντί μας τους διάφορους προφήτες, διαφόρων πολιτικών τοποθετήσεων, που πρόβλεψαν αποτυχίες και καταστροφές και διαψεύστηκαν και διαψεύδονται.
Εμείς υπερασπιστήκαμε και περάσαμε αντιλήψεις που επεδίωκαν τομές και αλλαγές. Αντιλήψεις που δεν δίσταζαν να κάνουν ρήξεις, δεν συμβιβάστηκαν μπροστά στο πολιτικό κόστος, δεν αρκέσθηκαν στην βολική διαχείριση της στασιμότητας, δεν παραιτήθηκαν, αλλά απάντησαν επιθετικά σε κάθε πρόκληση για μια ισχυρή Ελλάδα, για μια ισχυρή κοινωνία.
Υπερασπιστήκαμε και περάσαμε αντιλήψεις και στάσεις πολιτικής που οριοθετούν τον χώρο της δημοκρατίας, της οικονομίας, της κοινωνίας, του πολιτισμού, ώστε όλοι να συμμετέχουν στη πρόοδο και μέσα από τις ποικίλες δράσεις τους, να προάγουν τα συμφέροντα της κοινωνίας και των πολιτών της. Όχι στα ειδικά συμφέροντα. Όχι στα συντεχνιακά συμφέροντα. Όχι στις νοοτροπίες της ομάδας. Να υπηρετούμε το δημόσιο συμφέρον για το σήμερα, αλλά και για το αύριο.
Υπερασπιστήκαμε και περάσαμε αντιλήψεις και πρακτικές που κτύπησαν το πελατειακό κράτος, την εξάρτηση του πολίτη από παροχές που διαιωνίζουν την αδυναμία του, την ανελευθερία του, την ανικανότητα του αυτοπροσδιορισμού του.
Υπερασπιστήκαμε και περάσαμε αντιλήψεις που αναβαθμίζουν την σημασία των θεσμών και των κανόνων στην οργάνωση της κοινωνίας, την σημασία της συλλογικότητας, της συναίνεσης, του κοινωνικού διαλόγου.
Υπερασπιστήκαμε και περάσαμε αντιλήψεις εθνικής αυτοπεποίθησης, σιγουριάς, δημιουργίας, σεβασμού απέναντι στο διαφορετικό, απέναντι σε άλλες αντιλήψεις άμυνας, περιχαράκωσης, μισαλλοδοξίας και ξενοφοβίας.
Υπερασπιστήκαμε και περάσαμε αντιλήψεις για την αναγκαιότητα της ηθικής, της ειλικρίνειας, της συνέπειας, της διαφάνειας, ως αναπόσπαστων στοιχείων της πολιτικής και των μέσων που επιλέγουμε για την επιτυχία των σκοπών της.
Το αποτέλεσμα: Συμβάλαμε στην αλλαγή νοοτροπιών για την συνολική ταυτότητα και λειτουργία της κοινωνίας. Η κυβέρνησή μας τα τελευταία χρόνια συνέλαβε και πίστεψε σε ένα όραμα που το συμπυκνώσαμε απλά στην Ισχυρή Ελλάδα, στην Ισχυρή κοινωνία, μέσα από την ολόπλευρη προσπάθεια του εκσυγχρονισμού. Πραγματοποιείται σήμερα στη χώρα κάτι πολύ μεγαλύτερο από το άθροισμα των έργων και των δράσεών μας. Πραγματοποιείται μια εκ των βάθρων ανασυγκρότηση.
Αναδείξαμε ως προτάγματα που διέτρεξαν όλες τις πολιτικές μας την συνεχή διεύρυνση των δυνατοτήτων κάθε πολίτη για περισσότερη ανάπτυξη και προκοπή. Τη διαρκή στήριξη των πιο αδύναμων της κοινωνίας μας για περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη. Τη διαρκή αναβάθμιση της Ελλάδας στην Ένωση και στον διεθνή περίγυρό της, που θα της εξασφαλίζει ικανότητα επιρροής των εξελίξεων, ασφάλεια, εθνική αυτοπεποίθηση.
Είχαμε την πεποίθηση ότι μεγάλα εγχειρήματα απαιτούν σχέδιο και η μετατροπή τους σε πράξη απαιτεί δουλειά, επιμονή, συνέπεια. Απαιτεί γνώση και πρόβλεψη για το τι έρχεται πρώτο και τι έρχεται δεύτερο. Πότε και πως ωριμάζουν οι συνθήκες. Είχαμε επίγνωση και για τις πραγματικές δυνατότητες της Ελλάδας, προκειμένου να οδηγήσουμε το άρμα του οράματος. Είχαμε επίγνωση ότι δεν ήταν δυνατόν να επιτύχουμε σε όλα τα μέτωπα εδώ και τώρα. Είχαμε την σύνεση, την ευαισθησία, το εγχείρημα του εκσυγχρονισμού να προχωρήσει συστηματικά αλλά βαθμιαία ώστε να μη τραυματίσει τον κοινωνικό ιστό.
Το σχέδιό μας περιείχε τρόπους προσέγγισης με μέτρο, με νηφαλιότητα, με επίγνωση των αποχρώσεων και της συνθετότητας των προβλημάτων. Το σχέδιο μας είχε χρονοδιάγραμμα, ρυθμό, προοπτική. Τέλος το σχέδιο μας είχε χώρο για τις απαραίτητες κοινωνικές συναινέσεις, αλλά και αποφασιστικότητα για τις αναγκαίες ρήξεις και τομές, συχνά δυσάρεστες ή επώδυνες, αλλά τώρα πλέον αποδεκτές.
Φέραμε μια νέα αντίληψη και επαναπροσδιορίσαμε τη σχέση μεταξύ οικονομίας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Από τη μία μεριά, στο επίπεδο της οικονομίας, άξονας μας ήταν μια υγιής αντίληψη σχεδιασμού και άσκησης οικονομικής πολιτικής. Η αντίδραση απέναντι στα κριτήρια του Μάαστριχτ αντικαταστάθηκε από ενδιαφέρον για την διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και του χαμηλού πληθωρισμού. Η αντίληψή μας μας επέτρεψε να ενταχθούμε στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση, να οχυρώσουμε την οικονομία μας απέναντι σε συνθήκες διεθνούς ύφεσης, να καταγράφουμε σήμερα υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Υπήρχε η αντίληψη πως μπορεί να υπάρξει κοινωνικό κράτος ερήμην της πορείας της οικονομίας. Σήμερα έχει εμπεδωθεί η αντίληψη πως χωρίς ανάπτυξη, χωρίς σεβασμό στο πρόγραμμα σταθερότητας δεν είναι εφικτή η διατήρηση και ενίσχυση του κοινωνικού κράτους. Υπήρχε η αντίληψη πως τα κοινοτικά κονδύλια υπάρχουν για να διαμοιράζονται σε πολλά τμήματα κι έτσι ο καθένας να έχει ένα μικρό μερίδιο. Σήμερα επικρατεί η αντίληψη πως τα κοινοτικά κονδύλια πρέπει να επενδύονται με σχέδιο και σύνεση έτσι ώστε να γίνονται έργα που πολλαπλασιάζουν τις αναπτυξιακές δυνατότητες.
Οδηγήσαμε οριστικά την οικονομική ζωή του τόπου σ' έναν καινούργιο δρόμο, που σήμερα δεν αμφισβητείται. Απελευθερώσαμε τις λειτουργίες της οικονομίας και ιδιαίτερα της αγοράς από παρωχημένα βάρη, ενισχύσαμε την ανταγωνιστικότητα και την επιχειρηματικότητα, στηρίξαμε την καινοτομία και την τεχνογνωσία.
Ταυτόχρονα ισορροπήσαμε ανάμεσα στους εύλογους στόχους της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και στο δημόσιο συμφέρον. Και αυτή η ισορροπία είναι ο κύριος συντελεστής του αδιαφιλονίκητου αγαθού που συντέλεσε στην ανάπτυξη και στην ευημερία όλων: Η εκτεταμένη κοινωνική ειρήνη.
Από την άλλη, στο πεδίο της κοινωνίας, άξονας μας ήταν η αντιμετώπιση των προβλημάτων κυρίως αυτών που έχουν πραγματικές ανάγκες. Σε μια εποχή που άλλες κοινωνίες πληρώνουν το τίμημα του νεοφιλελευθερισμού, εμείς καταφέραμε και αποτρέψαμε τη δημιουργία μιας κοινωνίας των δύο τρίτων. Με μια σταθερά κλιμακούμενη εισοδηματική πολιτική και με μηχανισμούς αναδιανομής του εθνικού μας πλούτου. Με σταθερή σημαία την κοινωνική δικαιοσύνη ξεκινήσαμε την επανοικοδόμηση του κοινωνικού κράτους σε νέες βάσεις, με νέα κριτήρια, με νέα μέσα. Ενός νέου κοινωνικού κράτους με στόχο την εξυπηρέτηση αυτών που απειλούνται από τις σύγχρονες μορφές κοινωνικού αποκλεισμού. Το ασφαλιστικό ήταν ταμπού και κανείς δεν ήθελε να αλλάξει ποτέ τίποτα. Σήμερα υπάρχει συναίνεση γύρω από την παραδοχή πως οι αλλαγές ήταν αναγκαίες.
Αναφέρω ενδεικτικά μερικές κατακτήσεις μας σε αυτήν την κατεύθυνση: Το ασφαλιστικό, το φορολογικό, τα νέα νοσοκομεία, την ανανέωση υποδομών και εξοπλισμών για καλύτερες υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας στον πολίτη, τη Βοήθεια στο Σπίτι, τα ολοήμερα νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία, τα διάφορα προγράμματα για ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες. Ή την αύξηση των κοινωνικών δαπανών κατά 42,6% στο διάστημα 1995-2000, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκε κατά 8,7%.
Υπάρχουν βεβαίως πολλά προβλήματα ακόμη. Αναμονές και ανάγκες που πρέπει να ικανοποιηθούν. Ελλείψεις που ενοχλούν. Πρακτικές που προκαλούν τον πολίτη. Αλλά από τη μέχρι τώρα πορεία είναι ξεκάθαρο ότι αυτά τα προβλήματα είναι στην ημερήσια διάταξή μας. Η βελτιωτική παρέμβασή μας είναι σταθερή, μόνιμη και συνεχής. Γιατί είμαστε κόμμα αλλαγής και όχι συντήρησης.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Ζούμε σε μια εποχή ραγδαίων ανακατατάξεων στην ευρωπαϊκή αγροτική οικονομία. Με ευαισθησία απέναντι στα προβλήματα της υπαίθρου, καταφέραμε να ενισχύσουμε τη δική μας αγροτική οικονομία. Συγχρόνως να μιλήσουμε την γλώσσα της αλήθειας απέναντι σε παρωχημένες αντιλήψεις αγροτικής ανάπτυξης. Έχουμε ακατάλυτους δεσμούς με τους αγρότες. Διασφαλίσαμε για τους Έλληνες αγρότες πρωτόγνωρους πόρους σε σύγκριση με άλλες χώρες, αλλά και προοπτικές για την αναγκαία προσαρμογή της. Διασφαλίσαμε μέχρι το 2013 το αγροτικό εισόδημα. Η μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας των αγροτών μας, χωρίς να έχει χάσει την αγωνιστικότητά της, καταλαβαίνει, ξέρει, μπορεί και ξεχωρίζει την ειλικρινή προσπάθεια από την δημαγωγία.
Με αίσθηση ευθύνης απέναντι στο αύριο, ελευθερώνουμε διαρκώς την κοινωνία από περιορισμούς και εμπόδια για να μπορεί να ανταποκρίνεται στις συνεχείς σύγχρονες προκλήσεις. Ανοίξαμε νέους ορίζοντες με σύγχρονα εκπαιδευτικά προγράμματα για τη νέα γενιά, για αυτούς που έχουν ανάγκη κατάρτισης και επανακατάρτισης, για τους νέους αγρότες, για πρόσωπα με ειδικές ανάγκες. Τονώνουμε την κριτική ικανότητα των νέων.
Στο επίπεδο των θεσμών άξονάς μας ήταν η εμβάθυνση της δημοκρατίας, η ενδυνάμωση των δικαιωμάτων κάθε ατόμου, κάθε πολίτη. Προωθήσαμε αντιλήψεις και πρακτικές για μία πιο ανοιχτή κοινωνία στους αλλοδαπούς και στη διαφορετικότητα. Μία πιο ελεύθερη, πιο ανεκτική κοινωνία. Φέραμε νέους θεσμούς για την αποτελεσματικότερη προστασία των πολιτών όπως τον Συνήγορο του Πολίτη ή την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Ανοίξαμε μέτωπο με την διαφθορά και το οργανωμένο έγκλημα. Οχυρώσαμε την πολιτεία με θεσμούς για τη διαφάνεια και τη χρηστή διαχείριση των δημοσίων πόρων. Δώσαμε τέλος στην "17η Νοέμβρη", κλείνοντας μια μεγάλη εκκρεμότητα της εποχής της μεταπολίτευσης. Ενισχύσαμε το αίσθημα ασφάλειας των πολιτών. Προωθήσαμε την αποκέντρωση και την ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης με τον "Καποδίστρια". Απλοποιήσαμε και βελτιώσαμε τις δημόσιες υπηρεσίες για χάρη των πολιτών. Τα Κ.Ε.Π. είναι ένα παράδειγμα.
Αφήσαμε πίσω μας την εποχή όπου η Ελλάδα ήταν στο περιθώριο των διεθνών εξελίξεων. Γνώμονάς μας ήταν η ολόπλευρη ενίσχυση της χώρας στο νέο παγκόσμιο περιβάλλον. Η αντίληψη φόβου και άμυνας, η διαρκής αντιπαράθεση με επίκεντρο τα εθνικά θέματα έδωσε την θέση της σε μια σταθερή στρατηγική με ευρωπαϊκό προσανατολισμό. Έδωσε την θέση της στην αυτοπεποίθηση, την σύνεση, την ψυχραιμία. Υπηρετήσαμε τα εθνικά μας ζητήματα, αλλά και ευρύτερα το συμφέρον της Ελλάδας. Με ενεργητική συμμετοχή στα κέντρα λήψης αποφάσεων, με παρεμβάσεις στα δρώμενα, αλλά και με αξιοποίηση της θέσης μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι αποφάσεις του Λουξεμβούργου, του Ελσίνκι, της Κοπεγχάγης, της Θεσσαλονίκης, η ένταξη της Κύπρου στην Ένωση, η προώθηση της επίλυσης του Κυπριακού, ο σταθεροποιητικός μας ρόλος στα Βαλκάνια, η παρουσία μας από την Ουάσιγκτον μέχρι τη Μόσχα και το Πεκίνο, η δρομολόγηση νέων σχέσεων με την Τουρκία, η Προεδρία μας στην Ένωση ανέδειξαν μια νέα Ελλάδα. Μια Ελλάδα που μπορεί να επηρεάζει εξελίξεις, που ξέρει να πετυχαίνει τους στόχους της και να επικροτείται. Που γνωρίζει αναγνώριση σε μια ιδιαίτερα διεθνοποιημένη πραγματικότητα, με συμμετοχή της σε ένα πολύμορφο κέντρο λήψης αποφάσεων όπως το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι συνέπειες στα ζωτικά συμφέροντα κάθε πολίτη είναι απτές, όπως δείχνουν τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων για τις ενισχύσεις προς την ελληνική οικονομία.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Η Νέα Ελλάδα δεν αναδεικνύεται μόνο στο επίπεδο της διεθνούς διπλωματίας. Εμπνευστήκαμε και ταυτόχρονα εμπνεύσαμε την ίδια την κοινωνία. Χαράξαμε νέους δρόμους.
Είναι ο δρόμος της πραγματικής σύγκλισης που ανοίξαμε και κάνουμε πια σημαία για την επόμενη τετραετία.
Είναι ο δρόμος που έφερε την Ελλάδα της δημιουργίας στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας σκηνής. Με τις επιτυχίες των αθλητών μας. Με τις εντυπωσιακές επιχειρηματικές πρωτοβουλίες έξω από τα σύνορά μας. Με την κατάληψη υψηλόβαθμων θέσεων από Έλληνες σε διεθνείς οργανισμούς. Με τις διακρίσεις στον πολιτισμό. Είναι ο δρόμος που οδήγησε στην ανάθεση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 στην Αθήνα.
Είναι ο ίδιος δρόμος που αλλάζει την κοινωνία. Την κάνει όμως και πιο απαιτητική, πιο διεκδικητική, αλλά και πιο ευαίσθητη απέναντι σε ζητήματα κοινωνικά, όπως της ανεργίας ή της περιβαλλοντικής προστασίας. Μια κοινωνία που αναζητά μια νέα ταυτότητα στην ευρωπαϊκή οικογένεια με εύλογες αβεβαιότητες και αμφιθυμίες, αλλά συγχρόνως και με συνείδηση ότι είναι μια πιο ισχυρή κοινωνία πολιτών. Μια κοινωνία που μπορεί πολλά περισσότερα απ' όσα κατάφερνε μέχρι πριν λίγα χρόνια.
Οι αλλαγές που καταγράφονται αυτά τα χρόνια επιβάλλουν άλλη μια διαπίστωση. Παρά τις δυσκολίες που συναντήσαμε, ιδιαίτερα επειδή ζούμε σ' έναν επισφαλή και αβέβαιο διεθνή περίγυρο, παρά τα ζητήματα που έχουμε ανοιχτά ακόμη, όπως ο μείζων στόχος της πραγματικής σύγκλισης σε όλους τους τομείς, καταφέραμε να πορευθούμε με σιγουριά, με ασφάλεια και συγχρόνως να ισχυροποιήσουμε την θέση της Ελλάδας, να διευρύνουμε τις δυνατότητες της κοινωνίας, να βελτιώσουμε την θέση του Έλληνα πολίτη. Να αφήσουμε πίσω μας οριστικά την εποχή της "ψωροκώσταινας".
Είναι αυτά τυχαία; Όχι βέβαια. Είναι αποτέλεσμα μιας μεγαλύτερης διαχειριστικής ικανότητας από εκείνη που επιδείχθηκε στο παρελθόν; Και εδώ η απάντηση είναι αρνητική. Γιατί μια οικονομική και κοινωνική μεταβολή δεν εξαρτάται μόνο από τη διαχείριση. Εξαρτάται προπαντός από το πολιτικό σχέδιο την οικονομική και κοινωνική αντίληψη που εφαρμόζεται, τις κοινωνικές παρεμβάσεις που επιδιώκονται, τη σημασία που δίνεις σε στόχους όπως η κοινωνική δικαιοσύνη και η κοινωνική συνοχή. Εξαρτάται από τη συνολική πολιτική αντίληψη. Και αυτή η συνολική πολιτική αντίληψη μας διαχωρίζει από τη Δεξιά, τη συντηρητική παράταξη και όλους αυτούς που καλλιεργούν την άποψη, ότι όλοι το ίδιο είναι. Η πολιτική μας είναι το πλεονέκτημά μας. Είναι η δύναμή μας. Είναι η αστείρευτη πηγή μιας αδιάκοπης μεταρρυθμιστικής δυναμικής. Για την Ελλάδα. Για τον πολίτη.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Μπήκαμε οριστικά σε μια νέα εποχή. Όλοι -ακόμη και αν δεν το συζητούν- το νιώθουν. Νιώθουν ότι αυτή η αυτοπεποίθηση, η νέα εθνική αυτοπεποίθηση που γεννιέται, είναι ο καρπός μιας προσπάθειας που έκανε η ελληνική κυβέρνηση με την εντολή και τη συμπαράσταση του ελληνικού λαού. Είναι κτήμα όλων μας, αλλά και συγχρόνως ευθύνη, να συνεχίσουμε στην ίδια κατεύθυνση. Για μια ισχυρή Ελλάδα, για μια ισχυρή κοινωνία. Για νέα επίπεδα κοινωνικής δικαιοσύνης για περισσότερο σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Για μια καλύτερη ζωή για όλους και καθέναν ξεχωριστά.
Tί σηματοδοτούν όλα αυτά;
Το ΠΑ.ΣΟ.Κ., στο κέντρο της πολιτικής σκηνής, ηγείται στην εθνική προσπάθεια με την εντολή και την εμπιστοσύνη του ελληνικού λαού. Η ηγετική θέση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. υπογραμμίζει την ευθύνη της μεγάλης δημοκρατικής και προοδευτικής παράταξης απέναντι στον τόπο. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. δεν υπάρχει και δεν έχει το δικαίωμα να υπάρχει για τον εαυτό του, για τη διαχείριση και τη νομή της εξουσίας. Η αποστολή μας δεν ήταν ποτέ και δεν είναι σήμερα στενά κομματική. Εμείς, τα μέλη και τα στελέχη του ΠΑ.ΣΟ.Κ. δίνουμε τον αγώνα μέσα στην κοινωνία, μέσα στους χώρους δράσης μαζί με ολόκληρο τον ελληνικό λαό για να νικήσουμε τις νοοτροπίες της αδράνειας, του βολέματος και της αντίδρασης και να υλοποιήσουμε στον τόπο μας όλα αυτά που μέχρι πριν λίγα χρόνια έμοιαζαν όνειρα άπιαστα κι ακατόρθωτα.
- Η Νέα Ελλάδα, που δημιουργούμε είναι η Ελλάδα όλων των Ελλήνων σε κάθε γωνιά της πατρίδας μας, αλλά κι ολόκληρου του ελληνισμού σε κάθε γωνιά της γης. Νέοι και μεγαλύτεροι, γυναίκες κι άνδρες, στην περιφέρεια, τα χωριά και τις πόλεις, στο χωράφι, στο γραφείο και το εργοστάσιο, πολίτες με κάθε πολιτική τοποθέτηση έχουμε όλοι μαζί ένα μεγάλο έργο να υπερασπίσουμε και να κατοχυρώσουμε. Κι έχουμε ένα νέο εθνικό κεφάλαιο να χτίσουμε και ν' αφήσουμε ως ζωντανή και στέρεα παρακαταθήκη στις επόμενες γενιές. Για όλα αυτά εμείς, σήμερα, σ' αυτή την ιστορική καμπή έχουμε το χρέος να υπερβούμε τον εαυτό μας. Να συσπειρώσουμε και να κινητοποιήσουμε όλες τις δυνάμεις μας παντού στην Ελλάδα. Να επιστρατεύσουμε όλη την πίστη και την ικανότητά μας και να οδηγήσουμε το ΠΑ.ΣΟ.Κ. σε μια μεγάλη και υπερήφανη Νίκη.
Σύντροφοι και συντρόφισσες,
Όπως κάθε χρόνο στις αρχές Σεπτεμβρίου, έτσι και φέτος ανακοινώσαμε την οικονομική και εισοδηματική πολιτική του 2004. Τα μέτρα και οι πρωτοβουλίες της κυβέρνησης μετασχηματίζουν την ισχυρή ανάπτυξη σε αναδιανομή εισοδήματος και σε ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Ανάμεσα στα μέτρα, συμπεριλαμβάνεται η ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων του ΙΚΑ και του ΟΓΑ, η ενίσχυση των οικογενειών με χαμηλά εισοδήματα και με παιδιά, που φοιτούν σε άλλες πόλεις, η πρόσληψη 25.000 ατόμων μερικής απασχόλησης στο Δημόσιο τομέα, η δραστική μείωση στο φόρο του πετρελαίου παραγωγής για τους αγρότες, η μεγάλη μείωση του φόρου που πληρώνεται κατά την αγορά νέου αυτοκινήτου.
Τα μέτρα θα εφαρμοστούν κατά γράμμα. Δεν θα αναθεωρηθούν προς τα κάτω - αλλά ούτε όμως και προς τα πάνω. Κάθε χρόνο αξιοποιούμε τις δυνατότητες της οικονομίας για να ενισχύσουμε την κοινωνική δικαιοσύνη, την κοινωνική συνοχή κι ιδιαίτερα τους οικονομικά αδύναμους. Το ίδιο κάναμε και τα περασμένα χρόνια, την ίδια ακριβώς εποχή. Μερικοί ξεχνώντας, ίσως σκόπιμα, αυτή τη σταθερότητα στην παρουσίαση της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής μας μίλησαν για προεκλογικές παροχές. Θα ήθελαν προφανώς να αναστείλουμε κάθε δράση μας. Δεν πρόκειται όμως να αναστείλουμε την εφαρμογή του προγράμματός μας. Θα εκτελέσουμε τις δεσμεύσεις μας όσο και αν τους ενοχλούν.
Προασπίζουμε όμως και διασφαλίζουμε ταυτόχρονα την οικονομική σταθερότητα. Η οικονομική σταθερότητα είναι αδιαπραγμάτευτη. Η σταθερότητα είναι η κύρια προϋπόθεση της ανάπτυξης και η ανάπτυξη είναι η κύρια προϋπόθεση για κοινωνική δικαιοσύνη και αναδιανομή εισοδήματος. Δεν θα διαταράξουμε αυτή την ευαίσθητη ισορροπία. Αν το κάνουμε το τίμημα θα έρθει πολύ σύντομα. Θα είναι βαρύ για τον τόπο και για ολόκληρο τον ελληνικό λαό και κυρίως για τους οικονομικά αδύναμους. Το βαρύ τίμημα θα είναι η ύφεση, το πάγωμα μισθών και η εκτίναξη του πληθωρισμού. Το ζήσαμε στο παρελθόν. Αυτή είναι η σκληρή πραγματικότητα, που αφήσαμε πίσω μας - να μην το ξεχνάμε. Δεν θα τινάξουμε τώρα στον αέρα όσα με κόπο επιτύχαμε στην οικονομία. Σεβόμαστε τις θυσίες του ελληνικού λαού, που οδήγησαν την Ελλάδα ως εδώ. Δεν θα τις σκορπίσουμε στον άνεμο καμιάς προεκλογικής περιόδου. Έχουμε ευθύνη και θα σταθούμε στο ύψος της ευθύνης αυτής. Θα επιβεβαιώσουμε την εμπιστοσύνη του ελληνικού λαού, πως η κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. δεν παίζει με την οικονομία.
Η επίτευξη καλύτερων επιδόσεων δεν σημαίνει πως η σύγκλιση είναι κάτι, που μπορεί να νομοθετείται και να διατάζεται. Η σύγκλιση κατακτάται με πρόγραμμα και υπευθυνότητα, με σύνεση και σταθερότητα στις επιλογές, με προσοχή στις αποφάσεις μας σε όλα τα επίπεδα της οικονομίας. Η σύγκλιση δεν πραγματοποιείται με το να "διατάξουμε" την οικονομία και τα εισοδήματα να συγκλίνουν με τα αντίστοιχα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσα σ' ένα απόγευμα. Εκείνοι, που καλλιεργούν τέτοιες ψευδαισθήσεις είναι ανεύθυνοι, χωρίς ικανότητες επίλυσης προβλημάτων, δεν γνωρίζουν αυτά για τα οποία τόσο επιπόλαια μιλούν. Αδιαφορούν για τις συνέπειες για τη χώρα κι επιδιώκουν μόνο να εξαπατήσουν όσους λίγους θέλουν να αυταπατώνται. Οι περισσότεροι όμως γνωρίζουμε πως τα μεγάλα λόγια κοστίζουν πολύ ακριβά γι' αυτόν που τα πιστεύει και τίποτα γι' αυτόν που τα λέει. Εμείς έχουμε αποφύγει την καλλιέργεια ανεδαφικών προσδοκιών. Ο κοινωνικός διάλογος, ο διάλογος με τους εργαζόμενους, τώρα και τους επόμενους μήνες θα γίνει, επιβάλλεται να γίνει, επάνω στη Χάρτα Σύγκλισης. Το σύνολο των παραγωγικών δυνάμεων πρέπει να καταθέσει βιώσιμες προτάσεις, να συμβάλλει εποικοδομητικά σ' ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο και να συσπειρωθεί στο στόχο της σύγκλισης, που θέλουμε να οικοδομήσουμε σε στέρεες βάσεις και να κατακτήσουμε βήμα προς βήμα.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Έχουμε καταθέσει σε διάλογο τη Χάρτα Σύγκλισης γιατί για την επόμενη τετραετία 2004-2008, κύρια προτεραιότητά μας είναι η επιτάχυνση της πραγματικής και κοινωνικής σύγκλισης της χώρας μας με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ο διάλογος αυτός αρχίζει με τη σημερινή συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου και θα ενταθεί τους επόμενους μήνες με την παρουσίαση μιας Χάρτας και για κάθε περιφέρεια της Χώρας. Η Χάρτα Σύγκλισης είναι ο "οδικός χάρτης" για την οριστική αλλαγή της Ελλάδας. Είναι η εγγύηση της ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ για το μέλλον. Κύριοι στόχοι μας είναι:
- Η μείωση της ανεργίας στο 6% το 2008.
- Η αύξηση της παραγωγικότητας και των μισθών, ώστε να προσεγγίσουν το 90% του μέσου όρου της Ε.Ε. το 2008 από το 80% που είναι σήμερα.
Το πρόγραμμά μας για τη σύγκλιση είναι το μόνο αξιόπιστο κι αποτελεσματικό πρόγραμμα για τη μείωση της ανεργίας, τη σταθερότητα τιμών, την ανάπτυξη της περιφέρειας, την ενεργό στήριξη των οικονομικά αδύναμων. Έχουμε καθαρές και υπεύθυνες δεσμεύσεις για ολόκληρη την επόμενη τετραετία και γι' αυτό τις θέτουμε από τώρα στην κρίση του ελληνικού λαού.
Για παράδειγμα: Δεσμευόμαστε
- Στη στήριξη των εισοδημάτων, με μέσες μισθολογικές αυξήσεις ίσες με το μισό του ρυθμού ανάπτυξης συν τον στόχο του πληθωρισμού.
- Στην αύξηση των κοινωνικών δαπανών, ώστε να προσεγγίσουν το 30% του ΑΕΠ το 2008. Το ΕΚΑΣ από 110 ευρώ σήμερα στα 200 ευρώ το 2008. Η κατώτατη σύνταξη ΙΚΑ συν ΕΚΑΣ στα 700 ευρώ το 2008 από 552 ευρώ σήμερα. Η κατώτατη σύνταξη ΟΓΑ από 170 ευρώ που είναι σήμερα το 2008 να φτάσει τα 300 ευρώ. Μια αγροτική οικογένεια να έχει τουλάχιστον 600 ευρώ κατώτατη σύνταξη, το 2008.
Προϋπόθεση για την υλοποίηση της Χάρτας είναι η ισορροπημένη και καλά στοχευμένη δημοσιονομική και μεταρρυθμιστική πολιτική. Συνδυάζουμε τη μείωση του δημόσιου χρέους χωρίς να θυσιάζουμε το στόχο της ανάπτυξης. Για να πετύχουμε το στόχο της σύγκλισης και της μείωσης της ανεργίας αξιοποιούμε τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας και δημιουργούμε νέες πηγές ανάπτυξης, μέσα από την καινοτομία, τη γνώση και την έρευνα, αλλά αξιοποιούμε και υπάρχουσες πηγές όπως ο τουρισμός. Αυτό όμως είναι το ένα σκέλος της συνολικής και ενιαίας προσπάθειας.
Το άλλο σκέλος είναι τα εθνικά μας θέματα.
Η πορεία προς τη σύγκλιση που θέλουμε όλοι είναι αλληλένδετα συνδεδεμένη με τη λύση του κυπριακού προβλήματος και του θέματος της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο. Γι' αυτό και η οριστική επίλυση των εθνικών θεμάτων είναι μείζων στόχος με καταλυτική επίδραση στο μέλλον μας.
Διανύσαμε μία μεγάλη διαδρομή αυτά τα χρόνια που πέρασαν, χτίζοντας τις προϋποθέσεις για να επιδιώξουμε τις λύσεις που τώρα επιδιώκουμε.
Η Προεδρία ήταν ένα δύσκολο κομμάτι όλης αυτής της διαδρομής και έπρεπε να το ολοκληρώσουμε με επιτυχία για να έρθουμε πιο κοντά στους στόχους μας. Και το πετύχαμε.
Καταφέραμε το διπλό στοίχημα του Κυπριακού και της υφαλοκρηπίδας να βρίσκεται τώρα μπροστά μας, πολύ πιο κοντά απ' ό,τι άλλοτε, στους τελευταίους μήνες του 2004.
Πίστευε ποτέ κανείς -αναρωτηθείτε- πριν από 8 χρόνια, ότι θα μπορούσαμε να προσδιορίσουμε ένα χρόνο, μία περίοδο, όπου θα ήταν προβλέψιμο πως θα έρθουν προς συζήτηση η λύση του Κυπριακού και η λύση του θέματος της υφαλοκρηπίδας;
Πίστευε ποτέ κανείς πως η Ελλάδα θα μπορούσε να είχε ετοιμάσει τις προϋποθέσεις, ώστε να πει "τώρα θα συζητηθούν αυτά και τώρα πρέπει να δοθούν απαντήσεις;". Σ' αυτή τη θέση βρισκόμαστε τώρα και μπορούμε να πούμε "τώρα πρέπει να συζητηθούν και τώρα πρέπει να δοθούν απαντήσεις".
Και αυτό το στοίχημα το γνωρίζουμε όλοι οι Έλληνες. Το στοίχημα να λύσουμε αυτά τα θέματα, αφού τα φέραμε εδώ κοντά, μπροστά μας. Είναι το στοίχημα, το κλειδί για την ανάπτυξη και την πρόοδο του τόπου στα χρόνια και τις δεκαετίες που έρχονται. Γιατί, βεβαίως, αν λύσουμε τα εθνικά μας θέματα, απελευθερώνουμε πολλούς πόρους για κοινωνική ανάπτυξη και εισοδηματική βελτίωση".
Ενταγμένη στην προσπάθεια για την οικονομική ανάπτυξη και τη σύγκλιση είναι η επιτυχημένη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων. Με τους Ολυμπιακούς Αγώνες θα δείξουμε ότι η Ελλάδα είναι χώρα με δυνατότητες μεγαλύτερες από εκείνες μιας χώρας με μικρή έκταση και περιορισμένο πληθυσμό. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες θα είναι επιτυχημένοι και θα σηματοδοτήσουν το "πριν" και το "μετά" της Ελλάδας σ' όλους τους τομείς. Με σκληρή και συστηματική δουλειά προχωράμε και σ' αυτό το στόχο. Η καλλιέργεια της ηττοπάθειας σχετικά με την προετοιμασία έχει δώσει τελευταία τη θέση της στην ένταση της κινδυνολογίας για το τι θα γίνει μετά την τελετή λήξης. Τότε, λένε, θα έρθει ο "λογαριασμός". Θα σταματήσει η ανάπτυξη. Δεν είναι αλήθεια.
Ως πότε θα επιμένουμε να απαξιώνουμε, να ισοπεδώνουμε και να διαστρεβλώνουμε κάθε εθνικό στόχο; Ως πότε θα βλέπουμε μόνο παγίδες κι απειλές και όχι τις ευκαιρίες και δυνατότητες; Οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι μοχλός ανάπτυξης για τη χώρα. Μετά από μια επιτυχημένη Ολυμπιάδα η Ελλάδα θα έχει περισσότερες δυνατότητες, όχι λιγότερες. Μεγαλύτερη γνώση και πείρα σε πολλούς τομείς, που έχουν σημασία στο σύγχρονο κόσμο, στην οργάνωση, στην επικοινωνία, στην ασφάλεια, στις διεθνείς σχέσεις, μια σύγχρονη εικόνα σ' ολόκληρο τον κόσμο, ισχυρότερο κύρος, νέες και αναβαθμισμένες υποδομές, ένα περιβάλλον πιο γόνιμο για την ένταση και την επιτάχυνση της ανάπτυξης.
Στον ορίζοντα μετά το 2004 υπάρχει μια τετραετία ισχυρής και ισόρροπης ανάπτυξης, αν κάνουμε τις σωστές επιλογές, με το σωστό σχέδιο. Η Ολυμπιάδα δεν είναι τέλος, είναι προνομιακή αφετηρία, είναι νέα εκκίνηση.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Το 2004 είναι ορόσημο για την πορεία μεγάλων εθνικών και κοινωνικών στόχων. Από το καλοκαίρι μιας εθνικής καταστροφής, το καλοκαίρι του 1974, η Ελλάδα φτάνει στο καλοκαίρι των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, στην επίλυση των εθνικών θεμάτων, στην πορεία για την πραγματική και κοινωνική σύγκλιση. Η νέα τετραετία είναι μια περίοδος με μεγάλα διακυβεύματα.
Θα κριθούν μεγάλοι εθνικοί και κοινωνικοί στόχοι. Ερχόμαστε από μακριά και θα πάμε πολύ μακριά. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. έχει αστείρευτες δυνάμεις, που πηγάζουν από τον ελληνικό λαό. Είμαστε το Κίνημα που εμπεδώνει την κοινωνική δικαιοσύνη και συνοχή. Που κατοχυρώνει την ισορροπία ανάμεσα σε μια υγιή οικονομία της αγοράς και σε μια ισχυρή κοινωνία πολιτών. Πολιτών με γνώση και κρίση, με ισχυρά και αναφαίρετα δικαιώματα. Είμαστε το Κίνημα, που ταυτίζεται με τους μεγάλους εθνικούς στόχους της χώρας. Που ανοίγει νέες ευκαιρίες για όλους, για τη νέα γενιά. Που έχτισε, που εκσυγχρονίζει και ισχυροποιεί το κοινωνικό κράτος. Που αγωνίζεται για μια κοινωνία δικαιοσύνης και ίσων ευκαιριών, μια κοινωνία ανάπτυξης και ευημερίας για όλους. Είμαστε το Κίνημα που διαρκώς ανανεώνεται σε πρόσωπα και πρόγραμμα. Συλλαμβάνουμε πρώτοι τα μεγάλα διακυβεύματα της εποχής και αγωνιζόμαστε γι' αυτά. Είμαστε η παράταξη που έκανε δυνατή τη μεγάλη αλλαγή στην Ελλάδα και την εγγυόμαστε για το μέλλον. Τώρα είναι ώρα αγώνα και συσπείρωσης. Από τη δική σας ενεργό συμμετοχή, από την κινητοποίηση των φίλων, των μελών και των στελεχών του ΠΑ.ΣΟ.Κ. σ' όλη τη χώρα θα κριθεί η επιτυχία.
Θα με ρωτήσετε, είναι τόσο αναγκαίο η άμεση κινητοποίηση όλων τώρα; Θα σας απαντήσω. Είναι ζωτικό για μια πορεία νίκης. Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε η κοινωνία μας θέλει να την ακούσουμε και χρειάζεται να την ακούσουμε. Να ακούσουμε τα προβλήματά τους, να μιλήσουμε με ειλικρίνεια για τις ελλείψεις που εξακολουθούν να υπάρχουν, για τις όποιες καθυστερήσεις σημειώθηκαν, να εξηγήσουμε τα αίτιά τους. Ν' ανοίξουμε έναν πλατύ διάλογο για την μέχρι σήμερα πορεία μας, για το πού ήμασταν, τι καταφέραμε και που φτάσαμε. Να θυμίσουμε ότι όλα όσα επιτεύχθηκαν είναι καρποί μιας χώρας, που σε σύγκριση με άλλες, στις οποίες όλοι μας προσβλέπουμε, είχε περιορισμένες δυνατότητες και μεγάλες υστερήσεις. Και ότι ο δρόμος για όλο και υψηλότερα επίπεδα ποιότητας ζωής δεν μπορούσε δια μιας να καλυφθεί σε όλα τα επίπεδα πολιτικής συγχρόνως.
Πρέπει ακόμη να μιλήσουμε και να εξηγήσουμε ότι η πορεία που έχουμε χαράξει είναι η μόνη εγγύηση για μια καλύτερη προοπτική για όλους. Ο μόνος σίγουρος δρόμος σε μια εποχή αλλαγών και αβεβαιοτήτων. Η Χάρτα σύγκλισης δεν είναι ένα πυροτέχνημα. Δεν είναι οι αοριστολογίες που δίχως να δεσμεύονται σε συγκεκριμένους στόχους και αξιόπιστους τρόπους, ψαρεύουν τις ελπίδες και τις επιθυμίες των συμπολιτών μας. Είναι η σίγουρη, υπεύθυνη προβολή της Ελλάδας στην επόμενη τετραετία και για την οποία δεσμευόμαστε ότι μπορούμε να την φέρουμε σε πέρας. Αυτές είναι οι πραγματικές δυνατότητες της Ελλάδας σήμερα και σε αυτές επάνω οικοδομούμε.
Πολλά από αυτά και τόσα άλλα στα οποία αναφέρθηκα, πρέπει οι συμπολίτες μας να τα ανακαλέσουν στην μνήμη τους, να τα ξέρουν. Και η ευθύνη για αυτόν τον τόσο αναγκαίο διάλογο ανήκει σε μας. Να βγούμε από το καβούκι μας και να μιλήσουμε με θάρρος για όλα αυτά. Να περάσουμε το μήνυμα της ελπίδας και της προοπτικής πόρτα-πόρτα.
.................................................................................
Τις τελευταίες εβδομάδες γίναμε μάρτυρες μερικών εξαιρετικά σημαντικών γεγονότων. Οι τρομοκρατικές επιθέσεις στη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία, η κλιμάκωση της στρατιωτικής βίας στο Ιράκ, αλλά και η αλλαγή ηγεσίας της Γεωργίας δεν είναι μεμονωμένα γεγονότα...
Κυρίες και κύριοι,
Τις τελευταίες εβδομάδες γίναμε μάρτυρες μερικών εξαιρετικά σημαντικών γεγονότων. Οι τρομοκρατικές επιθέσεις στη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία, η κλιμάκωση της στρατιωτικής βίας στο Ιράκ, αλλά και η αλλαγή ηγεσίας της Γεωργίας δεν είναι μεμονωμένα γεγονότα. Εντάσσονται σε ευρύτερες διαδικασίες που χαρακτηρίζουν την εποχή μας και προστίθενται στον κύκλο των προβλημάτων που μαστίζουν τον τρίτο κόσμο. Θέτουν ξανά, και μάλιστα με πολύ επιτακτικό τρόπο, το ζήτημα των διεθνών σχέσεων, του διεθνούς συστήματος, των προοπτικών της παγκόσμιας κοινότητας.
Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από την όλο και στενότερη αλληλεξάρτηση εσωτερικών και διεθνών ζητημάτων. Όλο και περισσότερο εθνικά ζητήματα έχουνε πλέον υπερεθνικές αιτίες και επιζητούν υπερεθνικές απαντήσεις. Και το ερώτημα που μπαίνει όλο και πιο συχνά είναι: Μπορούν οι πολίτες, η κοινωνία των πολιτών να έχει ρόλο σε μια τέτοια εξέλιξη;
Εμείς, οι πολίτες μιας σύγχρονης δημοκρατίας, έχουμε το δικαίωμα, αλλά και την πρακτική δυνατότητα να επηρεάζουμε, έμμεσα και άμεσα, τις εξελίξεις που μας αφορούν. Κανείς δεν αρνείται βέβαια τα ελλείμματα και τις δυσλειτουργίες μιας σύγχρονης δημοκρατίας. Κανείς δεν πρέπει να υποβαθμίζει την κρίση της αντιπροσώπευσης, την επιδίωξη μετατροπής της πολιτικής σε θέαμα, την απαξίωση των παραδοσιακών συλλογικών μορφών δράσης, τις πρακτικές δυσκολίες συμμετοχής, τις ελλείψεις ως προς την ενημέρωση ή τη διαφάνεια. Από την άλλη όμως, κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί την εμπέδωση της κοινωνίας των πολιτών. Την ωρίμανση των ίδιων των πολιτών, που νηφάλια και ψύχραιμα αναζητούν το συμφέρον τους, σταθμίζουν τα υπέρ και τα κατά, δραστηριοποιούνται, όπως για το περιβάλλον, ή την ποιότητα ζωής. Αυτοί λοιπόν οι ώριμοι και απαιτητικοί πολίτες μιας σύγχρονης δημοκρατίας θέλουν να συμμετέχουν ακόμη περισσότερο στα δημόσια πράγματα που τους αφορούν. Αναζητούν τρόπους για να έχουν έναν ευρύτερο και πιο αποτελεσματικό λόγο στις εξελίξεις της κοινωνίας. Αναζητούν το σχέδιο που θα τους δώσει τη δυνατότητα επιρροής των εξελίξεων και το όχημα που θα τους οδηγήσει στη νέα εποχή.
Κυρίες και Κύριοι,
Η απάντηση στο ερώτημά τους είναι μία και κατηγορηματική. Το σχέδιο είναι το εγχείρημα της ενοποιημένης, της ισχυρής Ευρώπης. Ένα πολιτικό σχέδιο, που εξειδικεύτηκε σε θεσμούς, σε διαδικασίες και σε πολιτικές. Ένα πολιτικό σχέδιο που συνιστά το πιο ελπιδοφόρο εγχείρημα της εποχής μας.
Γιατί;
Γιατί το μέλλον των πολιτών κάθε ευρωπαϊκής χώρας συναρτάται με το μέλλον της Ευρώπης.
Γιατί η προοπτική της Ελλάδας εξαρτάται από την πορεία της Ευρώπης.
Ποιας Ευρώπης, θα διερωτηθούν πολλοί; Της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αρκείται να μοιράζει επιδοτήσεις και να εξασφαλίζει την κυκλοφορία του κεφαλαίου; Που εμφανίζεται ως ένας απρόσωπος και απόμακρος γραφειοκρατικός μηχανισμός; Της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αδυνατεί να λύσει καίρια προβλήματα της κοινωνικής ζωής και της καθημερινότητας των πολιτών; Που δεν είναι σε θέση να ορθώσει το ανάστημά της σε προκλήσεις της παγκόσμιας σκηνής;
Όχι βέβαια. Μιλώ για την Ευρώπη που ως πολιτικό εγχείρημα κατάφερε μέχρι σήμερα να κατακτήσει αθροιστικά το ύψιστο πολιτιστικό αγαθό. Να συγκεράσει ειρήνη, δημοκρατία, ελευθερία, ευημερία και κοινωνική δικαιοσύνη σε πρωτόγνωρο βαθμό στην ιστορία του παγκόσμιου πολιτισμού.
Αυτή η Ευρώπη μπορεί να ολοκληρωθεί, μπορεί να δώσει και τις άλλες απαντήσεις.
Κυρίες και κύριοι,
Οι πολίτες έχουν αυξημένες προσδοκίες, στέκονται κριτικά απέναντι στην Ευρώπη, έχουν τη διάχυτη αίσθηση ότι δεν μπορεί. Ότι η Ευρώπη υπολείπεται των απαιτήσεων των περιστάσεων. Δεν ισχυρίζονται ότι ό,τι κάνει η Ευρώπη δεν είναι καλό, αλλά ότι ό,τι κάνει η Ευρώπη δεν επαρκεί.
Ποια είναι η Ευρώπη που μπορεί να ικανοποιήσει τις προσδοκίες τους; Ποια είναι η Ευρώπη που μπορεί να αποτελέσει απάντηση στην παγκοσμιοποίηση αλλά και στις αδυναμίες και τις ανεπάρκειες μιας εθνικής πολιτικής παραδοσιακού τύπου; Ποια είναι η Ευρώπη του μέλλοντός μας;
Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει τη διαδρομή που έχουμε διανύσει. Τη διαδρομή που έχει οδηγήσει τους λαούς μας από τα συντρίμμια του πιο καταστρεπτικού πολέμου που έχει γνωρίσει η ανθρωπότητα στην ειρήνη και στη δημοκρατία. Τη διαδρομή που, για πρώτη φορά στην ιστορία της ηπείρου, οδήγησε στην εθελούσια συνένωση των περισσοτέρων χωρών της, ακόμη και εκείνων, που, μέχρι μερικά χρόνια, είχαν διαφορετικό πολιτικό σύστημα.
Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει τα σπουδαία κεκτημένα της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Τους κοινούς θεσμούς, τις κοινές πολιτικές, τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων. Το κοινό νόμισμα, την κοινή δημοσιονομική πολιτική. Την εξυγίανση και τη σύγκλιση των οικονομιών. Τις διαρθρωτικές παρεμβάσεις.
Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την ίδια τη διαδικασία ενοποίησης. Την αξία, μιας διαδικασίας ενοποίησης ανεξάρτητων και ισότιμων κρατών. Την αξία της αρχής της επικουρικότητας. Τη βαθμιαία σύγκλιση, που στηρίζεται στον υπολογισμό του βαθμού ωριμότητας κάθε χώρας. Τον σεβασμό όλων των κρατών μελών, μικρών και μεγάλων, λιγότερο και περισσότερο ισχυρών.
Κανείς, τέλος, δεν μπορεί να αμφισβητήσει την αξία μιας πορείας, που στηρίζεται στις ομοιότητες αλλά ταυτόχρονα σέβεται τις διαφορές. Που προϋποθέτει την εμβάθυνση των κοινών στοιχείων και τον σεβασμό των διαφορετικών παραδόσεων.
Ωστόσο αν θέλουμε, ανταποκρινόμενοι στις προσδοκίες των πολιτών, να προχωρήσουμε, όλα αυτά, όσο σημαντικά και αν είναι, δεν αρκούν. Η ευρωπαϊκή πορεία χρειάζεται επιτάχυνση, αναπροσανατολισμό και εμβάθυνση.
Η επιτάχυνση, ο αναπροσανατολισμός και η εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ενοποίησης δεν μπορεί να γίνεται ερήμην των πολιτών. Οφείλει να εξασφαλίζει την ενεργή προσχώρησή τους, τη συμμετοχή τους.
Η μεγάλη πρόκληση για την Ευρώπη του μέλλοντός μας είναι αυτή. Η ταυτότητα όλων των πολιτών των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αποκτήσει ευρωπαϊκή διάσταση.
Η μεγάλη πρόκληση είναι ο πολίτης της μιας χώρας μέλους να αντιμετωπίζει τον πολίτη της άλλης χώρας μέλους ως έναν από εμάς, ως συμμέτοχο στο ίδιο εγχείρημα.
Η μεγάλη πρόκληση είναι η διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής ταυτότητας, χωρίς την οποία ο μεγάλος στόχος της ισχυρής Ευρώπης δεν θα μπορέσει να ολοκληρωθεί.
Κυρίες και κύριοι,
Η αίσθηση της κοινότητας υπάρχει στην Ευρώπη. Υπάρχει σε χαλαρή και ασταθή μορφή. Υπάρχουν κοινότητες που πηγάζουν από το παρελθόν, τα βιώματα, τις εμπειρίες, αλλά και τις κατακτήσεις τόσων χρόνων. Από την ανεκτικότητα που ριζώνει στην υπερνίκηση των θρησκευτικών διαφορών, τον κοσμοθεωρητικό πλουραλισμό και την κοσμικότητα. Από τους πολιτικούς και κοινωνικούς αγώνες, που οδήγησαν στην οργάνωση του κοινωνικού κράτους. Από την εμπειρία αιματοχυσιών, που επιβάλλουν την αυτοσυγκράτηση ως προς τη χρήση βίας καθώς και την αναγνώριση της σημασίας της διεθνούς συνεργασίας.
Το παρελθόν μας, ένα παρελθόν επώδυνο, μας έχει κάνει να αναγνωρίζουμε την αξία όλων αυτών των στοιχείων. Έχει διαμορφώσει ένα κοινό υπόστρωμα αξιών, ευαισθησιών, στάσεων ζωής, αντιλήψεων.
Έχει διαμορφώσει στοιχεία, ενός ευρωπαϊκού πολιτισμού.
Σήμερα όμως αυτά τα στοιχεία δεν αρκούν. Γιατί η κοινή ταυτότητα, την οποία χρειάζεται η προσπάθεια εμβάθυνσης της ενοποίησης, δεν οικοδομείται μόνο με τα υλικά του παρελθόντος.
Γιατί η κοινή ταυτότητα στις δημοκρατίες διαμορφώνεται και μέσα από συνειδητές επιλογές των ίδιων των πολιτών. Η κοινή ταυτότητα συγκροτείται επειδή το θέλουν οι πολίτες. Να έχουν το ίδιο πολιτικό όραμα, να μοιράζονται ένα κοινό πεπρωμένο, να μετέχουν στην ίδια προοπτική. Να αποτελούν πολίτες της ίδιας υπερεθνικής πολιτικής ένωσης.
Κυρίες και κύριοι,
Πιστεύω ακράδαντα ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες, θέλουν να έχουν κοινό μέλλον. Θέλουν να αντιμετωπίσουν μαζί, τις προκλήσεις του μέλλοντος, ένα κοινό μέλλον οικοδομημένο στις κοινές αξίες τους. Στην αξία της ελευθερίας και της αυτονομίας. Στην αξία της ισότητας. Στην αξία της αλληλεγγύης και της κοινωνικής συνοχής. Στην αναγκαιότητα του κράτους ως διορθωτικού μηχανισμού των ατελειών της αγοράς. Στην αξία του πολυκομματισμού και της δημοκρατίας. Στην αξία της συλλογικής δράσης για την υπεράσπιση των συμφερόντων. Στην αξία της συναίνεσης.
Κυρίες και κύριοι,
Οι αξίες αυτές έχουν σημασία αν μεταπλάθονται σε πράξη. Αν μετασχηματίζουν την πραγματικότητα. Αν οι τρόποι με τους οποίους εφαρμόζονται ενδυναμώνει την αίσθηση των πολιτών ότι συμμετέχουν σε μια κοινή προσπάθεια.
Ο πρώτος δρόμος που οδηγεί στη διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής πολιτικής ταυτότητας περνά μέσα από την αποτελεσματικές απαντήσεις στα προβλήματα των πολιτών.
Οι πολίτες της Ευρώπης αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της απασχόλησης και της ανεργίας. Το ποσοστό απασχόλησης, τρία χρόνια μετά τη Λισσαβόνα, εξακολουθεί να είναι χαμηλό ιδίως ως προς ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων. Η διαρθρωτική ανεργία επιμένει, Οι περιφερειακές ανισότητες είναι έντονες. Η έλλειψη δεξιοτήτων τείνει να αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα.
Οι πολίτες αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της μετανάστευσης και της ξενοφοβίας. Παρά την πολιτική ομαλότητα που τείνει να επικρατήσει στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, η κινητικότητα ανθρώπων συνεχίζεται και μαζί της διεγείρονται ξανά τα αντανακλαστικά της δυσπιστίας προς τον άλλο.
Οι πολίτες αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της επιδείνωσης του φυσικού περιβάλλοντος. Η αλόγιστη επιδίωξη του κέρδους και ο εύκολος καταναλωτισμός οδηγούν σε όλο και καταστροφικότερες επεμβάσεις στο περιβάλλον. Η πρόοδος της επιστήμης και κυρίως της βιοτεχνολογίας καθιστά δυνατές χρήσεις που θέτουν σε κίνδυνο τη φυσική ισορροπία.
Η Ε.Ε. μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση αυτών των άμεσων και πιεστικών προβλημάτων των πολιτών. Μπορεί να επιτύχει εκεί που είναι καταδικασμένες να αποτυγχάνουν εθνικές πολιτικές. Στην κατεύθυνση αυτή καλείται να επεκτείνει τις αρμοδιότητές της. Να αναλάβει νέες, πιο συστηματικές και ριζικές, πρωτοβουλίες. Στο πεδίο της οικονομίας καλείται, δίχως να εγκαταλείψει το Σύμφωνο Σταθερότητας, να επιταχύνει τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις που θα εξασφαλίσουν την οικονομική ανάπτυξη. Να εξασφαλίσει μία συντονισμένη οικονομική πολιτική. Να δημιουργήσει το ευνοϊκό περιβάλλον για την ίδρυση και ανάπτυξη καινοτόμων επιχειρήσεων, για την προαγωγή της επιχειρηματικότητας, για την προώθηση επενδύσεων, για την ανάπτυξη της έρευνας. Να δώσει ώθηση στα διευρωπαϊκά δίκτυα για να διευκολύνεται η σύνδεση των αγορών, οι εξαγωγές και η ανάπτυξη. Να εκπονήσει ένα ακόμη Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, το Δ', που να κινείται στην κατεύθυνση αυτή.
Κυρίες και κύριοι,
Ο δεύτερος δρόμος που οδηγεί στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής ταυτότητας περνά αναγκαστικά μέσα από την ενίσχυση της κοινωνικής φυσιογνωμίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην κατεύθυνση αυτή η Λισσαβόνα έδειξε τον δρόμο. Η Ευρώπη καλείται να εμπεδώσει και να ανανεώσει το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο. Να εργαστεί ακόμα πιο συστηματικά για την πλήρη απασχόληση, την κοινωνική προστασία, την κοινωνική ένταξη την ισότητα ανδρών και γυναικών, την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών, τον σεβασμό των δικαιωμάτων του παιδιού. Να εργαστεί με περισσότερη τόλμη για την οικονομική και κοινωνική συνοχή, την αλληλεγγύη μεταξύ των Κρατών Μελών αλλά και την αποτελεσματική προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Για να επιτύχει αυτούς τους στόχους η Ένωση καλείται να αναπτύξει ενεργητικές πολιτικές για την απασχόληση και την ενίσχυση της απασχολησιμότητας, για την ενσωμάτωση των μεταναστών στις κοινωνίες μας, για την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού και των διακρίσεων. Καλείται να ενισχύσει την προσπάθεια για τη δημιουργία νέων, ενεργών και δυναμικών υπηρεσιών πρόνοιας. Καλείται να επενδύσει πόρους στον άνθρωπο, να εφαρμόσει νέες πολιτικές εκπαίδευσης και κατάρτισης για τη ζωή και την εργασία στην κοινωνία της γνώσης.
Ο τρίτος δρόμος για τη διαμόρφωση της κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας είναι η ενίσχυση της δημοκρατικής φυσιογνωμίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Χρειαζόμαστε και θέλουμε μια πιο συμμετοχική Ένωση. Μια πιο προσιτή στους πολίτες της Ένωση. Μια Ένωση που στηρίζει τη νομιμότητά της απ΄ ευθείας στον πολίτη και τους σχηματισμούς που εκφράζουν το δημοκρατικό φρόνημά του. Μια Ένωση με ενισχυμένους αντιπροσωπευτικούς αλλά και θεσμούς διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους και τους πολίτες. Μια Ένωση με εκτελεστικά όργανα υπόλογα στους πολίτες της. Μια Ένωση με παγιωμένες τις αρχές της διαφάνειας, ώστε να λειτουργεί με πιο κατανοητό τρόπο, να είναι πιο ορατή στον απλό πολίτη. Χρειαζόμαστε και θέλουμε μια Ένωση που προχωρεί αποφασιστικά στην οδό της πολιτικής και θεσμικής εμβάθυνσης. Χρειαζόμαστε και θέλουμε μια Ευρώπη που να προσεγγίζει σταθερά το ομοσπονδιακό πρότυπο.
Ο τέταρτος δρόμος που οδηγεί στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής ταυτότητας είναι η αποτελεσματικότερη εφαρμογή των πολιτικών της Ένωσης. Χρειάζεται να απλοποιήσει τις διαδικασίες, να περιορίσει τη γραφειοκρατία και τις δυσκαμψίες, να οριοθετήσει ακριβέστερα τις αρμοδιότητες. Κυρίως όμως χρειάζεται να ενισχύσει τους μηχανισμούς λήψης αποφάσεων: προς τούτο πρέπει να αποφύγει την τυφλή και μηχανιστική εξομοίωση όλων, να δώσει την ευκαιρία στα μέλη της για πρωτοβουλίες που προωθούν τις πολιτικές της.
Ο πέμπτος δρόμος για τη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ταυτότητας περνά μέσα από την ύπαρξη ενός ευρωπαϊκού πολιτισμού. Ο πολιτισμός, σε όλες τις ανοικτές κοινωνίες, δεν δημιουργείται άνωθεν. Ο πολιτισμός παράγεται και παγιώνεται μέσα από τη ζωή των θεσμών, μέσα από την ομαλή λειτουργία τους. Μέσα από την παιδεία. Μέσα από τις ανταλλαγές φοιτητών. Μέσα από κοινά προγράμματα και ενιαία πτυχία. Μέσα από διαδικασίες που αναδεικνύουν αυτά που μας ενώνουν χωρίς όμως να αποσιωπούν αυτά που μας χωρίζουν. Χωρίς ισοπέδωση και ομοιομορφία. Σε πλαίσιο σεβασμού της αυτονομίας και της αυτενέργειας των πολιτών η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να ενθαρρύνει τη δημιουργικότητα και να διασφαλίσει την κριτική ικανότητα των πολιτών κάθε κοινωνίας.
Ο έκτος δρόμος που οδηγεί στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής ταυτότητας είναι η ενίσχυση της Ευρώπης στο διεθνές σύστημα. Η Ένωση καλείται να διευρύνει το πεδίο και τους στόχους της κοινής εξωτερικής πολιτικής. Καλείται να εφαρμόσει κοινή πολιτική άμυνας και να δημιουργήσει τους μηχανισμούς εκείνους που θα οδηγήσουν στην κοινή άμυνα. Γιατί οι χώρες της Ευρώπης είναι εκείνες που σήμερα, στη νέα διεθνή συγκυρία, μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο ενός νέου συστήματος παγκόσμιας διακυβέρνησης, που να αντανακλά τις δημοκρατικές αξίες. Για τη διαμόρφωση ισορροπιών στο διεθνές σύστημα. Για τη ρύθμιση της τυφλής και άναρχης παγκοσμιοποίησης. Για την εμβάθυνση του διεθνούς δικαίου και την εύρυθμη λειτουργία διεθνών δικαιοδοτικών θεσμών. Για την θεσμοθέτηση οικουμενικών κανόνων διανομής, που να διαρρηγνύουν τον φαύλο κύκλο της ένδειας, της υπανάπτυξης και του αυταρχισμού. Για τη διαμόρφωση και η εμπέδωση της παγκόσμιας ασφάλειας μέσω της οικονομικής και πολιτιστικής συνεργασίας.
Κυρίες και κύριοι,
Το κοινό ευρωπαϊκό μας σπίτι, η πατρίδα μας η Ευρώπη, είναι επιλογή μας. Δεν μας κληροδοτήθηκε. Δεν μας παραδόθηκε. Δεν στηρίζεται σε κάποια υπερκόσμια αυθεντία. Γεννήθηκε μέσω δημοκρατικών διαδικασιών. Εμείς, οι πολίτες των κρατών που τη συναποτελούν ισότιμα, που τη διαμορφώσαμε όπως είναι μέχρι σήμερα, εμείς καλούμαστε να την ολοκληρώσουμε. Για αυτό έχει σημασία η αποδοχή του Συντακτικού Χάρτη της Ευρώπης. Ενός κειμένου που, ακόμα και αν δεν μας ικανοποιεί πλήρως, προωθεί την πολιτική ολοκλήρωση της Ευρώπης. Γιατί καταγράφει τη θέληση των λαών της να συνυπάρξουν στο ίδιο πολιτικό οργανισμό. Αλλά και γιατί υπογραμμίζει ότι η ταυτότητά μας είναι πολιτική ταυτότητα, ταυτότητα αξιών και στόχων - και όχι καταγωγής, αίματος η παράδοσης ή απρόσωπων μηχανισμών αγοράς και σώρευσης κεφαλαίων. Προωθεί ουσιαστικά την πολιτική ολοκλήρωση της Ευρώπης γιατί ενισχύει θεσμικά την Ένωση, διευρύνει τον δημοκρατικό της χαρακτήρα, ενδυναμώνει την κοινωνική της φυσιογνωμία, εγγυάται την υλοποίηση κρίσιμων πολιτικών και, τέλος, αναβαθμίζει τις δυνατότητες άσκησης ενιαίας εξωτερικής πολιτικής.
Η μέχρι τώρα συζήτηση για το Σύνταγμα στη Διακυβερνητική ακολουθεί μια πορεία που εμπεριέχει κινδύνους. Ορισμένες χώρες θεωρούν ότι αυτή η διαπραγμάτευση είναι μια διαπραγμάτευση όπως άλλες στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τις τιμές των αγροτικών προϊόντων, ή την κατανομή των ενισχύσεων των διαρθρωτικών ταμείων. Μία τέτοια προσέγγιση οδηγεί να ιεραρχούνται ως πρώτο και κύριο θέμα είτε τα θεωρούμενα ως κεκτημένα είτε ειδικές απαιτήσεις. Η ανάγκη μιας νέας αποτελεσματικής λειτουργικής ρύθμισης υποβαθμίζεται. Αν τέτοιες εθνοκεντρικές στάσεις οδηγήσουν στη ματαίωση της αποδοχής του Συντάγματος είναι φανερό ότι οι χώρες της Ένωσης θα διχαστούν σε δύο στρατόπεδα. Οι χώρες που δεν θα αποδεχθούν την αποτυχία θα δημιουργήσουν με την αξιοποίηση των ενισχυμένων συνεργασιών μια «στενότερη Ένωση μέσα στην Ένωση». Οι άλλες θα βρεθούν σε μία Ένωση χωρίς πρωτοβουλία και δυναμική. Το ρήγμα αυτό πρέπει να αποφευχθεί. Να συνειδητοποιήσουν όλοι, ότι δεν συζητάμε το Σύνταγμα με στόχο να επιδείξουμε δάφνες νίκης στο εσωτερικό της κάθε χώρας μας. Συζητάμε για να δημιουργήσουμε ένα εργαλείο αποτελεσματικό που θα μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα του αύριο.
Μια τέτοια Ευρώπη με δυναμική και πρωτοβουλία που ανοίγει νέους δρόμους μπορεί να κάνει τους πολίτες των κρατών μελών να τη νοιώσουν δική τους. Να αισθανθούν ότι αποτελεί συστατικό μέρος της ταυτότητάς τους. Να αισθανθούν ότι η Ευρώπη, η Ευρώπη στην τύχη της οποίας συμμετέχουν, είναι πατρίδα τους. Να αισθανθούν υπερήφανοι για αυτό. Να εργασθούν ενεργά για να καθορίσουν το μέλλον της.
Σας ευχαριστώ!
Κύριε Πρόεδρε του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
Κύριε Πρόεδρε της Επιτροπής,
Κύριοι συνάδελφοι,
Σας κάλεσα για να συζητήσουμε σήμερα τις εξελίξεις σε σχέση με το Ιράκ. Το θεωρώ αυτονόητο για μια Ευρωπαϊκή Ένωση που κατ' επανάληψη έχει υπογραμμίσει τις ευθύνες της απέναντι στη διαμορφούμενη παγκόσμια τάξη. Για μια Ευρώπη που θέλει να ανταποκριθεί στην ανάγκη διαμόρφωσης ενός κόσμου ασφάλειας, ειρήνης και δικαιοσύνης. Θα ήταν παράδοξο να μην ασχοληθούμε, να μην πάρουμε θέση για το πώς υπερασπιζόμαστε αυτούς τους στόχους στην περίπτωση του Ιράκ και κατ' επέκταση να μην εκφράσουμε άποψη, αν θα υπάρξει πόλεμος και υπό ποιες προϋποθέσεις.
Οι Ευρωπαίοι πολίτες περιμένουν από όλους μας μια εποικοδομητική συνεισφορά που θα οδηγήσει σε ένα κοινό έδαφος, σε μια ενιαία στάση. Φαίνεται δύσκολο ιδιαίτερα στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης και συγκεκριμένα απέναντι στις εξελίξεις στο Ιράκ. Ωστόσο, το πετύχαμε με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου των Υπουργών της 27<sup>ης</sup> Ιανουαρίου και το διάβημα της Προεδρίας της 4<sup>ης</sup> Φεβρουαρίου προς το Ιράκ.
Το ζητούμενο σήμερα είναι, αν μπορούμε υπό το φως των πορισμάτων των Επιθεωρητών του ΟΗΕ, αλλά και της συζήτησης που αναπτύχθηκε την Παρασκευή στο Συμβούλιο Ασφαλείας να εξετάσουμε πώς διαμορφώνεται η κατάσταση και να καταλήξουμε σε μια κοινή πορεία. Μεταξύ των απόψεων που δημόσια έχουν ακουσθεί υπάρχουν αποκλίσεις στην αξιολόγηση των πορισμάτων των Επιθεωρητών, αλλά και στην εκτίμηση για το ποια είναι τα αναγκαία επόμενα βήματα. Δεν συγκεντρωθήκαμε σήμερα για να επαναλάβουμε τις διαφωνίες μας, να επαναβεβαιώσουμε τις αποκλίσεις και να επιστρέψουμε στις πρωτεύουσές μας, αφήνοντας τα πράγματα εκεί που ήταν μέχρι χθες.
Υπάρχει κοινό έδαφος στη συζήτησή μας. Ας προσπαθήσουμε να το διευρύνουμε. Ας προσπαθήσουμε, πιστεύοντας ότι δεν κυνηγάμε μια Χίμαιρα, αλλά κάτι εφικτό. Να επιδιώξουμε το εφικτό. Να αποδείξουμε στους λαούς μας ότι μαζί μπορούμε βήμα-βήμα να εδραιώσουμε την ασφάλεια και την ειρήνη. Να αποτρέψουμε -και ας μην το υποτιμήσουμε- τον κίνδυνο διαμόρφωσης νέων διαχωριστικών γραμμών στον ευρωπαϊκό χώρο που αναπτύχθηκε μέχρι σήμερα πάνω σε κοινές αξίες και αρχές.
Κύριοι συνάδελφοι,
Δύο δεδομένα υπάρχουν: Πρώτον: η απόφαση 1441 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών δίνει στο Ιράκ την ευκαιρία να αφοπλισθεί με ειρηνικό τρόπο. Δεύτερον: εάν η Βαγδάτη δεν την αξιοποιήσει, θα φέρει την ευθύνη για όλες τις συνέπειες.
Η ευθύνη της Ένωσης είναι να συμβάλουμε, να πιέσουμε, να εξασφαλίσουμε ένα διπλό στόχο: να συμμορφωθεί το Ιράκ στην Απόφαση του ΟΗΕ, αλλά και να μην υπάρξει πόλεμος. Τι σημαίνει αυτό για το επόμενό μας βήμα: Για να μην υπάρξει πόλεμος, πρέπει να αποκτήσουμε σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα τη βεβαιότητα ότι το Ιράκ δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει όπλα μαζικής καταστροφής ούτε τώρα ούτε στο μέλλον. Πώς αποκτούμε αυτή τη βεβαιότητα; Χρειάζεται, λοιπόν, μια επικεντρωμένη συζήτηση -τι κάνουμε πρακτικά τώρα.
Να εξετάσουμε τέλος, ποιες είναι οι επιπτώσεις της ιρακινής κρίσης επί των προσπαθειών μας για αναζωογόνηση της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Μέση Ανατολή, βάσει του οδικού χάρτη του Κουαρτέτου (ΟΗΕ, ΗΠΑ, Ευρωπαϊκή Ενωση, Ρωσία), καθώς και επί του γενικότερου προβλήματος της μη διασποράς των όπλων μαζικής καταστροφής.
Οι στιγμές που ζούμε είναι κρίσιμες. Κρίνεται η ειρήνη στη Μέση Ανατολή με συνέπειες για όλη την ανθρωπότητα. Συνέπειες ανθρώπινες αλλά συγχρόνως οικονομικές και πολιτικές. Η κρίση του Ιράκ εξελίχθηκε και κλιμακώθηκε σε μια νέα παγκόσμια συγκυρία. Το τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου, η αποτυχία των ειρηνευτικών πρωτοβουλιών στην Παλαιστίνη έχουν δημιουργήσει νέες προκλήσεις, αβεβαιότητες και απειλές. Το αίτημα για την εγκαθίδρυση ενός πιο αποτελεσματικού συστήματος ασφάλειας και ειρήνης στον πλανήτη είναι όλο και πιο επιτακτικό. Ενώ όμως υπάρχει ευρύτατη συμφωνία ως προς το στόχο διαφέρουν οι απόψεις ως προς τα μέσα, τις διαδικασίες, τους κανόνες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και ειδικότερα η Προεδρία της οφείλει ν' ανταποκριθεί στις υπάρχουσες αναμονές για μια αποτελεσματική παρέμβαση αν και οι προϋποθέσεις είναι αρνητικές.
- Η Προεδρία οφείλει να επιδιώξει την διαμόρφωση της κοινής θέσης των 15 με ομοφωνία, αναζητώντας όχι απλώς τον ελάχιστο κοινό παρανομαστή, αλλά την σύγκλιση και την σύνθεση των απόψεων που θα οδηγούν στην ευρύτερη και ισχυρότερη δυνατή κοινή θέση. Όμως οι απόψεις των 15 διαφέρουν ριζικά σε ορισμένα σημεία.
- Η Προεδρία οφείλει να λάβει υπόψη της τις διαφορετικές προσεγγίσεις, εκτιμήσεις και επιδιώξεις. Η κρίση του Ιράκ ανέδειξε με ιδιαίτερη οξύτητα ένα έλλειμμα συνεννόησης στις σχέσεις της Ένωσης με τις ΗΠΑ. Ανέδειξε ένα έλλειμμα συνεννόησης και ως προς το ρόλο της ευρωατλαντικής πορείας. Αυτό φάνηκε τόσο στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, όσο και στο Συμβούλιο Ασφάλειας. Τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποστηρίζουν έντονα διαφορετικές θέσεις. Τέθηκε έτσι και πάλι το ζήτημα ποιος είναι ο ρόλος της Ευρώπης σ' ένα παγκόσμιο πολυκεντρικό σύστημα. Χαράσσει μία δική της αυτοτελή πορεία; Συνεννοείται και σε τι πλαίσιο με τις Ηνωμένες Πολιτείες; Της επιτρέπουν τα πολεμικά και τεχνολογικά της μέσα αυτοτελή ρόλο; Μία συμμαχία, η οποία δεν επιτρέπει εναλλακτικές προσεγγίσεις και πορείες είναι αποτελεσματική συμμαχία;
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Οι θέσεις μας είναι καθαρές. Θέλουμε να διασφαλίσουμε την ειρήνη. Οι κανόνες του διεθνούς δικαίου είναι γνώμονάς μας όχι μόνο στη θεωρία αλλά και στη πράξη. Θέλουμε έναν κόσμο ασφαλή, απαλλαγμένο από απειλές και όπλα μαζικής καταστροφής στα χέρια επικίνδυνων δυνάμεων, καθεστώτων ή προσώπων που δεν σέβονται τις δημοκρατικές αξίες και τους κανόνες της διεθνούς έννομης τάξης, του διεθνούς δικαίου. Οι δυνάμεις αυτές πρέπει να αφοπλισθούν πλήρως και για πάντα. Η διεθνής κοινότητα απαιτεί να ζήσει ειρηνικά, χωρίς απειλές και κινδύνους μαζικής καταστροφής. Χωρίς την εφιαλτική παρουσία της τρομοκρατίας.
Η απαίτηση αυτή εκφράζεται στην απόφαση 1284 του '99 και στο ψήφισμα 1441 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Οι διαβουλεύσεις για την υλοποίηση του ψηφίσματος 1441 του Συμβουλίου Ασφαλείας, για την συμμόρφωση του Ιράκ και την αποτροπή μιας στρατιωτικής επιχείρησης συνέπεσαν με την ανάληψη από την Ελλάδα της Προεδρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Εμείς θέσαμε ως βασικό στόχο τη διαμόρφωση κοινής θέσης των κρατών-μελών, την στενή συνεργασία, τη συνεργασία με όλα τα μέλη, μόνιμα και μη μόνιμα του Συμβουλίου Ασφαλείας, την επαφή με τις χώρες της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής.
Υποστηρίζουμε σταθερά την ειρηνική διευθέτηση της Ιρακινής κρίσης. Την αξιοποίηση όλων των πολιτικών και διπλωματικών μέσων, που διαθέτει η διεθνής Κοινότητα και το θεσμικό σύστημα του ΟΗΕ. Γιατί η ένοπλη σύρραξη θα οδηγήσει σε τεράστια ανθρώπινη δυστυχία. Γιατί θα προκαλέσει αντιδράσεις που θα οδηγήσουν σε περισσότερο φόβο και αβεβαιότητα. Γιατί οι συνέπειες για την παγκόσμια και ευρωπαϊκή οικονομία θα είναι αρνητικές με πρώτα θύματα τις πιο αδύναμες κοινωνικές τάξεις. Πλαίσιό μας είναι ο σεβασμός του ψηφίσματος 1441 του Συμβουλίου Ασφαλείας και η υλοποίησή της από το καθεστώς του Ιράκ. Η απρόσκοπτη συνεργασία με τους επιθεωρητές του ΟΗΕ και ο πλήρης αφοπλισμός του Ιράκ, με την αποδεδειγμένη καταστροφή των όπλων μαζικής καταστροφής.
Συγκαλέσαμε έγκαιρα για τις 27.1.2003 το πρώτο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε. για να διαμορφώσουμε την κοινή θέση της Ένωσης. Υπογραμμίσαμε στην κοινή απόφαση την υποστήριξη της διαδικασίας των επιθεωρήσεων, ως το πολιτικό και διπλωματικό μέσο, που μπορεί να συμβάλλει με επιτυχία στον αφοπλισμό του Ιράκ και το σεβασμό της απόφασης 1441 του Συμβουλίου Ασφάλειας.
Ο Υπουργός Εξωτερικών, ως Προεδρεύων του Συμβουλίου Υπουργών πραγματοποίησε επισκέψεις στη Συρία, την Ιορδανία, το Λίβανο και την Αίγυπτο, όπου συζήτησε τις εξελίξεις στο Ιρακινό και τις προοπτικές της ειρηνευτικής διαδικασίας στην Παλαιστίνη. Παραβρέθηκε για πρώτη φορά στις εργασίες της έκτακτης συνάντησης των ΥΠΕΞ του Αραβικού Συνδέσμου στο Κάιρο, στις 16/2, προσκεκλημένος του Γενικού Γραμματέα του Αραβικού Συνδέσμου.
Η γνωστή πρωτοβουλία των 8 κρατών-μελών και υποψηφίων χωρών που ακολούθησε την απόφαση του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων επιβάρυνε άσκοπα το κλίμα, την αίσθηση της ενότητας της Ένωσης απέναντι στις εξελίξεις. Είναι αυτονόητο το δικαίωμα κάθε χώρας να εκφράζει την αλληλεγγύη της προς αυτούς με τους οποίους την συνδέουν ιστορικοί δεσμοί φιλίας. Θεωρώ ωστόσο άσκοπη την πρωτοβουλία. Δημιουργούσε εντυπώσεις μιας διαιρεμένης Ένωσης, χωρίς συνοχή στην εξωτερική της πολιτική. Εντυπώσεις συνακόλουθες ενός ούτως ή άλλως γνωστού ελλείμματος της Ένωσης στην εξωτερική της πολιτική και την πολιτική ασφάλειας.
Και για να μη δημιουργούνται παρανοήσεις. Δεν θεωρώ εκ προοιμίου οιαδήποτε πρωτοβουλία στους κόλπους της Ένωσης καταδικαστέα. Η ιστορία της Ένωσης βρίθει από πρωτοβουλίες, πολλές από τις οποίες συνέβαλλαν στις εξελίξεις και χαιρετίσθηκαν στη συνέχεια και από αυτούς που αρχικά δεν συμμετείχαν. Το κριτήριο προσέγγισης αυτών των πρωτοβουλιών πρέπει να είναι κατά πόσον προάγουν την ενοποιητική διαδικασία της Ένωσης, κατά πόσο εμβαθύνουν τις πολιτικές της, κατά πόσο ενισχύουν την αποτελεσματικότητά της.
Η κλιμακούμενη κρίση και η διαφαινόμενη απόκλιση απόψεων στην επικείμενη σύνοδο του Συμβουλίου Ασφαλείας της 14ης Φεβρουαρίου με οδήγησαν να συγκαλέσω έκτακτο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για να εξετάσουμε την κατάσταση. Θεωρούσα την πρωτοβουλία μου αυτή αυτονόητη για μια Ευρωπαϊκή Ένωση που κατ' επανάληψη έχει υπογραμμίσει τις ευθύνες της απέναντι στη διαμορφούμενη παγκόσμια τάξη. Θα ήταν παράδοξο να μην ασχοληθούμε, με ένα θέμα που απασχολεί τον πλανήτη, να μην πάρουμε θέση για το πως υπερασπιζόμαστε τους στόχους της ασφάλειας, της ειρήνης και της δικαιοσύνης στην περίπτωση του Ιράκ και κατ' επέκταση να μην εκφράσουμε άποψη αν θα υπάρξει πόλεμος και υπό ποιες προϋποθέσεις.
Πολλοί πίστευαν -και ίσως δικαιολογημένα- ότι ήταν παρακινδυνευμένη η σύγκλιση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου με τις μηδαμινές προοπτικές να καταλήξει σε μια κοινή στάση. Πίστευα ωστόσο ότι έπρεπε να το επιχειρήσουμε. Ήταν αίτημα των λαών της Ευρώπης, όπως καταδείχθηκε αργότερα, ιδίως με τις κινητοποιήσεις του Σαββάτου 15ης Φεβρουαρίου. Εξέφραζε η σύγκλιση της έκτακτης Συνόδου την πεποίθηση αυτών που θεωρούν προτεραιότητα την ισχυρή Ευρώπη με την ενωμένη φωνή για την παγκόσμια ασφάλεια και ειρήνη.
Πριν την έναρξη του Συμβουλίου είχαμε μία ουσιαστική και ιδιαίτερα χρήσιμη ανταλλαγή απόψεων με τον κ. Κόφι Ανάν. Το πιο σημαντικό συμπέρασμα αυτής της συνάντησης ήταν η ταύτιση των απόψεών μας, για το πώς βλέπουμε τον ρόλο του ΟΗΕ και της Ε.Ε. στην παρούσα συγκυρία της κρίσης. Μέχρι ποιου σημείου φθάνει η αρμοδιότητα και η ευθύνη του καθενός, πώς υπηρετεί καθένας τους στόχους της ειρήνης και της ασφάλειας, χωρίς να υπεισέρχεται στο πεδίο δράσης του άλλου. Τα συμπεράσματα αυτά βρήκαν την αποτύπωσή τους στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Στους συναδέλφους μου Αρχηγούς και Πρωθυπουργούς των 14 δήλωσα κατά την έναρξη της συνεδρίασης:
- Ότι δεν συγκεντρωθήκαμε για να επαναλάβουμε τις διαφωνίες μας, να επαναβεβαιώσουμε τις αποκλίσεις και να επιστρέψουμε στις πρωτεύουσές μας αφήνοντας τα πράγματα εκεί που ήταν μέχρι χθες.
- Ότι υπάρχει κοινό έδαφος στη συζήτησή μας κι ότι θα έπρεπε να προσπαθήσουμε να το διευρύνουμε. Να αποδείξουμε στους λαούς μας, ότι μαζί μπορούμε βήμα-βήμα να εδραιώνουμε την ασφάλεια και την ειρήνη. Να αποτρέψουμε -και ας μην το υποτιμήσουμε- τον κίνδυνο διαμόρφωσης νέων διαχωριστικών γραμμών στον Ευρωπαϊκό χώρο που αναπτύχθηκε μέχρι σήμερα πάνω σε κοινές αξίες και αρχές.
Ανέδειξα την ευθύνη της Ένωσης προκειμένου να συμβάλλουμε σε ένα διπλό στόχο: Να συμμορφωθεί το Ιράκ στην Απόφαση του ΟΗΕ, αλλά και να μην υπάρξει πόλεμος. Και ότι για να μην υπάρξει πόλεμος θα έπρεπε να αποκτήσουμε σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα τη βεβαιότητα ότι το Ιράκ δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει όπλα μαζικής καταστροφής ούτε τώρα ούτε στο μέλλον.
Στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δείξαμε πρώτον, ότι οι διαδικασίες συγκερασμού των απόψεων και της κοινής συνεννόησης είναι ζωντανές. Ότι η Ε.Ε. δεν είναι ένα άθροισμα όπου ο καθένας τραβά το δρόμο του, χωρίς να ενδιαφέρεται για τους άλλους, αλλά ότι είναι ένα σύνολο το οποίο συναισθάνεται την ανάγκη να συζητήσει, να αντιμετωπίσει τις διάφορες απόψεις και να επιδιώκει έναν κοινό δρόμο.
Δείξαμε, επίσης, ότι σε αυτόν τον κοινό δρόμο, υπάρχουν ορισμένα κεντρικά σημεία τα οποία είμαστε αποφασισμένοι όλοι να προσέξουμε. Ποια είναι αυτά τα κεντρικά σημεία:
- Το πρώτο είναι η διαπίστωση ότι ο πόλεμος οδηγεί σε καταστροφή, όσο δικαιολογημένος κι αν είναι. Γι' αυτό είναι μια λύση, στην οποία θα πρέπει να προσφύγουμε μόνον όταν θα έχουμε εξαντλήσει όλες τις ειρηνευτικές δυνατότητες, όλες τις δυνατότητες να αντιμετωπίσουμε με διαφορετικό τρόπο μια κρίση. Και μόνο τότε, όταν είναι φανερό ότι οποιαδήποτε εναλλακτική λύση στον πόλεμο, μπορεί να φέρει χειρότερες καταστροφές. Στην απόφαση που πήραμε αναφέρεται: «Ο πόλεμος δεν είναι αναπόφευκτος. Η βία θα πρέπει να ασκηθεί μόνον ως έσχατη λύση». Και ότι «εναπόκειται στο καθεστώς του Ιράκ να τερματίσει την κρίση αυτή, συμμορφούμενο προς τα αιτήματα του Συμβουλίου Ασφαλείας».
- Το δεύτερο σημείο, το οποίο επίσης τονίζεται σε αυτή την απόφαση, είναι το εξής: Η Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών που προβλέπει τις διαδικασίες σε περίπτωση όπου υπάρχει κίνδυνος για την παγκόσμια ειρήνη, σαφέστατα δηλώνει ότι η εξασφάλιση της διεθνούς ειρήνης δεν είναι θέμα ενός μόνον κράτους. Είναι θέμα της διεθνούς κοινότητας. Η νομιμοποίηση όποιας δράσης μπορεί να έχει μόνο μια πηγή: Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Αυτός είναι ο κανόνας στις διεθνείς σχέσεις, γιατί έτσι ελαχιστοποιούνται τα ενδεχόμενα αυθαιρεσίας.
Επιπλέον έχουμε το πρόσφατο παράδειγμα του Κοσσόβου, που δείχνει ότι εάν υπάρχει μια τέτοια πολεμική παρέμβαση, πρέπει να υπάρχει και μια ειρηνική συνέχεια. Και την ειρηνική συνέχεια, όπως στο Κόσσοβο, δεν μπορούν να τη δώσουν άλλοι, εκτός από τα Ηνωμένα Έθνη.
Γι' αυτό και τα Ηνωμένα Έθνη και το Συμβούλιο Ασφαλείας είναι το επίκεντρο των διαδικασιών. Αυτό έχει τις πρωτοβουλίες, αυτό λαμβάνει τις αποφάσεις, αυτό καθορίζει την περαιτέρω γραμμή. Θα ήταν άτοπο, θα ήταν λάθος να υπεισέλθει η Ε.Ε. και ν' αποφανθεί τι θα γίνει σε σχέση με τους επιθεωρητές, πως κρίνει η ίδια αν υπάρχει ή όχι συμμόρφωση του Ιράκ στο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Άλλωστε η συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης οριοθετεί το εύρος της δράσης της Ε.Ε.. Ορίζει σχετικά ότι: «Όσα κράτη-μέλη είναι επίσης μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών θα συνεννοούνται μεταξύ τους και θα τηρούν πλήρως ενήμερα τα άλλα κράτη-μέλη. Όσα κράτη-μέλη είναι μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας φροντίζουν, κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, να υπερασπίζονται τις θέσεις και τα συμφέροντα της Ένωσης, με την επιφύλαξη των ευθυνών τους δυνάμει των διατάξεων του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών». Έτσι η απόφαση μας επιβεβαιώνει ότι: «είμαστε δεσμευμένοι να παραμείνουν τα Ηνωμένα Έθνη στο επίκεντρο της διεθνούς τάξης. Αναγνωρίζουμε ότι την πρωταρχική αρμοδιότητα στο χειρισμό του αφοπλισμού του Ιράκ φέρει το Συμβούλιο Ασφαλείας. Εκφράζουμε την αμέριστη υποστήριξή μας προς το Συμβούλιο, όσον αφορά την άσκηση των αρμοδιοτήτων του». Και στη συνέχεια: «Επαναλαμβάνουμε την πλήρη υποστήριξή μας προς τις συνεχιζόμενες εργασίες των επιθεωρητών των Ηνωμένων Εθνών. Πρέπει να τους δοθούν ο χρόνος και οι πόροι που το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών κρίνει απαραίτητους». Συμπερασματικά: Το Συμβούλιο Ασφαλείας αποφασίζει και αποφασίζει με ποια μέσα θα πραγματοποιήσουν οι ελεγκτές τις διαδικασίες τους.
- Τρίτο σημείο είναι η απάντηση στις εξελίξεις σε σχέση με τη στάση του Ιράκ. Το Ιράκ, μέχρι στιγμής, δεν έχει δυστυχώς συμμορφωθεί πλήρως προς την απόφαση των Ηνωμένων Εθνών. Δεν έχει συνεργαστεί απρόσκοπτα και δεν έχει δώσει όλα τα απαραίτητα στοιχεία, ώστε να είναι βέβαιο ότι δεν διαθέτει πια όπλα μαζικής καταστροφής. Εκείνο το οποίο θα πρέπει επίσης να επιδιωχθεί, στα πλαίσια του Συμβουλίου Ασφαλείας, είναι η πλήρης και απρόσκοπτη συνεργασία του Ιράκ. Αυτό τονίζεται ιδιαίτερα και στην έκθεση του κ. Μπλιξ. Όμως, όλοι γνωρίζουμε ότι τέτοιες συνεχείς προσκλήσεις για συμμόρφωση δεν έχουν αξία, αν επαναλαμβάνονται χωρίς αποτέλεσμα. Η συνεχής μη συμμόρφωση δείχνει ότι η διαδικασία του ελέγχου και της συνεννόησης δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη. Αν κάποιος δεν συμμορφώνεται και επικαλείται συνεχώς διαδικαστικά θέματα, αυτό είναι κωλυσιεργία. Και θα πρέπει να υπάρχει -αποφασίσαμε- ένα σοβαρό μήνυμα στο Ιράκ, γιατί πρέπει να υπάρχει η αίσθηση της χρονικής πίεσης στις εξελίξεις.
Γι' αυτό υπογραμμίσαμε με έμφαση: «Ωστόσο, οι επιθεωρήσεις δεν μπορεί να συνεχίζονται επ' αόριστον χωρίς την πλήρη συνεργασία του Ιράκ, η οποία πρέπει να συμπεριλαμβάνει την παροχή όλων των πρόσθετων και επιμέρους πληροφοριών για τα θέματα που έχουν τεθεί στις εκθέσεις των επιθεωρητών. Η Βαγδάτη δεν θα πρέπει να έχει αυταπάτες. Πρέπει να αφοπλιστεί και να συνεργαστεί αμέσως και πλήρως. Το Ιράκ έχει μια τελευταία ευκαιρία να διευθετήσει την κρίση ειρηνικά».
Στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υιοθετήσαμε ακόμη τέσσερα σημεία:
- Επιβεβαιώνουμε τα Συμπεράσματα του προηγούμενου Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων (27-1).
- Δεσμευόμαστε να αντιμετωπίσουμε με αποφασιστικότητα την επαπειλούμενη διάδοση όπλων μαζικής καταστροφής.
- Αναφερόμαστε στα ζητήματα της Μέσης Ανατολής. Θα πρέπει να συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε την έγκαιρη εφαρμογή του οδικού χάρτη, τον οποίο προσυπέγραψαν οι "4" (ΟΗΕ, Ε.Ε., ΗΠΑ, Ρωσία). Η τρομοκρατία και η βία θα πρέπει να σταματήσουν.
- Για το θέμα των σχέσεων της Ε.Ε. με τις ΗΠΑ, η απόφαση ορίζει: «Η ενότητα της διεθνούς κοινότητας είναι ζωτική για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών. Έχουμε δεσμευτεί να συνεργαστούμε με όλους τους εταίρους μας και ιδίως με τις ΗΠΑ για τον αφοπλισμό του Ιράκ, για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή και για ένα αξιοπρεπές μέλλον όλων των λαών της».
Για την επομένη των Αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου η Προεδρία είχε συγκαλέσει τις 10 υπό ένταξη και τις 3 υποψήφιες χώρες για να τις ενημερώσει, να ανταλλάξει απόψεις, να καταλήξει και με αυτές σε ορισμένα συμπεράσματα. Η συνάντηση είχε ως αποτέλεσμα την ομόθυμη εκ μέρους των 13 αποδοχή των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της προηγουμένης. Αυτά ως προς την Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Κυρίες και κύριοι,
Η Προεδρία βρίσκεται σε εγρήγορση, σε διαρκή συνεννόηση, είναι παρούσα στις εξελίξεις. Διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με όλους όσους και εκτός της Ένωσης επηρεάζουν τις εξελίξεις. Αξιοποιεί τις δυνατότητες που μας παρέχει το θεσμικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παίρνει πρωτοβουλίες και στηρίζει πολιτικές, που επιδιώκουν ειρήνη, ασφάλεια και σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Θέλουμε να ακυρώνουμε τις αιτίες εκείνες που εκτρέφουν τους θύλακες του φανατισμού και τελικά της τρομοκρατίας.
Ποια είναι τα συμπεράσματα από τις πρόσφατες εξελίξεις:
- Η Ελληνική Προεδρία ανέλαβε σε μια κρίσιμη στιγμή τις ευθύνες της απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Έφερε με επιτυχία σε πέρας το εγχείρημά της, παρά τις επιφυλάξεις ή τις αποκαρδιωτικές προγνώσεις που την απέτρεπαν από την πρωτοβουλία της.
- Στη Σύνοδο Κορυφής οι 15, αλλά και οι 13 έδειξαν ότι υπάρχει μία Ευρωπαϊκή Ένωση παρούσα, με ζωντανές τις αρχές που την συγκροτούν, με θέληση να επηρεάσει τις εξελίξεις, ικανή να επιβεβαιώσει την ανάγκη για τη διαμόρφωση μιας κοινής πολιτικής. Δεν επικράτησαν στη Σύνοδο οι αντιπαλότητες. Επικράτησε η επιθυμία να αναδειχθεί το κοινό.
- Αναδείχθηκε όμως για άλλη μια φορά -και εξακολουθεί να παραμένει, όσες πρωτοβουλίες κι αν παίρνει η Προεδρία- το έλλειμμα της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας της Ένωσης. Δεν ισχυρίζομαι ότι είναι ανύπαρκτη, π.χ. στην αναπτυξιακή της διάσταση απέναντι σε τρίτες χώρες ή στην παρέμβασή της στο Κόσσοβο και την σταθεροποιητική της πολιτική στα Βαλκάνια ή ευρύτερα στη μετά το '89 ανέλιξη της Ανατολικής Ευρώπης και την προσέγγισή της προς την Ένωση. Αλλά σίγουρα δεν είναι μια πολιτική ολοκληρωμένη και αποτελεσματική, όπως άλλες πολιτικές της Ένωσης π.χ. της ΟΝΕ, που υιοθετήθηκαν συγχρόνως στη Σύνοδο Κορυφής του Μάαστριχτ και ωρίμασαν με ταχύτερους ρυθμούς.
Είναι μια πολιτική που εναγώνια επιδιώκει να επιτύχει ομοφωνία, συχνά ανάμεσα σε ετερόκλητες εθνικές επιλογές.
Χρειαζόμαστε πιο ισχυρούς θεσμούς που θα στηρίζουν και θα εκφράζουν την ΚΕΠΠΑ.
Χρειαζόμαστε μια πιο ισχυρή πολιτική βούληση για συνοχή και εσωτερική αλληλεγγύη σε συνάρτηση με το κοινοτικό συμφέρον.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;
Πρέπει να προβληματισθούμε ευρύτερα, παραμονές της νέας διακυβερνητικής για το Μέλλον της Ευρώπης, πως διαμορφώνουμε μια πιο ισχυρή Ευρώπη σ' ένα παγκόσμιο πολυκεντρικό σύστημα. Να αναβαθμίσουμε την ΚΕΠΠΑ υιοθετώντας το αξίωμα ενός ισχυρού Υπουργού Εξωτερικών για την Ευρωπαϊκή Ένωση που θα λειτουργεί συγχρόνως στο πλαίσιο του Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής; Να θεσπίσουμε ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής για την κάλυψη των ζωτικών συμφερόντων ασφάλειας όλων των κρατών-μελών και της Ένωσης συνολικά; Να προχωρήσουμε στην ευρύτερη χρησιμοποίηση της ειδικής πλειοψηφίας με τις κατάλληλες ασφαλιστικές δικλείδες για ζωτικά συμφέροντα, ώστε να ξεφύγουμε από την τυραννία της ομοφωνίας που οδηγεί συνήθως σε αποφάσεις χαμηλής εμβέλειας; Να επεκτείνουμε την ενισχυμένη συνεργασία στο σύνολο της ΚΕΠΠΑ και της κοινής άμυνας, ώστε οποιεσδήποτε επιμέρους ομαδοποιήσεις χωρών επιχειρούνται, να γίνονται μέσα στα πλαίσια των θεσμών και με πλήρη γνώση όλων;
Η κρίση του Ιράκ είναι ταυτόχρονα ένα μήνυμα σε μας τα κράτη-μέλη της Ένωσης να δράσουμε αποφασιστικά για να ξεπεράσουμε τις σημερινές μας αδυναμίες. Μέχρι τότε η διαμόρφωση κοινών θέσεων θα απαιτεί πάντα επίπονη προσπάθεια με αβέβαιο αποτέλεσμα.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Σήμερα ορισμένοι πιστεύουν, ότι η 17 Φεβρουαρίου δεν είχε συνέχεια, ότι το βήμα που έγινε έμεινε ημιτελές, ότι είμαστε ακριβώς εκεί που ξεκινήσαμε. Στην αφετηρία αυτών των συλλογισμών είναι μια αβάσιμη πεποίθηση. Ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να λύσει το πρόβλημα όταν θέλει και όπως θέλει. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ένα μπορεί να κάνει. Να προσεγγίζει τα διάφορα δεδομένα του προβλήματος, να τα διερευνά, να ενισχύει συνεχώς το διάλογο. Αυτό είναι το εφικτό. Ίσως έτσι προκύψει ως αποτέλεσμα των συνεχών αναζητήσεων μια πειστική για όλους διαδικασία, ελαχιστοποιηθούν οι διαφωνίες και οδηγηθούμε σε συγκλίσεις. Η Σύνοδος της 17ης Φεβρουαρίου ήταν μια ισχυρή ώθηση σ' αυτή την κατεύθυνση. Και έχει καθημερινά τη συνέχειά της. Η Σύνοδος της 17ης Φεβρουαρίου δεν ήταν ένα επεισόδιο. Ήταν μια δουλειά όχι μόνο για την αντιμετώπιση της συγκυρίας αλλά για το μέλλον. Για να γίνουν πιο ελέγξιμες οι εξελίξεις.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Όσο ποτέ άλλοτε η παρούσα συγκυρία διδάσκει: Να υπερβούμε τις επιφυλάξεις και τις αναστολές, και να προχωρήσουμε με τόλμη σε κατευθύνσεις εμβάθυνσης, σε βήματα σημαντικά πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης.
Σας ευχαριστώ.
Η σημερινή μέρα είναι μια ιστορική μέρα:
Γιατί ξεπερνάμε το διαχωρισμό των ευρωπαϊκών κρατών σε δύο αντίπαλα στρατόπεδα, την Ανατολική και τη Δυτική Ευρώπη, διαίρεση που προκάλεσε ο Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος...
ΑΤΥΠΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
(Στοά Αττάλου)
Τελετή υπογραφής της Συνθήκης Προσχώρησης των δέκα (10) νέων χωρών -μελών
(Κύπρος, Μάλτα, Τσεχία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Πολωνία, Εσθονία, Λεττονία, Λιθουανία, Σλοβενία) στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η σημερινή μέρα είναι μια ιστορική μέρα:
- Γιατί ξεπερνάμε το διαχωρισμό των ευρωπαϊκών κρατών σε δύο αντίπαλα στρατόπεδα, την Ανατολική και τη Δυτική Ευρώπη, διαίρεση που προκάλεσε ο Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος.
- Γιατί συμμετέχει πια στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδόν το σύνολο των κρατών της Ευρώπης.
- Γιατί αυτό το ενιαίο σύνολο, το οποίο δημιουργούμε, εμπνέεται από τις αρχές και αξίες που ενέπνευσαν τους αγώνες των κοινωνιών μας για ελευθερία, δημοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη.
- Γιατί σήμερα επιβεβαιώνεται και πάλι ότι η συνεργασία και η αλληλεγγύη μεταξύ μας δημιούργησαν ένα πολιτικό και οικονομικό χώρο με σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις της παγκόσμιας κοινότητας. Ένα χώρο που έλκει, που εμπνέει, που σέβονται.
Η σημερινή μέρα είναι μια ιστορική ημέρα.
Γιατί το σημερινό επίτευγμά μας, μάς δημιουργεί νέες υποχρεώσεις:
- Για να δούμε το παρόν και το μέλλον με ειλικρίνεια και δημιουργικότητα.
- Για να μην αρκεστούμε στη διαχείριση των όσων πετύχαμε μέχρι σήμερα, αλλά να προχωρήσουμε την ενοποιητική διαδικασία. Να δώσουμε στο σχήμα που δημιουργήσαμε μια πιο ολοκληρωμένη μορφή και βέβαια ένα πιο ουσιαστικό περιεχόμενο.
- Για να δώσουμε στην Ένωση υπόσταση στην εξωτερική πολιτική, στην ασφάλεια, στην άμυνα. Να παίξει το ρόλο που ανταποκρίνεται στις δυνατότητες και στις επιδιώξεις της. Να μην καλούμαστε να διαχειριστούμε μόνο το μετά ενός πολέμου, αλλά να έχουμε και αποφασιστικό λόγο για το εάν και το πότε.
- Για να είμαστε στην παγκόσμια κοινότητα ένας πόλος ειρήνης, συνεργασίας, συμπαράστασης στους λαούς.
- Για να προχωρήσουμε το πρωτόγνωρο αυτό πείραμα μιας διαδικασίας που ενοποιεί, αλλά και επιδιώκει τη διατήρηση των ιδιαιτεροτήτων μας, μιας συνεργασίας που δεσμεύει, αλλά και διευρύνει τις ελευθερίες μας. Να προχωρήσουμε το πείραμα των πολλών χωρών με διαφορετικό επίπεδο οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, που όμως διαπλέκονται σε ένα ενιαίο χώρο ελευθερίας και δημοκρατίας.
Η σημερινή ημέρα δημιουργεί νέες υποχρεώσεις:
- Για να εξασφαλίσουμε στους πολίτες μας απασχόληση και ευημερία καταπολεμώντας την ανεργία, τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό.
- Για να προσαρμόσουμε στις νέες κοινωνικές συνθήκες το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο, ώστε η πρόοδός μας να εξασφαλίζει περισσότερη κοινωνική συνοχή και δικαιοσύνη.
- Για να κερδίσουμε τη μάχη για τη βιώσιμη ανάπτυξη και να σταματήσουμε την υποβάθμιση του περιβάλλοντός μας.
- Για να προωθήσουμε μια κοινωνία της γνώσης με υπεύθυνους, ενημερωμένους και ικανούς πολίτες. Μια κοινωνία πολιτών.
Εδώ στο χώρο αυτό, στην Αγορά της Αρχαίας Αθήνας συναντιόνταν, πριν από δυόμισι χιλιάδες χρόνια, άνθρωποι από διαφορετικές φυλές και χώρες, άνθρωποι με διαφορετικές πεποιθήσεις. Συναντιόνταν με την αίσθηση ότι βρίσκονταν σε ένα από τα κέντρα του πολιτισμένου κόσμου.
Εδώ μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν υπάρχει τέλος της ιστορίας. Το σήμερα έχει συνέχεια στο αύριο. Από μας τους ίδιους εξαρτάται η συνέχεια αυτή, ιδίως αν η συνέχεια θα είναι μια ιστορία ειρήνης, δημιουργίας, συνεργασίας και αλληλεγγύης. Αυτή τη συνέχεια της ειρήνης, συνεργασίας και αλληλεγγύης θέλουμε για την Ευρώπη, για την Ενωμένη Ευρώπη, για όλους μας.
Σας ευχαριστώ.
Είμαι ιδιαίτερα ευτυχής που από το βήμα αυτό σήμερα παρουσιάζω τα αποτελέσματα της Ελληνικής Προεδρίας. Τον περασμένο Ιανουάριο στη συζήτηση για τις προτεραιότητές μας, επεσήμανα ότι στην ιστορική αυτή φάση καλούμαστε όλοι να στηρίξουμε μια ισχυρή Ευρώπη η οποία σ' ένα πολυκεντρικό παγκόσμιο σύστημα, εργάζεται για την ειρήνη, τη συνεργασία, την ανάπτυξη.
Σήμερα, πιστεύω, ότι στο εξάμηνο που μεσολάβησε, η Ευρώπη πέρασε μέσα από μια διαδικασία μετεξέλιξης. Τα γεγονότα που μεσολάβησαν της επέτρεψαν να δει τις αδυναμίες, αλλά και τα ισχυρά της σημεία, την έκαναν πολιτικά πιο ώριμη, πιο αποφασιστική στο να προχωρήσει σε νέες δράσεις αλλά και κατέστησαν σαφή την ανάγκη για αποφάσεις ως προς το μέλλον της.
Η Ελλάδα είχε την τύχη να αναλάβει την Προεδρία σ' ένα εξαιρετικά σημαντικό εξάμηνο. Σε ένα εξάμηνο με απρόσμενα γεγονότα αλλά και σημαδιακές εξελίξεις.
Σήμερα η συζήτηση για την εξωτερική πολιτική, την άμυνα, την ασφάλεια και μια συνολική στρατηγική αντίληψη της Ευρώπης που πραγματοποιήθηκε τους μήνες αυτούς αλλά και το Σχέδιο Συνταγματικής Συνθήκης πιστοποιεί ότι έχουν ξεκινήσει διεργασίες που ελπίζω ότι θα αποδειχθούν ιδιαίτερα θετικές για την Ένωση. Αυτό το εξάμηνο η Ευρώπη διαπίστωσε τις δυνατότητες αλλά και τους περιορισμούς της και συνειδητοποίησε ότι έχει κρίσιμες αποφάσεις να πάρει το ταχύτερο.
Κυρίες και κύριοι,
Το Δεκέμβριο του 2002 η Ελληνική Προεδρία παρουσίασε τις προτεραιότητες και τους ειδικότερους στόχους της. Είχαμε θέσει πέντε κεντρικές προτεραιότητες: α) Την ολοκλήρωση της διεύρυνσης της Ε.Ε. με τις δέκα υπό ένταξη χώρες και την παράλληλη προώθηση των διαπραγματεύσεων με τους άλλους υποψήφιους, β) την επιτάχυνση της υλοποίησης της Στρατηγικής της Λισσαβόνας, γ) τη συναινετική ολοκλήρωση των εργασιών της Συνέλευσης για το Μέλλον της Ευρώπης με τη σύνταξη μιας νέας Συνταγματικής Συνθήκης, δ) την αντιμετώπιση του φαινομένου της μετανάστευσης με νέες κοινές δράσεις και τη συμπλήρωση των αποφάσεων του Τάμπερε και της Σεβίλλης, ε) την προώθηση συγκεκριμένων προτεραιοτήτων στο τομέα των εξωτερικών σχέσεων της Ε.Ε. με έμφαση στην αντιμετώπιση της κρίσης στο Ιράκ, τις σχέσεις με τα Δ. Βαλκάνια, την ειρηνευτική διαδικασία στη Μ. Ανατολή, τις σχέσεις με τις Η.Π.Α. και τις σχέσεις με τη Ρωσία.
Βρίσκομαι σήμερα στην ευτυχή θέση να σας δηλώσω ότι για όλους τους παραπάνω στόχους δουλέψαμε σκληρά και είχαμε πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα τα οποία θα ήθελα εν συντομία να σας εκθέσω:
Διεύρυνση Ε.Ε.
Η Τελετή Υπογραφής της Συνθήκης Προσχώρησης των δέκα υποψηφίων χωρών αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα στην εξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επισφράγισε την επανένωση της Ευρώπης. Ήταν μια κορυφαία στιγμή της Προεδρίας. Την εορτάσαμε στους πρόποδες της Ακρόπολης. Στο αμέσως προηγούμενο διάστημα η ελληνική προεδρία είχε εξασφαλίσει την τήρηση του χρονοδιαγράμματος κατάρτισης της Συνθήκης προσχώρησης με λεπτές διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για θέματα χρηματοδότησης της διευρυμένης Ένωσης αλλά και με ορισμένες υποψήφιες χώρες που προσπάθησαν να προβάλουν νέες διεκδικήσεις. Ήδη τα νέα κράτη - μέλη έχουν ενταχθεί ομαλά στις εργασίες του Συμβουλίου Υπουργών όπου συμμετέχουν ως ενεργοί παρατηρητές έως την κύρωση των Συνθηκών από τα εθνικά κοινοβούλια.
Η ένταξη της Κύπρου που πραγματοποιήθηκε μαζί με τις άλλες εννιά χώρες αποτελεί την δικαίωση πολυετών αγώνων για την αποκατάσταση των αρχών του διεθνούς δικαίου. Βρεθήκαμε πολύ κοντά στο να έχουμε μια ενωμένη Κύπρο στην Ένωση. Δυστυχώς η απορριπτική στάση της Τουρκοκυπριακής ηγεσίας δεν το επέτρεψε. Η μη ευόδωση των προσπαθειών για επίλυση του Κυπριακού πριν την ένταξη, αντιμετωπίσθηκε με την προσάρτηση ειδικού Πρωτοκόλλου στη Συνθήκη σε σχέση με τη σημερινή κατάσταση και προβλέψεις για το τι θα συμβεί στην περίπτωση της επανένωσης. Η Ε. Επιτροπή, σε συνεννόηση και με την Κυπριακή Κυβέρνηση, ανακοίνωσε δέσμη μέτρων για την ανάπτυξη του βορείου τμήματος.
Τον Απρίλιο το Συμβούλιο υιοθέτησε αναθεωρημένα κείμενα εταιρικών σχέσεων και με τις τρεις υποψήφιες χώρες. Ως προς τη Βουλγαρία και Ρουμανία τίθεται ως στόχος η ολοκλήρωση των ενταξιακών τους διαπραγματεύσεων έως το τέλος του 2004. Κατά το εξάμηνο της προεδρίας μας κλείσαμε τις διαπραγματεύσεις σε τρία κεφάλαια με τη Ρουμανία (ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων, φορολογία, ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών) και ένα κεφάλαιο με τη Βουλγαρία (μεταφορές).
Στην νέα εταιρική σχέση με την Τουρκία περιλαμβάνονται συγκεκριμένοι όροι για πολλά θέματα μεταξύ άλλων για πολιτική καλής γειτονίας, περιουσίες μειονοτήτων, θρησκευτική ελευθερία, το ρόλο του στρατού. Λειτούργησαν εντατικά τα όργανα σύνδεσης Ε.Ε. - Τουρκίας που ασκούν ρόλο ελέγχου (monitoring) της προόδου που επιτυγχάνεται με βάση τους όρους της εταιρικής σχέσης.
Στρατηγική της Λισσαβόνας
Η Ευρωπαϊκή οικονομία σήμερα δοκιμάζεται από χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Η ανεργία έχει αυξηθεί παρά τη δημιουργία πολλών νέων θέσεων εργασίας, τα συστήματα κοινωνικής προστασίας αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις της γήρανσης του πληθυσμού, ενώ η περιβαλλοντική επιβάρυνση συνεχίζεται με ανησυχητικούς ρυθμούς.
Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόνας το 2000 οι ευρωπαίοι ηγέτες υιοθέτησαν ένα φιλόδοξο δεκαετές πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, ώστε «... να καταστεί η Ευρωπαϊκή Οικονομία η πλέον ανταγωνιστική και δυναμική οικονομία παγκόσμια, βασισμένη στη γνώση, ικανή για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη με περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας και ισχυρότερη κοινωνική συνοχή». Για την προώθηση αυτής της στρατηγικής μεταρρυθμίσεων. Επιδιώξαμε να παρθούν σημαντικές αποφάσεις σε όλους τους τομείς: οικονομία, έρευνα, ενέργεια, μεταφορές, επικοινωνίες, εκπαίδευση, απασχόληση, κοινωνική συνοχή, περιβάλλον. Τα σημαντικότερα αποτελέσματα είναι, πολύ συνοπτικά, τα εξής:
Η συμφωνία για τον καλύτερο συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών και η υιοθέτηση των νέων κατευθύνσεων οικονομικής πολιτικής για την περίοδο 2003-5.
- Η νέα στρατηγική για την απασχόληση και η θεσμοθέτηση Τριμερούς Κοινωνικής Συνόδου.
- Η συμφωνία για φορολογικές ρυθμίσεις σε σχέση με τη φοροδιαφυγή προς τρίτες χώρες και για τη φορολόγηση των προϊόντων ενέργειας.
- Οι συμφωνίες για το Ευρωπαϊκό Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας, για το Σχέδιο Δράσης για την αύξηση των επενδύσεων στην έρευνα και η συμφωνία για την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών στα ευρωπαϊκά συστήματα εκπαίδευσης.
- Η υιοθέτηση της Χάρτας για τις Μικρές Επιχειρήσεις, των αποφάσεων για τη βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου και οι σημαντικές συμφωνίες για την ολοκλήρωση των Ευρωπαϊκών Χρηματαγορών.
- Οι αποφάσεις για την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας, για τις εμπορευματικές μεταφορές στους σιδηροδρόμους και για τα νέα διευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας και την επέκταση του δικτύου μεταφορών.
- Η υιοθέτηση της νέας στρατηγικής για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την καθιέρωση περιβαλλοντικών στόχων σε τομείς όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι αποφάσεις για την απόσυρση μονοπύθμενων δεξαμενόπλοιων και η συμφωνία για την περιβαλλοντική ευθύνη.
Συνέλευση για το Μέλλον της Ευρώπης
Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης κατατέθηκε η τελική πρόταση της Συντακτικής Συνέλευσης την οποία παρουσίασε ο Πρόεδρός της κ. Giscard d' Estaing, όπως γνωρίζετε. Μετά από εκτεταμένες συζητήσεις 18 μηνών, στις οποίες η συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υπήρξε καθοριστική, υποβλήθηκε ένα κείμενο Συνταγματικής Συνθήκης που προέκυψε με υψηλό βαθμό συναίνεσης και αποτελεί μια καλή βάση για την έναρξη της Διακυβερνητικής. Κατά την άποψή μας το σχέδιο Συνθήκης επιτυγχάνει μια καλή ισορροπία μεταξύ των θεσμικών και πολιτικών ρυθμίσεων που επιτρέπουν την παρουσία όλων των κρατών μελών στη λήψη των αποφάσεων και εξασφάλισης της αποτελεσματικότητας των οργάνων, ενίσχυσης της διεθνούς παρουσίας της και της αντιπροσωπευτικότητας των δομών της.
Με τη σύγκλιση του Άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Αθηνών, τη συμμετοχή μας στο Προεδρείο της Συνέλευσης και τις συνεχείς επαφές με τα κράτη μέλη, συντελέσαμε στην εξασφάλιση ενός υψηλού βαθμού συναίνεσης. Αυτό διευκολύνει τις εργασίες της Διακυβερνητικής που ακολουθεί. Αποφασίσαμε ότι η Διακυβερνητική θα αρχίσει τον προσεχή Οκτώβριο και θα πρέπει να ολοκληρώσει τις εργασίες της πριν τις Ευρωεκλογές τον Ιούνιο 2004. Επίσης ότι η υπογραφή θα λάβει χώρα μετά την 1η Μαΐου ώστε οι υπό ένταξη χώρες να έχουν γίνει πλήρη μέλη και ως τέτοια άλλωστε θα συμμετέχουν στις εργασίες της Διακυβερνητικής. Οι εργασίες θα διεξαχθούν σε επίπεδο αρχηγών κρατών / κυβερνήσεων επικουρούμενοι από τους Υπουργούς Εξωτερικών. Η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Τουρκία θα έχουν καθεστώς παρατηρητή.
Μεταναστευτική πολιτική
Η αντιμετώπιση του συνεχώς αυξανόμενου φαινομένου της μετανάστευσης προϋποθέτει μια συνολική αναβάθμιση των μέσων που διαθέτει η Ένωση και του βαθμού συντονισμού των πολιτικών των κρατών μελών. Οι αποφάσεις της Θεσσαλονίκης, αποτέλεσμα συνεχούς διαπραγμάτευσης καθ' όλο το εξάμηνο της προεδρίας μας, σηματοδοτούν ένα νέο ξεκίνημα για τη δημιουργία κοινής μεταναστευτικής πολιτικής στην Ε.Ε. Ο συντονισμός και η αλληλεγγύη στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης, η ένταξη των θεμάτων μετανάστευσης ως βασικού στοιχείου στις σχέσεις της με τις χώρες προέλευσης, η εξασφάλιση νέων πόρων για τη χρηματοδότηση μιας ενισχυμένης μεταναστευτικής πολιτικής και η επίτευξη συμφωνίας σε δύο κρίσιμες νέες οδηγίες για την ομαλή ενσωμάτωση των νομίμων μεταναστών στις ευρωπαϊκές κοινωνίες αποτελούν ένα μόνο μέρος της σημαντικής προόδου που επετεύχθη στο τομέα αυτό. Πιο συγκεκριμένα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Θεσσαλονίκης:
- Προωθήσαμε το συντονισμό και τη συνεργασία για τη φύλαξη των συνόρων.
- Τονίσαμε την ανάγκη συνεργασίας για τον επαναπατρισμό παράνομων μεταναστών και ζητήσαμε από την Επιτροπή να εξετάσει τη δυνατότητα νέων τρόπων εξασφάλισης του επαναπατρισμού.
- Αποφασίσαμε να λαμβάνουμε εφ' εξής υπόψη μας τον τρόπο που τρίτες χώρες συνεργάζονται για την αντιμετώπιση φαινομένων λαθρομετανάστευσης και διασυνοριακού εγκλήματος με τη δημιουργία ενός μηχανισμού αξιολόγησης.
- Αποφασίσαμε να προχωρήσουμε ακόμη ταχύτερα στη δημιουργία ενός κοινού πληροφοριακού συστήματος για την έκδοση θεωρήσεων σε υπηκόους τρίτων χωρών.
- Συμφωνήσαμε πραγματοποίηση κοινών προγραμμάτων στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου και διατυπώθηκε η εκτίμηση ότι η χρηματοδότησή της απαιτεί ένα ποσό της τάξης των 140 εκ Ευρώ για την περίοδο 2004-2006.
- Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου συμπεριλάβαμε επίσης και θέματα που αφορούν στην καλύτερη ενσωμάτωση των νομίμων μεταναστών οι οποίοι προσφέρουν τόσο στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας όσο και στη δημιουργία μιας ανοικτής πολυπολιτισμικής κοινωνίας. Ως προεδρία είμαστε ιδιαίτερα ευτυχείς για την υιοθέτηση των Οδηγιών για την Οικογενειακή Επανένωση και για τους Επί Μακρόν Διαμένοντες μετανάστες.
Αναθεώρηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής
Θεωρώ πολύ σημαντική τη συμφωνία που επιτεύχθηκε στο δύσκολο θέμα της Αναθεώρηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Έθεσε τέρμα σε μια αβεβαιότητα πολλών μηνών, που συντηρούσε τη δικαιολογημένη ανησυχία του αγροτικού κόσμου. Η συμφωνία αυτή στέλνει τρία κεντρικά μηνύματα.
- Για τους ευρωπαίους αγρότες η μεταρρύθμιση σημαίνει πολυετές, εγγυημένο και προβλέψιμο πλαίσιο εισοδηματικής στήριξης αντίστοιχης με αυτή που απολαμβάνουν σήμερα αλλά και σημαντικά επίσης περιθώρια ως προς τις παραγωγικές και επιχειρηματικές τους επιλογές.
- Για τους ευρωπαίους πολίτες ευρύτερα σημαίνει καλύτερη ποιότητα ζωής, μια και η εισοδηματική στήριξη των αγροτών θα συναρτάται με το σεβασμό της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για το περιβάλλον, τη δημόσια υγεία, την ασφάλεια των τροφίμων, την υγιεινή και ευζωία των ζώων.
Η μετατόπιση πολύ σημαντικού τμήματος των επιδοτήσεων της ΚΑΠ από επιδοτήσεις στα προϊόντα σε εισοδηματικές ενισχύσεις προς τους γεωργούς ισχυροποιεί σημαντικά τη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις προσεχείς διαπραγματεύσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Η Ένωση μετά τη συμφωνία θα μιλήσει με ενιαία φωνή και καθαρή γραμμή.
Εξωτερικές Σχέσεις
Δυτικά Βαλκάνια
Η ελληνική προεδρία έθεσε συγκεκριμένους στόχους για μια ποιοτική μεταβολή στις σχέσεις της Ε.Ε. με τις πέντε χώρες των Δυτικών Βαλκανίων. Με τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Θεσσαλονίκης και της Συνόδου Κορυφής Ε.Ε. - Δυτικών Βαλκανίων επιβεβαιώνεται η ενταξιακή προοπτική των χωρών της περιοχής, υιοθετείται μια νέα διαδικασία τακτικού πολιτικού διαλόγου μεταξύ Ε.Ε. και Δυτικών Βαλκανίων, προωθείται η εναρμόνιση της νομοθεσίας τους προς το κοινοτικό κεκτημένο και εξασφαλίζεται μια σημαντική αύξηση των χρηματοδοτικών ενισχύσεων.
Ιράκ
Αποτέλεσε σίγουρα το πιο ακανθώδες κεφάλαιο της προεδρίας μας. Πολλοί ανέμεναν ότι είτε θα απορροφούσε το σύνολο της δράσης της προεδρίας και θα κατέληγε στην διάσπαση της κοινής εξωτερικής πολιτικής με την προεδρία απλό θεατή. Εμείς πετύχαμε να ακολουθήσουμε το πρόγραμμά μας και αναλάβαμε ταυτόχρονα καθοριστικές πρωτοβουλίες για την ενότητα της Ένωσης. Με τη σύγκλιση του εκτάκτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον παρελθόντα Φεβρουάριο, τις αποφάσεις του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων, και τις ανακοινώσεις της προεδρίας αναδείξαμε τα σημεία συμφωνίας και αποτρέψαμε να επικρατήσει μια συγκρουσιακή ατμόσφαιρα. Η Ε.Ε. ανέδειξε την ιδιαίτερη σημασία του ρόλου του ΟΗΕ.
Μέση Ανατολή
Στο μεσανατολικό, η δραστηριοποίηση της Ελληνικής Προεδρίας υπήρξε έντονη και οι διαβουλεύσεις με τους βασικότερους παράγοντες επίλυσης του προβλήματος συνεχείς. Στο πλαίσιο αυτό, εντάσσονται και οι δύο επισκέψεις του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών (Φεβρουάριος, Μάιος) στην περιοχή. Η διπλωματική αυτή κινητικότητα - συνδυαζόμενη με την ενεργοποίηση των ΗΠΑ αλλά και την πρόοδο των μεταρρυθμίσεων εντός της Παλαιστινιακής Αρχής- οδήγησε στην δημοσιοποίηση του Οδικού Χάρτη του Κουαρτέτου στο οποίο συμμετέχει και η Ε.Ε., στην αποδοχή του από τα δύο εμπλεκόμενα μέρη και στην έναρξη επαφών για την εφαρμογή του. Τα νέα φαινόμενα βίας αποδεικνύουν ότι η τήρηση των υποχρεώσεων που προκύπτουν από τον Οδικό Χάρτη αποτελούν τη μόνη λύση.
Διατλαντικές Σχέσεις
Η Ελληνική Προεδρία κατέβαλε κάθε δυνατή προσπάθεια για μείωση των εντάσεων, που είχαν σημειωθεί στις διατλαντικές σχέσεις λόγω της υφιστάμενης διάστασης απόψεων σε διάφορα θέματα (Ιράκ, Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, Κυότο, εμπορικές διαφορές, κλπ). Σημειώθηκε σύγκλιση απόψεων σε ορισμένους τομείς, όπως στην ασφάλεια των Μεταφορών και το δορυφορικό σύστημα Galileo. Κατά την Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-ΗΠΑ (Ουάσιγκτων, 25.6.03) μεταξύ άλλων επιβεβαιώθηκε η σημασία των διατλαντικών σχέσεων και οι κοινές αξίες στις οποίες βασίζονται, αναδείχθηκαν οι τομείς επιτυχούς συνεργασίας ΕΕ-ΗΠΑ (Δυτικά Βαλκάνια, καταπολέμηση τρομοκρατίας, Αφγανιστάν, Μ.Ανατολή/Κουαρτέτο, κλπ), εξαγγέλθηκε κοινή πρωτοβουλία για τη μη διάδοση όπλων μαζικής καταστροφής και υπεγράφη η Συμφωνία Δικαστικής Συνεργασίας.
Ρωσία
Η Ελληνική Προεδρία, πέτυχε μια ουσιαστική αναβάθμιση των σχέσεων Ε.Ε.-Ρωσίας με τη λήψη απόφασης για σταδιακή δημιουργία τεσσάρων κοινών χώρων συνεργασίας (οικονομία, εσωτερικών υποθέσεων και δικαιοσύνης, ασφάλειας, έρευνας και τεχνολογίας) και την αναμόρφωση της μεθόδου συνεργασίας δημιουργώντας ένα Μόνιμο Συμβούλιο Συνεργασίας. Επιστέγασμα αποτέλεσε η Σύνοδος Κορυφής (30-31.5.03, Αγία Πετρούπολη) η οποία υιοθέτησε κοινή δήλωση με αναφορά σε σημαντικά για τις δύο πλευρές ζητήματα, όπως η ανάγκη κύρωσης του Πρωτοκόλλου του Κυότο, η Τσετσενία, η εμβάθυνση της συνεργασίας σε θέματα ασφάλειας, η κατάργηση των θεωρήσεων εισόδου ως μακροπρόθεσμος στόχος. Παράλληλα τηρήθηκε χωρίς καθυστερήσεις το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής της συμφωνίας για το Καλίνινγκραντ.
Ευρύτερη Ευρώπη
Το ζήτημα των σχέσεων της διευρυμένης Ε.Ε. με τους νέους της γείτονες συζητήθηκε με πρωτοβουλία της Ελληνικής Προεδρίας από το Συμβούλιο. Στόχος μας είναι η αποφυγή δημιουργίας νέων διαχωριστικών γραμμών στην Ευρώπη. Στη Διευρυμένη Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Κορυφής στην Αθήνα στις 17.4.2003 με τη συμμετοχή και της Ρωσίας υιοθετήθηκε διακήρυξη, με την οποία χαιρετίζεται ο διάλογος για τη νέα πολιτική γειτονίας με τους ανατολικούς και νοτίους γείτονές μας. Προτεραιότητα δίνεται στην ενίσχυση της συνεργασίας σε θέματα με άμεσες επιπτώσεις στη ζωή των πολιτών όπως η διασυνοριακή συνεργασία, η ενέργεια, οι μεταφορές κλπ.
Ευρωμεσογειακή Συνεργασία
Παρά την αρνητική συγκυρία η Ευρωμεσογειακή Συνεργασία προωθήθηκε σημαντικά με τις αποφάσεις της Διάσκεψης Υπουργών Εξωτερικών (26-27.5.03, Ηράκλειο). Αποφασίστηκε η δημιουργία Ευρωμεσογειακής Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης και προωθήθηκε το ζήτημα του διαπολιτισμικού διαλόγου με τη σύσταση Ευρωμεσογειακού Ιδρύματος Πολιτισμού. Ιδιαίτερης σημασίας ήταν επίσης η Διάσκεψη Υπουργών Ενέργειας (20-21.5.03, Αθήνα) που έθεσε τις προτεραιότητες συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα για το διάστημα 2003-2006. Η προοπτική μιας διευρυμένης συνεργασίας της Ε.Ε. με τους μεσογειακούς εταίρους αποτυπώνεται και στα συμπεράσματα της Θεσσαλονίκης.
Ε.Π.Α.Α.
Επί Ελληνικής Προεδρίας, η οποία είχε διάρκεια 12 μηνών λόγω της μη συμμετοχής της Δανίας στην ΕΠΑΑ, επιτεύχθηκε ο στόχος της πλήρους επιχειρησιακής ικανότητας της Ε.Ε. Κρίσιμη σημασία για την επιτυχία αυτή είχε η ουσιαστική πρόοδος στη συνεισφορά δυνάμεων από πλευράς των εταίρων, η εγκαθίδρυση των πολιτικο-στρατιωτικών οργάνων, η εφαρμογή του προγράμματος ασκήσεων της Ε.Ε. και η ανάπτυξη των διαδικασιών διαχείρισης κρίσεων. Δόθηκε επίσης λύση στο ζήτημα των σχέσεων μεταξύ Ε.Ε.-ΝΑΤΟ και της συμμετοχής τρίτων χωρών στο σύστημα διαχείρισης κρίσεων της Ε.Ε. Ιδιαίτερη σημασία είχε και η αποτελεσματική διεξαγωγή των πρώτων επιχειρήσεων διαχείρισης κρίσεων της ΕΠΑΑ και συγκεκριμένα η αστυνομική αποστολή στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και η στρατιωτική αποστολή στην Π.Γ.Δ.Μ.
Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης, παρουσιάστηκε και συζητήθηκε η Έκθεση στρατηγικής για τη σταδιακή διαμόρφωση ενός ευρωπαϊκού δόγματος για την άμυνα και την ασφάλεια. Την Έκθεση αυτή είχε ζητήσει το άτυπο Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών του Μαΐου από τον κ. Σολάνα. Συμφωνήσαμε ότι ο κ. Σολάνα θα συνεχίσει την σχετική εργασία και θα την παρουσιάσει ολοκληρωμένη σε επόμενο Συμβούλιο εκτός του 2003. Αποτελεί η συζήτηση για τα θέματα ασφάλειας ένα σημαντικό βήμα, ώστε να διευκρινίσουμε τους κοινούς μας στόχους και τα μέσα με τα οποία μπορούμε να τους πραγματοποιήσουμε.
Τέλος με πρωτοβουλία της ελληνικής προεδρίας δρομολογήθηκε την δημιουργία μιας διακρατικής αρχής για την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων και της αμυντικής έρευνας στην Ε.Ε.
Θεσμικά Θέματα
Είμαστε ιδιαίτερα ικανοποιημένοι από τη συμφωνία που πετύχαμε για την Αναθεώρηση του Καθεστώτος Κοινοτικών Υπαλλήλων. Πρόκειται για την πρώτη, ύστερα από την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, ριζική μεταρρύθμιση τόσο του μισθολογικού και συνταξιοδοτικού συστήματος, όσο και του συστήματος σταδιοδρομίας. Η μεταρρύθμιση αυτή αν και επιβεβλημένη λόγω της επερχόμενης διεύρυνσης είχε αποτελέσει αντικείμενο άκαρπων διαπραγματεύσεων για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Θα ήθελα να κλείσω με δύο θέματα άμεσου ενδιαφέροντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου:
- τη διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση του Κανονιστικού Περιβάλλοντος η οποία αφορά τόσο στη σύμπραξη των τριών οργάνων της Ένωσης όσο και στη μεταφορά του κοινοτικού στο εθνικό δίκαιο, και
- τον Κανονισμό για το Καθεστώς των Ευρωπαϊκών Πολιτικών Κομμάτων. Τα κρίσιμα πολιτικά θέματα που εμπόδιζαν την υιοθέτηση του κανονισμού για μεγάλο χρονικό διάστημα αφορούσαν κυρίως στη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και στον αριθμό των κρατών-μελών εντός των οποίων έπρεπε να δραστηριοποιούνται τα κόμματα, ώστε να αναγνωρίζονται ως ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα. Με τη συμβιβαστική πρόταση της προεδρίας και την πολύ θετική συνεργασία μαζί σας τα προβλήματα αυτά λύθηκαν συναινετικά.
Η Προεδρία σε όλη τη διάρκεια της θητείας της αντιμετώπισε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως κεντρικό μοχλό προώθησης της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και υπερασπιστή των συμφερόντων της Ένωσης. Επεδίωξε τη στενή συνεργασία μαζί του. Και είχε την αμέριστη υποστήριξή του και συνεργασία στο έργο της. Σας ευχαριστώ θερμά γι' αυτό. Εύχομαι στην επερχόμενη Ιταλική Προεδρία κάθε επιτυχία.
Σας ευχαριστώ.
Συντρόφισσες, σύντροφοι,
Η εξουσία δεν είναι όχημα ικανοποίησης προσωπικών εγωισμών, δεν είναι έπαθλο, που χρωστά ο ελληνικός λαός σε όποιον δηλώνει πολιτικός. Η εξουσία ανήκει στο λαό και μόνον...
Συντρόφισσες, σύντροφοι,
Η εξουσία δεν είναι όχημα ικανοποίησης προσωπικών εγωισμών, δεν είναι έπαθλο, που χρωστά ο ελληνικός λαός σε όποιον δηλώνει πολιτικός. Η εξουσία ανήκει στο λαό και μόνον.
Είμαστε υπερήφανοι που είμαστε στο ΠΑ.ΣΟ.Κ. Όχι από κομματικό πατριωτισμό. Όχι από ιδιοτέλεια. Είμαστε υπερήφανοι που είμαστε στο ΠΑ.ΣΟ.Κ. γιατί το ΠΑ.ΣΟ.Κ. στηρίζει την εξέλιξη της κοινωνίας μας, την προοπτική της.
- Είμαστε υπερήφανοι γιατί προωθήσαμε την εθνική συμφιλίωση σε όλη τη χώρα και ιδιαίτερα στην επαρχία.
- Είμαστε υπερήφανοι γιατί εξαλείψαμε οριστικά τους θύλακες του αυταρχισμού και της στρατοκρατίας.
- Είμαστε υπερήφανοι γιατί δώσαμε την Ελλάδα στους Έλληνες με την υπερήφανη και υπεύθυνη πολιτική μας. Γιατί εγκαταλείψαμε το καθεστώς της εξάρτησης.
- Είμαστε υπερήφανοι γιατί εξασφαλίσαμε την πολιτική συμμετοχή όλο και μεγαλύτερων κατηγοριών πολιτών. Γιατί εκσυγχρονίσαμε το πολιτικό σύστημα και τους θεσμούς. Γιατί με το ΑΣΕΠ και τους νέους ελεγκτικούς μηχανισμούς κάναμε τεράστια βήματα για την απεμπλοκή της διοίκησης από το πελατειακό σύστημα.
- Είμαστε υπερήφανοι γιατί έχουμε ανοιχτό μέτωπο με την αδιαφάνεια και τη διαφθορά.
- Είμαστε υπερήφανοι γιατί συγκρουσθήκαμε με μια ισχυρή παράδοση κρατισμού. Γιατί ενισχύσαμε θεσμικά και οικονομικά την πρωτοβάθμια τοπική αυτοδιοίκηση και ιδρύσαμε τη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση. Γιατί θεσμοθετήσαμε τη διαβούλευση με φορείς της κοινωνίας. Γιατί εκδημοκρατίσαμε το συνδικαλιστικό κίνημα. Γιατί ιδρύσαμε νέου τύπου αγροτικούς συνεταιρισμούς.
- Είμαστε υπερήφανοι γιατί επιτυγχάνουμε όχι μόνο τη σταθεροποίηση, αλλά και την ανάπτυξη της οικονομίας.
- Είμαστε υπερήφανοι γιατί κάθε χρόνο κάνουμε αναδιανομή του περισσεύματος από τον εθνικό μας πλούτο. Γιατί αυξάνουμε σταθερά τα πραγματικά εισοδήματα των πολιτών.
- Είμαστε υπερήφανοι για το κοινωνικό μας κράτος, για την προσπάθεια συνεχούς βελτίωσης και εκσυγχρονισμού του.
- Είμαστε υπερήφανοι γιατί φέραμε τον αγρότη στο προσκήνιο. Γιατί η περιφέρεια έπαψε να είναι η ξεχασμένη Ελλάδα.
- Είμαστε υπερήφανοι γιατί υλοποιήσαμε χιλιάδες μικρά και μεγάλα έργα που έχουν αλλάξει την όψη της πατρίδας μας.
- Είμαστε υπερήφανοι γιατί προωθήσαμε τον εκδημοκρατισμό της ανώτατης εκπαίδευσης. Γιατί ιδρύσαμε νέα ΑΕΙ και αναβαθμίσαμε την ανώτερη εκπαίδευση. Γιατί οργανώσαμε αξιόλογες μεταπτυχιακές σπουδές.
- Είμαστε υπερήφανοι γιατί ασκήσαμε πολιτιστική πολιτική. Γιατί προωθήσαμε την πολιτιστική αποκέντρωση. Γιατί ιδρύσαμε και εξοπλίσαμε ευέλικτους πολιτιστικούς θεσμούς και υποδομές.
- Είμαστε υπερήφανοι γιατί, στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, στην εποχή της ρευστότητας και της ανασφάλειας, μπήκαμε με το σπαθί μας στην ΟΝΕ και μετέχουμε στον πυρήνα του πιο ισχυρού κέντρου λήψης αποφάσεων στην Ευρώπη.
- Είμαστε περήφανοι γιατί κερδίσαμε κρίσιμες μάχες για την ένταξη της Κύπρου στην Ένωση και προωθήσαμε την επίλυση του Κυπριακού.
- Και κυρίως είμαστε υπερήφανοι γιατί, όσα κι αν κατορθώσαμε να αλλάξουμε, διατηρούμε μέσα μας μια ισχυρή και σταθερή πίστη ότι η Ελλάδα δεν μας χρωστά τίποτα. Εμείς χρωστάμε στην πατρίδα, εμείς, το ΠΑ.ΣΟ.Κ., χρωστάμε πολλά ακόμα στο λαό, στους πολίτες, στον άνεργο, στο μη προνομιούχο, στον οικογενειάρχη, στις γυναίκες, στους αγρότες, στους εργαζόμενους. Γι' αυτό μαζί με το λαό θα προχωρήσουμε νικηφόρα απέναντι στις σημερινές, υπαρκτές, μεγάλες προκλήσεις.
Συντρόφισσες, σύντροφοι,
Ρωτάω καθαρά: συγκρίνεται η σημερινή Ελλάδα με την Ελλάδα της μεταπολίτευσης; Συγκρίνεται η οικονομική, κοινωνική και πολιτική ισχύς της χώρας το 2003 με εκείνη του 1980 ή του 93;
Στο ερώτημα αυτό χωράει μόνο μία κατηγορηματική απάντηση:
Όχι!
Αρκεί αυτό που πετύχαμε; Και πάλι η απάντηση είναι «όχι». Δεν μας αρκεί.
Για πρώτη φορά η Ελλάδα ζει σε συνθήκες μιας σύγχρονης δημοκρατίας. Για πρώτη φορά η Ελλάδα απολαμβάνει αγαθά και ευημερία. Για πρώτη φορά η Ελλάδα πλησιάζει τις ανεπτυγμένες χώρες με γρήγορους ρυθμούς. Για πρώτη φορά η Ελλάδα είναι μια χώρα που έχει παρουσία σε όλα τα σπουδαία διεθνή κέντρα αποφάσεων, επηρεάζει εξελίξεις με άμεσες επιπτώσεις στα εθνικά συμφέροντα, στα ατομικά συμφέροντα και στις προοπτικές κάθε πολίτη.
Όμως τώρα είναι που οι περιστάσεις απαιτούν ύψιστη προσοχή. Μόνο αν συνεχίσουμε στους ίδιους κι ακόμα μεγαλύτερους ρυθμούς και την επόμενη τετραετία, μόνο αν εφαρμοστεί η Χάρτα Σύγκλισης, που θα παρουσιασθεί στις επόμενες ημέρες για την επόμενη τετραετία, θα μπορούμε να μιλούμε για ένα μέλλον σιγουριάς, ασφάλειας και προοπτικής για όλους. Γι' αυτούς που επιζητούν μία προοπτική με ακόμη μεγαλύτερες δυνατότητες, γι' αυτούς που έχουν πραγματική ανάγκη για μεγαλύτερη συμπαράσταση από την Πολιτεία.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Αν ερχόμαστε από μακριά, ταυτόχρονα πηγαίνουμε πολύ μακριά. Είμαστε η παράταξη της προοπτικής, του μέλλοντος, της προόδου. Και πηγαίνουμε μακριά γιατί συνδυάζουμε τη γνώση της πραγματικότητας με τη βούληση να την αλλάξουμε. Γιατί συνδυάζουμε γνώση, όραμα και σχέδιο.
Είμαστε η παράταξη που ακτινογραφεί σωστά τη συγκυρία. Τις νέες μεγάλες διεθνείς και εσωτερικές προκλήσεις.
Που αναγνωρίζει την πολυπλοκότητα του νέου διεθνούς συστήματος με την παγκοσμιοποίηση, την ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών, το άνοιγμα των συνόρων, τις δημογραφικές αλλαγές, τη νέα οικονομία της γνώσης. τη μετανάστευση, την ανάφλεξη των εθνικισμών, την ξενοφοβία, τις νέες μορφές κοινωνικού αποκλεισμού και την όξυνση των οικολογικών προβλημάτων.
Αλλά που ταυτόχρονα αναγνωρίζει τις αλλαγές της ίδιας της ελληνικής κοινωνίας με τη συνεχή αύξηση των απαιτήσεων των πολιτών, τη γενίκευση της ανασφάλειας, την απαξίωση της πολιτικής, τη δυσπιστία προς τη συλλογική δράση, την κρίση ταυτότητας των ατόμων, την ενίσχυση των μεσαίων στρωμάτων, την επιδείνωση της κατάστασης πολλών συμπολιτών μας, την ενδυνάμωση κέντρων ιδιωτικής εξουσίας.
Είμαστε η παράταξη που έχει όραμα. Η παράταξη που δεν αποδέχεται άκριτα τις προκλήσεις. Που δεν αρκείται στη διαχείριση του συστήματος. Που, μέσα στα όρια του εφικτού, θέλει να το αλλάξει. Που θέλει να κάνει πράξη το όραμα μιας κοινωνίας με λιγότερη εκμετάλλευση, με λιγότερες ανισότητες, με λιγότερη αδικία.
Είμαστε η παράταξη που έχει σχέδιο. Η παράταξη που δεν αρκείται σε ανέξοδες καταγγελίες του συστήματος, οι οποίες τελικά το αφήνουν αλώβητο και έτσι το ενισχύουν, αλλά αγωνίζεται να το μεταρρυθμίσει. Που έχει μέθοδο, σύστημα, σταθερό βηματισμό. Που δεν διστάζει να αναθεωρήσει την τακτική της προκειμένου να επιτύχει τους στρατηγικούς της στόχους. Που μαθαίνει από τα λάθη της και προσαρμόζεται σε ένα περιβάλλον που αλλάζει διαρκώς. Που δεν θυσιάζει στο εύκολο σήμερα την προοπτική για ένα καλύτερο αύριο.
Είμαστε η παράταξη, που είναι έτοιμη να δικαιώσει τους αγώνες δεκαετιών και να ολοκληρώσει τον εκσυγχρονισμό της χώρας. Το 2004 είναι ορόσημο για την πορεία μεγάλων θεμάτων, που αφορούν κάθε Έλληνα.
- Για τη σύγκλιση με το μέσο επίπεδο της Ε.Ε. σε όλους τους τομείς. Για μια σύγκλιση που αφορά κάθε πολίτη ξεχωριστά κι όχι μόνο μέσους όρους. Για μια σύγκλιση που εξασφαλίζει τη μείωση της ανεργίας, την άνοδο των πραγματικών εισοδημάτων και την προστασία των αδυνάτων.
- Για την οριστική επίλυση των μεγάλων εθνικών μας θεμάτων μέσα στο 2004. Για την επίλυση του πολιτικού προβλήματος της Κύπρου. Για την οριστική διευθέτηση της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο με βάση τη συμφωνία του Ελσίνκι. Για τις μεγάλες διαπραγματεύσεις για την αυριανή Ευρώπη, για τη θέση της Ελλάδας σε αυτή την Ευρώπη, κάτι που επηρεάζει άμεσα τα οφέλη, τα συμφέροντα, την ατομική προοπτική κάθε πολίτη.
- Για την επιτυχή διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων και την κατοχύρωση μιας νέας θέσης της Ελλάδας ακόμα πιο ψηλά στην Ευρώπη και τον κόσμο.
Για όλες αυτές τις προκλήσεις η επόμενη τετραετία είναι μια τετραετία υψηλού ρίσκου.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Η απάντηση σε όλες αυτές τις προκλήσεις είναι εκείνη που μας οριοθετεί αποφασιστικά από τη συντηρητική παράταξη. Το ερώτημα δεν είναι μόνο τι έκανε η Δεξιά στο παρελθόν. Το ερώτημα είναι κυρίως τι μπορεί να κάνει σήμερα, πώς μπορεί να αντιμετωπίσει αυτές ακριβώς τις προκλήσεις για την ασφάλεια των Ελλήνων. Δεν είμαστε αντιδεξιοί μόνο και μόνο επειδή δυσκολευόμαστε να ξεχάσουμε τα ξερονήσια, τον αυταρχισμό, τη λογοκρισία, το παρακράτος η την εξάρτηση.
Είμαστε αντίθετοι με τη συντηρητική παράταξη για πρακτικούς λόγους. Είμαστε αντίθετοι με βάση πρακτικά ζητήματα που αναφέρονται στους παραπάνω εθνικούς στόχους. Είμαστε όμως αντίθετοι με τη συντηρητική παράταξη και για λόγους ιδεολογικούς. Η νέα πραγματικότητα δεν κατάργησε τη διάκριση μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς. Αντίθετα τής έδωσε νέο περιεχόμενο.
Γιατί και αν ακόμα η συντηρητική παράταξη έχει εγκαταλείψει τον αντικομμουνισμό ή την περιφρόνηση προς τους κανόνες της δημοκρατίας, και αν ακόμα η συντηρητική παράταξη συχνά παραπαίει ανάμεσα σε αντιφατικές πολιτικές, δεν παύει να είναι προσκολλημένη στο δόγμα της παντοκρατορίας της αγοράς και της πρωτοκαθεδρίας της ιδιωτικής πρωτοβουλίας χωρίς κοινωνική ευθύνη απέναντι στο σύνολο.
Δεν παύει να διακατέχεται από δυσπιστία απέναντι στην κοινωνία.
Δεν παύει να προκρίνει τον κρατικό αυταρχισμό.
Δεν παύει να φιλοξενεί αντιδραστικά στοιχεία.
Δεν παύει να είναι δέσμια του πολιτικού κόστους.
Δεν παύει να αρκείται σε παλαιού τύπου κοινωνικές παροχές.
Δεν παύει να πρωταγωνιστεί σε αγώνες εναντίον των μεταναστών.
Δεν παύει να συντάσσεται με υπερθνικιστικές δυνάμεις.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Εμείς, το ΠΑΣΟΚ, στις προκλήσεις και τα προβλήματα της νέας εποχής απαντάμε με τη δράση και το έργο μας. Απαντάμε με το όραμα και το σχέδιό μας.
Οι βασικές αρχές μας παραμένουν αναλλοίωτες: Εθνικός αυτοπροσδιορισμός, ελευθερία, αυτονομία, αλληλεγγύη, κοινωνική δικαιοσύνη και δημοκρατία. Σκοπός μας είναι πάντα η χειραφέτηση του ανθρώπου από τα οικονομικά, πολιτικά και συμβολικά δεσμά. Σκοπός μας είναι μια κοινωνία που παρέχει στον καθένα ίσες δυνατότητες να διαμορφώνει ελεύθερα και δημιουργικά τη ζωή του.
Ωστόσο οι πολιτικές μας προσαρμόζονται ώστε να επιτυγχάνονται οι στόχοι μας. Ο δημοκρατικός σοσιαλισμός είναι μια εξελικτική διαδικασία, που αναζητά συνέχεια νέους τρόπους για να προωθήσει τα ιδανικά του.
Έτσι, σήμερα περισσότερο από ποτέ, εμείς οι σύγχρονοι σοσιαλιστές επιβεβαιώνουμε την αυτονομία της δημοκρατίας και της κοινωνίας απέναντι στις επιταγές της αγοράς. Θέλουμε μια οικονομία της αγοράς και όχι μια κοινωνία της αγοράς. Αγωνιζόμαστε για τη δημιουργία μιας νέας ισορροπίας ανάμεσα στην οικονομία, την κοινωνία, το πολιτικό σύστημα και τον πολιτισμό.
Περισσότερο από ποτέ σήμερα, στην εποχή της κατάρρευσης των συλλογικών μύθων, εμείς οι σύγχρονοι σοσιαλιστές προωθούμε τη δημοκρατική συμμετοχή. Αγωνιζόμαστε για την ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών, των εθελοντικών οργανώσεων, του τριτογενούς τομέα. Εμπλουτίζουμε τη δημοκρατία με νέες μορφές αποκέντρωσης, νέους θεσμούς κοινωνικού ελέγχου και νέους μηχανισμούς διαβούλευσης. Θεσμοθετούμε μέτρα για τον περιορισμό του οικονομικού κεφαλαίου να αγοράζει πολιτική εξουσία.
Περισσότερο από ποτέ σήμερα, στην εποχή των νέων μισαλλοδοξιών, εμείς οι σύγχρονοι σοσιαλιστές προωθούμε την ανοιχτή κοινωνία και την ανεκτικότητα. Αγωνιζόμαστε για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου κοινωνικής συνοχής, που παρέχει υλικές ευκαιρίες στον καθένα και ταυτόχρονα εξασφαλίζει την ενσωμάτωση στην κοινωνία μας των μεταναστών που το επιθυμούν.
Περισσότερο από ποτέ σήμερα, στην εποχή της ενίσχυσης του κεφαλαίου, εμείς οι σύγχρονοι σοσιαλιστές επιβεβαιώνουμε τον συμπληρωματικό ρόλο ατομικής επιχειρηματικότητας και κρατικής παρέμβασης. Αναγνωρίζουμε τη σημασία της ατομικής πρωτοβουλίας ως μοχλού για την αποδοτικότερη λειτουργία της οικονομίας. Παράλληλα όμως αναγνωρίζουμε και τη σημασία του κράτους. Του κράτους-επιτελείου που παρεμβαίνει για να σχεδιάσει τις βασικές κατευθύνσεις της οικονομίας, να αποτρέψει τις καταχρήσεις σε βάρος του γενικού συμφέροντος και να εξασφαλίσει την παραγωγή αναγκαίων σε όλους αγαθών σε τομείς όπου το επιχειρηματικό συμφέρον δεν επαρκεί.
Περισσότερο από ποτέ σήμερα, στην εποχή της γενικευμένης ανασφάλειας, εμείς οι σύγχρονοι σοσιαλιστές επιβεβαιώνουμε την κεντρική θέση της αλληλεγγύης προς τους συνανθρώπους μας που έχουν πραγματική ανάγκη. Παλεύουμε ενάντια στην απειλή της κοινωνίας των 2/3. Παράλληλα όμως αγωνιζόμαστε για να επιτύχουμε μια νέα ισορροπία ανάμεσα στην ατομική ευθύνη και τη συλλογική αλληλεγγύη. Ενισχύουμε όσους έχουν πραγματικά ανάγκες μέσω επιλεκτικών αλλά και πιο γενναιόδωρων μέτρων. Εργαζόμαστε για την άρση των ανισοτήτων μέσω της τόνωσης της δημιουργικότητας εκείνων που χρειάζονται ενίσχυση παρά μέσω της διαιώνισης της εξάρτησής τους από την πρόνοια. Καταπολεμούμε την ανεργία με ενεργητικές πολιτικές και προγράμματα επανεκπαίδευσης.
Περισσότερο από ποτέ σήμερα, στην κοινωνία της γνώσης και των πληροφοριών, εμείς οι σύγχρονοι σοσιαλιστές προωθούμε μια νέα αντίληψη για τη δημιουργικότητα του πολίτη. Θεωρούμε ότι το κράτος πρέπει να μεριμνά για την παιδεία και τον πολιτισμό, χωρίς όμως και να τους κηδεμονεύει. Εμπρός στην τεράστια δύναμη που ασκούν τα σύγχρονα ΜΜΕ προσπαθούμε να διατηρήσουμε ένα πλούσιο πεδίο πολιτιστικής επιλογής, ώστε κάθε πολίτης να μπορεί να πραγματώσει τις δυνατότητές του.
Περισσότερο από ποτέ, σήμερα στην εποχή της παγκοσμιοποίησης και των μεγάλων διεθνών ανακατατάξεων, εμείς οι σύγχρονοι σοσιαλιστές αγωνιζόμαστε για την εμπέδωση της ισχύος του διεθνούς δικαίου και την εισαγωγή θεσμών παρέμβασης, ιδίως ρύθμισης της ροής του κεφαλαίου. Χαιρετίζουμε τη δημιουργία νέων διεθνών δικαιοδοτικών θεσμών και προσπαθούμε να επιβάλλουμε την άνευ όρων τήρηση των αποφάσεών τους. Εργαζόμαστε για μια ισχυρή Ελλάδα στην Ευρώπη και στο διεθνή περίγυρό της με νέα μέσα, με χειροπιαστά αποτελέσματα.
Συντρόφισσες, σύντροφοι,
Γνωρίζουμε ότι έχουμε να διανύσουμε ακόμη απόσταση μέχρις ότου πλησιάσουμε στην υλοποίηση των ιδανικών μας, των ιδανικών της ίσης ελευθερίας, της αλληλεγγύης, της δημοκρατίας, της συνεργασίας και του σεβασμού των λαών. Στη δημιουργία μιας ισχυρής κοινωνίας με μεγαλύτερες δυνατότητες για όλους, με ασφάλεια και σιγουριά για το σήμερα, με πιο ισχυρές ελπίδες για το αύριο, για μια καλύτερη ζωή για όλους.
Γνωρίζουμε ότι μένουν πολλά να γίνουν.
Γνωρίζουμε ότι οι αντίπαλοί μας είναι ισχυροί, ότι η εξέλιξη ξεπερνάει εμπόδια, αλλά γεννά συγχρόνως νέα.
Γνωρίζουμε όμως ότι έχουμε επιτύχει πολλά.
Ότι η απόσταση που έχουμε ήδη διανύσει είναι τεράστια.
Ότι εμείς οι σοσιαλιστές του ΠΑΣΟΚ, με τη βούληση του ελληνικού λαού, αλλάξαμε και εκσυγχρονίσαμε τη χώρα μας.
Γι' αυτό έχουμε εμπιστοσύνη στο μέλλον. Γι' αυτό πιστεύουμε ότι τα ιδανικά μας αποτελούν μια ρεαλιστική ουτοπία.
Σας ευχαριστώ για το χειροκρότημα, σας ευχαριστώ για την τιμή που μου κάνετε.
Σας χαιρετίζω όλους στο Έκτακτο Συνέδριό μας, ένα Συνέδριο που θα σηματοδοτήσει την πορεία μας για τη νίκη στις 7 του Μάρτη...
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Σας ευχαριστώ για το χειροκρότημα, σας ευχαριστώ για την τιμή που μου κάνετε.
Σας χαιρετίζω όλους στο Έκτακτο Συνέδριό μας, ένα Συνέδριο που θα σηματοδοτήσει την πορεία μας για τη νίκη στις 7 του Μάρτη. Η 7 του Μάρτη θα είναι δική μας μέρα
Σας χαιρετίζω σε αυτό το Συνέδριο που θέλει να δείξει σε όλη την Ελλάδα την αποφασιστικότητά μας, να διαμορφώσουμε συνεχώς νέες συνθήκες, συνθήκες ανανέωσης και αλλαγής, για να πάμε την Ελλάδα πιο ψηλά, πιο μπροστά.
Σας χαιρετίζω σε αυτό το Ολυμπιακό Κέντρο της Νίκαιας, το Σπίτι της Άρσης Βαρών, το χώρο που θα γίνουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην άρση βαρών και αυτό που βλέπουμε είναι μια απόδειξη της προσπάθειας που κάναμε και για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, αλλά προπαντός ν΄ αλλάξουμε με έργα ολόκληρη την Ελλάδα. Και αλλάζει η Ελλάδα.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Εδώ, βλέπουμε και κάτι άλλο που θέλω να τονίσω στην αρχή της ομιλίας μου. Τα έργα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες που κάνουμε, είναι έργα που έχουν μετα-ολυμπιακή χρησιμότητα. Δεν χτίσαμε, δεν φροντίσαμε μονάχα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, αλλά φροντίζουμε και για την ανάπτυξη μετά, για να είναι πάντα υψηλή και να διορθωθούν και να βελτιωθούν και να συνεχίσουν οι βιοτικές μας συνθήκες, οι συνθήκες ζωής του ελληνικού λαού να γίνονται καλύτερες.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Σήμερα είμαστε όλοι εδώ για να ολοκληρώσουμε την πολιτική πρωτοβουλία που ξεκίνησα στις 7 του Γενάρη. Είναι η τελευταία φορά που απευθύνομαι ως Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και Πρωθυπουργός της χώρας σε όλους εσάς. Εσείς και εγώ μαζί τα τελευταία οκτώ χρόνια πετύχαμε να διαμορφώσουμε μια Ελλάδα με οικονομική σταθερότητα, υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, μια Ελλάδα με προοπτική. Εσείς και εγώ μαζί δώσαμε κύρος στη χώρα, της επιτρέψαμε να έχει παρουσία στο διεθνή περίγυρό της, πετύχαμε μια Ελλάδα με αναγνώριση. Εσείς και εγώ μαζί μπορούμε να παρουσιάσουμε έναν απολογισμό διακυβέρνησης, που δείχνει μια νέα πραγματικότητα για τους πολίτες της χώρας. Πετύχαμε μια Ελλάδα με δημιουργική δυναμική. Η Ελλάδα σήμερα είναι διαφορετική και καλύτερη από την Ελλάδα του 1996.
Σήμερα είναι μια δύσκολη μέρα για μένα και πιστεύω και για σας. Μια δύσκολη μέρα γιατί ολοκληρώνεται ένας αγώνας που μας ένωσε. Αγώνας που προέκυπτε από την εντολή σας. Από την εντολή ότι έχω το χρέος και την ευθύνη για τη δημιουργική πορεία της παράταξης, ότι θα πρέπει να αγκαλιάσω και να κινητοποιήσω όλους για να προωθήσουμε την αλλαγή της κοινωνίας, να κάνουμε πράξη τις αρχές, επιδιώξεις και το όραμά μας. Ήταν ένας αγώνας στη διάρκεια του οποίου μοιραστήκαμε χαρές, ελπίδες, απογοητεύσεις, αλλά προπαντός την ικανοποίηση ότι αλλάζουμε τα πράγματα, προχωρούμε. Η σημερινή μέρα είναι και μια μέρα χαράς. Όχι μόνο γιατί προχωρήσαμε, γιατί τα αποτελέσματα είναι γύρω μας ορατά. Αλλά κυρίως γιατί όλοι εμείς μαζί πραγματοποιούμε τώρα ένα νέο ξεκίνημα, μπαίνουμε με ορμή σε μια νέα εποχή, ανανεώνουμε τις δυνάμεις μας. Δίνουμε έτσι ουσιαστική συνέχεια γι' αυτό που πραγματοποιήσαμε τα οκτώ χρόνια που πέρασαν.
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Η σχέση μεταξύ μας ήταν μια σχέση εμπιστοσύνης. Απέρρεε από τις κοινές επιδιώξεις όλων μας. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. να ξεπεράσει αγκυλώσεις, να μη παρασυρθεί σε στασιμότητα, να συγκρουσθεί με κατεστημένα συμφέροντα και νοοτροπίες, να μην υποκύψει στον εφησυχασμό της εξουσίας. Δεν ήταν εύκολο τα χρόνια αυτά να παλέψουμε όλα αυτά τα φαινόμενα. Γιατί οι αντίρροπες στη δικιά μας δυναμική δυνάμεις στηρίζονταν στη κοινωνική οργάνωση, σε κυρίαρχες νοοτροπίες και σε τρόπους λειτουργίας που εμείς οι ίδιοι ενισχύσαμε. Σ' αυτή την προσπάθειά μου είχα εσάς ενεργούς συμπαραστάτες. Εδώ στα Συνέδριά μας με στηρίξατε με καθαρές λύσεις, με ενισχύσατε με καθαρές εντολές. Απαντήσατε σε όλους που δεν κατανοούσαν την αναγκαιότητα να διαμορφώσουμε νέες πολιτικές, ότι το νέο είναι ο μοχλός της δυναμικής μας και η βάση πάνω στην οποία στηρίζουμε την πορεία μας.
Η άποψή μου για την πολιτική πηγάζει από ένα όραμα κοινωνίας. Η πολιτική μου στράτευση δεν είχε και δεν έχει ως στόχο την εξουσία. Η εξουσία δεν είναι αυτοσκοπός. Η εξουσία χωρίς κοινωνικό όραμα δικαιοσύνης και ελευθερίας, είναι αντιδραστική. Αυτό το όραμα κοινωνίας, το δικό μας όραμα βασίζεται στην αξία και το σεβασμό του ανθρώπου, συνεπάγεται κανόνες δράσης. Προσπάθησα να τους ακολουθήσω. Πολέμησα και θα συνεχίσω να πολεμώ την υποκρισία στην πολιτική, τη δημαγωγία, την μετατροπή της πολιτικής σε αρένα όπου όλα επιτρέπονται.
Είχαμε επίγνωση για τις πραγματικές δυνατότητές μας. Επίγνωση ότι οφείλουμε να έχουμε σχέδιο και ότι η μετατροπή του σε πράξη απαιτεί δουλειά, επιμονή και συνέπεια. Είχαμε την ευαισθησία να προχωρούμε με μέτρο, με γνώση της συνθετότητας των προβλημάτων για να μη τραυματίσουμε τον κοινωνικό ιστό. Είχαμε τη θέληση να δημιουργούμε πεποιθήσεις και να αδιαφορούμε για εικόνες και εφήμερες εντυπώσεις. Αυτή η στάση σε μια χώρα εξωστρέφειας, όπου η πολιτική στηρίζεται σε υποσχέσεις, μεγάλα λόγια, θεατρικές κινήσεις, ξένισε και ξενίζει. Όμως για μένα και για μας η ειλικρινής προσέγγιση στους πολίτες ήταν και εκείνη που διατήρησε το κίνημά μας ψηλά, μας έδωσε τις νίκες και έθεσε νέα πρότυπα για τον πολίτη.
Είχαμε και διαφωνίες και αντιπαραθέσεις ανάμεσά μας. Όμως αν μερικές φορές οι διαφωνίες έδωσαν το τόνο στη δημόσια εικόνα του κινήματός μας, για μένα πάντα κυρίαρχη ήταν πεποίθηση ότι ανήκουμε όλοι στην παράταξη που θέλει το καινούργιο και το διαφορετικό. Γι' αυτό και η κοινή δράση όλων, η συστράτευση, η υποβάθμιση των αντιθέσεων και η ανάδειξη της κοινής γραμμής ήταν η αρχή μου. Ήθελα και πιστεύω σ' ένα ΠΑ.ΣΟ.Κ. ενωμένο και δυνατό.
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Θα επαναλάβω αυτά που δήλωσα στην Κεντρική Επιτροπή. Συμμετέχω στην εκλογική αναμέτρηση. Θα βοηθήσω τον νέο Πρόεδρο και το ΠΑ.ΣΟ.Κ. να αξιοποιήσουν την πείρα και τη δουλειά της οκταετίας. Θα συμβάλω στη διαμόρφωση των θέσεών μας. Θα είμαι παρών στη δύσκολη αλλά συναρπαστική πορεία της χώρας προς τα εμπρός. Γιατί ήταν και παραμένει για μένα σκοπός ζωής μια ανοιχτή και ελεύθερη κοινωνία με περισσότερες δυνατότητες για τον καθένα, μια πατρίδα με κύρος και παρουσία μακριά από κούφιους πατριωτισμούς. Αυτό το σκοπό υπηρέτησα και θα υπηρετήσω και σήμερα και αύριο.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Σήμερα ξεκινά η πορεία για τη Νίκη στις 7 Μαρτίου. Σήμερα ξεκινά μια νέα εποχή για το ΠΑ.ΣΟ.Κ., τη μεγάλη δημοκρατική και προοδευτική παράταξη. Η νέα ηγεσία του ΠΑ.ΣΟ.Κ. είναι η νέα ηγεσία της χώρας. Η νέα ηγεσία της χώρας θα οδηγήσει την Ελλάδα πιο ψηλά και πιο μπροστά. Σήμερα είμαστε εδώ, όλες οι γενιές του Κινήματος μαζί. Η ενότητα και η συσπείρωση της μεγάλης δημοκρατικής παράταξης είναι η εγγύηση για τη νίκη.
Όμως, δεν είμαστε μόνο εμείς εδώ. Μας παρακολουθεί ολόκληρη η ελληνική κοινωνία που θέλει να προχωρήσουμε με τόλμη και δύναμη. Εδώ βρίσκονται όλοι οι προοδευτικοί πολίτες, που θέλουν να επιταχύνουμε την προσπάθεια. Εδώ βρίσκονται οι προσδοκίες της νέας γενιάς.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Πολλά που σήμερα τα θεωρούμε αυτονόητα ή κεκτημένα χρειάσθηκαν αγώνα, μόχθο, συνέπεια, επιμονή. Κεντρικός αντίπαλός μας ήταν και εξακολουθούν να είναι τα κατεστημένα συμφέροντα, οικονομικές και κοινωνικές εξουσίες που επιθυμούν να χειραγωγήσουν την πολιτική, οι παρωχημένες αντιλήψεις για την πολιτική, για την οργάνωση και λειτουργία της κοινωνίας. Κι' αυτά όλα -ας το θυμηθούμε- αντέδρασαν και αντιδρούν σε κάθε βήμα που επιχειρούσαμε για να αλλάξουμε τα πράγματα.
- Υπερασπιστήκαμε και εμπεδώσαμε αντιλήψεις που επεδίωκαν τομές και ρήξεις. Που δεν συμβιβάστηκαν μπροστά στο πολιτικό κόστος. Που δεν αρκέσθηκαν στην βολική διαχείριση της στασιμότητας, δεν παραιτήθηκαν, αλλά απάντησαν επιθετικά σε κάθε πρόκληση.
- Υπερασπιστήκαμε και εμπεδώσαμε αντιλήψεις και στάσεις πολιτικής που υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον για το σήμερα, αλλά και για το αύριο. Που αντιστέκονται στα ειδικά συμφέροντα. Που λένε όχι στα συντεχνιακά συμφέροντα. Όχι στις νοοτροπίες της ομάδας.
Το αποτέλεσμα: Συμβάλαμε στην αλλαγή αντιλήψεων για τη ταυτότητα και τη λειτουργία της κοινωνίας μας. Δημιουργήσαμε αυτοπεποίθηση. Τη συνείδηση στον ελληνικό λαό, ότι έχουμε δυνατότητες. Χρέος μας να συνεχίσουμε πιο αποφασιστικά, πιο δυναμικά. Για μια Ελλάδα νέων δυνατοτήτων και νέων ευκαιριών για όλους τους Έλληνες. Για την Ελλάδα της πραγματικής οικονομικής και κοινωνικής σύγκλισης. Για την Ελλάδα της κοινωνικής δικαιοσύνης και της συνοχής.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Κλείνει μια οκταετία που άλλαξε την Ελλάδα. Δεν θα αναφερθώ σε αριθμούς. Στα οκτώ αυτά χρόνια χρησιμοποίησα πολύ αριθμούς και μεγέθη γιατί πιστεύω ότι οι αριθμοί και τα αντικειμενικά μεγέθη είναι το ισχυρότερο αντίδοτο στην υπερβολή και τη δημαγωγία στην πολιτική. Οι αριθμοί μερικές φορές κουράζουν. Αλλά πιο πολύ κουράζει και μάλιστα εκνευρίζει η υπερβολή και η δημαγωγία. Γιατί περιέχει ψεύδη και υποκρισία. Αποπροσανατολίζει το λαό. Συντηρεί τον κυνισμό και την απόσταση από την πολιτική. Θέλω να δούμε με καθαρότητα και σαφήνεια αυτό που υπάρχει πίσω από τους αριθμούς.
Το πρώτο είναι η οικονομική σταθερότητα. Η οικονομική σταθερότητα είναι η στέρεα βάση της οικονομικής ανάπτυξης. Η οικονομική ανάπτυξη είναι ο μοχλός για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου. Δημιουργεί πόρους, που περνούν μέσα από τους αναδιανεμητικούς μηχανισμούς με κατεύθυνση την αύξηση των εισοδημάτων και την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους. Υπάρχουν στον κόσμο διαφορετικά μοντέλα οικονομικής ανάπτυξης, κοινωνικού κράτους και μηχανισμών αναδιανομής. Κάθε κοινωνία βάζει τη δική της σφραγίδα. Όμως, όλα τα βιώσιμα μοντέλα ανάπτυξης, αναδιανομής και κοινωνικού κράτους στηρίζονται στην οικονομική σταθερότητα. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχάσουμε ποτέ. Τα μοντέλα ανάπτυξης, αναδιανομής και κοινωνικού κράτους, που πλήττουν την οικονομική σταθερότητα είναι βραχύβια και επικίνδυνα πειράματα. Οδηγούνται σε κατάρρευση με βαρύτατες συνέπειες για το κοινωνικό σύνολο.
Με το ευρώ αφήσαμε πίσω μας την εποχή της διολίσθησης και της υποτίμησης της δραχμής. Τα επιτόκια είναι ίδια με τα ευρωπαϊκά. Ο πληθωρισμός είναι στα χαμηλότερα επίπεδα εδώ και δεκαετίες. Το δημόσιο χρέος μειώθηκε κατά 12 ποσοστιαίες μονάδες ως ποσοστό του ΑΕΠ. Το έλλειμμα του προϋπολογισμού δεν έχει καμία σχέση με τα διψήφια ελλείμματα των αρχών της δεκαετίας του '90. Η καρδιά της χώρας, δηλαδή, η οικονομία χτυπά με σταθερό ρυθμό. Η χώρα, η κοινωνία έχει γι' αυτό το λόγο τη δυνατότητα να ιεραρχεί τις επιδιώξεις της και να οργανώνει την πραγματοποίησή τους. Η σταθερότητα στην Ελλάδα επιτεύχθηκε μέσα από το στόχο της ΟΝΕ. Η ΟΝΕ είναι με άλλα λόγια μια «συντομογραφία» για την οικονομική σταθερότητα. Δεν σημαίνει όμως πως έχεις εξασφαλισμένη την οικονομική σταθερότητα ανεξάρτητα από τις επιλογές σου. Η συμμετοχή στην ευρωπαϊκή ζώνη οικονομικής σταθερότητας προϋποθέτει τη διαρκή επαγρύπνηση για τη διαφύλαξη και διατήρηση της δικής σου οικονομικής σταθερότητας.
Το δεύτερο σημαντικό αποτέλεσμα της προσπάθειάς μας είναι το κύρος της Ελλάδας στην Ευρώπη και τον κόσμο. Στο παγκόσμιο χωριό είμαστε όλοι γείτονες. Το παρόν και το μέλλον μιας χώρας εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από το κύρος και τη σοβαρότητα που εμπνέει και εκπέμπει. Το κύρος και η σοβαρότητα δεν είναι το ύφος στις συναντήσεις κορυφής. Είναι η σοβαρότητα στις πολιτικές. Είναι η καθαρότητα και η σαφήνεια στις θέσεις. Είναι η συνέπεια στην εφαρμογή των πολιτικών και στην επίτευξη των στόχων. Η διεθνής θέση εξαρτάται και από το πώς προχωρά η χώρα στην οικονομία, στην δημοκρατική διακυβέρνηση, στην κοινωνική συνοχή από τα πρότυπα που αναδεικνύει. Οι χώρες που είτε χάνουν τον έλεγχο της οικονομικής τους κατάστασης είτε στηρίζονται σε αυταρχισμό και κοινωνικές διακρίσεις, χάνουν και κύρος. Και όταν χάνουν το κύρος τους είναι πολύ πιο δύσκολο να βρουν το σωστό δρόμο προς την διεθνή συνεργασία και την οικονομική ανάπτυξη.
Τα τελευταία οκτώ χρόνια περάσαμε από το περιθώριο στον σκληρό πυρήνα διαμόρφωσης των αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό έγινε με σκληρή και συστηματική προσπάθεια που μας ανέδειξε. Δείξαμε ότι είμαστε μια χώρα που θέλει να συμμετέχει, που δεν ασπάζεται θεωρίες απομόνωσης. Δεν συντηρεί ανιστόρητους εθνικισμούς και αντιπαλότητες. Μια χώρα για την οποία η συνεργασία δεν αποτελεί πρόσχημα. Χάρη σ' αυτή την πολιτική πετύχαμε την ένταξη της Κύπρου. Καταστήσαμε τα θέματα των ελληνοτουρκικών σχέσεων και κοινοτικά θέματα ώστε και η Ένωση να πιέζει για την επίλυσή τους. Πρωταγωνιστούμε στη Βαλκανική. Εντάξαμε πλήρως τη χώρα στις ευρωπαϊκές διεργασίες. Πρέπει να έχουμε συνείδηση του δρόμου που διανύσαμε. Να μη ξεχάσουμε με ποιους τρόπους, ποια μέσα, ποιες πολιτικές διατηρούμε μια ισχυρή διεθνή θέση. Να είμαστε πρωτοπόροι μιας ευρωπαϊκής πολιτικής, να ρυθμίσουμε με δημιουργικό πνεύμα τα ανοικτά θέματα, να αναδεικνύουμε έμπρακτα την πίστη μας στη διεθνή συνεργασία.
Το τρίτο αποτέλεσμα της προσπάθειάς μας είναι η νέα εθνική αυτοπεποίθηση αλλά και η νοοτροπία οργάνωσης και προγραμματισμού, που αρχίζει να κυριαρχεί στην κοινωνία. Η Ελλάδα ήταν μια χώρα συνηθισμένη να ζει με δυσάρεστες εκπλήξεις. Οικονομικές κρίσεις που την έπλητταν, πρωτοβουλίες συμμάχων που αδιαφορούσαν γι' αυτήν, τεράστιες εσωτερικές αδυναμίες που την άφηναν έκθετη. Αυτή η ιστορική εμπειρία γέννησε τη νοοτροπία του φόβου για το αύριο, της καχυποψίας και της υπερβολής. Η αίσθηση ρευστότητας και προσωρινότητας δικαιολόγησε στην πολιτική πράξη την απαξίωση κάθε έννοιας προγράμματος και σχεδιασμού. Η απουσία σχεδιασμού οδηγούσε την Ελλάδα σε όλο και μεγαλύτερη αδυναμία. Η πολιτική συνέβαλλε καθοριστικά σ' αυτό το εθνικό πρόβλημα. Αντί να το αντιμετωπίσει, το υιοθέτησε, και το βάφτισε πολύ βολικά ως αυτονόητη «ελληνική ιδιαιτερότητα».
Σήμερα, έχουμε κατακτήσει μια νέα εθνική αυτοπεποίθηση, αλλά δεν έχουμε απαλλαγεί οριστικά από περασμένες νοοτροπίες. Γι' αυτό και παρατηρούμε συχνά τον εκτροχιασμό της δημόσιας συζήτησης από τα ουσιώδη ζητήματα, στη μιζέρια, στην άρνηση, στην απαισιοδοξία. Παρατηρούμε την αποδοχή της προχειρότητας και της επιθετικότητας να αποκαθιστά το επιχείρημα και τη σκέψη. Η αλλαγή της χώρας απαιτεί την οριστική εγκατάλειψη αυτής της νοοτροπίας. Αν θέλουμε μια Ελλάδα που να έχει προοπτική εμείς όλοι πρέπει να δίνουμε με τη στάση μας την εικόνα σταθερότητας, ψυχραιμίας, σοβαρότητας, εργατικότητας, μακρόπνοου σχεδιασμού, προσήλωσης στο στόχο και συναίνεσης στα αυτονόητα. Όλο και περισσότερο να γίνεται συνείδηση πως εμείς φτιάχνουμε το μέλλον μας με σκληρή δουλειά. Εμείς, έχουμε τη μοίρα στα χέρια μας. Κανένας άλλος δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα ούτε να μας βοηθήσει, ούτε να μας καταστρέψει. Ούτε αυτόματοι πιλότοι υπάρχουν ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση θα φροντίζει για μας, ούτε κάποιοι μπορούν να δολοπλοκούν εναντίον μας χωρίς την αδιαφορία και την απραξία μας. Η αυτοπεποίθηση, η πρωτοβουλία, η αυτενέργεια, η οργανωμένη σκληρή και συστηματική δουλειά είναι το μήνυμα που δώσαμε τα χρόνια αυτά και δεν πρέπει να ξεχάσουμε. Και οφείλουμε να το δίνουμε και στο μέλλον.
Συντρόφισσες, σύντροφοι,
Έχουμε πολλά ακόμα να κάνουμε. Οι υπεύθυνοι και ενεργοί πολίτες σήμερα έχουν νέες απαιτήσεις γιατί η εποχή μας είναι η εποχή των ραγδαίων αλλαγών και των συνεχών ανατροπών. Οι υπεύθυνοι και ενεργοί πολίτες σήμερα έχουν πιο σύνθετες απαιτήσεις γιατί η εποχή μας είναι εξαιρετικά πολύπλοκη κι αντιφατική. Οι υπεύθυνοι και ενεργοί πολίτες σήμερα έχουν πολύ περισσότερες απαιτήσεις γιατί η εποχή μας χαρακτηρίζεται από νέες ανάγκες και νέα προβλήματα, νέες πηγές ανισότητας, ανελευθερίας, εκμετάλλευσης, εξουσίας. Και εμείς, οι σοσιαλιστές, χαιρετίζουμε την απαιτητικότητα και την υπευθυνότητα των πολιτών.
Η στάση τους μας αναγκάζει να γίνουμε πιο δημιουργικοί, πιο πειστικοί, πιο επινοητικοί. Πιο ικανοί να ικανοποιήσουμε τις προσδοκίες των πολιτών. Την προσδοκία να αυξηθεί η οικονομική ανάπτυξη. Να αυξηθεί η απασχόληση και να μειωθεί η ανεργία. Την προσδοκία να συγκλίνουμε σε όλα τα επίπεδα με τις ευρωπαϊκές χώρες. Την προσδοκία να εξασφαλίσουμε πιο ικανοποιητικές υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας. Την προσδοκία να εξασφαλίσουμε ένα ακόμα υψηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης. Την προσδοκία να τονωθεί περισσότερο το αίσθημα ασφάλειας. Την προσδοκία τους για πιο ενισχυμένο ρόλο της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια και την περιφέρειά μας. Την προσδοκία για ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την προσδοκία για ειρήνη και συνεργασία στον σύνθετο κόσμο στον οποίο ζούμε. Σ' αυτές τις προσδοκίες οφείλουμε να ανταποκριθούμε.
Σύντροφοι, συντρόφισσες,
Αυτά που πετύχαμε, ό,τι σχεδιάσαμε, ό,τι εφαρμόσαμε σχετίζεται άμεσα με τη μεγάλη μας προγραμματική προσπάθεια, για τα έτη 2004-2008. Χτίζουμε σ' αυτό που δημιουργήσαμε. Αλλά ταυτόχρονα επιλέγουμε τη βελτίωση και διόρθωση των πολιτικών μας. Νέα μέσα, νέους στόχους για να αντιμετωπίζουμε τις ανάγκες των πολιτών. Το πλαίσιο της συνεχούς μεταρρύθμισης αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της προσπάθειάς μας. Το όραμά μας είναι πάντα το ίδιο, η δικαιότερη και πιο ελεύθερη κοινωνία. Αλλά αυτό το όραμά μας χρειάζεται συνεχώς νέες πολιτικές εφαρμογής. Τα επόμενα βήματα, οι νέες πολιτικές και τα καινούργια επιτεύγματα οφείλουν να εντείνουν τη δυναμική της κοινωνίας για πρόοδο. Να συμβάλλουν αποφασιστικά σε ένα καλύτερο παρόν και για ένα ακόμα καλύτερο μέλλον. Να ενδυναμώσουμε την κοινωνία μας με νέες δυνατότητες και ευκαιρίες. Να απλώσουμε την ευημερία σ' ολόκληρη την κοινωνία.
Συντρόφισσες, σύντροφοι,
Μετά από οκτώ χρόνια στην ηγεσία του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και της Κυβέρνησης, μετά από δύο νικηφόρες για τη μεγάλη μας παράταξη αναμετρήσεις, είχα δηλώσει στις 7 Γενάρη:
«Ένα κόμμα και μια κυβέρνηση πρέπει να ανανεώνονται. Και ο ηγέτης τους πρέπει να είναι εκφραστής της ανανέωσης. Ένα κόμμα κερδίζει με την ανανέωση δυνάμεις, δυναμική, ιδέες, ικανότητες. Ένα κόμμα εκσυγχρονισμού και αλλαγής πρέπει να επιδιώκει περισσότερο από κάθε άλλο την ανανέωση. Και κυρίως να εφαρμόζει στην πράξη την ανανέωση που επαγγέλλεται. Να μην παρασύρεται από τους χίλιους δύο λόγους που πάντα προβάλλουν όσοι θέλουν να μονοπωλούν θέσεις στο διηνεκές. Ο εγωισμός της μονιμότητας είναι βαθιά συντηρητική συμπεριφορά. Δυναμική και συνέχεια υπάρχει σε μία παράταξη όταν νέα πρόσωπα αναλαμβάνουν ευθύνες χρησιμοποιούν και νέους συνεργάτες, κινητοποιούν νέα στελέχη. Όταν η εξέλιξη δημιουργεί την ελπίδα νέων προσεγγίσεων, νέων πολιτικών.
Βαθύτατη πίστη μου, από τη στιγμή που ανέλαβα τη διακυβέρνηση της χώρας, είναι ότι ως πρωθυπουργός έχω υποχρέωση όχι μόνο για την διακυβέρνηση της χώρας αλλά και για την καθιέρωση προτύπων που συντελούν στην πρόοδο του τόπου.
Αν ρίξουμε μια ματιά γύρω μας στις αναπτυγμένες χώρες θα διαπιστώσουμε ότι κατά κανόνα οι ηγεσίες αλλάζουν σε τακτά διαστήματα. Η αντίληψη που επικρατεί στην Ελλάδα ότι στην πολιτική ισχύει η μονιμότητα χωρίς χρονικό όριο δεν συμβιβάζεται με τη σημερινή πραγματικότητα της συνεχούς κοινωνικής μεταβολής. Και η Ελλάδα έχει ανάγκη να αλλάζει τις ηγεσίες της.
Ένας ηγέτης πρέπει να έχει την τόλμη να δημιουργεί νέα δεδομένα που προωθούν την πολιτική που πιστεύει. Να δίνει την απάντηση σε κείνους που βλέπουν στην πολιτική μόνο προσωπικά κίνητρα και υπολογισμούς».
Είναι βαθιά πεποίθησή μου ότι στον δημόσιο βίο η ανανέωση αποτελεί συστατικό στοιχείο της προόδου. Η ανανέωση είναι η απόκριση στις νέες ανάγκες και τις νέες προκλήσεις. Η ανανέωση παντού είναι η απάντησή μας στην πρόκληση του συνεχούς εκσυγχρονισμού. Η ανανέωσή μας είναι η απάντηση στην πρόκληση της κοινωνίας για νέες λύσεις: Είναι η ανταπόκριση στον βαθύτερο παλμό της κοινωνίας.
Οι αλλαγές σε πρόσωπα είναι πάντα μια δύσκολη υπόθεση που προκαλεί αμφιθυμία και συναντά αντικρουόμενες αντιδράσεις. Κανείς δεν αντιτίθεται στην αρχή της ανανέωσης, αλλά πάρα πολλοί είναι αντίθετοι στην εφαρμογή της ιδίως όταν αφορά τους ίδιους. Ο κανόνας της μονιμότητας στην πολιτική δεν έχει υπερασπιστές αλλά η πρακτική της μονιμότητας έχει άπειρους οπαδούς. Όποιος κατορθώνει να σπάσει αυτό το φαύλο κύκλο του «ναι μεν αλλά» δημιουργεί δυναμική, δίνει ζωντάνια στις ιδέες και στην πρακτική του.
Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. έχει δείξει ότι μπορεί να κάνει πράξη την ανανέωση. Το έδειξε το 1996. Το δείχνει και σήμερα. Σήμερα που γίνεται η πρόταση το τιμόνι να αναλάβει ένα νέος άνθρωπος. Ένα στέλεχος του κινήματος με μεγάλη κυβερνητική εμπειρία. Με στέρεους δεσμούς με την ίδια την κοινωνία. Με σταθερές αρχές και πρωτοποριακές ιδέες. Με ρηξικέλευθο και ανοικτό πνεύμα. Με διάθεση για ρήξεις. Με διεθνή αναγνώριση. Με σοβαρότητα και χαμηλούς τόνους. Ο Γιώργος Παπανδρέου.
Συντρόφισσες, σύντροφοι,
Βρισκόμαστε στην απαρχή ενός νέου πολιτικού κύκλου. Η ταχύτητα της παγκοσμιοποίησης, η στενή αλληλεπίδραση της εσωτερικής με την εξωτερική πολιτική, η πρόοδος της τεχνολογίας, οι νέες περιφερειακές ανισότητες, οι νέοι κοινωνικοί αποκλεισμοί, όλα αυτά διαμορφώνουν μια νέα πραγματικότητα. Οι πολίτες απέναντι στις προκλήσεις και τα προβλήματα της νέας εποχής έχουν να διαλέξουν ανάμεσα σε δυο δρόμους. Ο ένας είναι η συνεχής τολμηρή μεταρρύθμιση, η πορεία στο μέλλον και η πρόοδος, που επειδή δέχεται την ανάγκη αλλαγής προχωρεί χωρίς κλυδωνισμούς. Ο άλλος είναι η στάση, η επανάπαυση, οι παλιές συνταγές, το πελατειακό κράτος, οι ευκαιριακές παροχές. Οι πολίτες έχουν να επιλέξουν ή μια κοινωνία με μεγαλύτερη ασφάλεια, ανάπτυξη και δικαιοσύνη για όλους, ή μια κοινωνία προχειρότητας, αυταρχισμού και δημαγωγίας που ενισχύει τους δυνατούς και εξυπηρετεί τους λίγους. ........................................................................... Εμείς είμαστε εκείνοι που διατυπώνουμε ένα ελπιδοφόρο και συνάμα ρεαλιστικό όραμα. Που αναδεικνύουμε νέα εργαλεία για να συλλάβουμε και να καθοδηγήσουμε τη νέα πραγματικότητα. Εμείς είμαστε εκείνοι που μπορούμε να ακολουθήσουμε τον δρόμο της δυναμικής μεταρρύθμισης. Εμείς έχουμε αυτογνωσία και αυτοκριτική ικανότητα. Αναγνωρίζουμε υστερήσεις, δυσλειτουργίες, αρνητικές καταστάσεις και πρακτικές. Εμείς έχουμε γι' αυτό το σχέδιο να συνεχίσουμε τον εκσυγχρονισμό της χώρας ακόμα και στους πιο δύσκολους τομείς. Στους τομείς που σχετίζονται με την ποιότητα της ζωής, τη λειτουργία της πολιτείας και την κοινωνική δικαιοσύνη. Με επίγνωση του ότι τα πεδία μεταρρύθμισης που ανοίγονται μπροστά μας χρειάζονται νέα εργαλεία, πολύ εντονότερη συμμετοχή, συστράτευση και αποδοχή εκ μέρους των πολιτών. Με πίστη στις δημιουργικές δυνατότητες και το ανεκμετάλλευτο δυναμικό μιας κοινωνίας που σφύζει από ζωή και ζωντάνια. Με νέες ιδέες. Με έμφαση στην αλλαγή στις νοοτροπίες, τις αξίες και το δημόσιο ήθος. Με νέες συμμαχίες κοινωνικών δυνάμεων. Με μια νέα συμμαχία μεταξύ των δυνάμεων της δημιουργίας και των ασθενών στρωμάτων. Με μια νέα πολιτική κουλτούρα. Με πυξίδα τις αξίες της ευθύνης και της δημιουργικότητας, της αλληλεγγύης και της αυτονομίας. Με τη συνεργασία κράτους και κοινωνίας σε όσο γίνεται πιο πολλά πεδία. Με όλο και πιο οξυμένη συναίσθηση της σύμπλεξης των εθνικών με τα ευρωπαϊκά ζητήματα. Με περαιτέρω ενίσχυση της θέσης μας στην Ευρώπη. Με πιο αποφασιστικό αγώνα για μια ομοσπονδιακή Ευρώπη. Για μια Ευρώπη κοντά στους πολίτες της. Για μια Ευρώπη αποτελεσματική...
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Με τη σημερινή συζήτηση δίνεται μία ακόμη ευκαιρία στον Ελληνικό λαό να ενημερωθεί για την πορεία της διοργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Να διαπιστώσει το μέγεθος του εγχειρήματος...
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Με τη σημερινή συζήτηση δίνεται μία ακόμη ευκαιρία στον Ελληνικό λαό να ενημερωθεί για την πορεία της διοργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Να διαπιστώσει το μέγεθος του εγχειρήματος. Να συνειδητοποιήσει ότι ο κάθε Έλληνας και η κάθε Ελληνίδα είναι απαραίτητο να συστρατευτούν σε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια στην οποία θα αποδυθούμε όλοι, τα επόμενα τέσσερα χρόνια.
Η Ελλάδα έχει σήμερα μια μοναδική ευκαιρία. Σύντομα, σε λίγους μήνες, με την ολοκλήρωση των Ολυμπιακών Αγώνων του Σίδνεϋ η διεθνής προσοχή θα στραφεί στη χώρα μας. Για τέσσερα χρόνια, η διεθνής κοινότητα θα μας παρατηρεί προσεκτικά και θα περιμένει με προσδοκία την εξασφάλιση μιας διεθνούς διοργάνωσης αξιώσεων. Προπαντός όμως θα αναμένει να δει ποια θα είναι η δική μας σφραγίδα στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων. Οι δικές μας ευθύνες είναι πολύ μεγαλύτερες από αυτές του Σίδνεϋ και της Ατλάντα. Να το πω απλά: Ο σεβασμός στα ολυμπιακά ιδεώδη είναι μέρος του δικού μας πολιτισμού. Η επιστροφή των Αγώνων του 2004 στη γενέθλια γη τους συντελείται σε μια στιγμή που η ίδια η σημασία των Αγώνων αμφισβητείται. Οι Αγώνες έχουν κερδίσει την προσοχή όλου του πλανήτη, είναι πλέον ένα από τα σπάνια γεγονότα που ενώνουν την παγκόσμια κοινότητα. Η εμπορευματοποίηση όμως των Αγώνων ή η δημιουργία υπεραθλητών που κινούνται στα όρια του ανθρώπινου, έχουν δημιουργήσει αμφιβολίες γύρω από το αληθινό νόημά τους.
Έχουμε, λοιπόν, την υποχρέωση όχι μόνο να διοργανώσουμε άψογους Ολυμπιακούς Αγώνες, αλλά και να αποκαταστήσουμε το χαρακτήρα τους, να επαναφέρουμε το μέτρο και τη σεμνότητα στους Αγώνες, όπως τους αρμόζει. Αυτό περιμένει από την Ελλάδα το Ολυμπιακό Κίνημα, ο ανώνυμος πολίτης του κόσμου που πιστεύει στην αξία των Ολυμπιακών Αγώνων.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Συχνά, κάποιοι αναφέρονται στους Ολυμπιακούς Αγώνες σαν να μας προέκυψε ένα μεγάλο κακό. Σαν να πρόκειται για το γεγονός εκείνο που θα οδηγήσει τη χώρα σε οικονομικό πρόβλημα ή που θα την εκθέσει διεθνώς. Υποστηρίζουν επίσης ότι το μόνο που μας ενδιαφέρει είναι πώς θα πλουτίσει ο ένας ή ο άλλος. Πώς θα παρακάμψουμε τους νόμους και τις θεσμοθετημένες διαδικασίες.
Αν μάλιστα κάποιος ακούσει την Αντιπολίτευση, θα απορήσει τι είναι αυτή η χώρα. Θα νομίσει ότι δεν υπάρχει Κυβέρνηση, ότι η διοίκηση είναι παντελώς ανύπαρκτη, ότι είμαστε μία χώρα ανοργάνωτων, απείθαρχων ανθρώπων που αδυνατούν να συντονιστούν, να αξιοποιήσουν όποια ευκαιρία τους δίνεται.
Δεν θα πιστέψει ότι η χώρα αυτή, αυτές τις μέρες ακριβώς, αποδεικνύει ότι μπορεί να πετύχει ένα μεγάλο οικονομικό στόχο, την ένταξή της στην ΟΝΕ. Ότι είναι μία χώρα με προοπτικές και δυνατότητες. Μία χώρα με οικονομία που μπορεί να ανταποκριθεί στο τεράστιο εγχείρημα των Ολυμπιακών Αγώνων.
Αυτόν τον εκμηδενιστικό λόγο τον ακούσαμε σε πολλές περιπτώσεις αυτά τα χρόνια. Ήταν πανταχού παρών σε κάθε προσπάθεια. Μόνο που τελικά διαψεύστηκε. Όπως στην περίπτωση της προσπάθειας ένταξης της χώρας μας στην ΟΝΕ. Όπως ακόμα και στην προσπάθεια να αποφασισθεί η ανάληψη των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 από τη χώρα μας. Αυτή η διαρκής αμφισβήτηση δυνατοτήτων και προθέσεων, αυτή η γενικόλογη και στείρα κριτική δεν βοηθάει κανένα. Πριν απ' όλα δεν βοηθάει την Ελλάδα.
Εμείς θέλουμε την καλόπιστη και τεκμηριωμένη κριτική. Μας βοηθάει να αντιμετωπίσουμε καλύτερα τις δυσκολίες που αντιστοιχούν στη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων 2004. Θέλουμε τη βοήθεια όλων των πολιτικών παρατάξεων, ακόμα και αυτών που έχουν αποστασιοποιηθεί από τους Αγώνες. Δεν υποστηρίζουμε ότι οι λύσεις που εφαρμόζουμε είναι πάντοτε οι βέλτιστες. Ή ότι γνωρίζουμε καλύτερα από άλλους πώς γίνονται οι Αγώνες.
Από την πρώτη στιγμή τονίσαμε ότι οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι μια μεγάλη πρόκληση για την Ελλάδα της δημιουργίας, της αξιοκρατίας, της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας. Ότι η επιτυχημένη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων δεν αφορά μόνο την κυβέρνηση. Ότι αφορά όλους τους Έλληνες. Ότι αποτελεί εθνική πρόκληση και επομένως απαιτεί εθνική συστράτευση, κινητοποίηση όλων των δημιουργικών δυνάμεων της κοινωνίας.
Το ίδιο μήνυμα ισχύει και σήμερα. Ας δείξουμε όλοι, ότι είμαστε αντάξιοι των περιστάσεων. Ας δείξουμε ότι μπορούμε να εργαστούμε όλοι μαζί για την επιτυχία ενός μεγάλου στόχου.
Γι' αυτό δεν μπορούμε να δεχθούμε αφοριστικές απόψεις όπως: «30 μήνες και δεν έγινε τίποτα» ή «Επίτηδες καθυστερούν, ώστε όλα να γίνουν με απευθείας αναθέσεις» και άλλα ηχηρά παρόμοια.
Ο τόπος έχει ανάγκη, εν όψει αυτού του εν εξελίξει μεγάλου εγχειρήματος των Ολυμπιακών Αγώνων, από ένα κλίμα συναινετικό, όπου είναι φυσικό να διατυπώνονται αντίθετες απόψεις πλην όμως τεκμηριωμένες, που δυνατόν να οδηγήσουν σε μια εποικοδομητική σύνθεση. Αυτή τη στάση αναμένουμε απ' όλα τα κόμματα της Αντιπολίτευσης, αλλά και από κοινωνικούς και παραγωγικούς φορείς. Η προσπάθεια θα πρέπει να είναι προσπάθεια όλων, με μια λέξη εθνική.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Ο Ελληνικός λαός δικαιούται να γνωρίζει την αλήθεια. Και η αλήθεια είναι ότι όλο αυτό το διάστημα εργαζόμαστε εντατικά και με συνέπεια για την επίτευξη του μεγάλου στόχου των καλύτερων Ολυμπιακών Αγώνων. Κανείς δεν ισχυρίσθηκε ότι ο στόχος μας είναι εύκολος. Κανείς δεν ισχυρίσθηκε επίσης ότι προχωράμε σε όλα τα προγράμματα με την ίδια επιτυχία.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι σε μερικές περιπτώσεις πρέπει να ξεπεράσουμε τις ίδιες τις δυνάμεις μας, να ανατρέψουμε τα οργανωτικά μας πρότυπα, ώστε να μπορέσουμε να προσαρμοστούμε στα μεγέθη των Ολυμπιακών Αγώνων. Οι αγώνες αυτοί δεν απαιτούν μόνο εκείνη την προσπάθεια που επιβάλλει ένα μείζον αθλητικό γεγονός. Απαιτούν κάτι πολύ περισσότερο. Απαιτούν η διοίκησή μας, οι επιχειρήσεις μας, οι δημόσιες υπηρεσίες και οι κοινωνικοί φορείς, το σύνολο της κοινωνίας μας να λειτουργήσουν σε επίπεδο και αποδόσεις ενός παγκοσμιοποιημένου εγχειρήματος. Απαιτούν να είμαστε εμείς, σε όλα που αφορούν τους αγώνες, από την οργάνωση, τις κατασκευές, τη φιλοξενία μέχρι τις τηλεπικοινωνίες στην παγκόσμια πρωτοπορία. Δεν είμαστε. Απέχουμε ακόμη αρκετά. Και για να πετύχουμε οφείλουμε να προχωρήσουμε με γοργά βήματα τον κοινωνικό εκσυγχρονισμό. Έχουμε να πετύχουμε ένα στόχο με επιπτώσεις τόσο μεγάλες, στους τρόπους λειτουργίας μας, όσο η ΟΝΕ.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Συχνά ορισμένοι διερωτώνται ποιο είναι το όραμα μας για τους Αγώνες του 2004 ή αν έχουμε όραμα. Σε όλους αυτούς απαντώ ότι το όραμα μας είναι οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004, να συνδυάσουν το αθλητικό ιδεώδες με την πνευματική αναζήτηση και παρουσία. Να είναι γιορτή της νεολαίας, της φιλίας και όχι εμπορικό πανηγύρι. Να ενισχύσουμε τη διεθνή θέση μας και να προβάλλουμε την Ελλάδα και τον πολιτισμό της σε κάθε γωνιά της Γης. Να είναι οι Ολυμπιακοί που προωθούν ένα νέο πρότυπο, οι «νέοι» Ολυμπιακοί. Επιδίωξή μας είναι επίσης να χρησιμοποιήσουμε τους Αγώνες ως καταλύτη για αλλαγές στην πόλη της Αθήνας, αλλαγές που θα την καταστήσουν μητροπολιτικό κέντρο, αντάξιο της ιστορίας της και της γεωγραφικής της θέσης. Να ενεργοποιήσουμε την ελληνική περιφέρεια στο Ολυμπιακό γίγνεσθαι, ώστε οι Ολυμπιακοί Αγώνες να μην είναι μόνο της Αθήνας, αλλά της Ελλάδας. Να ευαισθητοποιήσουμε αλλά και να ενεργοποιήσουμε τους πολίτες, ιδιαίτερα τους νέους και τους απόδημους Έλληνες σε μια κοινή εθνική προσπάθεια. Έτσι θα κάνουμε έργο την αντίληψη ότι δεν είναι η Αθήνα και η Ελλάδα που υπηρετούν τους Ολυμπιακούς Αγώνες, αλλά αντίθετα, οι Ολυμπιακοί Αγώνες που εξυπηρετούν την ανάπτυξη και την πρόοδο της Αθήνας και της Ελλάδας.
Ο σχεδιασμός και οι αποφάσεις μας υπακούουν πάντα στην ίδια λογική: Αντιμετωπίζουμε τους Ολυμπιακούς Αγώνες όχι μόνο ως το κορυφαίο αθλητικό γεγονός στον πλανήτη, αλλά και ως μία μεγάλη αναπτυξιακή ευκαιρία για τη χώρα μας. Ευκαιρία που θα δημιουργήσει 130.000 νέες θέσεις εργασίας, θα αυξάνει το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν κάθε χρόνο μέχρι το 2004, θα συμβάλλει στην ενίσχυση της βιομηχανίας και της βιοτεχνίας, του τουρισμού, του κατασκευαστικού τομέα.
Η Ελλάδα που θα φιλοξενήσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 θα είναι μία άλλη Ελλάδα. Μια Ελλάδα σε κίνηση. Μια Ελλάδα που κοιτάει μπροστά. Για εμάς, οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 δεν είναι μία ανεξάρτητη διαδικασία που ακολουθεί παράλληλη διαδρομή με το κυβερνητικό μας πρόγραμμα. Αντίθετα, είναι μία διαδικασία που στη διαδρομή της τέμνει τις πολιτικές μας για την επόμενη τετραετία και συνδέεται στενά με αυτές. Και αναφέρομαι στις πολιτικές για την ισόρροπη ανάπτυξη στην περιφέρεια, την απασχόληση, την καλύτερη ποιότητα ζωής, τον πολιτισμό.
Για εμάς, οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 δεν λήγουν τον Σεπτέμβριο του 2004. Δεν θεωρούμε ότι η εντατική προσπάθεια που καταβάλλουμε και θα καταβάλλουμε τα επόμενα έτη, αφορά μόνο στο δεκαπενθήμερο των Ολυμπιακών Αγώνων. Διαμορφώνουμε το Πρόγραμμα μας, ώστε για αρκετά χρόνια μετά το 2004, η Αθήνα και η Ελλάδα να καρπωθούν τα πολλαπλά οφέλη από τη διεθνή προβολή της χώρας μας. Να γνωρίσουν την τουριστική άνθηση που γνώρισε η Βαρκελώνη και να αξιοποιήσουν τις νέες υποδομές που δημιουργούμε για τη νεολαία και τον απλό πολίτη.
Όμως όλα αυτά δεν μπορούμε να τα κάνουμε μόνοι μας. Το πόσο γρήγορα θα προχωρήσουμε δεν εξαρτάται μόνο από τις προσπάθειες της Κυβέρνησης και της Οργανωτικής Επιτροπής «Αθήνα 2004». Εξαρτάται επίσης από όλες τις πολιτικές δυνάμεις.
Εξαρτάται από το κατά πόσο οι παραγωγικές δυνάμεις θα αντιμετωπίσουν τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως μία μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή ευκαιρία. Ότι δεν θα τους αντιμετωπίσουν με άλλα λόγια ως μία ευκαιρία για πρόσκαιρη αποκόμιση κερδών. Είμαι σίγουρος ότι όλοι οι παραγωγικοί τομείς της χώρας, από τους ξενοδόχους μέχρι τους κατασκευαστές, θα κατανοήσουν τη σημασία της συμβολής τους και θα υποστηρίξουν ουσιαστικά τις προσπάθειές μας. Δεν θα επιτρέψουμε με κανένα τρόπο επιμέρους συμφέροντα να καθυστερήσουν και πολύ περισσότερο να υποθηκεύσουν την κοινή προσπάθεια.
Το πόσο γρήγορα θα προχωρήσουμε εξαρτάται επίσης από τη συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην προσπάθειά μας. Έχουμε υιοθετήσει ανοικτό διάλογο με τον Δήμο Αθηναίων, αλλά και όλους τους Δήμους της Αττικής που εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα στην Ολυμπιακή προετοιμασία. Δημιουργήσαμε την Επιτροπή των Ολυμπιακών Δήμων σε επίπεδο επικράτειας και συνεργαζόμαστε με την ΚΕΔΚΕ, την ΤΕΔΚΝΑ και την ΕΝΑΕ. Προσδοκούμε πολλά από τους Δήμους. Στο Πρόγραμμα εθελοντισμού, στη χρησιμοποίηση των υποδομών τους, στη διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων, στην ενεργοποίηση των δημοτών τους στο Ολυμπιακό γίγνεσθαι, στη φιλοξενία Ολυμπιακών υποδομών.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Μερικοί υποστηρίζουν, ότι είμαστε στο μηδέν σε ό,τι αφορά στην προετοιμασία. Ότι κινδυνεύουμε να μας πάρουν πίσω τους Αγώνες. Ότι είμαστε υπό την εποπτεία της ΔΟΕ. Όλη αυτή η δήθεν πληροφόρηση υπακούει σε μικροκομματικές σκοπιμότητες.
Θα ήθελα να ξεκαθαρίσω μερικά πράγματα. Στους 30 μήνες από την ανάληψη των Αγώνων έχουμε κάνει σημαντικά βήματα. Κανείς από μας δεν ισχυρίσθηκε ότι από το 1998 ή το 1999 θα είχαμε κατασκευάσει όλα τα έργα και θα είχαμε οργανώσει όλα τα επιμέρους προγράμματα του εγχειρήματος. Αυτό που ισχυριζόμαστε ήταν ότι χρειαζόμαστε περίπου 2 με 2 ½ χρόνια για να ετοιμαστούμε για την επόμενη φάση. Να περάσουμε δηλαδή από τη φάση του σχεδιασμού και της ωρίμανσης των έργων και των προγραμμάτων σε αυτή της υλοποίησης. Όταν παίρνεται η απόφαση να κατασκευαστεί ένα εργοστάσιο, ένα υδροηλεκτρικό έργο, ένας αυτοκινητόδρομος απαιτούνται χρόνια για να δημιουργηθούν και να οργανωθούν οι φορείς, να γίνουν οι κατασκευαστικές και επιχειρησιακές μελέτες, να ξεκινήσουν οι κατασκευές. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες δεν ξεφεύγουν από αυτόν τον κανόνα. Άλλωστε γι' αυτό και η απόφαση για τη διοργάνωση τους παίρνεται έξι χρόνια πριν από την ημερομηνία της διοργάνωσης.
Υπάρχουν καθυστερήσεις; Ασφαλώς υπάρχουν. Γιατί δεν έχουμε πάντοτε αρκετή εμπειρία. Γιατί οι συνήθεις διοικητικές διαδικασίες, όπως η συνεννόηση των υπηρεσιακών παραγόντων των υπουργείων, είναι χρονοβόρες. Γιατί είχαμε να λύσουμε προβλήματα, με σημαντική επίπτωση για το μέλλον της πόλεως και του περιβάλλοντος και για το συνολικό προϋπολογισμό του εγχειρήματος. Γιατί η συναίσθηση ότι ο διαθέσιμος χρόνος είναι περιορισμένος δεν ήταν πιεστική. Γιατί συνοπτικά η κοινωνία μας υστερεί ακόμη σε πολλά πράγματα. Αλλά παρ' όλα αυτά οι μηδενιστικοί ισχυρισμοί εκείνων που ενδιαφέρονται πολύ περισσότερο για τις αντιπολιτευτικές εντυπώσεις παρά για τους Αγώνες απέχουν πολύ από την πραγματικότητα. Τις όποιες δυσκολίες θα τις ξεπεράσουμε. Όπως ξεπεράσαμε και στο παρελθόν τις δυσκολίες που συνάντησε η πολιτική μας. Γιατί και στους Ολυμπιακούς Αγώνες για να πετύχουμε πρέπει να επιβάλλουμε νέους ρυθμούς και νέες νοοτροπίες.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η φάση που είμαστε σήμερα είναι άχαρη. Δεν προσφέρεται για εντυπωσιασμούς. Αφορά νομοθετικές πράξεις, τον ευρύτερο αλλά και τον εξειδικευμένο σχεδιασμό για τους Αγώνες, την οργάνωση του διοικητικού συστήματος, την ωρίμανση των τεχνικών έργων και των αναγκαίων προγραμμάτων και δράσεων.
Όπως γνωρίζετε συγκρότησα ήδη Διυπουργική Επιτροπή της οποίας προεδρεύω καθώς και μία, επίσης διυπουργική, Ομάδα Διοίκησης Έργου στην οποία προεδρεύει ο Υπουργός Πολιτισμού. Με τις αποφάσεις αυτές εξασφαλίζουμε τον αναγκαίο συντονισμό σε κυβερνητικό επίπεδο και προχωρούμε στη λήψη των αναγκαίων αποφάσεων με ταχύτερους ρυθμούς. Ταυτόχρονα αποφασίσαμε την αλλαγή του τρόπου λειτουργίας της «Αθήνα 2004» και την κατάργηση ή αλλαγή μιας σειράς διατάξεων της υπάρχουσας νομοθεσίας, ώστε να περιορισθούν αισθητά οι χρονοβόρες διαδικασίες. Το σχετικό νομοσχέδιο κατατέθηκε ήδη στη Βουλή.
Στο διάστημα των τριών τελευταίων εβδομάδων προχωρήσαμε ουσιαστικά στην αντιμετώπιση μίας σειράς θεμάτων που ήταν, το καθένα για το δικό του λόγο, ανοικτά. Αναφέρω ενδεικτικά τη χρηματοδότηση και κατασκευή των Ολυμπιακών αθλητικών έργων αλλά και την πρόοδο άλλων αναγκαίων έργων στους τομείς των μεταφορών, υγείας, τηλεπικοινωνιών, τη φιλοξενία της Ολυμπιακής Οικογένειας, την ασφάλεια με τη δημιουργία στο Αρχηγείο της Αστυνομίας Ειδικής Υπηρεσίας που θα έχει την ευρύτερη ευθύνη της ασφάλειας των αθλητών, συνοδών και επισκεπτών, τη διαμονή των εκπροσώπων Τύπου.
Στο χρόνο που πέρασε δεν χωροθετήσαμε απλά τα Ολυμπιακά έργα, αλλά επιπλέον δημιουργήσαμε -και νομοθετικά εξασφαλίσαμε- ένα δίκτυο υπερτοπικών Ολυμπιακών πόλων που αγκαλιάζει την πόλη και περιλαμβάνει ως λειτουργικές συνιστώσες τις περιοχές υποδοχής των Ολυμπιακών έργων. Θεωρήσαμε ότι οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 είναι η ευκαιρία για την αναβάθμιση περιοχών της πόλης που υστερούν σε ανάπτυξη.
Δώσαμε επίσης ιδιαίτερη προσοχή στις μεταολυμπιακές χρήσεις των Ολυμπιακών πόλων αποφεύγοντας όσες δεν είναι συμβατές με την αντίληψη που έχουμε για την ανάπτυξη της Αθήνας. Σε όλες τις περιοχές υιοθετήσαμε μεταολυμπιακές χρήσεις αναψυχής και πολιτισμού, αποκλείοντας ρητά χρήσεις όπως κατοικίες, καζίνο, ξενοδοχεία, γραφεία και κέντρα διασκέδασης.
Την απόφαση αυτή την πήραμε με τη γνώση ότι έτσι τα έργα δεν θα είναι αυτοχρηματοδοτούμενα. Προτιμήσαμε να αποδώσουμε τους Ολυμπιακούς πόλους στους κατοίκους και τους επισκέπτες αυτής της πόλης, ακόμα και αν αυτό μεταφράζεται σε επιβάρυνση του προϋπολογισμού μας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Πιστεύω ότι η απόφαση που πήραμε είναι θαρραλέα και με ιστορική προοπτική.
Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι με τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 καταστρέφουμε το περιβάλλον. Αγνοούν από ότι φαίνεται το περιεχόμενο των Ολυμπιακών Νόμων που έχουμε θεσπίσει σε ό,τι αφορά στην προστασία του περιβάλλοντος. Ισχυρίζονται ότι θα «εξαφανίσουμε» το βιότοπο του Σχοινιά. Φαίνεται ότι τον προτιμούν ως έχει σήμερα. Με τις καταπατήσεις, την αυθαίρετη κατασκήνωση, την προϊούσα αποξήρανσή του, τη λειτουργία του αεροδρομίου του Μαραθώνα μέσα στο βιότοπο. Εμείς έχουμε μία άλλη αντίληψη. Απομακρύνουμε το αεροδρόμιο μέχρι τον Μάρτιο του 2001, δημιουργούμε ζώνες προστασίας του βιότοπου με ελεγχόμενη πρόσβαση, δρομολογούμε την ανάταξή του βιότοπου μέσω της κατασκευής του κωπηλατικού στίβου. Θα μπορούσα να αναφέρω και άλλα παραδείγματα, όπως τον Άγιο Κοσμά, του οποίου η παραλία το 2004 θα έχει απαλλαγεί από τις χρήσεις που σήμερα κρατούν μακριά τον κάτοικο ή τον επισκέπτη από τη θάλασσα. Θα φιλοξενεί ένα νέο παράκτιο πάρκο και το Ολυμπιακό Κέντρο Ιστιοπλοίας που μεταολυμπιακά θα λειτουργεί ως πόλος αναψυχής, τουρισμού και ναυταθλητισμού.
Υιοθετήσαμε κοινωνικά κριτήρια για το βασικό Ολυμπιακό έργο, το Ολυμπιακό Χωριό. Οι 2500 κατοικίες που συνθέτουν τον πρότυπο οικισμό θα αποδοθούν μετά τους ΟΑ 2004 στους δικαιούχους του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας, που κατασκευάζει το έργο. Η τεχνική προετοιμασία του έργου προχωρεί με ταχείς ρυθμούς με την εκτίμηση ότι το 1ο τρίμηνο του 2001 το έργο θα έχει δημοπρατηθεί. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι το έργο αυτό, αν και το μεγαλύτερο και ίσως το πολυπλοκότερο της Ολυμπιακής διοργάνωσης, θεωρείται από τη ΔΟΕ ότι βρίσκεται σε καλή πορεία.
Μερικοί αναρωτιούνται γιατί χρειάσθηκε να φθάσουμε στο 2001 για να δημοπρατηθεί το έργο του Ολυμπιακού Χωριού και γιατί αυτό δεν έγινε νωρίτερα. Θα σας περιγράψω τι χρειάσθηκε να γίνει στο ενδιάμεσο διάστημα: Χρειάστηκε τεχνική προμελέτη, οικονομική ανάλυση του έργου, περιβαλλοντική θεώρηση, αρχαιολογικές έρευνες, λόγω της παρουσίας του Αδριάνειου υδραγωγείου (έρευνες οι οποίες συνεχίζονται), γεωλογικές έρευνες σε βάθος 100 μέτρων, μικροζωνική μελέτη εξαιτίας και του πρόσφατου σεισμού, τροποποίηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου για την ένταξη της περιοχής στο Σχέδιο Πόλης, κήρυξη και συντέλεση της απαλλοτρίωσης, κατάρτιση σύμβασης μεταξύ ΟΕΟΑ «Αθήνα 2004» και Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας, διαγωνισμός για τα αρχιτεκτονικά και πολεοδομικά σχέδια, πολεοδομική μελέτη. Σε αυτή την περιγραφή δεν έχω συμπεριλάβει μία σειρά από αναγκαίες διοικητικές ενέργειες που έγιναν σε επίπεδο Δήμου ή Νομαρχίας ή τις επίσης αναγκαίες ενέργειες από πλευράς ΟΕΚ για να αναλάβει το έργο. Αυτές όλες οι ενέργειες μοιάζουν προφανείς. Ωστόσο, αντιλαμβάνεσθε ότι η έγκαιρη ολοκλήρωση τους μεταφράζεται σε αγώνα δρόμου.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Με την ευκαιρία της αναφοράς μου στο Ολυμπιακό Χωριό, δεν μπορώ παρά να επισημάνω ότι παρά τις ξεκάθαρες και επανειλημμένα διατυπωθείσες προθέσεις μας, ορισμένοι ισχυρίζονται ότι καθυστερούμε εσκεμμένα και ότι επικαλούμενοι το χρονικό αδιέξοδο, θα δρομολογήσουμε μελέτες και έργα με απευθείας ανάθεση. Είναι ένας ισχυρισμός που κρατάει 2 χρόνια τώρα και ενισχύεται από τις Κασσάνδρες κάθε φορά που πρόκειται να φέρουμε ένα σχέδιο Νόμου που αφορά τους Ολυμπιακούς Αγώνες στη Βουλή. Κάθε φορά όμως -ο ισχυρισμός- διαψεύδεται και θα συνεχίσει να διαψεύδεται.
Όσοι ισχυρίζονται τέτοια πράγματα, εξυπηρετούν άλλα συμφέροντα. Αγνοούν βασικές διατάξεις της εθνικής και της κοινοτικής Νομοθεσίας. Αγνοούν τα δείγματα γραφής που έχουμε δείξει με τα 30,000 μικρά και μεγάλα έργα που γίνονται σήμερα στην χώρα. Ας μην οδηγούν τον απλό πολίτη που παρακολουθεί την οργανωτική μας διαδρομή σε λάθος συμπεράσματα που τον απομακρύνουν από την κοινή μας προσπάθεια.
Σε λίγους μήνες 45 Ολυμπιακά έργα που είναι υπό την ευθύνη της ΓΓΑ (40), του ΥΠΕΧΩΔΕ (5), του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας (1) και του Οργανισμού Διεξαγωγής Ιπποδρομιών Ελλάδος (2) θα έχουν δημοπρατηθεί σε ό,τι αφορά στην κατασκευή τους. Ο χρόνος ολοκλήρωσης τους είναι προφανές ότι ποικίλλει. Από το 2002, για ορισμένα εξ αυτών στον Μάρτιο ή Απρίλιο του 2004 για τα περισσότερα σύνθετα όπως το Κωπηλατοδρόμιο του Σχοινιά ή το Ολυμπιακό Χωριό. Για συγκριτικούς λόγους σημειώνω ότι στο Σίδνεϋ τα περισσότερα έργα ολοκληρώθηκαν έξη με επτά μήνες πριν τους Αγώνες, και υπάρχουν ακόμη και σήμερα έργα που είτε δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει (Ολυμπιακό Κέντρο Beach Volley) ή θα έχουν ολοκληρωθεί ένα μήνα πριν τους Αγώνες (Ολυμπιακό Χωριό). Δεν ισχυρίζομαι ότι θα πρέπει να εξαντλήσουμε κάθε διαθέσιμο χρονικό διάστημα για την προετοιμασία των έργων. Ισχυρίζομαι ότι η πολυπλοκότητα και το μέγεθος του εγχειρήματος οδηγεί κάθε Ολυμπιακή πόλη στην εξάντληση σχεδόν του χρόνου προετοιμασίας.
Επανειλημμένα έχω εξηγήσει ότι οι Ολυμπιακοί Αγώνες δεν είναι μόνο τα έργα. Οι αγώνες είναι κάτι πολύ περισσότερο. Τα έργα είναι απλώς μια προϋπόθεση για τους αγώνες. Αναφέρθηκα προηγούμενως στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, ως ευκαιρία για κοινωνικό εκσυγχρονισμό. Αυτό δεν είναι ένα σχήμα λόγου. Πρέπει να μάθουμε να λειτουργούμε και να εργαζόμαστε με άλλους ρυθμούς από αυτούς που υιοθετούμε σήμερα. Με ταχύτητα και μεθοδικότητα. Με συνεργασία που θα αντικαθιστά τον ατομικισμό. Με προγραμματισμό που όντας ουσιαστικός, δεν θα εξαντλείται στην επιδερμική μέριμνα για το αύριο. Με συναίνεση αντί για αντιπαλότητα. Αν δεν τα καταφέρουμε, δεν θα κερδίσουμε το στοίχημα που μας θέτουν οι Αγώνες. Θα διοργανώσουμε μεν με επιτυχία τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ως ένα, το κορυφαίο, αθλητικό γεγονός, αλλά θα έχουμε χάσει τη μοναδική ευκαιρία που προσφέρουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες για την ανάπτυξη της χώρας που τους φιλοξενεί. Εμείς υποστηρίζουμε ότι οι αλλαγές και οι τομές που θα δρομολογήσουμε, -στις μεταφορές, στην κυκλοφορία, στον πολιτισμό, στον τρόπο οργάνωσης του δημόσιου τομέα-, θα διατηρηθούν και μετά το 2004 ως κληρονομιά των Ολυμπιακών Αγώνων στην πόλη και τη χώρα που τους φιλοξένησε.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Εμείς προχωρούμε βάσει συγκεκριμένου Προγράμματος Δράσης που στοχεύει να αναδείξει τα πλεονεκτήματα που προσφέρονται στη διοργανώτρια χώρα από τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Το Πρόγραμμα διακρίνεται σε τρία υποπρογράμματα:
Το Πρόγραμμα «ΑΘΗΝΑ 2004», περιλαμβάνει το σύνολο των δράσεων που θα καταστήσουν την Ολυμπιάδα εφαλτήριο για τη μετατροπή της πρωτεύουσας σε Μητροπολιτικό Κέντρο, αφορούν στην ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας και στοχεύουν στη λειτουργική και αισθητική της αναβάθμιση. Ειδικότερα, στο Πρόγραμμα «Αθήνα 2004» περιλαμβάνονται τα Ολυμπιακά αθλητικά έργα, αλλά και καίρια ζητήματα της πρωτεύουσας, όπως η ανασυγκρότηση των αστικών και υπεραστικών συγκοινωνιών, κρίσιμα έργα οδοποιίας, οι μεγάλες παρεμβάσεις μητροπολιτικού χαρακτήρα όπως το άνοιγμα της πόλης στη θάλασσα και η ενοποίηση αρχαιολογικών χώρων, η κατασκευή προπονητηρίων και η ανάδειξη των Ολυμπιακών πόλων υπερτοπικής σημασίας, ώστε να εξυπηρετούν ολόκληρη την περιοχή της πρωτεύουσας. Το Πρόγραμμα «Αθήνα 2004» περιλαμβάνει επίσης τα υποχρεωτικά και αναγκαία έργα και παρεμβάσεις για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, στους τομείς της υγείας, παιδείας, ασφάλειας, μεταφορών, επικοινωνιών.
Το Πρόγραμμα «ΕΛΛΑΔΑ 2004», περιλαμβάνει το σύνολο των δράσεων που αφορούν στην περιφέρεια της Ελλάδος. Μέσα από τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων 2004 και της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας, δημιουργούνται σημαντικές ευκαιρίες για ανάπτυξη στην Ελληνική περιφέρεια. Παράλληλα, η προβολή της χώρας μας από τα ΜΜΕ σε ολόκληρο τον κόσμο πριν και μετά την τέλεση των Αγώνων, θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για αύξηση των τουριστικών ροών προς κάθε κατεύθυνση σε εθνική κλίμακα και θα συμβάλλει στην περιφερειακή ανάπτυξη.
Η Κυβέρνηση έχει δεσμευθεί για το Πρόγραμμα «ΕΛΛΑΔΑ 2004» γιατί πιστεύουμε ότι η Περιφέρεια δικαιούται συμμετοχής στη μεγάλη ευκαιρία που προσφέρουν στη χώρα μας οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Δεν είναι μία ευκαιρία που επαναλαμβάνεται.
Το Πρόγραμμα «ΠΟΛΙΤΗΣ και 2004», περιλαμβάνει το σύνολο των δράσεων που θα φέρουν τον πολίτη, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, κοντά στους Ολυμπιακούς Αγώνες και στον Ολυμπισμό. Αποτελεί το βασικό πρόγραμμα επικοινωνίας με σκοπό την ευρεία και έγκυρη πληροφόρηση, την κινητοποίηση των πολιτών για τα θέματα των Ολυμπιακών Αγώνων και την προβολή της χώρας μας μέσα από το έργο που σχεδιάζεται και επιτελείται.
Θέλω επίσης να κάνω μερικές ειδικές αναφορές:
Με το Πρόγραμμά μας τιμούμε την Αρχαία Ολυμπία ως Παγκόσμιο Κέντρο του Ολυμπισμού. Στο Πρόγραμμα για την Αρχαία Ολυμπία περιλαμβάνεται η συνολική ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της Ολυμπίας, η αποκατάσταση παραδοσιακών κτηρίων, η επανέκθεση του Νέου Μουσείου και η μετατροπή του Παλαιού Μουσείου ως Μουσείου Ολυμπιακών Αγώνων.
Με το Πρόγραμμά μας δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην Πολιτιστική Ολυμπιάδα ανάγοντάς την σε βασική συνιστώσα της Ολυμπιακής διοργάνωσης. Οι εκδηλώσεις που προγραμματίζονται αποσκοπούν στην ανατροπή της εσωστρέφειας που χαρακτηρίζει την ελληνική πολιτιστική πραγματικότητα και την ενίσχυση των διεθνών συνεργασιών. Θεωρούμε επίσης πως ο θεσμός της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας συνιστά μια μοναδική ευκαιρία για πολιτιστική αποκέντρωση και κινητοποίηση όλου του δημιουργικού πολιτιστικού δυναμικού του τόπου μας.
Τέλος, με το αθλητικό πρόγραμμα που υλοποιούμε με ορίζοντα το 2004 στοχεύουμε στην ανάδειξη νέων αθλητών, στην ενεργό υποστήριξη των αθλητικών ομοσπονδιών, στην καθιέρωση ειδικών κινήτρων για τους αθλητές που διακρίνονται. Γνωρίζουμε ότι στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, όλοι οι Έλληνες θα περιμένουμε αθλητικές επιτυχίες. Το 2004 θα αποδείξουμε ότι η άνοιξη του ελληνικού αθλητισμού είναι μόνιμη, δεν είναι ευκαιριακή, αντέχει στο χρόνο.
Αγαπητοί Συνάδελφοι,
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 είναι εθνική υπόθεση. Έχω τη βεβαιότητα ότι εμείς οι Έλληνες θα διοργανώσουμε άρτιους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Στα επόμενα τέσσερα χρόνια η Ελλάδα, εμείς οι Έλληνες θα είμαστε οι πρωταγωνιστές.
- Με πνεύμα δημιουργικότητας, άμιλλας και πρωτοπορίας προχωρούμε.
- Με συναίσθηση της σημασίας της διαχρονικής μας παρουσίας θα δώσουμε το δικό μας στίγμα και το δικό μας μήνυμα.
- Θα πετύχουμε.
Ελληνικέ Λαέ,
Σας ευχαριστώ για την τεράστια, την ανεπανάληπτη συγκέντρωσή σας. Είναι μια συγκέντρωση Νίκης. Είναι μια γιορτή της σιγουριάς και της ελπίδας. Είναι μια γιορτή της σιγουριάς και της αισιοδοξίας...
7 ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
ΚΑΙ ΤΟΝ
ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ ΣΤΟΝ 21ο ΑΙΩΝΑ
2000 - 2004
Πολίτες της Αθήνας,
Ελληνικέ Λαέ,
Σας ευχαριστώ για την τεράστια, την ανεπανάληπτη συγκέντρωσή σας. Είναι μια συγκέντρωση Νίκης. Είναι μια γιορτή της σιγουριάς και της ελπίδας. Είναι μια γιορτή της σιγουριάς και της αισιοδοξίας.
Σήμερα δεν είναι εδώ μόνο η Αθήνα. Είναι ολόκληρη η Ελλάδα. Είναι μαζί μας η Πελοπόννησος και η Κρήτη. Είναι η Θεσσαλία και η Θράκη. Είναι τα Επτάνησα και οι Κυκλάδες. Είναι η Ήπειρος και η Μακεδονία.
Είναι μαζί μας εδώ, είναι σήμερα κοντά μας στη Νίκη, ολόκληρος ο Ελληνισμός στην Κύπρο και τη Γερμανία, στην Αυστραλία και την Αμερική. Σε όλο τον κόσμο.
Θέλω να πω σε όλους σας. Σε όλους τους Έλληνες, σε όλο τον Ελληνισμό: "Μπορείτε να μεταφέρετε στις γειτονιές, στις πόλεις, στις χώρες σας, το μήνυμα. Να μεταφέρετε παντού το μήνυμα ότι η Ελλάδα πέρασε στον 21ο αιώνα. Να πείτε παντού ότι η Ελλάδα νίκησε, πως η Ελλάδα δεν γυρίζει πίσω".
Οι Έλληνες περπατάμε σ' ένα σταθερό δρόμο. Έχουμε ασφάλεια. Έχουμε σταθερότητα. Είμαστε δύναμη ειρήνης και συνεργασίας. Έχουμε μεγάλους ρυθμούς ανάπτυξης. Και έχουμε μπροστά μας το στόχο της ολοκλήρωσης του κοινωνικού κράτους. Έχουμε το στόχο μιας καλύτερης ζωής για όλους τους Έλληνες.
Κανείς δεν θα ανακόψει αυτό το δρόμο. Οι Έλληνες δεν θέλουν να γυρίσουν σε περιπέτειες. Στην κοινωνική αναταραχή. Στη σύγκρουση. Στους διαχωρισμούς. Στους πειραματισμούς. Στο κομματικό κράτος.
Σήμερα όλοι οι Έλληνες είμαστε ενωμένοι στους μεγάλους εθνικούς στόχους. Εμείς, η μεγάλη δημοκρατική προοδευτική παράταξη, το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και όσοι συστρατευόμαστε, είμαστε η παράταξη που ενώνει τους Έλληνες. Είμαστε δύναμη αλλαγής για τον κοινωνικό μετασχηματισμό της χώρας.
Η Ελλάδα σήμερα ψηφίζει το κοινωνικό κράτος. Ο εργαζόμενος, ο μισθωτός, ο μικρομεσαίος, ο συνταξιούχος, ο αγρότης, οι γυναίκες και οι νέοι ψηφίζουν για τις δικές τους και νέες κατακτήσεις. Ψηφίζουν για μια τετραετία που ανήκει στους ίδιους.
Πολίτες της Αθήνας,
Λαέ της Ελλάδας,
Αυτές είναι οι πρώτες εκλογές του 21ου αιώνα. Είναι σημαδιακές. Η αναμέτρηση είναι κρίσιμη. Είναι ψήφος ευθύνης. Ό,τι ψηφίσουμε σήμερα δεσμεύει για πολύ χρόνο εμάς. Δεσμεύει τα παιδιά μας. Δεσμεύει τις γενιές Ελλήνων που έρχονται. Τώρα, στις αρχές του αιώνα, έχουμε κτίσει ένα ασφαλές σπίτι για όλους τους Έλληνες. Το ασφαλές σπίτι είναι η ισχυρή Ελλάδα. Ένα νοικοκυρεμένο σπίτι, μια νοικοκυρεμένη οικογένεια, που μπορεί να προσφέρει ασφάλεια, ευημερία και προκοπή σε καθένα από τα παιδιά της.
Όλοι ξέρουμε όμως, ότι ενώ χρειάζονται χρόνια για να κτίσεις ένα σπίτι, αρκούν ένα - δύο φουρνέλα να το τινάξουν στον αέρα.
Οι Έλληνες δεν θα αφήσουμε τη φιλελεύθερη λαίλαπα να τινάξει στον αέρα την οικονομία. Να μας γυρίσει στο '90 - '93. Τα ίδια τα λόγια τα μεγάλα έλεγαν και τότε. Τα ίδια ακριβώς αντίθετα θα κάνουν και σήμερα. Δεν θέλουν κοινωνικό κράτος. Θέλουν ιδιωτικοποιήσεις. Θέλουν τους αμείλικτους νόμους της Αγοράς. Θέλουν το λιγότερο Κράτος, όπως λένε. Θέλουν ιδιωτική την Υγεία. Ιδιωτικές τις μεταφορές. Ιδιωτική την εκπαίδευση. Ιδιωτική την ασφάλιση. Για αυτό χτυπάνε το ΕΣΥ. Για αυτό χτυπάνε τα Ταμεία. Για αυτό χτυπάνε τη Δημόσια Εκπαίδευση. Για αυτό χτυπάνε την οικονομική μας πολιτική.
Λαέ της Αθήνας,
Λαέ της Ελλάδας,
Ήμασταν εδώ πριν τέσσερα χρόνια. Στο ίδιο σημείο.
Ρωτάω σήμερα κάθε Έλληνα. Και του ζητώ να απαντήσει με το χέρι στην καρδιά:
Είναι σήμερα ίδια η Ελλάδα του 2000 με την Ελλάδα του 1996;
Είναι ίδια η οικονομική κατάσταση;
Είναι ίδια η διεθνής θέση της χώρας;
Υπάρχει σήμερα μια Περιφέρεια που να μην έχουν γίνει μεγάλα και μικρά έργα;
Υπάρχει σήμερα έστω και ένας Νομός, που να μην έχει έργα σε εξέλιξη;
Υπάρχει γωνιά της Ελλάδας που να μην αλλάζει προς το καλύτερο;
Λαέ της Αθήνας,
Ελληνικέ Λαέ,
Τα τέσσερα αυτά χρόνια έγινε ένα μεγάλο και θετικό έργο.
Θα με ρωτήσετε:
Είσαι ευχαριστημένος από όσα έκανες;
Θα σας απαντήσω "όχι".
Δεν είμαι ευχαριστημένος.
Δεν θα είμαι ευχαριστημένος μέχρι και ο τελευταίος άνεργος να βρει δουλειά.
Δεν θα είμαι ευχαριστημένος μέχρι ο κάθε Έλληνας και η κάθε Ελληνίδα επαγγελματίας να έχουν όλες τις ευκαιρίες να αναπτύξουν τις ιδέες τους, τα σχέδιά τους, τις πρωτοβουλίες τους.
Δεν θα είμαι ευχαριστημένος μέχρι τα παιδιά μας να πηγαίνουν όλα σε καλύτερα σχολεία, σε καλύτερα γυμνάσια, σε καλύτερα πανεπιστήμια.
Δεν θα είμαι ευχαριστημένος μέχρι η κάθε νέα και ο κάθε νέος μας να έχουν όλες τις ευκαιρίες, όλα τα εφόδια για να χτίσουν το μέλλον τους.
Δεν θα είμαι ευχαριστημένος μέχρι ο κάθε Έλληνας και η κάθε Ελληνίδα να αισθανθούν πως η κοινωνία τους εξασφαλίζει υπερήφανα, ασφαλή, αξιοπρεπή γηρατειά.
Δεν θα είμαι ευχαριστημένος μέχρι να δω όλους τους Έλληνες ισχυρούς, δημιουργικούς, υπερήφανους.
Στην κοινωνία αυτός που μετράει δεν είναι εκείνος που ισχυρίζεται αλλά αυτός που πράττει καλύτερα.
Αυτός που μετράει είναι εκείνος που βρίσκεται καθημερινά στον αγώνα.
Αυτός που μετράει είναι εκείνος που νοιάζεται, που αγωνίζεται σκληρά.
Αυτός που μετράει είναι εκείνος που παλεύει με πάθος.
Αυτός που μετράει είναι εκείνος που αφιερώνει τον εαυτό του σε έναν στόχο που αξίζει.
Έχω ένα Όραμα για την Ελλάδα.
Έχω ένα Όραμα που πηγάζει βαθιά μέσα από τις ρίζες του ΠΑ.ΣΟ.Κ.
Έχω ένα Όραμα που έχει χαράξει βαθιά την πολιτική μου διαδρομή.
Έχω το Όραμα ότι μια μέρα το έθνος μας θα είναι ψηλά στην κοινωνία των ευρωπαϊκών κρατών.
Έχω το Όραμα ότι μια μέρα η Ελλάδα θα είναι μια Δημιουργική Κοινωνία, μια Νέα Κοινωνία, μια Κοινωνία Αλληλεγγύης.
Έχω το Όραμα ότι μια μέρα τα παιδιά της Ελλάδας θα κοιτάζουν με ελπίδα το μέλλον χωρίς την σκιά του παρελθόντος.
Έχω αυτό το Όραμα Σήμερα!
Έχω το όραμα της Ισχυρής Ελλάδας. Έχω το όραμα του Υπερήφανου Έλληνα.
Αυτή είναι η Πίστη με την οποία εγώ προχωρώ.
Αυτή είναι η Πίστη με την οποία η Ελλάδα δίνει τις μάχες και σημειώνει νίκες.
Με αυτή την πίστη αλλάζουμε τη Μοίρα της Ελλάδας.
Ελληνίδες και Έλληνες,
Εμείς έχουμε μια διαφορά από τη Νέα Δημοκρατία. Εμείς ξέρουμε την οικονομία. Ξέρουμε την κοινωνία.
Ξέρουμε να κάνουμε τις δεσμεύσεις μας πράξεις.
Αυτό το αποδείξαμε.
Νιώθω περήφανος που ανταποκρίθηκα στην εμπιστοσύνη του ελληνικού λαού. Ότι έκανα τη δραχμή ισχυρή. Ότι αύξησα τα πραγματικά εισοδήματα των Ελλήνων. Ότι αύξησα την αγοραστική τους δύναμη.
Και θέλω να πω ότι με βάση αυτή τη δυνατή οικονομία που δημιουργήσαμε, ολοκληρώνουμε τώρα το Κοινωνικό Κράτος. Δεσμεύομαι γι' αυτό.
Εξασφαλίσαμε για την νέα τετραετία 2000-2004 κοινωνικό προϋπολογισμό ύψους 45 τρις δρχ.
Είναι τα χρήματα, ώστε ο άνεργος, ο συνταξιούχος, ο εργαζόμενος, ο μισθωτός, ο μικρομεσαίος, ο αγρότης, η πολύτεκνη οικογένεια, τα Άτομα με Ειδικές Ανάγκες, να νιώθουν τη στήριξη, να νιώθουν τη στοργή, να νιώθουν τη φροντίδα του κράτους στις ανάγκες τους.
Πρώτη δέσμευσή μας στη νέα τετραετία είναι η μάχη κατά της ανεργίας.
Στόχος μας είναι η πλήρης απασχόληση. Η μάχη κατά της ανεργίας θα κερδηθεί.
- Δέσμευσή μας για το 2000 - 2004 είναι: Δημιουργούμε 300.000 νέες θέσεις εργασίας.
- Και δημιουργούμε άλλες 600.000 θέσεις αμειβόμενης κατάρτισης ανέργων και εργαζομένων.
Θέλω να το πω καθαρά:
Εγώ δεν συμβιβάζομαι με την ανεργία.
Γιατί εγώ ξέρω τι σημαίνει η ανεργία στη ζωή της οικογένειας. Ξέρω τι σημαίνει οικονομικά. Ξέρω τι σημαίνει στην αξιοπρέπεια του άνεργου. Και εγώ σέβομαι τον άνεργο. Γι' αυτό δεν υπόσχομαι. Δεσμεύομαι απέναντί του.
Δεύτερη μεγάλη δέσμευσή μας είναι η ανάπτυξη.
Εγγυώμαι ότι όπως πετύχαμε την οικονομική εξυγίανση και ανάπτυξη το 1996-2000 έτσι θα συνεχίσουμε. Με ακόμα μεγαλύτερους ρυθμούς ανάπτυξης. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερο εισόδημα για κάθε Έλληνα. Περισσότερη ευημερία. Αυτό σημαίνει περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη. Καλύτερο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Καλύτερη Δημόσια Εκπαίδευση. Καλύτερη Ασφάλιση. Καλύτερη Πρόνοια. Καλύτερες συντάξεις. Αυτό σημαίνει καλύτερη ζωή για κάθε Έλληνα και κάθε Ελληνίδα.
Τρίτη δέσμευσή μας είναι η ισόρροπη ανάπτυξη της χώρας.
Πετύχαμε και εξασφαλίσαμε για την Ανάπτυξη 15 τρισεκατομμύρια για το Γ' Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης. Ολοκληρώνονται οι μεγάλες υποδομές της χώρας. Η Εγνατία, ο ΠΑΘΕ, τα αεροδρόμια, τα λιμάνια, οι τηλεπικοινωνίες, η ενέργεια, το φυσικό αέριο, αλλάζουν το πρόσωπο της Ελλάδας.
Το 80% των πόρων του Γ' Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης στρέφεται στη περιφέρεια. Στην Βόρεια Ελλάδα, στην Ήπειρο, στην Θεσσαλία, στην Κρήτη, στο Αιγαίο στην Δυτική Ελλάδα. Το 80% πάει στην περιφέρεια.
Τέταρτη δέσμευση μας είναι οι αγρότες και το ζωντάνεμα της υπαίθρου.
Η προστασία του εισοδήματος και των συντάξεων του Έλληνα αγρότη. Εξασφαλίσαμε, με σκληρή διαπραγμάτευση, 9.5 τρισεκατομμύρια δραχμές για το εισόδημα του Έλληνα αγρότη και την ανάπτυξη της υπαίθρου. Για τις ενισχύσεις στα προϊόντα. Για τη διάθεση της παραγωγής.
Γιατί εμείς είμαστε το κόμμα της αγροτιάς. Και το αίμα νερό δεν γίνεται.
Πέμπτη δέσμευσή μας είναι η διαρκής αναβάθμιση της διεθνούς θέσης της χώρας.
Σας ρωτάω, τί σχέση έχει η σημερινή Ελλάδα με τη θέση της χώρας το 1996;
Τώρα είμαστε χώρα με δύναμη, με κύρος, με φωνή. Τώρα είμαστε μια δύναμη ειρήνης στα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Που θα ήμασταν σήμερα αν ακούγαμε τις κραυγές της Αντιπολίτευσης;
Σήμερα η Ελλάδα συμβάλει στην ειρήνη. Κατοχυρώσαμε στο Ελσίνκι τα εθνικά μας συμφέροντα. Η Τουρκία είναι τώρα κάτω από τους κανόνες της Ευρώπης. Και η Ελλάδα είναι κομμάτι αυτής της Ευρώπης.
Έχουμε θωρακίσει την Ελλάδα οικονομικά.
Έχουμε θωρακίσει την Ελλάδα στις διεθνείς της σχέσεις. Έχουμε θωρακίσει την Ελλάδα αμυντικά με το μεγαλύτερο εξοπλιστικό πρόγραμμα στην ιστορία της χώρας.
Αυτή είναι η ισχυρή Ελλάδα της ειρήνης και της συνεργασίας.
Έκτη δέσμευσή μας είναι η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων σε όλους τους τομείς της καθημερινότητας του πολίτη.
Κάναμε ένα τεράστιο έργο στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Με νέα Νοσοκομεία. Με την αναβάθμιση των παλαιών Νοσοκομείων. Με την εξάπλωση του ΕΚΑΒ σε όλη την Ελλάδα.
Ξέρουμε ότι υπάρχουν προβλήματα. Αλλά εμείς δεν μηδενίζουμε το ΕΣΥ. Είναι μια κατάκτηση του Ελληνικού Λαού. Δεσμεύομαι για την μεταρρύθμιση του ΕΣΥ. Για να γίνει η περίθαλψη, φιλική και αξιοπρεπής στον Έλληνα Πολίτη.
Θα συνεχίσουμε τις μεγάλες αλλαγές στην Δημόσια Διοίκηση. Την αποκέντρωση εξουσίας. Τον εκσυγχρονισμό της Διοίκησης. Δέσμευσή μου είναι να γίνει η Δημόσια Διοίκηση φιλική και εξυπηρετική στον πολίτη.
Απόφασή μας είναι να τελειώνουμε με το έγκλημα. Είμαστε αμείλικτοι με την εγκληματικότητα. Ήδη αποδίδει καρπούς η μάχη για την εμπέδωση της ασφάλειας στην πόλη και την ύπαιθρο. Το πρόγραμμα Ασφαλείς Πόλεις, οι Πεζές Περιπολίες εντείνονται. Έχουμε την χαμηλότερη εγκληματικότητα στην Ευρώπη.
Βάζουμε την Ελλάδα δυναμικά στην κοινωνία της γνώσης και της πληροφορίας. Το 2001 κάθε σχολείο θα είναι συνδεδεμένο με το Internet. Η Ελλάδα κερδίζει τη μάχη των νέων τεχνολογιών στο παρόν. Δεν αφήνουμε το μέλλον να περιμένει.
Νέοι και Νέες,
Όλη μου η πολιτική, όλη μου η σκέψη καταλήγει πάντα σ' εσάς.
Εσείς είστε μες το μυαλό μου και μες την καρδιά μου. Για σας αγωνίζομαι.
Θα σας πω τούτο: Τώρα που η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση εφαρμόζεται με ηρεμία, θα κριθεί στην πράξη. Όπου χρειαστούν αλλαγές και βελτιώσεις θα τις κάνουμε.
Αλλά Νέοι και Νέες της Ελλάδας ένα θέλω να σας πω: εγώ νιώθω υπεύθυνος απέναντί σας.
Κανένας ηγέτης της Ελλάδας δεν έχει το δικαίωμα να δίνει λιγότερα εφόδια στα Ελληνόπουλα από τα εφόδια που έχει ένα παιδί στην Γερμανία, στην Γαλλία ή την Πορτογαλία. Πρέπει να σκεφτόμαστε το τώρα αλλά να βλέπουμε και πέντε και δεκαπέντε και είκοσι χρόνια μπροστά. Και εγώ σας μιλάω για την ζωή σας. Και δεσμεύομαι για τις πολιτικές που προετοιμάζουν το μέλλον σας.
Ελληνίδες και Έλληνες,
Ελληνικέ Λαέ,
Η έβδομη μεγάλη δέσμευσή μας, είναι η Ελλάδα, χώρα της Παιδείας και του Πολιτισμού.
Το μέλλον της Ελλάδας είναι η Παιδεία και ο Πολιτισμός. Αυτή είναι η ταυτότητά μας. Το 2004 η Ελλάδα υποδέχεται τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Αυτή η Κυβέρνηση τους κέρδισε. Τους υποδέχεται στη χώρα τους με την περηφάνια της επιτυχίας. Με τους αθλητές και της αθλήτριες που έφεραν στη χώρα δεκάδες μετάλλια. Με τους αθλητές και τις αθλήτριες που έδειξαν τον δρόμο, ότι με σχέδιο και πρόγραμμα οι Έλληνες μπορούμε να πετύχουμε πολλά. Και τώρα, όλοι μαζί, μπορούμε περισσότερα.
Ελληνίδες και Έλληνες,
Κατέθεσα σήμερα ενώπιόν σας, επτά συγκεκριμένες μεγάλες δεσμεύσεις για την Ελλάδα και τον Ελληνισμό, για την τετραετία 2000 - 2004. Και δεσμεύομαι προσωπικά γι' αυτές.
Όπως ό,τι είπαμε το 1996 το κάναμε, έτσι τώρα θα κάνουμε πράξη το όραμά μας.
Αυτή η αναμέτρηση είναι κρίσιμη.
- Θα συνεχίσουμε και θα ολοκληρώσουμε όσα όλοι μαζί πετύχαμε;
- Θα μείνουμε στην πρώτη γραμμή της Ευρώπης;
- Θα ολοκληρώσουμε το κοινωνικό κράτος;
- Θα έχουμε χρόνο με το χρόνο μια καλύτερη ζωή, ευημερία, ασφάλεια και προκοπή για όλους;
- Θα προχωρήσουμε με πρόγραμμα; Ή θα αφήσουμε τη χώρα φτερό στο άνεμο.
Η Νέα Δημοκρατία δεν έχει πρόγραμμα. Δεν έχει ευθύνη. Δεν έχει θέσεις. Υπάρχει μόνο ο ρεβανσισμός του κομματικού κράτους.
«Ήρθε η ώρα για τα δικά μας παιδιά», λένε. Το ξέρετε όλοι καλά. Κυκλοφορούν σε όλη την Ελλάδα με μπλοκάκια και τάζουν τα πάντα για τα «δικά μας παιδιά».
Ε, λοιπόν εδώ είναι η βαθύτερη διαφορά μας από τη Νέα Δημοκρατία.
Εγώ θέλω ένα μέλλον για όλα τα παιδιά της Ελλάδας. Θέλω ένα μέλλον σταθερό για την Ελλάδα και τον Ελληνισμό. Ένα μέλλον όχι για κάποιο κόμμα, αλλά για όλους τους Έλληνες.
Εμένα με εκφράζουν υπεύθυνες θέσεις για την πατρίδα. Δεν με εκφράζει το κομματικό συμφέρον. Δεν με εκφράζει η μικροκομματική πολιτική.
Θέλω σήμερα να σας πω ότι δεν προσέρχομαι στον Ελληνικό Λαό για να ζητήσω τη λαϊκή εντολή, επειδή θέλω το κόμμα μου να κατέχει την εξουσία. Δεν είναι η εξουσία αυτοσκοπός. Θέλω την εντολή για να κάνω πράξη, να κάνουμε πράξη όλοι μαζί οι Έλληνες, ένα όραμα για την Ελλάδα και τον Ελληνισμό. Το όραμα της ισχυρής και κοινωνικά δίκαιης Ελλάδας. Μιας Ελλάδας που αγκαλιάζει με στοργή και δίνει ευκαιρίες και προοπτικές σε όλα τα παιδιά της.
Θέλω να σας πω ξεκάθαρα κάτι. Όλα αυτά τα τέσσερα χρόνια, οδήγησα τα βήματά μου με αταλάντευτη επιμονή στους μεγάλους στόχους, από ένα βαθύ χρέος.
Ένα βαθύ χρέος στις γενιές Ελλήνων, που μάτωσαν, δούλεψαν και κουράστηκαν για αυτό τον τόπο.
Ένα βαθύ χρέος για τις γενιές των Ελλήνων που έρχονται.
Το ίδιο χρέος στην Πατρίδα, η ίδια πίστη στο όραμά μου για την Ελλάδα και τον Ελληνισμό, με φέρνει σήμερα μπροστά σας.
Σας ζητώ μια μεγάλη λαϊκή εντολή. Η Ελλάδα στις 9 Απριλίου δεν πρέπει να μπει σε περιπέτειες. Δεν πρέπει να χάσει την ευκαιρία. Η Ελλάδα πρέπει να μείνει στην πρώτη γραμμή της Ευρώπης. Για να ωφεληθούν όλοι οι Έλληνες και κυρίως οι ασθενέστεροι. Για να ωφεληθούν οι εργαζόμενοι, οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι, οι μικρομεσαίοι, οι αγρότες, η πολύτεκνη οικογένεια, τα Άτομα με Ειδικές Ανάγκες.
Για να ωφεληθούν οι νέοι.
Δεν ζητάω την εντολή για ένα κόμμα. Είμαστε μια μεγάλη παράταξη. Μια μεγάλη κοινωνική και πολιτική πλειοψηφία. Καλώ όλους τους Έλληνες σε μια μεγάλη συστράτευση, για τη δημοκρατία, την πρόοδο, την κοινωνική δικαιοσύνη, για την κοινωνία της ανθρωπιάς και της αλληλεγγύης. Καλώ σε μια μεγάλη συστράτευση, χωρίς διαχωρισμούς. Η παράταξή μας ένωσε και ενώνει τους Έλληνες. Εμείς δεν θέλουμε διαχωρισμούς ανάμεσα στους Έλληνες. Είμαστε στο κέντρο της πολιτικής ζωής. Είμαστε δύναμη αλλαγής, δύναμη μεταρρύθμισης. Είμαστε η παράταξη που ανανεώνεται σταθερά σε θέσεις, σε ιδέες, σε πρόσωπα.
Είμαστε δύναμη βαθιά πατριωτική. Πατριωτισμός είναι σήμερα η ισχυρή Ελλάδα στην οικονομία, στην κοινωνία, στους θεσμούς, στην παιδεία, στον πολιτισμό. Η Ελλάδα που βάζει στόχους και τους πετυχαίνει. Η Ελλάδα που έχει δύναμη και φωνή. Η περήφανη Ελλάδα.
Η γκρίζα Ελλάδα υπάρχει μόνο στην πολιτική της Νέας Δημοκρατίας. Τα αρνείται όλα και υποβαθμίζει όλους τους Έλληνες.
Ε, λοιπόν! Η Ελλάδα είναι σήμερα καλύτερη και γίνεται κάθε μέρα και καλύτερη. Η Νέα Δημοκρατία δεν μπορεί. Μπορούν όμως οι Έλληνες. Και πετυχαίνουν.
Λαέ της Αθήνας,
Ελληνίδες και Έλληνες,
Ως σήμερα τίποτα δε μας χαρίστηκε. Και τίποτα δεν πρόκειται να μας χαριστεί από κανέναν. Την θέση μας στον κόσμο την κατακτάμε με τις δικές μας επιλογές. Με τις δικές μας αποφάσεις. Στα χρόνια που έρχονται η Ελλάδα πρέπει να ‘ναι ένα νοικοκυρεμένο σπίτι, μια νοικοκυρεμένη οικογένεια, που προσφέρει, σε όλα τα παιδιά της, ασφάλεια, ευημερία και προκοπή.
Η ισχυρή Ελλάδα, το κοινωνικό κράτος, η πρόνοια και η αλληλεγγύη, η Ελλάδα της παιδείας και του πολιτισμού, η ισχυρή διεθνής θέση της χώρας είναι το όραμα και το σχέδιο μας.
Είναι η δέσμευσή μου στον ελληνικό λαό.
Η τύχη της Ελλάδας είναι σήμερα στα χέρια των Ελλήνων. Στα χέρια του καθενός.
Ζητώ την εντολή του ελληνικού λαού. Δεσμεύομαι ότι το 2000 - 2004 θα εργαστώ με την ίδια επιμονή. Κοντά στο λαό, μαζί με το λαό. Θα εργαστούμε όλοι μαζί. Με οδηγό το όραμα για την Ελλάδα. Τους Έλληνες και τον Ελληνισμό. Θα αγωνιστούμε, όλοι μαζί για μια κοινωνία της Ανθρωπιάς και της Αλληλεγγύης. Για μια κοινωνία της Παιδείας και του Πολιτισμού. Για μια περήφανη Ελλάδα, με περήφανους Έλληνες.
Ζητώ την εντολή του ελληνικού λαού. Και έχω εμπιστοσύνη στους Έλληνες.
Οι Έλληνες όλοι μαζί πετύχαμε πολλά. Τώρα όλοι μαζί μπορούμε περισσότερα και καλύτερα.
Με τη μεγάλη νίκη στις 9 Απριλίου.
Ο 20ος αιώνας μας έχει κληροδοτήσει αξιοθαύμαστα επιτεύγματα σε κάθε σχεδόν τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας. Μέσα σε εκατό χρόνια, η ανθρωπότητα πέτυχε ανεπανάληπτα αποτελέσματα στις επιστήμες, την τεχνολογία και την επικοινωνία. Ανέπτυξε και βελτίωσε ιδέες και πρακτικές για την κοινωνική συνοχή, τη δημοκρατική διακυβέρνηση, την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και την εφαρμογή των κανόνων δικαίου, υπερβαίνοντας τους εθνικούς φραγμούς και τις τοπικές νοοτροπίες. Τα Ην. Έθνη έπαιξαν τον ρόλο τους συνδράμοντας στη μετεξέλιξη της διεθνούς κοινότητος σε έναν ζώντα οργανισμό, συμμεριζόμενα ακριβώς αυτές τις αξίες και αρχές. Συνέβαλαν σημαντικά στη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας και στη δημιουργία νέων ισορροπιών στις σχέσεις μεταξύ των κρατών, καθώς και στην αναδιανομή του πλούτου μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών.
Ωστόσο, ούτε τα Ην. Έθνη, αλλά ούτε και η διεθνής κοινότητα ως σύνολο επέτυχαν να θεραπεύσουν τις πληγές, οι οποίες ανέκαθεν σκίαζαν την ευημερία της ανθρωπότητας: είμαστε ακόμη μάρτυρες, σε ανησυχητικές διαστάσεις, της φτώχειας και της κακής διατροφής, του κοινωνικού αποκλεισμού, των θανατηφόρων επιδημιών, καθώς επίσης των αδιάκοπων κυμάτων διεθνών και εσωτερικών συγκρούσεων ακραίας βίας.
Παράλληλα, οι πολύ ευεργετικές ανθρώπινες κατακτήσεις, για τις οποίες είμαστε υπερήφανοι, έφεραν αρνητικές επιπτώσεις, καταστρέφοντας το περιβάλλον, υποβαθμίζοντας την ποιότητα της ανθρώπινης ζωής, απειλώντας, κάποιες φορές, τη βάση πάνω στην οποία έχουμε οικοδομήσει τη διεθνή και εσωτερική αλληλεγγύη και το σεβασμό για τους θεμελιώδεις κανόνες της ανθρωπότητας.
Καθήκον μας είναι λοιπόν, να εντοπίσουμε νέους δρόμους, μέσω των οποίων θα ελέγξουμε και σταδιακώς θα εξαλείψουμε τις αιτίες των καταστάσεων που βασανίζουν τις ζωές μας. Αυτή η προσπάθεια απαιτεί συνεργασία σε όλα τα επίπεδα, αλλά κυρίως σε παγκόσμιο επίπεδο, διότι διαφορετικά, θα ήταν δύσκολο, εάν όχι αδύνατο, να έχουμε θετικά αποτελέσματα στον στενά αλληλοεξαρτώμενο κόσμο μας. Και πιστεύουμε ακράδαντα ότι ο Οργανισμός Ην. Εθνών έχει να παίξει, εν προκειμένω, έναν σοβαρό ρόλο. Η εμπειρία του, τα επιτεύγματα του παρελθόντος σε αυτούς τους τομείς, η φύση του ως του μόνου πολιτικού διεθνούς οργανισμού με παγκόσμια συμμετοχή, σε συνδυασμό με τα εξειδικευμένα όργανα, αποτελούν ένα γερό υλικό, πάνω στο οποίο μπορούμε να βασιστούμε για να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα του κόσμου μας. Όμως, εννοείται, πως, προκειμένου το σύστημα των Ην. Εθνών ν' ανταπεξέλθει αποτελεσματικά σε αυτό το βαρύ φορτίο, θα πρέπει να του δοθούν οι δέουσες εξουσίες τόσον θεσμικά, όσον και υλικά. Η Ελλάδα πιστεύει ότι είναι αναγκαία η ενδυνάμωση της θέσεως και του ρόλου των οργάνων των Ην. Εθνών. Το Συμβούλιο Ασφαλείας, ειδικότερα, χρειάζεται μία συνολική μεταρρύθμιση, για να καταστεί περισσότερο αντιπροσωπευτικό και αποτελεσματικό. Η μακρά ιστορία του οργανισμού και η ανάμειξή του στις διεθνείς σχέσεις έχει δείξει ότι, η αδυναμία του να επιλύει προβλήματα με μεγάλη σπουδαιότητα, οφείλεται τόσον σε δομικές ανεπάρκειες, οι οποίες χρονολογούνται στους αρχικούς του θεσμούς, όσον και στην απροθυμία των κρατών-μελών του Οργανισμού των Ην. Εθνών να του δώσουν τα περιθώρια να εμπλακεί αποτελεσματικά σε ζητήματα, στα οποία η εθνική κυριαρχία και τα ζωτικά συμφέροντα θεωρούνται ότι υπερισχύουν των ανησυχιών της διεθνούς κοινότητος.
Δεν θα πρέπει να επιτρέψουμε άλλο τη συνέχιση αυτής της κατάστασης. Τώρα, που όλοι έχουμε συνείδηση των κινδύνων που μας περιβάλλουν, αλλά και των δυνατοτήτων των Ην. Εθνών να ασχοληθούν καταλλήλως με αυτά τα θέματα, θα ήταν αδιανόητο και παράλογο για εμάς να σπαταλήσουμε ένα τόσο ολοκληρωμένο σύστημα και να μην κάνουμε πλήρη χρήση των πολυτίμων υπηρεσιών του για τη διασφάλιση της ειρήνης, των φιλικών σχέσεων και για την καταπολέμηση όλων των προβλημάτων της παγκόσμιας τάξης, στα οποία μόλις αναφερθήκαμε.
Κύριε Πρόεδρε της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κυρίες και κύριοι,
Βρισκόμαστε μπροστά σ' ένα σημαντικό ορόσημο: Η Ελλάδα συμπλήρωσε φέτος είκοσι χρόνια συμμετοχής, ως πλήρες μέλος, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην τότε Ευρωπαϊκή Κοινότητα...
Κύριε Πρόεδρε της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κυρίες και κύριοι,
Βρισκόμαστε μπροστά σ' ένα σημαντικό ορόσημο: Η Ελλάδα συμπλήρωσε φέτος είκοσι χρόνια συμμετοχής, ως πλήρες μέλος, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην τότε Ευρωπαϊκή Κοινότητα.
Η προσχώρηση στην Ένωση υπήρξε το προϊόν του σταθερού προσανατολισμού της χώρας μας προς το ιδανικό της συμμετοχής σε μια κοινή ευρωπαϊκή πορεία, προς τις αξίες και τις αρχές που αποτέλεσαν τις βάσεις οικοδόμησης της σημερινής Ευρώπης.
Ήδη πριν από τη δημιουργία του νεοελληνικού κράτους, η νεότερη Ελλάδα «είδε» τον εαυτό της ως τμήμα του ευρύτερου ευρωπαϊκού χώρου και των πολιτικών του εξελίξεων. Θεώρησε ότι, ενώ συνέθετε τις παραδόσεις της Δύσης και της Ανατολής σε μία γόνιμη πολιτιστική ταυτότητα, οι αξίες, τα ιδανικά και οι προσανατολισμοί της ήταν αυτοί της μεγάλης ευρωπαϊκής διαδρομής του διαφωτισμού. Της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του σεβασμού της ανθρώπινης προσωπικότητας. Μιας διαδρομής που βρίσκει την αφετηρία της στην κλασσική Ελλάδα. Οι ιδέες του Ρήγα Φεραίου, οι απόψεις του Καποδίστρια, οι τοποθετήσεις του Ελευθερίου Βενιζέλου και του Αλέξανδρου Παπαναστασίου στη δεκαετία του 1920, όλες απέβλεπαν να προωθήσουν το ιδανικό της ευρωπαϊκής και περιφερειακής συνεργασίας, ως θεμέλιο για την ειρήνη, τη δημοκρατία και την ευημερία των λαών της περιοχής.
Στα είκοσι χρόνια που πέρασαν από την ένταξη έγιναν πολλά. Οι άνθρωποι που εργάστηκαν για να κατακτήσει η Ελλάδα τη θέση της στην Ευρώπη υπήρξαν πολλοί. Σ' όλους οφείλουμε αναγνώριση για το έργο που επιτέλεσαν. Αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι πολιτικοί πρωταγωνιστές υπήρξαν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής που οδήγησε τη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Ανδρέας Παπανδρέου που εδραίωσε τη συμμετοχή της Ελλάδας στην Ένωση.
Η Ελλάδα σήμερα, μετά από είκοσι χρόνια, από μια χώρα με περιορισμένες δυνατότητες και κύρος αναδεικνύεται σε μια χώρα που συμμετέχει ισότιμα σ' όλες τις ενοποιητικές διαδικασίες. Που μπορεί χάρη στην οικονομική της πρόοδο και την εποικοδομητική της συνεργασία να συμμετέχει στον εσωτερικό πυρήνα των κρατών-μελών της Ένωσης.
Η συμπλήρωση της εικοσαετίας από την ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση συμπίπτει με μια εξέλιξη ισοδύναμης σημασίας: Τη συμμετοχή της Ελλάδας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση, στη ζώνη του Ευρώ. Η εξέλιξη αυτή πιστοποιεί τα τεράστια βήματα προόδου που πραγματοποίησε η χώρα. Αλλά και την τεράστια προσπάθεια που κατέβαλαν όλες οι ομάδες του πληθυσμού. Επιτύχαμε, χωρίς να διαρραγεί η εσωτερική μας συνοχή. Προωθήσαμε όλες εκείνες τις μεταρρυθμίσεις για το δημοσιονομικό και ευρύτερο οικονομικό εκσυγχρονισμό, που επέτρεψαν στη χώρα να φτάσει σ' ένα πρωτόγνωρο για την ιστορία της επίπεδο ανάπτυξης. Να δημιουργήσει ένα καινούργιο εφαλτήριο ευημερίας και προκοπής για όλους.
Το αρνητικό σενάριο μιας χώρας που θα απομυζούσαν οι εταίροι μας δεν επαληθεύτηκε. Γιατί σε συνεργασία με τους εταίρους μας εφαρμόσαμε από το 1981 πολιτικές και δράσεις που συνέβαλαν στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της χώρας και ιδιαίτερα της ελληνικής υπαίθρου και γεωργίας. Αξιοποιήσαμε τους κοινοτικούς πόρους για την ανασυγκρότηση των υποδομών μας. Για τη βελτίωση της θέσης και του εισοδήματος των λιγότερο εύπορων περιοχών, των πιο αδύναμων κοινωνικών ομάδων.
Η συμμετοχή μας στην Ένωση, μας επέτρεψε να προβάλουμε την ταυτότητά μας, τον πολιτισμό μας, τις ιδέες μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Βοηθήσαμε στη διαμόρφωση μιας Ένωσης που συνεργάζονται χώρες με διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης, που συναντώνται δημιουργικά διαφορετικές κοινωνίες και ο κάθε τόπος συμβάλλει σε ένα απαλλαγμένο από εχθρότητες πολυεθνικό και πολυπολιτισμικό σύνολο.
Συμβάλαμε στην προώθηση των κεντρικών στόχων της Ένωσης, όπως της διεύρυνσης, ιδιαίτερα με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Μεσογείου. Με διαδοχικές πολιτικές αποφάσεις, καρπό επίπονων διαπραγματευτικών προσπαθειών, φέραμε την Κύπρο στο κατώφλι της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αξιοποιήσαμε τη συμμετοχή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση για να ενισχύσουμε την ασφάλεια και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, αλλά και για να αναπτύξουμε νέες πρωτοβουλίες στην εξωτερική μας πολιτική. Αναδειχθήκαμε πόλος σταθεροποίησης, ειρήνης και συνεργασίας, προτάσσοντας και επιμένοντας στην ανάγκη σεβασμού του διεθνούς δικαίου, ιδιαίτερα στην ασταθή περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Εργαζόμαστε για να βοηθήσουμε όλες τις χώρες της περιοχής στην προσέγγισή τους στην Ένωση. Για να ξεπεραστούν οι υπερεθνικιστικές νοοτροπίες του περασμένου αιώνα. Για να υπάρχει ένα υποχρεωτικό σταθεροποιητικό πλαίσιο για όλους. Αυτό ισχύει και για την Τουρκία. Γι' αυτό και εμμένουμε στην εφαρμογή των αποφάσεων του Ελσίνκι και της εταιρικής σχέσης της Τουρκίας με την Ένωση.
Η συμμετοχή μας στην Ένωση επηρέασε νοοτροπίες και κοσμοαντιλήψεις στο εσωτερικό της χώρας. Κατέρριψε το μύθο του ανάδελφου έθνους. Απέδειξε σε αμέτρητες περιπτώσεις την οικονομική αλληλεγγύη, αλλά και σε κρίσιμα εθνικά ζητήματα την πολιτική αλληλεγγύη. Συρρίκνωσε μοιρολατρικές προκαταλήψεις για τα όρια των δυνατοτήτων μας, καλλιέργησε μια νέα αντίληψη μαχητικότητας και αυτοπεποίθησης. Μας έδωσε συγχρόνως να καταλάβουμε ότι όλα όσα πετύχαμε σε μια εποχή θεαματικών και ραγδαίων ανακατατάξεων στην διεθνή σκηνή και την παγκόσμια οικονομία, δεν θα ήταν εφικτά, χωρίς τη συμμετοχή μας σε υπερεθνικές διαδικασίες.
Μας έκανε να βλέπουμε έτσι πολύ πιο πέρα από τα σύνορά μας. Να καταλάβουμε ότι για να οικοδομήσουμε ένα μέλλον προόδου χρειάζεται η συνεργασία, η συμμετοχή, η διεθνής παρουσία. Ότι χρειάζεται η γνώση του γύρω κόσμου και η αξιοποίηση της εμπειρίας άλλων. Μας έσπρωξε να γίνουμε πιο αποτελεσματικοί, πιο ανταγωνιστικοί. Συγχρόνως επηρέασε τρόπους σκέψεις και στάσεις ζωής με περισσότερη σύνεση και νηφαλιότητα. Για περισσότερη συναίσθηση κοινωνικής ευθύνης. Για περισσότερη ελευθερία. Για μια πιο ανοιχτή κοινωνία.
Κυρίες και κύριοι,
Λίγους μήνες μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Νίκαιας θεωρώ ότι χρειαζόμαστε μια μεγάλη, ανοιχτή συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης με την ευρύτερη δυνατή συμμετοχή των λαών της.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση κλείνει από το πρώτο ενοποιητικό βήμα, την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα, μια πορεία ολοκλήρωσης πενήντα χρόνων. Μια πορεία που ακολούθησε διαδοχικά βήματα επέκτασης, εμβάθυνσης, διεύρυνσης. Ζωτικός όρος για την εξέλιξη αυτή ήταν η κίνηση προς τα εμπρός. Η διαρκής κίνηση που σταθεροποιούσε και εμπέδωνε κάθε βήμα. Που έδειχνε νέους δρόμους, απαντούσε σε νέα αιτήματα, άνοιγε καινούργιες προοπτικές. Κινητήρια δύναμη για κάποιους ήταν το όραμα της Ενωμένης Ευρώπης, για κάποιους άλλους τα ειδικά συμφέροντά τους. Όμως, το κάθε βήμα συνέβαλε και διεύρυνε τη συνείδηση μιας κοινής πορείας.
Θα θυμίσω κάποιες από τις επιδιώξεις και αποφάσεις που δημιούργησαν τη μη αναστρέψιμη δυναμική:
- Τη διασφάλιση της ειρήνης μεταξύ των χωρών που συνέπτυσσαν την Ευρωπαϊκή Κοινότητα.
- Τη δημιουργία προϋποθέσεων μιας μεγαλύτερης ευημερίας, μέσω μιας διευρυμένης αγοράς.
- Την ενίσχυση των αδύναμων κοινωνικών στρωμάτων, όπως ήταν στις πρώτες δεκαετίες οι αγρότες.
- Τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων και τη σύγκλιση των περιφερειών.
- Την προώθηση της σταθερότητας και ανάπτυξης με ένα κοινό πλαίσιο οικονομικής πολιτικής.
- Την ανάδειξη της Ένωσης σε κεντρικό οικονομικό πόλο δύναμης και κέντρο λήψης αποφάσεων στο παγκοσμιοποιημένο οικονομικό σύστημα.
Συχνά η Ευρωπαϊκή Ένωση δέχεται επικρίσεις. Όμως, η αιτία δεν είναι αυτά που κάνει, αλλά αυτά που δεν κάνει. Εκείνα στα οποία σήμερα δεν μπορεί ν' ανταποκριθεί. Τα κάθε λογής ελλείμματα και ανεπάρκειές της. Η εύκολη απάντηση της επιστροφής στο εθνικό κράτος για να θεραπευτούν αυτές οι ελλείψεις αποτελεί λάθος. Γιατί τα προβλήματα αυτά έχουν τις αιτίες τους στη σημερινή υπερεθνική πραγματικότητα, στη σημερινή παγκοσμιοποιημένη οικονομία και μόνο με υπερεθνικές απαντήσεις μπορούν ν' αντιμετωπισθούν.
Άλλοι πάλι προβάλλουν ότι το σημερινό εξελικτικό στάδιο αρκεί, ότι δεν χρειάζεται άλλο εμβάθυνση της Ένωσης. Είναι σχεδόν σίγουρο ότι η σημερινή πολιτική πραγματικότητα, έστω κι αν δόθηκαν κάποιες θεσμικές λύσεις στη Νίκαια, θα ενδυναμώσει ακόμη περισσότερο τις φυγόκεντρες δυνάμεις σε μία Ένωση των 21 ή των περισσοτέρων κρατών-μελών. Η στασιμότητα θα αποδυναμώσει ακόμη περισσότερο την αποτελεσματικότητα της Ένωσης να χειρίζεται συλλογικά προβλήματα και πολιτικές για όλους τους λαούς της Ευρώπης. Θα συρρικνώσει την Ένωση σ' έναν πράγματι γραφειοκρατικό μηχανισμό. Θα κινδυνεύσουμε να μπούμε έτσι στην τροχιά μιας έρπουσας κρίσης που θα οδηγήσει στην αποδόμηση ακόμη και εκείνων που θεωρούνται αυτονόητα ή κεκτημένα. Πρέπει να προχωρήσουμε μπροστά.
Όσο και αν φαίνεται αντιφατικό, η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση στηρίζεται στην ίδια λογική, που πρυτάνευσε στη διαδικασία διαμόρφωσης των εθνικών κρατών στην Ευρώπη των δύο τελευταίων αιώνων. Το πέρασμα από την φεουδαρχία ή τη μοναρχία στο κεντρικά οργανωμένο δημοκρατικό κράτος απαντούσε σε ένα αίτημα αποτελεσματικότητας κι εναρμόνισης σε νέες πραγματικότητες: Το εθνικό κράτος, ως βασική πολιτική και κοινωνική μονάδα συμβίωσης, με ισχυρή κεντρική εξουσία, σχετικά ενιαίο εθνικά λαό και συγκεκριμένα σύνορα, εξυπηρετούσε, όπως ακόμα εξυπηρετεί συγκεκριμένους στόχους: Μία κεντρικά σχεδιασμένη ανάπτυξη, καλύτερη εξυπηρέτηση των κοινωνικών και οικονομικών αιτημάτων, ενιαία διασπορά αξιών και αρχών και την προστασία των κοινωνιών από εξωτερικούς κινδύνους.
Αυτές ακριβώς οι αιτίες που οδήγησαν στην ανάγκη δημιουργίας των εθνικών κρατών βρίσκονται πίσω από την ιδέα της ευρωπαϊκής ενοποίησης, που τα τελευταία πενήντα χρόνια συστηματικά οικοδομείται. Η ένωση της Ευρώπης δεν αποτελεί μια επανάσταση σε βάρος του εθνικού κράτους, αλλά μία μετεξέλιξή του, σε τάξη μεγέθους, σε νέους λειτουργικότερους σχηματισμούς που οι σύγχρονες απαιτήσεις προσδιορίζουν.
Ποιες είναι αυτές οι απαιτήσεις:
Πρώτον, η ανάγκη να διατηρηθούν, να διευρυνθούν, και αν είναι δυνατόν, να επικρατήσουν σ' έναν διευρυμένο ανταγωνιστικό κόσμο, αξίες και αρχές όπως η δημοκρατία, το κράτος δικαίου, ο σεβασμός στην ανθρώπινη αξία, στη μοναδικότητα της προσωπικότητας και της πρωτοβουλίας του ατόμου, αλλά παράλληλα, κι ο σεβασμός στην κοινωνία και τα συμφέροντά της. Αυτή η θεμελιακή ισορροπία δεν μπορεί να επιβιώσει, παρά μόνο με τη συνεχιζόμενη κοινή αποδοχή της στο σύνολο του ευρωπαϊκού χώρου, αλλά και πέρα από τα σύνορά του. Αυτό, όμως, προαπαιτεί συσπείρωση για να επιτευχθεί.
Δεύτερον, η ανάγκη της ανταγωνιστικότητας. Απέναντι σε πολυπληθή κράτη -με τεράστιες δυναμικές συγχώνευσης ετερόκλιτων πληθυσμών- ή σε συσπειρώσεις κρατών που εκκολάπτονται, η Ευρώπη δεν θα μπορέσει να αντεπεξέλθει μέσα από απλές εθνικές επιλογές ή στοιχειώδεις μορφές εναρμόνισης πολιτικών. Απέναντι στις προσκλήσεις της παγκοσμιοποίησης η απάντηση είναι η όσο το δυνατόν πιο μεγάλη διεύρυνση της Ευρώπης, αλλά κι η εμβάθυνση της ολοκλήρωσης, μέσα από κρίσιμες ομοιογενείς πολιτικές κοινής εφαρμογής στο σύνολο της ηπείρου.
Με τις αντιξοότητες και τις παλινδρομήσεις που κάθε πολιτικό και κοινωνικό κίνημα προκαλεί, η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση προχωρεί. Πρέπει ωστόσο να επιταχύνουμε τους ρυθμούς ολοκλήρωσης, καθώς οι πιέσεις που δεχόμαστε από τον περιβάλλοντα χώρο γίνονται όλο και πιο επιτακτικές.
Θα πρέπει να αποδεχτούμε, πρώτα απ' όλα, ότι η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να επιταχυνθεί, εάν θέλουμε να δημιουργήσουμε συνθήκες ειρήνης, σταθερότητας και ευημερίας στην ήπειρό μας, κι αν θέλουμε να βελτιώσουμε το ειδικό βάρος της ηπείρου σε σχέση με άλλα κράτη ή διεθνείς μηχανισμούς.
Συνέπεια μιας τέτοιας αποδοχής είναι μία Ευρώπη με ένα ανισοσκελές σχήμα ολοκλήρωσης. Για όλους τους συμμετέχοντες θα πρέπει να ισχύει η προσήλωση σε ορισμένα ελάχιστα αξιών και αρχών και η θεσμική τους ένταξη σε βασικούς μηχανισμούς ολοκλήρωσης. Από εκεί και πέρα, η θέση τους σε σχέση με το σύνολο μπορεί να διαφέρει. Αναγκαία ως εκ τούτου είναι η διατύπωση ενός συνταγματικού κειμένου, που να περιέχει τόσο τις θεμελιώδεις αξίες, όσο και τις κατανομές αρμοδιοτήτων ανάμεσα στα υπερεθνικά και τα εθνικά όργανα. Αναγκαία τέλος είναι η διαμόρφωση των κανόνων που θα επιτρέπουν την κοινή πορεία, αλλά μέσα σε μια λογική ευελιξίας. Μια τέτοια ευελιξία επιτρέπει, φυσικά, διαφορετικούς βαθμούς ολοκλήρωσης. Αφήνει στα κράτη εκείνα, που είναι έτοιμα και ικανά να παραχωρήσουν ένα μεγαλύτερο ποσοστό κυρίαρχων επιλογών τους στο εγχείρημα της ολοκλήρωσης, να προχωρήσουν σε πιο ώριμα στάδια εμβάθυνσής της.
Στο σημείο αυτό γεννιέται το εύλογο ερώτημα ποιο θα είναι το κριτήριο για την περαιτέρω εμβάθυνση. Ποια κράτη θα δικαιούνται να συμμετάσχουν σ' αυτήν. Την απάντηση τη δίνει η ίδια η εξέλιξη της Ε.Ε., και ο κεντρικός στόχος που εξυπηρετεί: Η συσπείρωση της Ευρώπης έχει προκληθεί για να βελτιώσει τη ζωή των λαών της και για να καταστήσει την ήπειρο πολιτικά και οικονομικά ανταγωνιστική μονάδα στο πλαίσιο των ευρύτερων διεθνών σχέσεων. Η οικονομική ολοκλήρωση είχε προταθεί, ως η «ατμομηχανή» για αυτόν το σκοπό. Και η οικονομική ολοκλήρωση εκφράζεται σήμερα με την ΟΝΕ. Η ΟΝΕ όμως δεν είναι ούτε αυτοσκοπός, ούτε τελικό σημείο εξέλιξης. Αποτελεί απλώς ένα από τα στάδια προσέγγισης στο ευρωπαϊκό ομοσπονδιακό φαινόμενο, που όμως προδικάζει τις περαιτέρω εξελίξεις.
Προδικάζει τη συνεχή διεύρυνση της συνεργασίας.
Γιατί; Γιατί μια ενιαία οικονομική και νομισματική πολιτική είναι αδύνατον να επιτελέσει το έργο της λειτουργώντας σε κενό άλλων πολιτικών. Καμιά οικονομική πολιτική δεν μπορεί να επιπλεύσει, ιδιαίτερα στο σκληρό διεθνές περιβάλλον, αν δεν συνοδεύεται τόσο από συμπληρωματικές κοινές πολιτικές, όσο και κυρίως, από ένα ευρύτερο πολιτικό όραμα. Η παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, με τους στόχους της και τις αρμοδιότητές της, δεν επαρκεί. Δεν μπορεί να υποκαταστήσει βασικούς και γενικούς προσανατολισμούς κοινής πολιτικής, οι οποίοι να δίνουν σάρκα και οστά στην οικονομική πολιτική.
Η νομισματική ένωση θα πρέπει να συμπληρωθεί με την οικονομική ένωση αλλά και με την κοινωνική ένωση. Θα πρέπει να συμπληρωθεί με πολιτικές ανάπτυξης και αναδιανομής εισοδημάτων και πλούτου, με προϋπολογισμό που εξυπηρετεί αυτές τις πολιτικές. Με τη «διαδικασία της Λισσαβόνας» ανοίξαμε την προοπτική για τη νέα, ανταγωνιστική Ευρωπαϊκή οικονομία της συνοχής και πλήρους απασχόλησης. Με πολιτικές που συναρτώνται με τη βελτίωση των κοινωνικών δομών της ευρωπαϊκής κοινωνίας. Ιδιαίτερα με την εκπαίδευση, με την καταπολέμηση της ανεργίας και του κοινωνικού αποκλεισμού, με ενίσχυση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, με βελτίωση της ποιότητας εργασίας. Και που χωρίς αυτές είναι αδύνατον μια οικονομική πολιτική να γίνει αξιόπιστη και μακροπρόθεσμα αποτελεσματική. Στους στόχους αυτούς θα πρέπει να επιμείνουμε, διασφαλίζοντας παράλληλα την ισόρροπη ανάπτυξη όλου του Ευρωπαϊκού χώρου.
Στην ίδια λογική θα πρέπει να δούμε την κοινή εξωτερική πολιτική και την πολιτική άμυνας και ασφάλειας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διαδραματίσει σταθεροποιητικό ρόλο στο διεθνές περιβάλλον και να συμβάλει στην ανάδειξη ενός περισσότερο πολυκεντρικού και ισόρροπου διεθνούς συστήματος. Χρειάζεται γι' αυτό να αποκτήσει όλα τα μέσα και τις δυνατότητες, που θα της επιτρέψουν να προβάλει με αξιοπιστία και συνεκτικότητα την παρουσία της διεθνώς.
Χρειάζεται επίσης να επαναπροσδιορίσουμε τη σχέση των ευρωπαϊκών θεσμών και της ευρωπαϊκής κοινωνίας. Οι θεσμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης οφείλουν να είναι αποδεκτοί από την κοινωνία. Τότε μόνο είναι θεσμοί νομιμοποιημένοι και αποτελεσματικοί ως προς την αποδοχή και εφαρμογή των επιλογών τους εκ μέρους της κοινωνίας. Αυτό σημαίνει πολιτικές διαδικασίες, πιο κοντά στον πολίτη, πιο άμεσες, πιο κατανοητές.
Οι νέες πολιτικές θα οδηγήσουν στην ωρίμανση της αναγκαιότητας για την ομοσπονδία. Όχι ως σύλληψη που προτρέχει των καιρών ή ως σύνθημα, αλλά ως μια αδήριτη ανάγκη που προκύπτει και επιβάλλεται από τις εξελίξεις.
Κυρίες και κύριοι,
Όλα δείχνουν, όσο ποτέ άλλοτε, ότι βρισκόμαστε μπροστά σε διλήμματα. Σε προκλήσεις και νέες αναγκαιότητες. Θέλουμε ή δεν θέλουμε μια Ευρώπη πιο ισχυρή, ώστε να είναι αποτελεσματικός πόλος ισορροπίας στο διεθνές σύστημα; Έχουμε ή δεν έχουμε ανάγκη από ένα ισχυρό πολιτικό κέντρο δίπλα στην ΟΝΕ και τους μηχανισμούς της, αλλά και απέναντι στα προβλήματα που γεννά η παγκοσμιοποίηση; Μπορεί η σημερινή πολιτική οργάνωση της Ένωσης να διακυβερνήσει την Ένωση των 27 αποτελεσματικά; Μπορεί αυτή η Ένωση να έρθει πιο κοντά στον πολίτη, να εκφράζει τον πολίτη; Πρέπει πάλι να κινηθούμε προς τα εμπρός. Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε απαιτούν «περισσότερη, όχι λιγότερη Ευρώπη».
Θέλω όμως να τονίσω: Πρόταγμα είναι οι ανάγκες μας, το περιεχόμενο και η ταυτότητα της ατομικής και συλλογικής μας ζωής στην Ένωση και μετά το θεσμικό εποικοδόμημα που θα τις υπηρετήσει. Πρέπει πρώτα να συμφωνήσουμε, για τις μείζονες πολιτικές επιλογές που θέλουμε για την αυριανή Ευρώπη και στη συνέχεια να αναζητήσουμε και να συζητήσουμε ποιες θεσμικές λύσεις ανταποκρίνονται σ' αυτούς τους στόχους.
Κυρίες και κύριοι,
Με τη συμμετοχή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνουμε διαρκώς τις δυνατότητες και τις προοπτικές της χώρας μας, της κοινωνίας μας, των πολιτών μας. Της γενιάς που έρχεται. Η εμπειρία έδειξε ότι όσο πιο κοντά πλησιάζουμε στον πυρήνα της πολιτικής εξουσίας της Ένωσης, όσο πιο αποτελεσματικά ενσωματώνουμε τις πολιτικές της, τόσο περισσότερο αυξάνουμε την ικανότητά μας να επηρεάζουμε εξελίξεις, να ισχυροποιούμε την Ελλάδα, να μεγιστοποιούμε τα οφέλη για τον Ελληνικό λαό.
Η Ελλάδα, ως μέρος της Ευρωζώνης, αντιμετωπίζει τώρα νέες προκλήσεις, αλλά έχει και νέες ευκαιρίες. Έχουμε ένα όραμα για τη χώρα. Να ολοκληρώσουμε όλες τις διαρθρωτικές αλλαγές και τις αναγκαίες εκσυγχρονιστικές τομές, ώστε να συγκλίνουμε σε όλους τους τομείς προς τα αντίστοιχα επίπεδα των ανεπτυγμένων κοινωνιών της Ένωσης. Να διαμορφώσουμε μια νέα πραγματικότητα ανάπτυξης και ευημερίας για όλους, προσφέροντας όλο και περισσότερες δυνατότητες, διασφαλίζοντας συνεχώς την κοινωνική συνοχή και την κοινωνική δικαιοσύνη. Να αξιοποιήσουμε σωστά τους πόρους του Γ΄ Κ.Π.Σ., ώστε να δημιουργήσουμε τις θετικές προϋποθέσεις για κοινοτικές χρηματοδοτήσεις και μετά το 2006. Να ολοκληρώσουμε την ενταξιακή προοπτική της Κύπρου. Να αναδεικνύουμε, σε κάθε ευκαιρία, την Ελλάδα σε θεματοφύλακα της ειρήνης, σε πόλο ανάπτυξης και συνεργασίας στα Βαλκάνια.
Έχουμε ένα όραμα για την Ευρώπη. Να τη μετασχηματίσουμε σε οργανισμό που θα μεγιστοποιεί τα οφέλη για τις κοινωνίες της. Που θ' ανταποκρίνεται πιο αποτελεσματικά στα αιτήματα των πολιτών της και στο κοινωνικό μοντέλο που επιζητούν. Που θα κάνει ακόμη πιο πειστικά πράξη τις αξίες πάνω στις οποίες έχει οικοδομηθεί: Της Δημοκρατίας, της Ελευθερίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης. Που θα συγκροτεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα ειρήνης και ασφάλειας πάνω στις αρχές του διεθνούς δικαίου. Θέλουμε μια ισχυρή Ευρώπη, επειδή θέλουμε μια ισχυρή Ελλάδα.
Εμείς θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για το μέλλον της Ελλάδας. Θα δουλέψουμε ταυτόχρονα και για το μέλλον της Ευρώπης. Τα είκοσι χρόνια που πέρασαν έδειξαν ότι η τύχη μας είναι κοινή.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η Αναθεωρητική Βουλή ολοκληρώνει σήμερα τις εργασίες της. Η Αναθεώρηση του Συντάγματος φτάνει στο τέλος της. Στο χρόνο που μεσολάβησε από την έναρξή της η διαδικασία πέρασε από διάφορες φάσεις...
Ι
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η Αναθεωρητική Βουλή ολοκληρώνει σήμερα τις εργασίες της. Η Αναθεώρηση του Συντάγματος φτάνει στο τέλος της. Στο χρόνο που μεσολάβησε από την έναρξή της η διαδικασία πέρασε από διάφορες φάσεις. Με ανοικτό διάλογο και σε ήπιο κλίμα πετύχαμε συγκλίσεις σε πολλά δύσκολα προβλήματα και καταλήξαμε σε συναινετικές λύσεις. Επιθυμώ να χαιρετίσω ιδιαίτερα το γεγονός ότι οι περισσότερες από τις διατάξεις φαίνεται να συγκεντρώνουν ευρύτερες πλειοψηφίες.
Η συζήτηση για την Αναθεώρηση του Συντάγματος έγινε για πρώτη φορά στη συνταγματική μας ιστορία χωρίς εντάσεις και με πιστή τήρηση των ορισμών του. Συμφωνούμε όλοι, πιστεύω, ότι πρόκειται για μια σημαντική κατάκτηση της πολιτικής μας ζωής. Μια κατάκτηση, η οποία επιβεβαιώνει την ωριμότητα του πολιτικού μας συστήματος και μας δείχνει το δρόμο που πρέπει να πορευθούμε στο μέλλον.
ΙΙ
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Με την Αναθεώρηση του Συντάγματος επιδιώξαμε πρώτα απ' όλα τη διεύρυνση και την επαύξηση της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Συγκεκριμένα, στην πρόταση που καλούμασθε να ψηφίσουμε ενισχύονται δικαιώματα, κατοχυρώνονται νέα και καταργούνται ορισμοί που απηχούσαν απαρχαιωμένες αντιλήψεις και επιβίωσαν λάθρα στο Σύνταγμα του 1975. Ιδιαίτερο βάρος δώσαμε σε δικαιώματα, την προστασία των οποίων κατέστησε αναγκαία η εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνολογίας.
Επιδιώξαμε επίσης την ενίσχυση της αξιοπιστίας στη λειτουργία του πολιτεύματος. Γιατί η αξιοπιστία καθορίζει τις σχέσεις του πολίτη με την Πολιτεία αλλά και γενικότερα την ποιότητα της Δημοκρατίας. Και η αξιοπιστία εξαρτάται από τη διαφάνεια, από τη δυνατότητα του πολίτη να γνωρίζει, να παρακολουθεί και να κρίνει. Επιδιώξαμε γι' αυτό η διαφάνεια να είναι σταθερός γνώμονας σε κάθε ρύθμιση της οικονομικής και πολιτικής ζωής μας.
Επιδιώξαμε, τέλος, την ανανέωση της δημοκρατίας και τον εκσυγχρονισμό των θεσμών. Ο πολίτης να είναι πιο κοντά στη διαμόρφωση των αποφάσεων της εξουσίας. Γι' αυτό επιφέρουμε τομές στη λειτουργία της Βουλής, ενισχύουμε την αποκέντρωση και ενδυναμώνουμε την τοπική αυτοδιοίκηση. Εξάλλου, προσβλέπουμε σταθερά σε μια σύγχρονη Δημόσια Διοίκηση, η οποία θα λειτουργεί αποδοτικά και θα εξυπηρετεί τον πολίτη και το δημόσιο συμφέρον.
ΙΙΙ
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Οι τεχνολογικές εξελίξεις προσφέρουν στον άνθρωπο τεράστιες δυνατότητες. Όλοι είμαστε ή γινόμαστε πολίτες του κόσμου. Ο άνθρωπος αναπτύσσει στην εποχή της παγκοσμιοποίησης την προσωπικότητά του σε ένα ανοικτό διεθνές περιβάλλον, αντιμετωπίζει όμως πολλές προκλήσεις. Μέσω του υπολογιστή του συνδέεται με κάθε σημείο της γης, ενώ από το διαδίκτυο αντλεί κάθε πληροφορία που του είναι χρήσιμη. Με την καθιέρωση του δικαιώματος στην πληροφόρηση και του δικαιώματος συμμετοχής στην κοινωνία της πληροφορίας η χώρα μας βρίσκεται διεθνώς, όπως θα φανεί πιστεύω σύντομα, στην πρωτοπορία ανάλογων πρωτοβουλιών σε συνταγματικό επίπεδο.
Η πρόοδος και τα επιτεύγματα της τεχνολογίας δεν προσφέρουν όμως μόνον δυνατότητες και ευχέρειες στο σύγχρονο άνθρωπο. Αποτελούν συχνά και δυνάμει εστία κινδύνων. Θα ήθελα να αναφέρω ορισμένα παραδείγματα. Η ανάπτυξη της βιοϊατρικής επιτρέπει νέες μεθόδους θεραπείας αλλά και παρεμβάσεις στη γενετική μας ταυτότητα. Εξάλλου, η τεχνολογία διευκολύνει τη συγκέντρωση και επεξεργασία πληροφοριών για κάθε άνθρωπο. Οι πληροφορίες αυτές αποτελούν συχνά ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, που συνδέονται στενά με την αξία και την προσωπικότητα του ανθρώπου και μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε βάρος του.
Απέναντι στους κινδύνους αυτούς πήραμε και θα συνεχίσουμε να παίρνουμε κάθε πρόσφορο μέτρο. Σταθερή επιδίωξή μας είναι να προστατεύεται ο πολίτης αποτελεσματικά σε κάθε πτυχή της ζωής του. Γι' αυτό ακριβώς το Σύνταγμα εγγυάται το δικαίωμα στον πληροφοριακό αυτοκαθορισμό και τον έλεγχο από βιοϊατρικούς πειραματισμούς. Έτσι εμπλουτίζεται σημαντικά το σύστημα προστασίας των δικαιωμάτων από κινδύνους όχι μόνον παρόντες αλλά και μελλοντικούς.
Στην πολύπλοκη πραγματικότητα που ζούμε δεν αρκεί όμως μόνο η ενίσχυση των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Είναι επίσης επιβεβλημένη η δημιουργία νέων θεσμών που εγγυώνται την άσκηση και την πραγμάτωσή τους. Την αποστολή αυτή επιτελούν κατά πρώτο λόγο οι ανεξάρτητες αρχές.
Η προώθηση αλλά και η ενδυνάμωσή τους αποτελεί σταθερή παράμετρο της πολιτικής μας. Κάναμε πολλά γι' αυτό. Πρέπει όμως να κάνουμε όλοι περισσότερα. Ο Συνήγορος του Πολίτη, το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, το ΑΣΕΠ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα είναι οι πιο γνωστές αρχές. Η συνταγματική θωράκισή τους θα δείξει με ανάγλυφο τρόπο τη σημασία τους για την εγγύηση της ελευθερίας και των δικαιωμάτων του ανθρώπου, αλλά και γενικότερα για την εξέλιξη και τον εκσυγχρονισμό των θεσμών μας. Ο λαός άρχισε άλλωστε να συνειδητοποιεί ότι οι ανεξάρτητες αρχές είναι επάλξεις του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας.
Η Πολιτεία πρέπει να εγγυάται την ασφάλεια των πολιτών, να τους παρέχει ευκαιρίες απασχόλησης και να διαμορφώνει τους όρους για να αναπτύσσουν τις δεξιότητές τους. Με δύο λόγια, πρέπει να κάνει ότι περνάει από το χέρι της για την ανάδειξη της κοινωνικής συνοχής και της αλληλεγγύης ως πρωταρχικής και σταθερής συνιστώσας της πολιτικής μας.
Σημαντικές προς την κατεύθυνση αυτή είναι τόσο η ενίσχυση των κοινωνικών δικαιωμάτων, σε μια εποχή μάλιστα που επιχειρείται η αποδόμηση του κράτους πρόνοιας, όσο και η κατοχύρωση στο Σύνταγμα του κοινωνικού κράτους ως θεμελιώδους αρχής. Τα αποτελέσματα αυτών των επιλογών δεν θα αργήσουν να φανούν στην πράξη. Ένα πρώτο δείγμα γραφής αποτελεί η δέσμη των μέτρων που εξαγγείλαμε για την κοινωνία της αλληλεγγύης.
ΙV
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η αρχή της διαφάνειας, την οποία ήδη ανέφερα, αφορά κυρίως τις σχέσεις ανάμεσα στην πολιτική και την οικονομική εξουσία. Οι σχέσεις αυτές δοκιμάζονται ορισμένες φορές έντονα. Πρέπει, γι' αυτό, να καθιερώσουμε, και στο επίπεδο του Συντάγματος, κανόνες που να εξασφαλίζουν με σαφή τρόπο την οριοθέτηση της πολιτικής και της οικονομικής εξουσίας. Η αναζήτηση του μέτρου είναι εδώ δύσκολη, αφού οι επιλογές μας πρέπει αφενός να αποτρέπουν ανεπιθύμητες και αθέμιτες επιρροές στη λήψη των αποφάσεων και αφετέρου να μην παρακωλύουν υπέρμετρα τη λειτουργία της αγοράς.
Ο χώρος που δοκιμάζεται ίσως περισσότερο η σχέση πολιτικής και οικονομικής εξουσίας είναι τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Εκεί η οικονομική ισχύς έχει τη δυνατότητα να διαμορφώνει την κοινή γνώμη και ορισμένες φορές μάλιστα να επηρεάζει κρίσιμες αποφάσεις. Στα άρθρα 14 και 15 διασφαλίζονται η δημοσιότητα στο ιδιοκτησιακό καθεστώς, στα οικονομικά και τα μέσα χρηματοδότησης των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, ενώ η διαφάνεια και η πολυφωνία στην ενημέρωση αναγορεύονται σε συνταγματικούς κανόνες.
Συγκεκριμένα, απαγορεύεται η συγκέντρωση του ελέγχου περισσότερων Μέσων της ίδιας μορφής στο ίδιο πρόσωπο και προβλέπεται το ασυμβίβαστο της ιδιότητας του ιδιοκτήτη, του εταίρου ή του βασικού μετόχου εταιρείας που κατέχει άδεια λειτουργίας Μέσου Μαζικής Ενημέρωσης με τις αντίστοιχες ιδιότητες σε εταιρεία που αναλαμβάνει έργα και προμήθειες ή παρέχει υπηρεσίες στο δημόσιο. Πρόκειται για το πιο προωθημένο ίσως διεθνώς συνταγματικά σύστημα ελέγχου της οικονομικής εξουσίας στην ευαίσθητη περιοχή των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.
Η διαφάνεια αφορά εξάλλου και τους πρωταγωνιστές της πολιτικής: τα κόμματα, τους υποψηφίους και τους βουλευτές. Οι ανάγκες του εκλογικού αγώνα είναι σε όλους γνωστές, συχνά δε οδηγούν σε εξαρτήσεις από οικονομικά ισχυρούς. Η καθιέρωση της διαφάνειας στην προέλευση και τη διαχείριση των οικονομικών τους αποτελεί το πιο πρόσφορο μέσο για την αντιμετώπιση αυτού του κινδύνου. Γι' αυτό ακριβώς επιβάλλεται η δημοσιότητα των οικονομικών, ενώ ο έλεγχος ανατίθεται σε ειδικό όργανο με τη συμμετοχή ανωτάτων δικαστικών λειτουργών. Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται η αντικειμενικότητα και η αξιοπιστία της διαδικασίας. Για πρώτη φορά, τέλος, προβλέπονται αυστηρές κυρώσεις που φθάνουν ως και την έκπτωση από το βουλευτικό αξίωμα.
Ορισμένοι από τους νέους κανόνες του Συντάγματος ισχύουν ήδη, σε επίπεδο νόμου, από το 1996. Ο κορμός τους κατοχυρώνεται τώρα συνταγματικά και εμπλουτίζεται με νέους. Το νέο συνταγματικό πλαίσιο καθιστά επιβεβλημένη τη δραστική τροποποίηση και συμπλήρωση της ισχύουσας νομοθεσίας. Όπως γνωρίζετε, η σχετική συζήτηση με τα πολιτικά κόμματα βρίσκεται σε εξέλιξη και θα συμβάλλει ασφαλώς στην αναζήτηση κοινά αποδεκτών λύσεων.
Η διαφάνεια αφορά, τέλος, και τους όρους διεξαγωγής του εκλογικού αγώνα. Η διεκδίκηση της ψήφου του λαού πρέπει να γίνεται με σαφείς όρους που να είναι γνωστοί τόσο χρόνο πριν από τις εκλογές, ώστε τα κόμματα να έχουν τη δυνατότητα να προετοιμασθούν κατάλληλα. Το εκλογικό σύστημα θα είναι έγκαιρα γνωστό σε όλους, αφού κάθε τροποποίησή του θα ισχύει από τη μεθεπόμενη εκλογική αναμέτρηση, εκτός εάν συγκεντρωθεί αυξημένη πλειοψηφία των 2/3 της Βουλής. Επίσης εκλογικεύονται τα κωλύματα εκλογιμότητας, αφού το Σύνταγμα αναφέρεται πια μόνο σε όσα επηρεάζουν πραγματικά τη βούληση των πολιτών.
Στο νέο συνταγματικό περιβάλλον η αξιοπιστία και η διαφάνεια θα αποτελούν σταθερά σημεία αναφοράς για όλο το πολιτικό μας σύστημα και θα διατρέχουν τις πιο κρίσιμες και ευαίσθητες λειτουργίες του. Η εξέλιξη αυτή εξοπλίζει στο γύρισμα του αιώνα τη δημοκρατία με τα πρόσφορα μέσα για την αποδοτικότερη λειτουργία της. Σημαδεύει, με δύο λόγια, την ωριμότητά της.
V
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Είναι γνωστή σε όλους μας η εναγώνια διεθνώς αναζήτηση προτάσεων που θα φέρουν τη Βουλή στο επίκεντρο της λειτουργίας του πολιτεύματος. Μαγικές συνταγές βέβαια δεν υπάρχουν. Υπάρχουν όμως ανάγκες προ πολλού διαπιστωμένες που μας βοηθούν να διαμορφώσουμε τις αποφάσεις μας. Πρόκειται κυρίως για την αναβάθμιση της θέσης του βουλευτή αλλά και για την αποδοτικότερη ενασχόληση της Ολομέλειας της Βουλής με τα κορυφαία και μεγάλα πολιτικά ζητήματα. Η λαϊκή αντιπροσωπεία αναβαθμίζεται με την ανακατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ της Ολομέλειας και των Επιτροπών, την άσκηση κοινοβουλευτικού ελέγχου στα τμήματα θερινών διακοπών και τις νέες δυνατότητες που αναγνωρίζονται στους βουλευτές για τη συμμετοχή τους στις εργασίες του Κοινοβουλίου. Αναβαθμίζεται, χωρίς ανατροπές που θα ήταν ξένες με τις πολιτικές μας παραδόσεις.
Ο εκσυγχρονισμός της Δημόσιας Διοίκησης αποτελεί προτεραιότητα της πολιτικής μας, είναι δε φυσικό να ανάγεται και σε συνταγματικό επίπεδο. Προσβλέπουμε σε μια Δημόσια Διοίκηση που θα εξυπηρετεί όλες τις ανάγκες του πολίτη με τον καλύτερο τρόπο, θα τον βοηθάει να λύσει τα καθημερινά του προβλήματα και θα προωθεί την ανάπτυξη της χώρας.
Τα στελέχη της πρέπει λοιπόν να διαθέτουν τις γνώσεις και τις δεξιότητες που απαιτεί η πολυσύνθετη αποστολή της στην ανατρεπτική εποχή μας. Εγγύηση γι' αυτό αποτελεί η κατοχύρωση της αντικειμενικής και αξιοκρατικής διαδικασίας για την επιλογή των δημοσίων υπαλλήλων από το ΑΣΕΠ. Εγγύηση για την εύρυθμη και αποδοτική λειτουργία της Δημόσιας Διοίκησης αποτελεί, εξάλλου, ο Συνήγορος του Πολίτη. Στο μικρό διάστημα της ζωής του απέδειξε ότι είναι παραστάτης του πολίτη.
Κεντρική θέση σε μια σύγχρονη πολιτεία έχει η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Γι' αυτό ακριβώς ενισχύουμε συνταγματικά τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης τόσο της πρώτης όσο και της δεύτερης βαθμίδας. Με το νέο Σύνταγμα οι σχέσεις κρατικής διοίκησης και αυτοδιοίκησης γίνονται περισσότερο σαφείς, ενώ η κρατική διοίκηση αποκεντρώνεται σε μεγαλύτερο βαθμό. Η ρητή κατοχύρωση της οικονομικής αυτοτέλειας παρέχει στους ΟΤΑ τη δυνατότητα να διαχειρίζονται καλύτερα τους πόρους τους και να οργανώνουν ορθολογικότερα τα οικονομικά τους. Η πολιτική μας για το κράτος και τη διοίκηση που αποτυπώνεται ήδη ανάγλυφα στο Σύνταγμα συνίσταται στο τρίπτυχο κράτος - στρατηγείο, αποκεντρωμένη διοίκηση και ισχυρή αυτοδιοίκηση.
VΙ
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Ο τρόπος ανάδειξης του Προέδρου της Δημοκρατίας αποτέλεσε το σημείο στο οποίο δεν κατέστη δυνατή σε όλες τις φάσεις της σχετικής συζήτησης η επίτευξη συναίνεσης. Με την πρότασή μας προσπαθήσαμε για την εύρυθμη λειτουργία του πολιτεύματος να αποσυνδέσουμε την ανάδειξη του Αρχηγού του Κράτους από την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες.
Η θέση μας ήταν από την αρχή καθαρή. Προτείναμε να απαλλαγεί μια κορυφαία στιγμή στη λειτουργία του πολιτεύματος από τις στείρες αντιπαραθέσεις και την ευκαιριακή μικροπολιτική εκμετάλλευση. Οδηγός για την πρότασή μας ήταν η εμπειρία του παρελθόντος.
Οι ψηφοφορίες για την ανάδειξη του Προέδρου της Δημοκρατίας το 1980 και το 1985 είναι ακόμη νωπές στη μνήμη μας. Αλλαγές στη σύνθεση των κοινοβουλευτικών ομάδων προκειμένου να διαμορφωθεί τεχνητά η απαιτούμενη πλειοψηφία και αμφισβητούμενες συνταγματικές ερμηνείες άφησαν ανεξίτηλο το στίγμα τους στις σχετικές διαδικασίες. Αλλά και τη μοναδική φορά, το 1990, που μεσολάβησαν εκλογές πριν από την ανάδειξη του νέου Προέδρου της Δημοκρατίας το Σύνταγμα χρησιμοποιήθηκε για να διαμορφωθούν, κάτω από ένα εκβιαστικό δίλημμα, οι κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί.
Η ισχύουσα ρύθμιση επιβλήθηκε κάτω από τις γνωστές συνθήκες που επικρατούσαν στη χώρα κατά τη θέσπιση του Συντάγματος. Εκτός αυτού, ανταποκρίνονταν στη λογική των υπερεξουσιών που αναγνώριζε το Σύνταγμα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας πριν από την Αναθεώρηση του 1986. Τα δεδομένα έχουν όμως αλλάξει έκτοτε άρδην. Το πολίτευμά μας επέδειξε αντοχή και -θα μπορούσαμε να πούμε, χρησιμοποιώντας ένα σχήμα λόγου- ενηλικιώθηκε δοκιμαζόμενο στην πράξη. Η δημοκρατία μας διέγραψε μια σταθερή και αδιατάρακτη πορεία επί είκοσι έξι περίπου χρόνια.
Η εμμονή της Νέας Δημοκρατίας να μην συμπράξει στην αναθεώρηση του άρθρου 32 είναι γι' αυτούς τους λόγους και ανεξήγητη και αδικαιολόγητη. Η απειλή της προσφυγής στη λαϊκή ετυμηγορία για να επιτευχθεί ευρύτερη συναίνεση στο πρόσωπο του Προέδρου της Δημοκρατίας δεν λειτουργεί με τρόπο, ώστε να επιτυγχάνεται σύνθεση απόψεων. Αντίθετα, οδηγεί σε πολώσεις και τακτικισμούς που δεν συμβάλουν σε μία συναινετική διαδικασία.
Η πρόσφατη εκλογή του Πρόεδρου της Δημοκρατίας, τον Μάρτιο του 2000, μας δείχνει τον ασφαλή δρόμο. Αποδεικνύει ότι, όταν θέλουμε πραγματικά να επιλέξουμε Πρόεδρο Δημοκρατίας και εγκαταλείπεται η προσπάθεια ανατροπής των πολιτικών συσχετισμών στη Βουλή, μπορούμε να καταλήξουμε σε κοινά αποδεκτές λύσεις. Λύσεις, που και τιμά ο λαός και διευκολύνουν την εύρυθμη λειτουργία του πολιτεύματος.
Καλώ τη Νέα Δημοκρατία, την ύστατη στιγμή, να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων. Να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των καιρών και στις προσδοκίες του λαού. Να κατανοήσει το λάθος της και να ψηφίσει την πρότασή μας, αναθεωρώντας τη στάση της.
VΙΙ
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η Ελλάδα αποκτά, στην αυγή του 21ου αιώνα, νέο Σύνταγμα. Πεποίθησή μας αποτελεί ότι το Σύνταγμα που θα ψηφίσουμε σε λίγο ανταποκρίνεται στις προκλήσεις και τις απαιτήσεις της εποχής. Διαμορφώνει ένα νέο πλαίσιο για την ορθολογική οργάνωση και την αποδοτική λειτουργία τόσο της πολιτείας όσο και της κοινωνίας σ' ένα ιδιαίτερα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον. Το νέο Σύνταγμα, προϊόν ώριμου προβληματισμού, ανοικτής διαβούλευσης και συναινετικών διαδικασιών, είναι στραμμένο σταθερά προς το μέλλον και ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία των θεσμών μας. Καλώ γι' αυτό όλους τους βουλευτές να υπερψηφίσουν τις νέες διατάξεις.
Το Σύνταγμα είναι μοχλός για την προώθηση και την εδραίωση του θεσμικού εκσυγχρονισμού και της προόδου της χώρας. Δεν είναι όμως σε θέση από μόνο του να μας οδηγήσει στην επίτευξη των στόχων μας. Ο θεσμικός εκσυγχρονισμός δεν επιτελείται και δεν ολοκληρώνεται άλλωστε με τη θέσπιση συνταγματικών διατάξεων. Απαιτεί τη συνεπή και πιστή εφαρμογή τους. Απαιτεί καθημερινή δουλειά και επιβάλλει την ανάληψη πρωτοβουλιών και τη διαμόρφωση πρακτικών που επιτρέπουν να αναδειχθεί η σημασία των θεσμών. Απαιτεί οι θεσμοί και οι διαδικασίες να μην χρησιμοποιούνται ως προσχήματα για την επιδίωξη ειδικών συμφερόντων αλλά ως ουσιαστικοί κανόνες δράσης που διαμορφώνουν την κοινωνική μας ζωή.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Στην ελληνική πολιτική ζωή κυριαρχούσε και κυριαρχεί η υπερβολή. Επιβεβλημένη τακτική θεωρείται η καλλιέργεια της αντιπαλότητας, η προσωπική επίθεση και μείωση εκείνων που έχουν άλλη άποψη. Η τακτική αυτή, που βασίζεται στην απαξίωση, απαξιώνει το πολιτικό σύστημα γενικά. Απαξιώνει την πολιτική και όχι μόνο όσους πιστεύουν ότι αναδεικνύονται οι ίδιοι όταν προσβάλλουν τους αντιπάλους τους. Είναι νωποί ακόμη οι ισχυρισμοί για νοθεία στις εκλογές, που τόσο εύκολα και άφρονα προβλήθηκαν. Ισχυρισμοί, που παρέβλεπαν με εκπληκτική ασυνειδησία ότι, σε μία χώρα στην οποία το μεγαλύτερο τμήμα των πολιτών της έζησε μία φασιστική δικτατορία, η αμφισβήτηση των δημοκρατικών διαδικασιών πρέπει να είναι απόλυτα τεκμηριωμένη. Αλλιώς το μόνο που επιτυγχάνει είναι να ενισχύει νοσταλγούς αντισυνταγματικών αυταρχισμών στην καταδίκη του δημοκρατικού πολιτεύματος.
Κυρίες και κύριοι,
Οι γραπτοί συνταγματικοί κανόνες, όσο τέλειοι και αν είναι, δεν αρκούν. Χρειάζεται και μία πολιτική κουλτούρα, μία πολιτισμική στάση απέναντι στο πολιτικό σύστημα που να διασφαλίζει τη δημοκρατία, να την κάνει βίωμα του πολίτη και πράξη σε όλα τα επίπεδα της ζωής μας. Στη Μεγάλη Βρετανία, όπως γνωρίζουμε, δεν υπάρχει γραπτό Σύνταγμα. Η υψηλή ποιότητα της δημοκρατίας εκεί είναι αποτέλεσμα παράδοσης και πολιτισμικής στάσης των κομμάτων τόσο της Κυβέρνησης όσο και της αντιπολίτευσης.
Η επίκληση του Συντάγματος από μόνη της δεν καθιστά το Σύνταγμα πραγματικότητα. Η ψήφιση των νέων διατάξεών του ας είναι υπόμνηση ότι χρειάζονται και συμπεριφορές που τις εκφράζουν. Ας είναι αφετηρία για μία στάση που ουσιαστικοποιεί τις συνταγματικές διατάξεις στην πολιτική ζωή και εμπεδώνει τη δημοκρατία. Ας είναι κάλεσμα για μία στάση με περισσότερη σύνεση και νηφαλιότητα. Με περισσότερη συναίσθηση πολιτικής και κοινωνικής ευθύνης.
Στην επίπονη και πολυσχιδή προσπάθεια για μία δημοκρατία με υψηλή ποιότητα δημόσιας ζωής αναγκαία είναι η ενεργητική συμμετοχή όλων μας. Καλούμε γι' αυτό όλες τις πολιτικές δυνάμεις και όλους τους πολίτες να στρατευθούν σε αυτόν τον αγώνα για μια δημοκρατία που αναδεικνύει τη δημιουργική συμβολή και τη δημιουργική συζήτηση, μια κοινωνία υπευθύνων πολιτών. Ο ελληνικός λαός ας είναι βέβαιος ότι εμείς θα είμαστε πρωταγωνιστές.
Σας ευχαριστώ.
Αγαπητοί φίλοι,
Αποτελεί συνήθεια των τελευταίων ετών η ομιλία του Πρωθυπουργού κατά τα εγκαίνια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης να αναφέρεται κυρίως σε θέματα της Βόρειας Ελλάδας και της Θεσσαλονίκης...
Κυρίες και κύριοι,
Αγαπητοί φίλοι,
Αποτελεί συνήθεια των τελευταίων ετών η ομιλία του Πρωθυπουργού κατά τα εγκαίνια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης να αναφέρεται κυρίως σε θέματα της Βόρειας Ελλάδας και της Θεσσαλονίκης. Δεν θα ακολουθήσω αυτή τη φορά τη συνήθεια αυτή. Στη σημερινή ομιλία μου θέλω να μοιραστώ μαζί σας το όραμά μου για την Ελλάδα του αύριο, τώρα στην αρχή της τετραετίας.
Κυρίες και κύριοι,
Φίλες και φίλοι,
Υπάρχουν στιγμές στην πορεία κάθε χώρας, στη διαδρομή μιας κοινωνίας, που πρέπει να ξανακοιτάζουμε τα βήματά μας. Τους στόχους μας. Τί έχουμε πετύχει. Τί έχουμε μπροστά μας.
Φίλες και φίλοι,
Όταν ξεκινούσαμε την πορεία για τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας, είχαμε μπροστά μας ένα σχέδιο. Μια σειρά στόχων, μεταβολών και μεταρρυθμίσεων προκειμένου να βρεθεί η χώρα μας σε μια καλύτερη θέση και οι Έλληνες πολίτες με περισσότερες δυνατότητες προσωπικής και συλλογικής ευημερίας. Προκοπής.
- Ένα σχέδιο για ισότιμη και ουσιαστική ενσωμάτωση της ελληνικής οικονομίας -με την αξία της- στον σκληρό πυρήνα του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.
- Ένα σχέδιο για την ευρύτερη ένταξη της Ελλάδας στο διεθνές σύστημα. Μια ένταξη που θα αποδεχόταν τις προκλήσεις των καιρών και που θα είχε ως βάση τη βαθύτερη συνειδητοποίηση του διεθνούς περιβάλλοντος. Δηλαδή των άλλων. Στον κόσμο δεν είμαστε μόνοι μας.
- Ένα σχέδιο που είχε ως επιδίωξη να δημιουργήσουμε προϋποθέσεις συνεχούς βελτίωσης των συνθηκών ζωής, περισσότερης κοινωνικής δικαιοσύνης, πιο ισχυρής κοινωνικής αλληλεγγύης.
Η φετινή χρονιά -το έτος 2000- είναι για τον τόπο μας σημαδιακή. Η ένταξή μας στην ΟΝΕ επιβεβαιώνει το τέλος της εποχής της μεταπολίτευσης. Η δικτατορία του 1967 αποτέλεσε μια τεράστια ηθική και πολιτική ήττα. Οδήγησε μια χώρα μη αναπτυγμένη σε ακόμη μεγαλύτερη οπισθοδρόμηση. Το 1974 η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με την ανάγκη να ανασυγκροτήσει το σύνολο των πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών της λειτουργιών, να σπάσει την απομόνωση και την εξάρτησή της, να μειώσει την τεράστια απόσταση -πολλές φορές χασματική- που τη χώριζε από τις αναπτυγμένες ευρωπαϊκές χώρες. Το έτος 2000 -μπορούμε χωρίς έπαρση να πούμε- έχουμε καλύψει σημαντικό τμήμα αυτής της απόστασης. Η δημοκρατία μας λειτουργεί. Υπάρχει πολιτική σταθερότητα. Οι Έλληνες πολίτες που ήταν στο περιθώριο έχουν ενταχθεί στην οικονομική και κοινωνική ζωή. Η οικονομία μας έχει μακροοικονομικές επιδόσεις και σταθερότητα, που επέτρεψαν στη χώρα να ενταχθεί στην ευρωπαϊκή πρωτοπορία. Η Ελλάδα είναι ισχυρή. Η οικονομία της είναι ισχυρή. Ο ρόλος και η παρουσία της στην Ευρώπη και στην ευρύτερη περιοχή μας το επιβεβαιώνει. Εμείς οι Έλληνες σήμερα διαπιστώνουμε ότι μπορούμε με σχέδιο, προσπάθεια και επιμονή να πετυχαίνουμε τους στόχους μας. Και όχι μόνο αυτό. Εμείς οι Έλληνες μπορούμε σήμερα να αντικρίζουμε με εμπιστοσύνη το μέλλον. Μπορούμε να στρέφουμε το βλέμμα μας με αυτοπεποίθηση στους νέους ορίζοντες της εποχής μας.
Υπάρχουν όμως πολλά να γίνουν ακόμα για μια δημιουργική πορεία στο μέλλον. Χρειαζόμαστε μια οικονομία πιο ανταγωνιστική. Οι επιχειρήσεις να αξιοποιούν και να προάγουν τις νέες τεχνολογίες. Να εκμεταλλευόμαστε σε όλους τους τομείς τις δυνατότητες που παρέχουν σήμερα, η νέα οικονομία, η κοινωνία της πληροφορίας. Να αποκτήσουμε μια υποδομή αντίστοιχη με τις απαιτήσεις της Ελλάδας στην εποχή μας: αυτοκινητόδρομους, σιδηροδρομικά δίκτυα, λιμάνια, αεροδρόμια. Προπαντός όμως στη διοίκηση, στην παιδεία, στην υγεία στη καταπολέμηση της ανεργίας, να αποκτήσουμε αποτελεσματικότητα, ποιότητα υπηρεσιών, διαδικασίες φιλικές και εξυπηρετικές του πολίτη. Να αλλάξουμε αυτά που επί χρόνια ταλαιπωρούσαν και ταλαιπωρούν καθημερινά τους πολίτες. Να προαγάγουμε έτσι την κοινωνική δικαιοσύνη και αλληλεγγύη, την ασφάλεια του πολίτη. Και ας μη ξεχνάμε ότι ζούμε σε μια περιοχή με εντάσεις, εθνικιστικές εξάρσεις, επεκτατικές επιδιώξεις όπου είναι απαραίτητες συνεχείς πρωτοβουλίες για τη συνεχή εμπέδωση της ειρήνης.
Πάνω απ' όλα όμως δεν θα είμαι ευχαριστημένος, κανείς μας δεν μπορεί να είναι ευχαριστημένος, όσο υπάρχουν άνεργοι, όσο υπάρχουν Έλληνες και Ελληνίδες που ζουν με το φόβο για το μέλλον. Όσο η παιδεία μας δεν δίνει στους νέους μας τα εφόδια να κοιτάζουν με ελπίδα το μέλλον. Όσο ο πολίτης δεν έχει δυνατότητες να αναπτύξει τις πρωτοβουλίες του και τους στόχους του, τα σχέδιά του για μια προσωπική προκοπή.
Δεν φτάνει, δεν αρκεί που ξεφύγαμε από ένα παρελθόν υποανάπτυξης. Δεν φτάνει που είμαστε μέλη της ΟΝΕ, που ανήκουμε στην ομάδα των ανεπτυγμένων χωρών. Πρέπει σταθερά να συνεχίσουμε την πορεία που ξεκινήσαμε.
Να δημιουργούμε, να συναγωνιζόμαστε, να ανταγωνιζόμαστε.
Θέλουμε την Ελλάδα ψηλά στην κοινωνία των ευρωπαϊκών κρατών, στην παγκόσμια κοινωνία.
Θέλουμε την Ελλάδα ακόμα πιο ανεπτυγμένη.
Να είναι μια δημιουργική κοινωνία.
Να είναι μια χώρα ευκαιριών και δυνατοτήτων για όλους ανεξαίρετα τους πολίτες.
Να είναι μια κοινωνία ευημερίας, αλληλεγγύης και ασφάλειας. Να συναγωνίζεται με επιτυχία τις άλλες χώρες. Πάντοτε η Ελλάδα αναδείχθηκε, γνώρισε την επιτυχία όταν ανοίχθηκε στον κόσμο, αποδέχθηκε τον ανταγωνισμό, έστρεψε την ματιά της στον μακρινό ορίζοντα, αναζήτησε το νέο, αναμετρήθηκε με τις προκλήσεις.
Αυτά είναι η κινητήρια σκέψη της πολιτικής μας. Η κινούσα ιδέα της δράσης μας και σήμερα και αύριο.
Συνεχίζουμε τη μεγάλη φιλόδοξη προσπάθεια συνολικής αναμόρφωσης της χώρας. Η Ελλάδα γίνεται σήμερα μια χώρα πιο δυναμική. Πιο αποτελεσματική. Πιο ισχυρή. Πιο δίκαιη και πιο ανθρώπινη. Έχουμε, τη γνώση, την πείρα και την τόλμη να προχωρήσουμε μαζί προς τις αλλαγές που θα μας επιτρέψουν να ξεπεράσουμε κατά πολύ το σήμερα. Να μας φέρουν πιο κοντά στην πρώτη γραμμή του σύγχρονου κόσμου.
-
Αρκεί να μην υποκύψουμε σε λογικές του παρελθόντος.
-
Αρκεί να μείνουμε σταθεροί κοιτώντας μπροστά.
-
Αρκεί να μην κλειστούμε στον εαυτό μας, να μην φοβηθούμε την εποχή.
Μέσα σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης, ανατροπής υφισταμένων ισορροπιών, επιτάχυνσης των εξελίξεων από τις νέες τεχνολογίες, δημιουργίας νέων δυνατοτήτων για την παραγωγή και κατανομή πλούτου και ευημερίας, εμείς στην Ελλάδα χρειάζεται να είμαστε, να παραμείνουμε σταθεροί στην αναπτυξιακή μας πορεία. Να δημιουργούμε, αυτό που αποτελεί ταυτόχρονα και προϋπόθεση και στόχο, ευρύτερα περιθώρια ελευθερίας για τους Έλληνες.
Να περιορίζουμε τους φραγμούς και να αυξάνουμε τις δυνατότητές μας. Να πετυχαίνουμε όλοι μαζί κάθε μέρα όλο και κάτι περισσότερο. Κάτι καλύτερο.
Σ' αυτή την προσπάθειά μας, πρώτη και κύρια επιδίωξή μας είναι να βελτιώσουμε το επίπεδο ζωής όλων των Ελλήνων ώστε να συγκλίνει προς τα επίπεδα ζωής των άλλων λαών της Ευρώπης. Ο εργαζόμενος, ο μισθωτός, ο μικρομεσαίος, ο συνταξιούχος, ο αγρότης, οι γυναίκες να δουν ότι η πολιτική αλλάζει τις συνθήκες ζωής τους προς το καλύτερο. Να δώσουμε στη νέα γενιά τη γνώση και τα όπλα που θα της ανοίξουν δρόμους καταξίωσης και επιτυχίας.
Προπαντός όμως να οικοδομήσουμε ένα κοινωνικό κράτος. Να οικοδομήσουμε ένα κοινωνικό κράτος που θα περιορίζει την ανασφάλεια, θα ενισχύει τις συνθήκες για ένα ασφαλέστερο μέλλον, θα απαντά στα σύγχρονα προβλήματα του κοινωνικού αποκλεισμού. Να δώσουμε μια νέα ώθηση στην Περιφέρεια, να στηρίξουμε τον κόσμο της υπαίθρου, τους αγρότες. Να ενισχύσουμε τις αξίες της δημοκρατίας, της ελευθερίας και της ατομικής πρωτοβουλίας με κοινωνική όμως ευθύνη, της κοινωνικής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης, με συνείδηση δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Τις αρχές που θα δυναμώνουν την συλλογικότητα και την κοινωνική συνοχή.
Κυρίες και κύριοι,
Η προσπάθεια για να πετύχουμε τους στόχους μας αυτούς απαιτεί χρόνο. Δεν ολοκληρώνεται σε μια τετραετία. Όπως η σταθεροποιητική οικονομική πολιτική για να αποδώσει και να γίνουν αισθητά τα αποτελέσματά της χρειάσθηκε μια τετραετία περίπου -το ζήσαμε όλοι, ζήσαμε και την προσπάθεια και την επιτυχία- έτσι και οι μείζονες κοινωνικές αλλαγές που επιδιώκουμε απαιτούν ένα διάστημα περίπου μιας δεκαετίας. Γιατί χρειάζονται κεφάλαια και επενδύσεις, κυρίως όμως γιατί οι κοινωνικές δομές και λειτουργίες αλλάζουν με βραδείς ρυθμούς. Δεν πρέπει να έχουμε αυταπάτες, νοοτροπίες, πρακτικές και στάσεις του παρελθόντος που είναι βαθιά εμπεδωμένες.
Είναι μακρύς ο χρόνος παρόμοιων βαθύτερων μεταβολών. Δεν θα κουραστώ να το τονίζω.
Το 2000-2010 είναι η κρίσιμη περίοδος για την εξασφάλιση της θέσης της χώρας μας στη παγκόσμια κοινωνία. Η επιτυχία είναι δυνατή. Αρκεί να προχωρήσουμε με σχέδιο, με πρόγραμμα, με πίστη. Να ξέρουμε προς τα που βαδίζουμε και γιατί βαδίζουμε έτσι.
Που πορευόμαστε και πως πορευόμαστε.
Κυρίες και κύριοι,
Γι' αυτήν την πορεία απαραίτητη προϋπόθεση υπήρξε η ένταξη στην ΟΝΕ.
Αλλά η ΟΝΕ δεν είναι η Ιθάκη, δεν είναι με κανένα τρόπο το τέλος της διαδρομής. Είναι ένας σταθμός από τον οποίο ξεκινάμε εκ νέου με στόχο να ξεπεράσουμε το σημερινό εαυτό μας.
Η Εθνική στρατηγική για μια αναπτυγμένη Ελλάδα βασίζεται και προκύπτει από ένα σύνολο πολιτικών που είναι αλληλένδετες μεταξύ τους. Αλληλένδετες γιατί η μία στηρίζει την άλλη και όλες συμβάλουν στο κοινό στόχο. Η πολιτική απασχόλησης είναι συναρτημένη με την εξωτερική πολιτική, η πολιτική παιδείας με την οικονομική και κοινωνική πολιτική. Δεν μπορούμε να επικροτούμε ή να απορρίπτουμε επιλεκτικά τη μία ή την άλλη πολιτική. Είναι κρίκοι της μιας και ίδιας αλυσίδας που όλοι μαζί μας φέρνουν πιο κοντά στο αποτέλεσμα.
Τους στόχους μας ανέλυσα στις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης. Δεν θα επανέλθω σήμερα. Θα σταθώ μόνη σε ορισμένα κεντρικά σημεία.
Φίλες και φίλοι,
Την τετραετία που πέρασε φέραμε την Ελλάδα στο προσκήνιο των διεθνών εξελίξεων με τις πολιτικές μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στα Βαλκάνια και στη γύρω περιοχή. Θα συνεχίσουμε την ίδια πορεία παρά τους φόβους και τις αντιδράσεις όλων εκείνων που θέλουν την Ελλάδα σε θέση άμυνας και πρεσβεύουν την αποστασιοποίηση και αναμονή ως εάν ποτέ ένα παρόν απραξίας μπορεί να φέρει κάτι άλλο από ένα μέλλον συρρίκνωσης. Εδώ στη Θεσσαλονίκη θέλω να τονίσω, ότι, εμείς οι Έλληνες έχουμε το μεγαλύτερο δυνατό όφελος όποτε συμβάλουμε στην ανάπτυξη της περιοχής μας σε σύμπνοια και συνεργασία με τους γείτονές μας.
Αποτελεί μεγάλο επίτευγμα ότι τα χρόνια αυτά η Ελλάδα δεν οπισθοχώρησε σε εσωστρέφεια, ούτε περιχαρακώθηκε σε μάχες παρελθόντος. Ακολούθησε μια πρακτική ανοιχτών σχέσεων, εκφράζοντας πάντοτε τη δική της θέση, χωρίς ποτέ να αποκόπτεται από το διεθνές σύστημα.
Η δύναμή μας προέρχεται από την συνολική οικονομική και κοινωνική επίδοση της χώρας. Αυτή ισχυροποιεί και προωθεί τη θέση μας. Η ανάπτυξη, η σταθερότητα και η ανταγωνιστικότητα παραμένουν γνώμονας της οικονομικής μας πολιτικής.
Η μάχη κατά της ανεργίας είναι προτεραιότητά μας. Στόχος μας είναι μια κοινωνία όπου υπάρχει πλήρης απασχόληση. Κεντρικό εργαλείο μας οι ταχείς ρυθμοί ανάπτυξης αλλά και ένα ευρύ φάσμα εξειδικευμένων παρεμβάσεων. Όμως για να πετύχουμε οφείλουμε όλοι να επανεξετάζουμε ό,τι ισχύει με βάση το καθοριστικό ερώτημα:
Συμβάλει ή όχι στον περιορισμό της ανεργίας;
Δεν είναι νοητό να μένουμε σε μια ρητορεία που καταδικάζει την ανεργία αλλά αρνείται τις κινήσεις που την περιορίζουν.
Η ανάπτυξη για μας είναι αλληλένδετη με κοινωνική προστασία. Κρίσιμο για μας είναι να δημιουργήσουμε έναν ολοκληρωμένο και αποτελεσματικό κοινωνικό ιστό ασφάλειας. Η μεταρρύθμιση του ΕΣΥ που ξεκινάμε, το Δίκτυο ενάντια στη φτώχεια και τον αποκλεισμό που σχεδιάζουμε, ο εκσυγχρονισμός του ασφαλιστικού συστήματος αποτελούν τους κύριους άξονες της τρέχουσας δουλειάς μας. Όπως και η μείωση των ανισοτήτων. Για μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς, για μια κοινωνία των τριών τρίτων.
Η επένδυση στη γνώση και τη νέα γενιά είναι το μήνυμα των καιρών. Οι νέοι μας ως Ευρωπαίοι πολίτες θα εργασθούν στο ανταγωνιστικό περιβάλλον της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας. Θα πρέπει να είναι έτοιμοι για την κοινωνία της γνώσης και της πληροφορίας. Η παιδεία που παρέχουμε θα κρίνει την αυριανή δυνατότητά τους να αντιμετωπίζουν τις νέες προκλήσεις. Θέλουμε όμως και μια παιδεία που να εμπνέει, σύμφωνα με τις πάγιες αξίες του τόπου, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, το σεβασμό του άλλου, την αλληλεγγύη προς τους συνανθρώπους μας. Οι μάχες οπισθοφυλακής, για την κατάργηση της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, στις οποίες επιμένουν ορισμένοι ακόμη, είναι πολυτελείς αναχρονισμοί ανθρώπων που δεν αντιλαμβάνονται το γύρω τους κόσμο.
Κυρίες και κύριοι,
Έκφραση αυτού που αποτελεί και θέλει να δώσει ως εικόνα για τον εαυτό της στον κόσμο η Ελλάδα, είναι η προσπάθεια που έχουμε αναλάβει για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Δεν πρόκειται μόνο για μια πρόκληση τεχνική. Για την άψογη διοργάνωση ενός πλανητικού αθλητικού γεγονότος. Πρόκειται για την ανάπτυξη της σύγχρονης Ελλάδας στα μάτια της υφηλίου.
Φίλες και φίλοι,
Οι στόχοι που θέσαμε δύσκολα μπορούν να αμφισβητηθούν. Συνηθισμένη είναι η ένσταση, ότι όλοι περίπου τα ίδια λένε. Όμως ανάμεσα στην πολιτική όπως εμείς την εννοούμε και την εφαρμόζουμε και την πολιτική όπως την αντιλαμβάνονται άλλες δυνάμεις υπάρχουν ουσιώδεις διαφορές. Για μας το κέντρο βάρους πέφτει στο περιεχόμενο που θα δώσουμε στην ανάπτυξη, στις αξίες που υλοποιούμε μέσα από την ανάπτυξη, την κοινωνία που διαμορφώνεται με αυτή την αναπτυξιακή διαδικασία. Τόσο η πράξη μας όσο και οι στόχοι μας, μας διαφοροποιούν.
Γιατί ανάπτυξη υπάρχει σε διαφορετικές εκδοχές. Υπάρχει ως απλή μεγέθυνση αποτέλεσμα της εξέλιξης των δυνάμεων της αγοράς. Υπάρχει όμως και ως ποιοτική αλλαγή. Αυτή την ποιοτική αλλαγή επιδιώκουμε. Την επιτυγχάνουμε με το να θέτουμε συνεχώς ερωτήματα, όπως:
-
Ποιές κοινωνικές δυνάμεις βγαίνουν ωφελημένες;
-
Πώς μετέχει ο εργαζόμενος, ο αγρότης, ο συνταξιούχος; Αναβαθμίζεται συνολικά η κοινωνική τους θέση ή όχι;
-
Ποιά προοπτική δίνει η διαδικασία που εφαρμόζουμε στους εργαζόμενους;
-
Πόσο περιφερειακά ισόρροπη είναι;
-
Τι δυνατότητες ανοίγονται για τους ανέργους, τη νεολαία και τις γυναίκες;
Διαφορετική από εκείνη των συντηρητικών δυνάμεων, ανεξάρτητα, της ρητορικής που υιοθετούν κατά περιόδους, είναι και η αντίληψή μας για την κοινωνική πολιτική και το κοινωνικό κράτος. Για μας η κοινωνική πολιτική δεν είναι παρακολούθημα μιας αναπτυξιακής διαδικασίας. Δεν επιδιώκουμε την «χορήγηση» για να εκτονωθούν αντιδράσεις. Η πολιτική μας εμπεριέχει ως αναπόσπαστα στοιχεία, την αναδιανομή εισοδήματος, τον περιορισμό των κινδύνων, την αύξηση της εμπιστοσύνης και της κοινωνικής ασφάλειας.
Το κρίσιμο στοιχείο για να κρίνουμε την ποιότητα της ανάπτυξης και την πορεία προς το κοινωνικό κράτος είναι: Η πολιτική που εφαρμόζεται ευνοεί και βελτιώνει συνολικά τη θέση των εργαζομένων, αυξάνει τα επίπεδα ευημερίας, τις υπηρεσίες και παροχές κοινωνικής ασφάλειας, την ποιότητα ζωής; Και η απάντηση που προκύπτει από τις εξελίξεις των τελευταίων τεσσάρων ετών, είναι σαφής. Και τα επίπεδα εισοδήματος και τα επίπεδα παροχών έχουν αυξηθεί σε μέσους όρους συγκριτικά με άλλες χώρες.
Το ότι είμαστε σε πολλά ακόμη πίσω πρέπει να είναι αφορμή σκέψης και προβληματισμού για τις αιτίες, τις δυσκολίες και την ευθύνη που έχει ο καθένας και όχι εύκολο μοτίβο αντιπολιτευτικής τακτικής. Να μη ξεχνάμε, ότι μας χώριζε χάσμα από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Δεν είμαστε μπροστά και μείναμε πίσω. Είμαστε πολύ πίσω και έχουμε διανύσει έκτοτε μεγάλη απόσταση. Ας μη λησμονούμε, ότι πριν τριάντα χρόνια, όταν οι ευρωπαϊκές ενοποιητικές διαδικασίες είχαν σταθερά θεμελιωθεί, η Ελλάδα γνώριζε τη δικτατορία και τον εκφασισμό της χώρας.
Οι δυσκολίες που έχουμε να συναντήσουμε στην πορεία για μια Ελλάδα ανεπτυγμένη δεν είναι λίγες. Έχουν πολλές αιτίες Τις υπάρχουσες κοινωνικές δομές και τις κοινωνικές δυνάμεις που τις στηρίζουν, οικονομικές και κοινωνικές εξουσίες, φορείς συντηρητικών ή και οπισθοδρομικών νοοτροπιών και πρακτικών και «παραδεδεγμένες αλήθειες» που εξασφαλίζουν συγκεκριμένα συμφέροντα. Παραδείγματα αντιδράσεων, αντιπαραθέσεων και διαμάχης υπήρξαν πολλά τα χρόνια που πέρασαν. Και θα υπάρξουν τα χρόνια που έρχονται.
Κυρίες και κύριοι,
Φίλες και φίλοι,
Τους τελευταίους μήνες βρέθηκε στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης το θέμα των αστυνομικών ταυτοτήτων. Θέλω να επαναλάβω το αυτονόητο. Η αστυνομική ταυτότητα, δηλαδή το πιστοποιητικό της δημόσιας αρχής για το ποιο πρόσωπο είναι ο καθένας μας, είναι απόλυτα άσχετο με την θρησκευτική μας πίστη, την ιστορική μας ταυτότητα και την υπόστασή μας ως Ελλήνων. Η αμφισβήτηση της νέας μορφής των αστυνομικών ταυτοτήτων έθεσε με στρεβλωτικό και παραπλανητικό τρόπο το θέμα της ταυτότητάς μας ως Ελλήνων. Ότι δήθεν αναιρείται αυτή μας η ταυτότητα.
Ένα πιστοποιητικό της αστυνομίας δεν μπορεί να απεικονίζει τις βαθύτερες, εσωτερικές πεποιθήσεις μας, τον εσωτερικό μας κόσμο, την πίστη και την ιδεολογία μας. Το κράτος δεν μπορεί να καθορίσει αυτή «την ταυτότητα». Αν εξετάσουμε την ιστορική διαδρομή της χώρας μας θα διαπιστώσουμε πολύ εύκολα, ότι όσες φορές μας επιβλήθηκε κάποια «ταυτότητα» ήταν εν πολλοίς ένα τεχνητό δημιούργημα που εξυπηρετούσε ιδεολογικούς και πολιτικούς σκοπούς. Οι εκδοχές του τί είμαστε όταν είναι επίσημες, έχουν συγκεκριμένες σκοπιμότητες και κυρίως την άσκηση εξουσίας.
Η ταυτότητά μας ως Ελλήνων διαμορφώθηκε και διαμορφώνεται από μας τους ίδιους, ελεύθερα, με τα στοιχεία που ο καθένας μας αντλεί από την ιστορία, την παράδοση, τη θρησκεία, τις πεποιθήσεις του, την αντίληψή του για την Ελλάδα. Δεν είναι δοτή. Δεν είναι επιβαλλόμενη από οποιονδήποτε. Είναι προϊόν μιας συνεχούς και ελεύθερης δημόσιας συζήτησης. Και αυτή την ελεύθερη δημόσια συζήτηση δεν θα αφήσουμε κανένα να την περιορίσει.
Το ερώτημα που θα έπρεπε να μας απασχολήσει σ' αυτή τη συζήτηση είναι, ποιά στοιχεία της ιστορίας, της παράδοσης, του τρόπου ζωής μας συντελούν δημιουργικά στην επιδίωξή μας να είναι η Ελλάδα ανεπτυγμένη χώρα. Χώρα σύγχρονη και ελεύθερη που μετέχει στον ανεπτυγμένο κόσμο. Σίγουρα δεν είναι η απομόνωση από τις παγκόσμιες εξελίξεις.
Η Ελλάδα και ο Ελληνισμός είχαν και έχουν παρουσία σε όλο τον κόσμο γιατί για εμάς τους Έλληνες ο κόσμος ήταν πάντα ανοιχτός, πεδίο ελεύθερης δράσης χωρίς πνευματικά σύνορα που περιορίζουν και καθηλώνουν. Οι Έλληνες υπήρξαμε και σημαδέψαμε την ιστορία ως λαός τους πελάγους. Των ανοιχτών οριζόντων. Η ελεύθερη, χωρίς φόβο, δημιουργικότητα, ήταν εκείνη που ανέδειξε και θα αναδείξει την Ελλάδα.
Φίλες και φίλοι,
Έχω αναφέρει και άλλοτε ότι η πορεία εκσυγχρονισμού δεν είναι δυνατή χωρίς συγκρούσεις. Αυτό δεν σημαίνει, ότι δεν πρέπει να επιδιώκεται ο διάλογος και η συναίνεση. Αλλά η επιδίωξη της ευρύτερης αποδοχής για μια πολιτική δεν μπορεί να οδηγεί σε στασιμότητα και στην εγκατάλειψη της κοινωνικής αλλαγής. Πολλοί έχουν την εντύπωση, ότι αν δεν πειράξουμε τίποτε και έτσι δεν υπάρξουν διαμαρτυρίες, τα πράγματα θα κυλήσουν προς την σωστή κατεύθυνση από μόνα τους. Σ' αυτή την αντίληψη βασίζεται και η επιχειρηματολογία που κρίνει την πολιτική πράξη θετικά ή αρνητικά ανάλογα με το εάν έχει ή όχι πολιτικό κόστος. Όμως η ακινησία και ακαμψία είναι η καλύτερη συνταγή για οπισθοδρόμηση και μιζέρια. Ο φόβος του πολιτικού κόστους είναι προάγγελος συντηρητικών παλινορθώσεων. Η μη αλλαγή όπως και η αλλαγή δεν αποφεύγουν το κόστος. Ένα κόστος διαφορετικό σε επίπτωση, σε μορφή και σε όρους κατανομής σε κοινωνικά στρώματα. Ένα κόστος που στη μια περίπτωση, την αλλαγή, την οδηγεί μπροστά ενώ στην άλλη, τη στασιμότητα, προς τα πίσω. Η ανεπτυγμένη Ελλάδα είναι συνδεδεμένη με εκσυγχρονισμό, αλλαγή, διαφοροποίηση σε σχέση με αυτή που υπάρχει σήμερα. Έτσι δημιουργείται η δυναμική της προόδου.
Αν κάθε φορά λέμε «όχι» στις αλλαγές, τότε αφήνουμε το μέλλον να φύγει χωρίς εμάς. Έτσι αν το νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό δεν δεχθεί την αναγκαιότητα αναμόρφωσης του ΕΣΥ, τότε λέει σε όλους τους Έλληνες πως η παροχή υπηρεσιών υγείας δεν πρέπει να βελτιωθεί, πρέπει να παραμείνει στάσιμη. Όμως η Ελλάδα του 21ου αιώνα δεν νοείται να είναι μια χώρα που βλέπει τα τραίνα να περνούν. Τις ευκαιρίες να χάνονται. Ο Έλληνας του σήμερα δεν είναι ηττοπαθής, δεν είναι μοιρολάτρης, δεν είναι φοβισμένος. Είναι φιλόδοξος, είναι τολμηρός, είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις, είναι έτοιμος να υπερνικήσει τα εμπόδια. Κι' αυτή τη δυνατότητα, αυτή την ευκαιρία, καμία κυβέρνηση δεν επιτρέπεται να την αρνηθεί, να την υποβαθμίσει, μέσα από δισταγμούς και ολιγωρίες, μέσα από φόβους και μικρούς κοντόφθαλμους υπολογισμούς.
Φίλες και φίλοι,
Όταν ήμουν 18 ετών υπήρχε ακόμα στην Ελλάδα πείνα και μίσος. Υπήρχαν διαχωριστικές γραμμές και υπανάπτυξη. Υπήρχε καχεξία και εξάρτηση. Αν η χώρα άλλαξε -και πράγματι, φίλες και φίλοι, άλλαξε, άλλαξε συγκλονιστικά- άλλαξε γιατί οι νέοι της εποχής, πολλοί νέοι της εποχής, πιστεύαμε σε αυτό. Οι σημερινοί νέοι, τα παιδιά μας, ζουν σε μια χώρα σύγχρονη, ευρωπαϊκή, δυναμική, δημοκρατική. Μια χώρα που θα προχωρήσει με αυτοπεποίθηση στο μέλλον γιατί τα παιδιά της σήμερα έχουν αυτοπεποίθηση, έχουν ικανότητες, έχουν πίστη στον εαυτό τους, έχουν εφόδια περισσότερα απ' όσα είχαμε εμείς. Έχουν εξασφαλισμένο έναν ευρύτερο χώρο ελευθερίας, υποκύπτουν δυσκολότερα σε μοιρολατρίες και φοβίες.
Φίλες και φίλοι,
Η δεκαετία 2000-2010 είναι μπροστά μας. Θα κρίνει τη δυνατότητα της χώρας να είναι ανεπτυγμένη χώρα και να συμμετέχει στην πρωτοπορία της παγκόσμιας εξέλιξης.
Η δυνατότητα της Ελλάδας να συναγωνίζεται, να είναι μια ανεπτυγμένη δημιουργική κοινωνία, μια κοινωνία δυναμική, μια κοινωνία ελευθερίας και αλληλεγγύης είναι σήμερα ο πυρήνας της αναζήτησής μας.
Σας ευχαριστώ.
ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
1η ΗΜΕΡΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η σημερινή μέρα είναι ιστορική για την Ελλάδα. Η σημερινή συζήτηση για τη συμμετοχή της Ελλάδας στην ΟΝΕ επιβεβαιώνει και επιβραβεύει μια μακρά προσπάθεια. Η Ελλάδα δεν ήταν μια χώρα αναπτυγμένη, που εφήρμοζε λάθος οικονομική πολιτική και γι αυτό το λόγο ήταν απλώς αρκετό να προσαρμόσει την οικονομική της πολιτική προς τις πολιτικές των άλλων χωρών. Η Ελλάδα ήταν χώρα με σημαντικά χαμηλότερο επίπεδο ανάπτυξης. Ηταν μια χώρα που λόγω των συνεπειών του εμφυλίου πολέμου, της δικτατορίας, του πελατειακού πολιτικού συστήματος είχε μάθει να ζει με δανεικά, ελλείμματα, πληθωρισμό. Που θεωρούσε ότι η οικονομική σταθερότητα είναι αντίθετη με τα συμφέροντα των εργαζομένων. Που θεωρούσε ότι η οικονομική σταθερότητα είναι ένας ανέφικτος στόχος.
Η προσαρμογή ήταν πιο δύσκολη για μας απ ό,τι ήταν για άλλες χώρες. Δώσαμε ένα σκληρό αγώνα τα τελευταία χρόνια, με επιμονή και συνέπεια, όχι μόνο για να ικανοποιήσουμε τα κριτήρια της Συνθήκης του Μάαστριχτ, αλλά κυρίως να αλλάξουμε νοοτροπίες και πρακτικές, να εξυγιάνουμε την οικονομία μας και να θέσουμε γερές βάσεις για την περαιτέρω αναπτυξιακή της πορεία.
Πετύχαμε. Πετύχαμε γιατί ο ελληνικός λαός είδε τις συγκεκριμένες θετικές συνέπειες της πολιτικής. Γιατί ήθελε διέξοδο από τη μιζέρια δεκαετιών. Γιατί αποδέχτηκε περιοριστικές πολιτικές με κόστος στο εισόδημά του και στο επίπεδο ζωής του. Γιατί οι Ελληνες στέκονται θετικά στην ιδέα μιας ενωμένης και δημοκρατικής Ευρώπης. Πιστεύουν στα πλεονεκτήματα που προσφέρει η συμμετοχή. Πιστεύουν ότι το να είσαι μέλος της Ενωσης αυτής τους δίνει πολλές νέες ευκαιρίες.
Η ένταξη στη ζώνη του ΕΥΡΩ δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Δεν δίνει λύσεις σε όλα τα προβλήματά μας. Τη θεωρούμε ως απαρχή ενός νέου κύκλου ανάπτυξης και συμμετοχής στις διαδικασίες ευρωπαϊκής ενοποίησης. Βρισκόμαστε σε μια δυναμική τροχιά με όραμα και μεγάλες δυνατότητες.
Ο στόχος της ανάπτυξης της Ευρώπης αποτελεί και δικό μας στόχο. Γι αυτό, η κυβέρνησή μου θα συνεχίσει μια πολιτική που εξασφαλίζει την οικονομική σταθερότητα, όπως προβλέπει άλλωστε και το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Θα συνεχίσει, επίσης, τον εκσυγχρονισμό και τις διαρθρωτικές αλλαγές για να ενισχύσουμε τις βάσεις που θέσαμε. Θα επιδιώξουμε, επίσης, να κατανείμουνε τα οφέλη της ανάπτυξης όσο το δυνατόν ευρύτερα. Η κοινωνική συνοχή και η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού αποτελούν πρωταρχικό μας στόχο, σύμφωνα άλλωστε με την κοινή μας απόφαση στο προηγούμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόνας.
Η σημερινή επιτυχία οφείλεται και στη δική σας συμπαράσταση και συνεργασία. Ηταν πολύτιμη. Είμαστε έτοιμοι τώρα να συνεισφέρουμε μαζί με εσάς δημιουργικά στην κοινή πορεία για τη δημιουργία της δυναμικής Ευρώπης του 21ου αιώνα.
«Κυρίες και κύριοι,
Συζητήσαμε σήμερα στο Υπουργικό Συμβούλιο για τη Χάρτα Σύγκλισης. Θα εξηγήσω αμέσως μετά για τι πρόκειται. Θα ήθελα τώρα να σας ανακοινώσω τις σχετικές αποφάσεις, κατευθύνσεις, στις οποίες καταλήξαμε.
Σήμερα έχουμε κερδίσει, ως χώρα, τη δημοσιονομική σταθερότητα και το ισχυρό νόμισμα. Έχουμε επιταχύνει την πορεία της ανάπτυξης, της κοινωνικής προστασίας, της διαρκούς βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου των Ελλήνων. Αλλά όλα αυτά δεν μας αρκούν. Θέλουμε η Ελλάδα να ξεπεράσει τις υστερήσεις σε όλους τους τομείς.
Θέλουμε ανάπτυξη για όλους, σε όλη την περιφέρεια, με κοινωνική συνοχή και σεβασμό στο περιβάλλον.
Για την επόμενη τετραετία 2004-2008, κύρια προτεραιότητά μας είναι η επιτάχυνση της πραγματικής και κοινωνικής σύγκλισης της χώρας μας με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
-
Για να έχει ο Έλληνας πολίτης και τα παιδιά του συνεχώς περισσότερες ευκαιρίες, τις ίδιες που έχουν και οι άλλοι πολίτες στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
-
Για να έχει ο Ελληνας πολίτης μια προοπτική ασφάλειας και ευημερίας παρόμοια με εκείνη των πολιτών της Ε.Ε..
-
Για να έχει η Ελλάδα και ρόλο και λόγο στις διεθνείς εξελίξεις.
Η σύγκλιση δεν είναι για μας απλώς η βελτίωση ορισμένων οικονομικών δεικτών. Σύγκλιση είναι η διεύρυνση των δυνατοτήτων κάθε πολίτη, η συνεχής βελτίωση της ποιότητας ζωής, η ολοκληρωμένη υγεία, η σύγχρονη εκπαίδευση, οι καλές δημόσιες υπηρεσίες, γενικότερα συνθήκες ζωής που ανταποκρίνονται σε μια νέα εποχή, αυτή που διανύουμε.
Σύγκλιση, βεβαίως, είναι και η βελτίωση του εισοδήματος των μισθωτών και των συνταξιούχων, η εύρεση εργασίας για τους ανέργους, η προώθηση της επιχειρηματικότητας και της εξωστρέφειας της οικονομίας μας για την ανάπτυξη.
Για να πετύχουμε τη σύγκλιση (δεν έρχεται μόνη της, βέβαια, δεν έρχεται με έναν «αυτόματο πιλότο») χρειάζεται σχέδιο, προσπάθεια, αποτελεσματικότητα. Σήμερα παρουσιάζω το σχέδιο αυτό, την «Χάρτα Σύγκλισης», ως πλαίσιο διαλόγου για το πώς θα οδηγηθούμε στη σύγκλιση με το μέσο ευρωπαϊκό όρο όσον αφορά την οικονομία και την κοινωνία μας. Αυτό το κείμενο, το οποίο έχω μπροστά μου (Ελλάδα 2004-2008 «Η Χάρτα της Σύγκλισης: Ανάπτυξη και Ευημερία για όλους» - Πλαίσιο Διαλόγου) θα σας δοθεί μετά για να μπορέσετε και εσείς να δείτε σε λεπτομερέστερη περιγραφή ποιοι είναι οι στόχοι μας. Όπως θα σας δώσουμε και ένα άλλο κείμενο («Η Ελλάδα συγκλίνει στην Ευρωπαϊκή Ενωση»), το οποίο περιγράφει πώς η Ελλάδα έχει συγκλίνει σε μεγάλο βαθμό και σε πολλούς τομείς με την Ευρωπαϊκή Ενωση.
Η Χάρτα, λοιπόν, την οποία παρουσιάζω, είναι ο «οδικός χάρτης» για το μεγάλο άλμα προς τα εμπρός, για την οριστική αλλαγή της Ελλάδας. Είναι η εγγύηση της ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ για το μέλλον. Γι' αυτούς που θέλουν νέες δυνατότητες και ευκαιρίες, που επιζητούν δυναμικά να ορίσουν την πορεία τους και την προοπτική τους.
Γι' αυτούς που θέλουν μια καλύτερη ποιότητα ζωής, μια πιο άνετη καθημερινότητα, ένα καλύτερο, πιο ανθρώπινο περιβάλλον. Γι' αυτούς που δικαιούνται από την πολιτεία μια βιώσιμη, αλλά και στοχευμένη κοινωνική προστασία. Για όλους που θέλουν να ζουν σήμερα σε μια κοινωνία, όπως την επιθυμούμε: Κοινωνία με περισσότερη ελευθερία, συνοχή και ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Η Χάρτα απαντά στα ερωτήματα:
- Πώς επιταχύνουµε την πορεία σύγκλισης;
- Πως πετυχαίνουμε την περαιτέρω μείωση των ανισοτήτων που υπάρχουν και πώς προωθούμε την ισόρροπη ανάπτυξη;
- Ποιες είναι οι πολιτικές εκείνες που αναδεικνύουν νέες πηγές ανάπτυξης στα επόµενα χρόνια;
Η απάντησή μας στα ερωτήματα αυτά ανατρέχει στις ίδιες τις πηγές της ανάπτυξης, σε όλα αυτά τα γεγονότα, τις δράσεις, τις καταστάσεις, οι οποίες προκαλούν την ανάπτυξη: Την απασχόληση, τις επενδύσεις, την παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα, την εξωστρέφεια, τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, την επιχειρηματικότητα, την οικονομία της γνώσης και της τεχνολογίας, τη διατήρηση και βελτίωση του περιβάλλοντος.
Κυρίες και κύριοι,
Θα σας παρουσιάσω ενδεικτικά ορισμένα σημεία από τα δέκα μέτωπα της σύγκλισης, στα οποία αναφέρεται η Χάρτα και για τα οποία δεσμευόμαστε. Η Χάρτα, την οποία θα έχετε μπροστά σας, περιέχει σημαντικές δεσμεύσεις. Βεβαίως, δεν περιέχει το σύνολο των μέτρων και των ρυθμίσεων, στις οποίες θα προχωρήσουμε.
ΠΡΩΤΟ ΜΕΤΩΠΟ είναι η αύξηση της απασχόλησης και η ενίσχυση του εισοδήματος.
Θέτουμε ως στόχους τη μείωση της συνολικής ανεργίας στο 6% το 2008, της ανεργίας των γυναικών στο 8%, τη μείωση των ατυχημάτων στους χώρους εργασίας, την αύξηση της παραγωγικότητας και των μισθών, ώστε να προσεγγίσουν το 90% του μέσου όρου της Ε.Ε. το 2008. Θυμίζω ότι είναι σήμερα γύρω στο 80%.
Για να πετύχουμε αυτούς τους στόχους, δεσμευόμαστε:
-
Σε ένα «συμβόλαιο ένταξης» του ανέργου στην αγορά εργασίας, με στοχευμένες πολιτικές για τη μείωση της ανεργίας στους νέους, τις γυναίκες (με επέκταση του δικτύου παιδικών σταθμών, επιδότηση εισφορών για άνεργες μητέρες δύο παιδιών και άνω), τους μακροχρόνια άνεργους (με 30% των μακροχρόνια ανέργων να συμμετέχει σε ενεργά προγράμματα απασχόλησης), τους ηλικιωμένους, τους ανέργους σε περιφέρειες με σημαντική ανεργία.
-
Στη λειτουργία ενός δικτύου Κέντρων Προώθησης Απασχόλησης σε όλη τη χώρα για εξατομικευμένη στήριξη στον άνεργο. Κάθε άνεργος νέος θα έχει προσφορά θέσης ή επιμόρφωσης εντός 6 μηνών. Κάθε άνεργος μεγαλύτερης ηλικίας μέσα σε 12 μήνες, με παρακολούθηση και καταγραφή της ανταπόκρισης στις προσφορές θέσεων, ώστε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα του συστήματος παροχών.
-
Σε κίνητρα για την αύξηση της απασχόλησης, με τη μείωση του μη-μισθολογικού κόστους των επιχειρήσεων έως 15%, την άρση αντικινήτρων στην προσωρινή απασχόληση με αναλογική ασφαλιστική κάλυψη, σύμφωνα με το χρόνο εργασίας.
-
Στην αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού, με κίνητρα για επιμόρφωση εργαζομένων στις επιχειρήσεις, διπλασιασμό δαπανών ως ποσοστού δαπανών του ΑΕΠ για Ενεργές Πολιτικές Απασχόλησης, και βελτίωση της γεωγραφικής κινητικότητας, με αυξημένη επιδότηση ενοικίου για άνεργους που βρίσκουν απασχόληση σε άλλες περιοχές.
-
Στη στήριξη των εισοδημάτων, με μέσες μισθολογικές αυξήσεις ίσες με τη μισή αύξηση του ΑΕΠ συν τον πληθωρισμό. Εάν το ΑΕΠ αυξάνεται κατά 4%, το 2% θα διατίθεται για την αύξηση των εισοδημάτων συν την κάλυψη του πληθωρισμού.
-
Στη σταδιακή μείωση της φορολογίας εισοδήματος από 40% στο 35% μέχρι το 2008.
Αυτό είναι το πρώτο μέτωπο της αύξησης της απασχόλησης και της ενίσχυσης του εισοδήματος.
ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΤΩΠΟ είναι να δώσουμε ευκαιρίες και ασφάλεια για όλους με περισσότερη κοινωνική συνοχή.
Στόχοι μας η μείωση του ποσοστού των ατόμων σε κίνδυνο ένδειας και κοινωνικού αποκλεισμού μετά τις κοινωνικές παροχές στο μέσο όρο της Ε.Ε. μέχρι το 2008.
Γι' αυτό και ενισχύουμε το σύστημα των «στοχευμένων πολιτικών» που επικεντρώνονται στα τμήματα του πληθυσμού με πραγματικές ανάγκες και δεν ακολουθούμε τη θέση γενικών παροχών σε όλους που είναι αμφιβόλου αποτελέσματος, αν θέλουμε να πετύχουμε το συγκεκριμένο στόχο της βελτίωσης της ζωής εκείνων που ζουν με κίνδυνο ένδειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Ως εκ τούτου, δεσμευόμαστε:
-
Στη βελτίωση του Δικτύου Αλληλεγγύης, για ένα κοινωνικό κράτος με εγγυημένους πόρους. Αύξηση των κοινωνικών δαπανών, ώστε να προσεγγίσουν το 30% του ΑΕΠ το 2008, πάνω από το μέσο όρο της Ε.Ε. Το ΕΚΑΣ από 110 ευρώ σήμερα στα 200 ευρώ το 2008 με θετική αναπροσαρμογή των ορίων για τους δικαιούχους, ώστε να μην αποκλείονται εκείνοι, οι οποίοι ήδη το έπαιρναν. Η κατώτατη σύνταξη ΙΚΑ συν ΕΚΑΣ στα 700 ευρώ το 2008 από 552 ευρώ σήμερα. Η κατώτατη σύνταξη ΟΓΑ από 170 ευρώ που είναι σήμερα, τον Ιανουάριο του 2004 θα γίνει 200 ευρώ και το 2008 θα φτάσει τα 300 ευρώ. Ετσι, μια αγροτική οικογένεια θα έχει τουλάχιστον 600 ευρώ κατώτατη σύνταξη, το 2008.
-
Στον εκσυγχρονισμό της κοινωνικής ασφάλισης, με την υλοποίηση της μεταρρύθμισης (που έχουμε ήδη κάνει) και την πλήρη αξιοποίηση νέων σχημάτων και θεσμών, και τη βελτίωση των υπηρεσιών, με μείωση διάρκειας και απλοποίηση της διαδικασίας απονομής σύνταξης: έναρξη πληρωμής σύνταξης αμέσως, με συμψηφισμό στη συνέχεια.
-
Στη στήριξη της ελληνικής οικογένειας με μέτρα φορολογικά, με μέτρα κοινωνικής προστασίας, με εισοδηματικές ενισχύσεις, ιδιαίτερα της οικογένειας με παιδιά. Σας θυμίζω ότι από 1/1/2004 θα ισχύει το μέτρο της ενίσχυσης των οικογενειών που έχουν παιδιά φοιτητές σε άλλες πόλεις.
-
Στην αύξηση της χρηματοδότησης του δημόσιου συστήματος υγείας από 2,7% σήμερα στο 4% του ΑΕΠ, στην αύξηση των γιατρών στην πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας κατά τουλάχιστο 1.000 άτομα και στη σταθερή αύξηση του νοσηλευτικού προσωπικού στα δημόσια νοσοκομεία κατά τουλάχιστο 10.000 άτομα, την κάλυψη όλου του πληθυσμού από τον θεσμό του οικογενειακού γιατρού μέχρι το 2008.
ΤΡΙΤΟ ΜΕΤΩΠΟ είναι η ενδυνάμωση της επιχειρηματικότητας, η αύξηση των επενδύσεων.
Στόχος μας είναι η απελευθέρωση του επιχειρηματικού δυναμικού της οικονομίας για να αποτελέσει πηγή επενδύσεων, ανάπτυξης και νέων θέσεων εργασίας, καθώς και εργαλείο για την οικονομική και κοινωνική σύγκλιση των περιφερειών. Δεσμευόμαστε στα εξής:
- Στην περαιτέρω διοικητική απλοποίηση, με τη μείωση του κόστους και του απαιτούμενου χρόνου για ίδρυση νέων επιχειρήσεων περίπου στο 1/3 του σημερινού. Ριζική απλοποίηση και επικαιροποίηση της πτωχευτικής διαδικασίας. Λειτουργία Κέντρων Υποδοχής Επενδυτών στα πρότυπα των ΚΕΠ σε κάθε νομό. Ίδρυση Κέντρων Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης σε κάθε περιφέρεια.
- Στη διαμόρφωση ενός νέου φορολογικού πλαισίου, με ριζική απλοποίηση του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων (αυτό είναι το τελευταίο κεφάλαιο της φορολογικής μεταρρύθμισης που έχουμε ήδη εδώ και καιρό ξεκινήσει), ενοποίηση των φόρων υπέρ της τοπικής αυτοδιοίκησης, ολοκλήρωση του φάσματος προσφοράς ηλεκτρονικών υπηρεσιών. Στόχος μας η σταδιακή μείωση του ανώτατου συντελεστή φορολογίας για τις επιχειρήσεις στο 30% μέχρι το 2008, η εισαγωγή ΦΠΑ στα ακίνητα με πλήρη κατάργηση φόρου μεταβίβασης.
- Στην ενίσχυση των επιχειρήσεων: Συγκεκριμένα, δεσμευόμαστε για την επιδότηση επενδύσεων ύψους τουλάχιστον 6 δις € την επόμενη 5ετία από το Γ' ΚΠΣ και το νέο Αναπτυξιακό νόμο. Τη στήριξη 15.000 μικρομεσαίων επιχειρήσεων από το Ταμείο Εγγυοδοσίας. Τη δημιουργία κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών σε κάθε περιφέρεια μέχρι το 2008, για τη στήριξη της τοπικής επιχειρηματικότητας.
ΤΕΤΑΡΤΟ ΜΕΤΩΠΟ είναι η εμπέδωση της εξωστρέφειας (δηλαδή να στραφεί η οικονομία μας σε άλλες χώρες, σε εξαγωγές, σε συνεργασίες με το εξωτερικό) και βεβαίως η αύξηση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας μας.
Στόχοι μας η σαφής βελτίωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της χώρας, η σαφής αύξηση της συμμετοχής των εξαγωγών και του τουρισμού στο ΑΕΠ την επόμενη τετραετία. Δεσμευόμαστε στα εξής:
- Στην επιτάχυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, με προώθηση ιδιωτικοποιήσεων και στρατηγικών συμμαχιών που θα αποδώσουν έσοδα 1-2% του ΑΕΠ κάθε χρόνο μέχρι το 2008. Υλοποίηση του προγράμματος απελευθέρωσης στην αγορά ενέργειας, προώθηση απελευθέρωσης σε άλλους τομείς (μεταφορές, ταχυδρομεία), και προώθηση του ανταγωνισμού, σε εθνικό, αλλά και σε τοπικό επίπεδο.
- Δίκτυο παροχής εξαγωγικών υπηρεσιών, και διευκόλυνση ξένων επενδύσεων. Αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, με κίνητρα εκσυγχρονισμού, ενίσχυση των τουριστικών δικτύων διανομής και μεταφοράς.
ΠΕΜΠΤΟ ΜΕΤΩΠΟ είναι η εκπαίδευση και η ενίσχυση της κοινωνίας της γνώσης.
Στόχος μας η δημιουργία ενός εκπαιδευτικού συστήματος για όλους, η ανάπτυξη της καινοτομίας και η διάχυση των τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνίας σε όλη την οικονομία και κοινωνία. Δεσμευόμαστε στα εξής:
- Σύγχρονη, ανοιχτή ποιοτική παιδεία πολλαπλών δεξιοτήτων. Αύξηση των δημοσίων δαπανών για την εκπαίδευση στο 5% του ΑΕΠ μέχρι το 2008. Αναβάθμιση σπουδών με νέα προγράμματα και βιβλία, ολοκλήρωση του δικτύου σχολικών βιβλιοθηκών, νέες τεχνολογίες, γενίκευση του θεσμού του ολοήμερου σχολείου. Δημιουργία του σχολείου ελεύθερης επιλογής με πρόσθετες ζώνες δραστηριοτήτων κατ' επιλογήν των μαθητών στα ολοήμερα Γυμνάσια. Ανάπτυξη της δια βίου μάθησης και ευκαιριών εκπαίδευσης για όλους και αξιολόγηση σε όλες τις βαθμίδες.
- Για την καινοτομία, που είναι ένας μοχλός της ανάπτυξης, με στόχο το 1,5% του ΑΕΠ για δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες έρευνας, δεσμευόμαστε στη χρηματοδότηση δράσεων από το Γ' ΚΠΣ, στην ενθάρρυνση της έρευνας από τις επιχειρήσεις με επέκταση των φορολογικών κινήτρων.
- Για την τεχνολογική σύγκλιση, την ψηφιακή σύγκλιση, στον αιώνα της κοινωνίας της πληροφορίας, θέτουμε ως στόχο τη σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στη διείσδυση του Διαδικτύου τα επόμενα 2 χρόνια. Δεσμευόμαστε σε επενδύσεις σε προηγμένα δίκτυα, στη στήριξη της αξιοποίησης των τεχνολογιών από μικρομεσαίες επιχειρήσεις με δράσεις ύψους 1 δισεκατ. €, σε επενδύσεις 200 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη ευρυζωνικών υποδομών στις περιφέρειες, στη βελτίωση των ψηφιακών δεξιοτήτων στον πληθυσμό.
ΕΚΤΟ ΜΕΤΩΠΟ είναι η οικοδόμηση της νέας Ελλάδας με σύγχρονες υποδομές μεταφορών και ενέργειας.
Στόχος μας είναι να ολοκληρωθεί ένα ολόκληρο πλέγμα υποδομών σε όλη την επικράτεια. Δεσμευόμαστε:
-
Στην ολοκλήρωση των μεγάλων οδικών αξόνων εθνικής σημασίας με έμφαση στη διασύνδεση της περιφέρειας, παράδοση σε χρήση του συνόλου της Εγνατίας Οδού, - 610 χλμ., του συνόλου των 710χλμ. του ΠΑΘΕ, ολοκλήρωση της ζεύξης Ρίου-Αντιρρίου μέχρι το τέλος του 2004. Επίσης, Δυτικός Αξονας, Μετρό Θεσσαλονίκης, Υποθαλάσσια Αρτηρία Θεσσαλονίκης θα είναι άλλα έργα που αποτελούν στόχο μας.
-
Στην αναβάθμιση του σιδηροδρομικού δικτύου, με μείωση του χρόνου ταξιδιού, αλλά και σε σαφή περιορισμό των ελλειμμάτων του ΟΣΕ με δραστικές παρεμβάσεις στην εκμετάλλευση και το δίκτυο.
-
Στην ολοκλήρωση αναβάθμισης λιμένων και αεροδρομίων στην περιφέρεια.
-
Στην ουσιαστική αναβάθμιση των αστικών συγκοινωνιών, με την ανανέωση στόλου των λεωφορείων και των τρόλλεϋ, επεκτάσεις του Αττικού μετρό, τη σύνδεση του αεροδρόμιου με τον προαστιακό σιδηρόδρομο, τον εκσυγχρονισμό του πλαισίου λειτουργίας των ΚΤΕΛ και των ΤΑΞΙ.
-
Στη διαμόρφωση ενός νέου προγράμματος ακτοπλοϊκής εξυπηρέτησης άγονων γραμμών με οικονομική αρωγή του κράτους (ετήσιο προϋπολογισμό 45 εκ. Ευρώ), και στόχο τη δρομολόγηση στην περίοδο 2004-08 σε 27 άγονες γραμμές του Αιγαίου, πλοίων με σύγχρονες προδιαγραφές, και δυνατότητα πλου σε δύσκολες συνθήκες.
-
Στην ολοκλήρωση του εθνικού δικτύου ενέργειας και διασυνδέσεων με την Ευρώπη. Την εξασφάλιση πολλαπλών πηγών τροφοδοσίας για αύξηση της ασφάλειας. Περιβαλλοντικές βελτιώσεις στην παραγωγή, διανομή και μετάδοση.
ΕΒΔΟΜΟ ΜΕΤΩΠΟ είναι η προστασία του περιβάλλοντος και η βιώσιμη ανάπτυξη.
Στόχοι μας είναι η παραγωγή του 10% της συνολικής ενέργειας και του 20% της ηλεκτρικής ενέργειας να είναι από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας μέχρι το 2008. Να περιορίσουμε την αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Με τις πολιτικές μας δεσμευόμαστε:
- Για την εξοικονόμηση ενέργειας και την προστασία του περιβάλλοντος, με ενθάρρυνση της υποκατάστασης πετρελαίου με φυσικό αέριο στη βιομηχανία, την πλήρη εξάλειψη των ανεξέλεγκτων χωματερών μέχρι το 2008, τη λειτουργία ολοκληρωμένων συστημάτων για τη διαχείριση στερεών αποβλήτων, τη λειτουργία συστημάτων βιολογικού καθαρισμού στο σύνολο των ελληνικών πόλεων και των σημαντικών τουριστικών περιοχών.
- Για τη δημιουργία εθνικού χάρτη χρήσεων γης, με στόχο την κάλυψη του 24% του ελλαδικού χώρου ως το τέλος του 2004, την ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου στις περιοχές που σήμερα εκπονείται και στα κύρια αστικά κέντρα της χώρας έως το 2008.
- Για την ενθάρρυνση της υιοθέτησης καινοτόμων περιβαλλοντικών τεχνολογιών, με επιτάχυνση της διείσδυσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τη δημιουργία τουλάχιστον 3 «πράσινων» Αμοιβαίων Κεφαλαίων που επενδύουν σε περιβαλλοντικά καθαρές επιχειρήσεις.
ΟΓΔΟΟ ΜΕΤΩΠΟ είναι οι πολιτικές μας για ισχυρές τοπικές κοινωνίες, τη γεωργία και την ανάπτυξη της υπαίθρου.
Στόχος μας είναι καμία ελληνική περιφέρεια να μην υπολείπεται του 65% του μέσου όρου της Ε.Ε. ως προς το κατά κεφαλή ΑΕΠ, καμία περιφέρεια να μην έχει ανεργία πάνω από 3 ποσοστιαίες μονάδες άνω του μέσου όρου της χώρας.
Στόχος μας επίσης είναι η ολοκλήρωση με επιτυχία μέχρι το 2008, των παρεμβάσεων που έχουν σχεδιαστεί στα πλαίσια του Γ' ΚΠΣ, με πλήρη αξιοποίηση των πόρων, με ακόμη υψηλότερη αποτελεσματικότητα, ποιότητα και διαφάνεια. Διαπραγμάτευση και μίας τέταρτης προγραμματικής περιόδου με πόρους για τις ελληνικές περιφέρειες.
Για τη σύγκλιση των περιφερειών και την ουσιαστική στήριξη της γεωργίας και της υπαίθρου δεσμευόμαστε:
-
Για την ανάπτυξη της γεωργίας και τη στήριξη του εισοδήματος των αγροτών, με κοινοτική χρηματοδότηση που ήδη εξασφαλίσαμε έως το 2013, τη διασφάλιση των μεσογειακών προϊόντων, τη δημιουργία ενός ανταγωνιστικού τομέα τροφίμων, την παραγωγή βιολογικών προϊόντων, με κίνητρα για τη δημιουργία βιώσιμων γεωργικών εκμεταλλεύσεων και επενδύσεις εκσυγχρονισμού.
-
Για την αναβίωση, ανασυγκρότηση και ανάπτυξη της υπαίθρου, με τη δημιουργία υπηρεσιών μικρής κλίμακας, όπως βρεφονηπιακούς σταθμούς, κινητές ιατρικές μονάδες, τη διασύνδεση τοπικών δραστηριοτήτων με την τοπική παραγωγή, ιδιαίτερα των παραδοσιακών προϊόντων υψηλής ποιότητας (ονομασία προέλευσης), την προώθηση δραστηριοτήτων, όπως οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού, η ανακαίνιση χωριών, η προστασία της αγροτικής κληρονομιάς, γιατί αυτά αυξάνουν το εισόδημα.
ΕΝΑΤΟ ΜΕΤΩΠΟ είναι η σύγχρονη διακυβέρνηση.
Στόχος μας είναι η «διοικητική σύγκλιση» με τις άλλες χώρες της Ε.Ε., η οικοδόμηση νέας σχέσης κράτους- πολίτη με βασικές αρχές τη διαφάνεια, τη συμμετοχή, τη λογοδοσία, την αποτελεσματικότητα, τις ίσες ευκαιρίες, τη συνοχή. Με τις πολιτικές μας δεσμευόμαστε:
-
Στον εκσυγχρονισμό του πολιτικού και διοικητικού συστήματος, με μία νέα περιφερειακή συγκρότηση, με αποκέντρωση των αναπτυξιακών επιλογών, ενίσχυση της διοικητικής αυτοδυναμίας της Περιφέρειας, ισχυρούς και σύγχρονους Δήμους και Συμπολιτείες, αποφασιστική ενεργοποίηση των θεσμών διαφάνειας.
-
Στη διαμόρφωση μίας Διοίκησης με στόχους και αποτελέσματα, με σύστημα αξιολόγησης υπαλλήλων και υπηρεσιών, σύνδεση επίδοσης και αποδοχών, ιεραρχική εξέλιξη με βάση την απόδοση, τη δυνατότητα επιλογής στελεχών του ιδιωτικού τομέα για θέσεις Γενικού Διευθυντή, μόνιμες δομές μερικής απασχόλησης, το «διαβατήριο κατάρτισης» του υπαλλήλου για τη διοικητική σύγκλιση.
-
Στη βελτίωση της εξυπηρέτησης και την ηλεκτρονική διακυβέρνηση, με την κατάργηση 80% των σημερινών «συμβόλων της γραφειοκρατίας» (σφραγίδες, επικυρώσεις) ως το 2008, όλες τις συναλλαγές των πολιτών με τη Διοίκηση να πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά ή μέσω των ΚΕΠ, την προώθηση πολιτικής καταργήσεων ή συγχωνεύσεων ΝΠΔΔ και ΝΠΙΔ μετά από αξιολόγηση.
ΔΕΚΑΤΟ ΜΕΤΩΠΟ είναι η διασφάλιση ότι δίνουμε ευκαιρίες σε όλους, ότι δεν αφήνουμε κανέναν πίσω.
Κεντρικός στόχος μας είναι η ενίσχυση του εισοδήματος, των δικαιωμάτων και των ευκαιριών όλων των Ελλήνων και ιδιαίτερα των ασθενέστερων εισοδηματικά στρωμάτων, των αδύναμων, αυτών που νιώθουν ανασφάλεια για το μέλλον:
Οι άνεργοι, οι αγρότες, οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι νέοι και οι νεοεισερχόμενοι στην παραγωγική διαδικασία, οι γυναίκες, ο κύκλος της οικογένειας με τα συλλογικά ή εξατομικευμένα προβλήματά του είναι το αντικείμενο της προσοχής και της φροντίδας μας.
Στόχος μας να ενισχύσουμε αποφασιστικά και καθοριστικά τη συμμετοχή των χαμηλών στρωμάτων στην ανάπτυξη: ένα κοινωνικό κράτος με εγγυημένους πόρους, για αξιοπρεπή διαβίωση και ασφάλεια. Αλλά βεβαίως να βοηθήσουμε και τα μεσαία στρώματα να αναπτυχθούν. Η ανάπτυξη να είναι ανάπτυξη για όλους.
Κυρίες και κύριοι,
Απαρίθμησα τους στόχους μας και ενδεικτικά ορισμένες δεσμεύσεις μας. Θέλω να επαναλάβω ότι οι δύο πρώτες τετραετίες (1996-2000, 2000-2004) ήταν χρόνια σταθεροποίησης και ανάπτυξης. Η νέα τετραετία (2004-2008) είναι η τετραετία της επιτάχυνσης της ανάπτυξης, με τις συγκεκριμένες πολιτικές πρωτοβουλίες που προτείνουμε στη Χάρτα Σύγκλισης.
Έχουμε ήδη αποδείξει ότι μπορούμε να φέρουμε τη χώρα μας σε τροχιά ανάπτυξης. Το κάναμε αυτό τα περασμένα οκτώ χρόνια. Τώρα τα ίδια αυτά στοιχεία της ανάπτυξης που αξιοποιήσαμε -οι επενδύσεις, οι νέες υποδομές, οι τεχνολογίες, οι νέες δεξιότητες - και οι πολιτικές που προτείνουμε, επειδή έχουμε έναν καλύτερο έλεγχο, επειδή έχουμε περισσότερες δυνατότητες επέμβασης, περισσότερες δυνατότητες προώθησης, θα μας βοηθήσουν να διατηρήσουμε και όχι μόνο να διατηρήσουμε, αλλά να βελτιώσουμε περαιτέρω τους ρυθμούς ανάπτυξης και να πετύχουμε αυτούς τους στόχους.
Οι προτάσεις της Χάρτας Σύγκλισης είναι συγκεκριμένες, σαφείς και απόλυτα ρεαλιστικές. Δημιουργούμε κατ' αρχάς ένα «μέρισμα ειρήνης» για την παιδεία. Αυτό το μέρισμα προκύπτει από τον επιτυχημένο εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων τα τελευταία χρόνια. Και βεβαίως από την πολιτική μας. Δημιουργούμε έτσι νέες δυνατότητες για την αύξηση δαπανών στην εκπαίδευση. Η μείωση των δαπανών για την Αμυνα αξιοποιείται για την αύξηση των δαπανών στην εκπαίδευση.
Έχουμε ένα «μέρισμα σταθερότητας». Αποκλιμακώνουμε το δημόσιο χρέος. Και με την αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους έχουμε να πληρώσουμε λιγότερους τόκους. Υπάρχει μείωση των τόκων σημαντική. Ετσι δημιουργούμε νέες δυνατότητες και απ' αυτή τη μείωση των τόκων θα χρηματοδοτήσουμε το σύστημα υγείας και πρόνοιας.
Έχουμε τέλος ένα «μέρισμα εξυγίανσης», του νοικοκυρέματος, θα πω απλά. Mε τους πόρους από την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής (και έχει φανεί τα τελευταία χρόνια ότι έχουμε δραστικά περιορίσει τη φοροδιαφυγή, όπως δείχνει η αύξηση του ΦΠΑ που πληρώνετε) και την αντιμετώπιση της εισφοροδιαφυγής, δημιουργούμε νέες δυνατότητες για τη μείωση της φορολογίας στις οικογένειες και τις επιχειρήσεις.
Μέρισμα ειρήνης, μέρισμα σταθερότητας, μέρισμα εξυγίανσης στηρίζουν αυτή την πολιτική μας.
Τις βασικές αρχές, το σχέδιό μας για την Οικονομική Δικαιοσύνη και την Ανάπτυξη, αυτή τη Χάρτα την καταθέτουμε σε ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ. Για να καταστήσουμε σαφείς σε όλους τους όρους του κοινωνικού και οικονομικού μας σχεδίου, που αποτελεί την πυξίδα της κυβερνητικής πολιτικής. Για να ακούσουμε τη φωνή του πολίτη για τους στόχους και τις πολιτικές μας, τι λέει. Για να διασταυρωθούν και να εξετασθούν από τους πολίτες και να δούμε ποιες βελτιώσεις είναι αναγκαίες.
Δεν σταματάμε όμως εδώ. Προχωρούμε και πιο πέρα. Εξειδικεύουμε αυτή τη Χάρτα Σύγκλισης και την εξειδικεύουμε για κάθε περιφέρεια της χώρας μας χωριστά. Κάθε περιφέρεια θα έχει δική της Χάρτα, με συγκεκριμένους στόχους, δεσμεύσεις, χρονοδιαγράμματα. Σκοπεύω να καταθέσω τους επόμενους μήνες την αναπτυξιακή μας πρόταση για κάθε περιφέρεια. Και αυτή θα τεθεί σε διάλογο στις τοπικές κοινωνίες.
Στόχος μας είναι να αποφασίσουμε και να εφαρμόσουμε ένα ΝΕΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ένα ΝΕΟ ΣΧΕΔΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ. Να δώσουμε μια καθαρή απάντηση σε όλους που με άκρατη κινδυνολογία καλλιεργούν κλίμα ανασφάλειας στην κοινωνία, σχετικά με τις προοπτικές της οικονομίας και της χώρας μετά το 2004. Αδικαιολόγητα, χωρίς βάση καλλιεργείται αυτή η κινδυνολογία. Και αυτή είναι η απάντηση.
Το 2004 είναι ορόσημο για την πορεία μεγάλων θεμάτων, που αφορούν κάθε Έλληνα. Η επόμενη τετραετία είναι, όπως έχω αναφέρει, μια περίοδος υψηλού ρίσκου. Γιατί θα κριθούν τα εθνικά θέματα. Γιατί θα κριθεί η σύγκλιση σε όλους τους τομείς. Γιατί θα κριθεί η σύγκλιση που αφορά κάθε πολίτη, κάθε άτομο στη χώρα μας και όχι μόνο με μέσους όρους. Γιατί θα κριθεί η σύγκλιση που πετυχαίνει τη μείωση της ανεργίας, την άνοδο των πραγματικών εισοδημάτων και την προστασία των αδυνάτων.
Γνωρίζουμε, βέβαια, ότι πολλά μένουν να γίνουν. Ότι τα προβλήματα είναι πολλά. Ότι δεν έχουν λυθεί όλα, ότι δεν είναι όλα ικανοποιητικά στη χώρα μας, ότι ο πολίτης που ζει και παλεύει, ζει και παλεύει με δυσκολίες.
Όμως, επίσης γνωρίζουμε, γιατί είναι η αλήθεια, ότι η απόσταση που έχουμε διανύσει τα τελευταία χρόνια είναι σημαντική. Ότι έχουμε επιτύχει αρκετά. Ότι με τη βούληση του ελληνικού λαού, αλλάξαμε και εκσυγχρονίζουμε τη χώρα μας. Γι΄ αυτό και έχουμε εμπιστοσύνη στο μέλλον μας.
Έχουμε την εμπειρία. Ολα αυτά τα χρόνια δουλέψαμε. Εχουμε το όραμα. Δουλέψαμε για την ΟΝΕ, πετύχαμε την ένταξη στην ΟΝΕ. Δουλέψαμε για βελτίωση όλων των επιδόσεών μας και το πετύχαμε. Εχουμε το όραμα, έχουμε το σχέδιο που ο τόπος έχει ανάγκη.
Βαδίζουμε για την Ισχυρή Ελλάδα. Αυτή την ισχυρή Ελλάδα χτίζουμε. Και εξασφαλίζουμε όλο και περισσότερη ευημερία με κοινωνική δικαιοσύνη. Αυτός είναι ο κεντρικός στόχος της πολιτικής μας: Αλλαγή με σιγουριά.
Σας ευχαριστώ».
....................................................................................
Αγαπητοί φίλοι,
Οι πρόσφατες νίκες των σοσιαλιστικών κομμάτων, στη Σουηδία, τη Γερμανία και σε άλλες χώρες της Ευρώπης απέδειξαν έμπρακτα ότι ο δημοκρατικός σοσιαλισμός έχει μέλλον...
I.
Αγαπητοί σύντροφοι,
Αγαπητοί φίλοι,
Οι πρόσφατες νίκες των σοσιαλιστικών κομμάτων, στη Σουηδία, τη Γερμανία και σε άλλες χώρες της Ευρώπης απέδειξαν έμπρακτα ότι ο δημοκρατικός σοσιαλισμός έχει μέλλον. Οι σοσιαλιστές σύντροφοί μας αποτελούν απτά παραδείγματα και πηγή έμπνευσης για τις στρατηγικές που θα πρέπει να ακολουθήσουμε. Αυτές οι επιτυχίες, όμως, που πραγματοποιήθηκαν μετά από μια σειρά από εκλογικές ήττες δεν θα πρέπει να διακόψουν τη διαδικασία προβληματισμού και αναπροσανατολισμού που ξεκίνησε για το δημοκρατικό σοσιαλισμό, μετά την πτώση του τείχους.
Ο δημοκρατικός σοσιαλισμός, η σοσιαλδημοκρατία, η πολιτική δύναμη με τη βαθύτερη επιρροή στην κοινωνική και πολιτική ζωή του 20ου αιώνα, βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Είναι, λοιπόν, εξαιρετικά χρήσιμο να συζητήσουμε για το «μέλλον της σοσιαλδημοκρατίας». Είναι μια συζήτηση που επείγει. Είναι μια συζήτηση που μπορεί και πρέπει να δώσει στις δυνάμεις του δημοκρατικού σοσιαλισμού σ' όλη την Ευρώπη τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν τα νέα προβλήματα και τις προκλήσεις του 21ου αιώνα.
ΙΙ.
Αγαπητοί φίλοι,
Το κεντρικό μήνυμά μου είναι απλό και, ελπίζω, ξεκάθαρο: Ο δημοκρατικός σοσιαλισμός πρέπει να αναμορφωθεί. Πρέπει να καινοτομήσει, προκειμένου να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης, στη γρήγορη δημογραφική και τεχνολογική αλλαγή, στη νέα οικονομία της γνώσης. Πρέπει να προσαρμοστεί στη νέα εποχή της πληροφορίας και του Internet. Πρέπει να λάβει υπόψη του την κρίση ταυτότητας του σημερινού πολίτη, τον κίνδυνο ιδιωτικοποίησης του δημόσιου πεδίου, τις απειλές κατά του ιδιωτικού βίου. Πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη την άνοδο του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, καθώς και την άνοδο της ακροδεξιάς. Πρέπει τέλος να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις και τις διαρκώς αυξανόμενες ελπίδες των πολιτών.
Είναι βαθιά μου πεποίθηση ότι το πολιτικό εγχείρημα του Διαφωτισμού, το πανανθρώπινο εγχείρημα χειραφέτησης από τα οικονομικά, πολιτικά και συμβολικά δεσμά, όχι μόνο δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, αλλά ότι επί πλέον μόνο ένας σύγχρονος δημοκρατικός σοσιαλισμός μπορεί να το ολοκληρώσει. Ένας δημοκρατικός σοσιαλισμός, ο οποίος δεν διστάζει να προβεί σε αυτοκριτική και δεν τρέφει αυταπάτες απέναντι στα νέα προβλήματα. Ένας δημοκρατικός σοσιαλισμός, που την ίδια ώρα δεν εγκαταλείπει το όραμα της αλλαγής του κόσμου.
Οι βασικές αρχές και τα ιδανικά μας παραμένουν αναλλοίωτα: Αυτονομία, αλληλεγγύη, κοινωνική δικαιοσύνη και δημοκρατία, ισότητα όχι μόνο στο εσωτερικό των κρατών, αλλά και μεταξύ των κρατών όλου του κόσμου. Ωστόσο, οι στρατηγικές, τα εργαλεία και οι πολιτικές μας πρέπει πάντα να προσαρμόζονται, ώστε να επιτυγχάνονται οι στόχοι μας. Ο δημοκρατικός σοσιαλισμός δεν είναι ένας στατικός οργανισμός. Αποτελεί μια εξελικτική διαδικασία, που αγωνίζεται να προσαρμόσει τις στρατηγικές του και αναζητά νέους τρόπους και μέσα για να προωθήσει τα ιδανικά του.
Για να γίνει αυτό θα πρέπει πάντα να επιβεβαιώνουμε την προτεραιότητα των δημοκρατικών πολιτικών μας, θεσμών και διαδικασιών απέναντι στις επιταγές της αγοράς. Όπως έχει και στο παρελθόν ειπωθεί, «θέλουμε μια οικονομία της αγοράς και όχι μια κοινωνία της αγοράς». Πρέπει να σταματήσουμε την αδιάκοπη φαινομενικά κίνηση προς έναν αχαλίνωτο εγωισμό και την ηγεμονία της αγοράς. Πρέπει να δημιουργήσουμε μια δυναμική ισορροπία ανάμεσα στην οικονομία, την κοινωνία, το πολιτικό σύστημα και τον πολιτισμό.
Εμείς οι σοσιαλιστές προωθούμε μια νέα έννοια της αλληλεγγύης και της κοινωνικής συνοχής. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να αγωνιστούμε για να επιτύχουμε μια νέα ισορροπία ανάμεσα στην ατομική ευθύνη και τη συλλογική αλληλεγγύη. Κοινωνική πρόνοια, παροχή βασικών κοινωνικών αγαθών και συλλογικών αγαθών, ασφάλεια κάθε μορφής για τους πολίτες, ευκαιρίες απασχόλησης για όλους, μέσω παραδοσιακών αλλά και μέσω ευέλικτων στρατηγικών, μέριμνα για την τρίτη ηλικία πρέπει να είναι οι βασικές συνιστώσες σ' αυτή την προσπάθεια. Πρέπει να καλλιεργήσουμε μια νέα έννοια «κοινωνικής συμμετοχής του πολίτη», που θα επιτρέψει στον απλό πολίτη, τη νέα μητέρα, τον άνεργο ή τον ηλικιωμένο να ταυτιστεί με την κοινότητα.
Εμείς οι σοσιαλιστές υποστηρίζουμε μια νέα έννοια δημοκρατικής συμμετοχής. Γι' αυτό αγωνιζόμαστε για την ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών, των εθελοντικών οργανώσεων, του τριτογενούς τομέα. Γι' αυτό προσπαθούμε να εισάγουμε νέες μορφές πολιτικής συμμετοχής σε κάθε επίπεδο της δημόσιας ζωής. Αυτός είναι ο λόγος που είναι αναγκαίος ο εμπλουτισμός της δημοκρατίας με νέες μορφές αποκέντρωσης, νέους θεσμούς κοινωνικού ελέγχου και νέους μηχανισμούς διαβούλευσης. Πρέπει να εδραιώσουμε την αξιοπιστία της πολιτικής, ρυθμίζοντας τις σχέσεις των θεσμικών πεδίων μεταξύ τους κατά τρόπο, ώστε να ξεπεραστεί η παρούσα τάση αποικισμού της πολιτικής και πολιτιστικής σφαίρας από την οικονομική.
Εμείς οι σοσιαλιστές υποστηρίζουμε επίσης μια νέα αντίληψη για την αυτονομία και τη δημιουργικότητα του πολίτη. Γνωρίζουμε την τεράστια σημασία της δύναμης που ασκούν τα σύμβολα, καθώς και της άνισης διανομής της. Σ' αυτό το πλαίσιο πρέπει να διατηρήσουμε ένα πλούσιο πεδίο πολιτιστικής επιλογής, ώστε κάθε πολίτης να μπορεί να πραγματώσει τις δυνατότητές του και να βρει το νόημα της ζωής.
Τέλος, εμείς οι σοσιαλιστές υποστηρίζουμε μια νέα αντίληψη για την ανοιχτή κοινωνία, την ιδιότητα του πολίτη, την ανεκτικότητα. Πιστεύουμε βαθιά ότι μια πολιτεία που δημιουργεί ένα πλαίσιο κοινωνικής συνοχής και παρέχει πολύτιμες εκπαιδευτικές και πολιτιστικές ευκαιρίες στον καθένα (διευκολύνοντας, για παράδειγμα, τις διεθνείς ανταλλαγές ανάμεσα στους φοιτητές) μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τους σοβαρούς κινδύνους της ξενοφοβίας και του ρατσισμού.
ΙΙΙ.
Αγαπητοί φίλοι,
Φυσικά, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι σήμερα το κράτος - έθνος δεν αποτελεί πάντα το κατάλληλο πλαίσιο για να συναρθρώσει τις συλλογικές προτιμήσεις. Η παγκοσμιοποίηση και η αλληλεξάρτηση έχουν αμβλύνει τη διάκριση ανάμεσα στο τοπικό και το διεθνές ζήτημα. Τα εθνικά σύνορα γίνονται ολοένα και περισσότερο διάτρητα και οι εθνικές κυβερνήσεις ολοένα και λιγότερο ικανές να αντιμετωπίσουν από μόνες τους τα προβλήματα. Η αλληλεξάρτηση μάς θέτει σκληρούς περιορισμούς στη διαμόρφωση της οικονομικής πολιτικής και στην πλαισίωση των κοινωνικών επιλογών. Η κλίμακα του εθνικού κράτους εμφανίζεται άλλοτε πολύ περιορισμένη για την αντιμετώπιση των προβλημάτων και άλλοτε πολύ ευρεία. Με άλλα λόγια, χρειαζόμαστε λύσεις παγκόσμιας κλίμακας για τα διεθνή προβλήματα και απαντήσεις τοπικού χαρακτήρα που να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις πολιτών και των τοπικών κοινωνιών. Η γνωστή φράση «σκέψου παγκόσμια, δράσε τοπικά» εμπεριέχει μία αναμφισβήτητη αλήθεια. Επομένως, είναι πολύ λίγα αυτά που μπορούμε να κάνουμε μόνοι μας σε εθνικό επίπεδο.
Εφόσον αναγνωρίζουμε τους περιορισμούς των εθνικών ορίων, τότε, για να ανανεώσουμε τη σοσιαλδημοκρατία και να εξασφαλίσουμε το μέλλον της, πρέπει να εργαστούμε τόσο σε ευρωπαϊκό, όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ας ξεκινήσουμε πρώτα με το ευρωπαϊκό επίπεδο :
Η συζήτηση για το «Μέλλον της Σοσιαλδημοκρατίας» είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένη με την τρέχουσα συζήτηση για το «Μέλλον της Ευρώπης». Μία από τις ισχυρότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία είναι ο εξευρωπαϊσμός των πολιτικών, των στρατηγικών και των στόχων της. Η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία μπορεί να διασφαλίσει ένα ελπιδοφόρο μέλλον μόνο ως μία δύναμη συνοχής για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, στοχεύοντας στον εμπλουτισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις αξίες, τα οράματα και τα ιδανικά μας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούμε να πραγματοποιήσουμε τους στόχους μας, επιλύοντας υπερεθνικά προβλήματα.
Εμείς, το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα, έχουμε τώρα μία μοναδική ευκαιρία να συμβάλουμε στην αναδιαμόρφωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Να κάνουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση «μεγαλύτερη, καλύτερη, ισχυρότερη»
- Μεγαλύτερη διευρύνοντάς την,
- Καλύτερη φέρνοντάς την πιο κοντά στον απλό πολίτη,
- Ισχυρότερη ενδυναμώνοντας τον παγκόσμιο ρόλο της.
Πρώτον, να διευρύνουμε την Ένωση. Μια μεγαλύτερη, διευρυμένη Ευρώπη θα αποτελέσει μία δύναμη ειρήνης, σταθερότητας, δημοκρατίας και ευημερίας, όχι μόνο για την ήπειρό μας, αλλά και για τον ευρύτερο κόσμο. Διευρύνοντας την Ευρωπαϊκή Ένωση, σίγουρα θα συνεισφέρουμε πιο ουσιαστικά στην εξάλειψη των πρωταρχικών αιτίων που προκαλούν συγκρούσεις, αστάθεια, τρομοκρατία.
Στις επόμενες εβδομάδες θα λάβουμε τη σημαντική απόφαση που θα καταστήσει «τη μεγαλύτερη, διευρυμένη Ένωση» μια πραγματικότητα. Ως Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα είμαστε ιδιαίτερα ικανοποιημένοι να υποδεχτούμε τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, την Κύπρο και τη Μάλτα και τελικά όλες τις ευρωπαϊκές χώρες που πληρούν τις επιτασσόμενες πολιτικές και οικονομικές προϋποθέσεις και επιδιώκουν την ένταξη.
Δεύτερον, έχουμε τη μοναδική δυνατότητα να κάνουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση «καλύτερη» για τους πολίτες και την κοινωνία της. Η Συνέλευση για το Μέλλον της Ευρώπης που βρίσκεται σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή αποτελεί το κατάλληλο βήμα για τη μεταρρύθμιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι προτεραιότητές μας στο πλαίσιο αυτό πρέπει να είναι ξεκάθαρες. Θα τις συνοψίσω σε τρία βασικά σημεία:
Το πρώτο, να προσφέρουμε στην Ένωση ένα Σύνταγμα ως βάση για την οικοδόμηση της ευρωπαϊκής αποκεντρωμένης (ομοσπονδιακής) δημοκρατίας και της «Ευρώπης των πολιτών», που βασίζεται στις κοινές αξίες της αλληλεγγύης, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ισότητας, του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της ανοιχτής κοινωνίας και της διαφάνειας.
Το δεύτερο είναι να εμπλουτίσουμε τους στόχους, την αποστολή και τις πολιτικές της Ένωσης έτσι ώστε να βρίσκεται σε μεγαλύτερη ετοιμότητα για να ανταποκριθεί στις πραγματικές ανάγκες της Ευρωπαϊκής κοινωνίας και των πολιτών της. Έχοντας καθιερώσει την εσωτερική αγορά και τη νομισματική ένωση με την επιτυχή κυκλοφορία του ευρώ, πρέπει τώρα να στοχεύσουμε στη δημιουργία ενός «ευρωπαϊκού χώρου ίσων ευκαιριών για όλους τους πολίτες», ανεξάρτητα από την εθνικότητά τους ή άλλες ιδιότητες.
Η Ένωση πρέπει, λοιπόν, να εξελιχθεί σε πιο αποτελεσματικό όργανο για την κοινωνική συνοχή, την εδραίωση του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου, την αειφόρο ανάπτυξη, την απασχόληση, την κοινωνική αλληλεγγύη. Σ' αυτή την προοπτική, πρέπει να εξασφαλίσουμε στην Ένωση τις απαραίτητες αναδιανεμητικές πολιτικές και τον αναγκαίο προϋπολογισμό. Πρέπει να παραδεχτώ ότι μου είναι πολύ δυσάρεστο το γεγονός ότι υπάρχει μεγάλη απροθυμία να ισχυροποιηθεί η αναδιανεμητική διάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για να υπάρξει δημοκρατικός σοσιαλισμός στο ευρωπαϊκό επίπεδο, πρέπει να υπάρχουν οι κατάλληλες αναδιανεμητικές πολιτικές στο επίπεδο αυτό.
Το τρίτο σημείο είναι να κάνουμε τους θεσμούς της Ένωσης περισσότερο δημοκρατικούς και αποτελεσματικούς. Πρέπει να «προικίσουμε» την Ένωση με νομιμοποιημένη και αποτελεσματική διακυβέρνηση (ομοσπονδιακής φύσης) βασισμένη στο κοινοτικό μοντέλο ενοποίησης και στην αρχή της ισότητας όλων των κρατών-μελών είτε είναι μικρά, είτε μεσαία ή μεγάλα. Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σ' αυτό το σύστημα πρέπει να διαφυλαχθεί. Αυτό που πρέπει πάντα να θυμόμαστε είναι ότι χρειαζόμαστε μια ευρωπαϊκή κυβέρνηση που να προέρχεται από τους πολίτες και να απευθύνεται στους πολίτες.
Τέλος, έχουμε τη μοναδική ευκαιρία να κάνουμε την Ένωση «δυνατή», να επιβεβαιώσουμε το ρόλο και την ταυτότητά της στο διεθνές σύστημα. Ως δημοκρατικές σοσιαλιστικές δυνάμεις, έχουμε χρέος να δουλέψουμε, ώστε να δώσουμε στην Ένωση τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε ένα νομιμοποιημένο κέντρο εξουσίας στη διεθνή σκηνή. Αυτό θα συμβάλει στο σχηματισμό ενός πολυπολικού παγκόσμιου συστήματος, που θα επανορθώνει τις παρούσες ανισότητες και ασυμμετρίες. Η ιστορία αποδεικνύει ότι ένα μονοπολικό σύστημα είναι ένα επικίνδυνο σύστημα επιρρεπές στη σύγκρουση και την ηγεμονική κυριαρχία.
Για να κάνουμε την Ένωση παράγοντα ειρήνης, σταθερότητας και συνεργασίας, πρέπει να ενισχύσουμε την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας καθώς και την Αμυντική Πολιτική μας μετατρέποντάς την προοδευτικά σε ένα «σύστημα συλλογικής αλληλεγγύης».
IV.
Αγαπητοί φίλοι,
Επιτρέψτε μου τώρα να περάσω στο παγκόσμιο επίπεδο:
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η παγκοσμιοποίηση είναι ο προσδιοριστικός παράγοντας της εποχής μας. Ωστόσο, δεν είναι ένα φαινόμενο της φύσης, στο οποίο δεν μπορούμε να ασκήσουμε καμία επίδραση. Αντίθετα είναι ένα δίκτυο οικονομικών, εμπορικών, πολιτιστικών και επικοινωνιακών δεσμών, τους οποίους μπορούμε και πρέπει να διαμορφώσουμε πολιτικά. Οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου έχουν καταδείξει τους κινδύνους της αλόγιστης παγκοσμιοποίησης. Ταυτόχρονα είναι πλέον σαφές ότι η ειρήνη και η ασφάλεια δεν μπορούν να επιτευχθούν και διατηρηθούν με στρατιωτικές και αστυνομικές δυνάμεις μόνο. Ακόμα και αν κανείς δεν παραδέχεται την άμεση διασύνδεση μεταξύ παγκοσμιοποίησης και διεθνούς τρομοκρατίας, είναι βέβαιο ότι δεν μπορεί να υπάρξει παγκόσμια ασφάλεια χωρίς πρόγραμμα παγκόσμιας ισότητας. Και η έννοια της ασφάλειας σήμερα δεν περιλαμβάνει μόνο στρατιωτικές, αλλά και οικονομικές, κοινωνικές και οικολογικές πτυχές.
Το μέλημά μας ως σοσιαλιστών είναι να μετατρέψουμε την παγκοσμιοποίηση σε μια δίκαιη διαδικασία αειφόρου ανάπτυξης για την καταπολέμηση της φτώχιας, την εξάλειψη της ένδειας, την εξασφάλιση οικολογικής ισορροπίας, την είσοδο των αναπτυσσόμενων χωρών στις παγκόσμιες αγορές. Όσοι, χωρίς πολλή σκέψη απορρίπτουν το άνοιγμα των παγκόσμιων αγορών, δεν βοηθούν τις αναπτυσσόμενες χώρες, αλλά αντίθετα εμποδίζουν την έξοδό τους από τη φτώχεια.
Δεν θα πρέπει, λοιπόν, ούτε να εναντιωνόμαστε στην παγκοσμιοποίηση αλλά ούτε και να αποδεχόμαστε τη νέο-φιλελεύθερη εκδοχή της. Στόχος μας είναι να γίνει η παγκοσμιοποίηση επωφελής για όλες τις χώρες, ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες Σ' αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη τις δικαιολογημένες ευαισθησίες και απαιτήσεις των κινημάτων εναντίον της παγκοσμιοποίησης. Πρέπει να κάνουμε σοβαρή προσπάθεια να μεταπείσουμε τα μέλη των κινημάτων αυτών, προκειμένου να αλλάξουν τους στόχους τους - έτσι ώστε να μην στοχεύουν στην ανατροπή της διαδικασίας της παγκοσμιοποίησης (μια ουτοπική φαντασίωση), αλλά στη ρύθμιση της διαδικασίας, κατά τρόπο ώστε να προάγεται η παγκόσμια κοινωνική αλληλεγγύη και περιβαλλοντική προστασία. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να δημιουργήσουμε κανόνες και κώδικες που θα διασφαλίζουν ότι ο μεγαλύτερος δυνατός αριθμός κρατών και λαών θα μοιράζονται τα αναμφισβήτητα οφέλη της παγκοσμιοποίησης.
Την ίδια ώρα πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι ανεπιθύμητες, επιβλαβείς συνέπειες της παγκοσμιοποίησης θα αποτραπούν για τις παρούσες και μελλοντικές γενιές. Αυτό δεν μπορεί να το εξασφαλίσει από μόνη της η αγορά. Χρειαζόμαστε κανόνες και θεσμούς για να πλαισιώσουμε τη διαδικασία παγκοσμιοποίησης. Χρειαζόμαστε ένα νέο συνολικό σύστημα παγκόσμιας διακυβέρνησης, που να αντανακλά τις κοινωνικές δημοκρατικές αξίες και την πραγματικότητα του «παγκόσμιου χωριού». Η απάντησή μας στα προβλήματα της παγκοσμιοποίησης προϋποθέτει τη δημοκρατική αναθεώρηση των υπαρχόντων θεσμών και επιπλέον τη δημιουργία νέων.
Αγαπητοί φίλοι,
Αυτό θα βοηθούσε στον εξανθρωπισμό της παγκοσμιοποίησης, στην ενδυνάμωση των λαών και των κοινωνιών και θα δημιουργούσε τις συνθήκες για να διαμορφωθεί μια νέα ρεαλιστική «κοινωνία των πολιτών» και να εξασφαλισθεί «ορθή διακυβέρνηση» στις αναπτυσσόμενες χώρες, ως προαπαιτούμενα για να σπάσει ο φαύλος κύκλος της φτώχιας και της υπανάπτυξης.
Μπροστά στους νέους κινδύνους και τις ασύμμετρες απειλές, όπως η τρομοκρατία και το οργανωμένο έγκλημα, οφείλουμε να δουλέψουμε σκληρά για να εξασφαλίσουμε την ισχυροποίηση του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συλλογικών θεσμών για την προώθηση της σταθερότητας και της ειρήνης στον κόσμο. Δεν πρέπει να αφήσουμε τον κόσμο να καταλήξει σε μια χομπσιανή ζούγκλα. Πρέπει να γίνουμε οι προπομποί ενός νέου κόσμου με όραμα και νόημα, μιας ρεαλιστικής ουτοπίας, ενός καντιανού κόσμου «διαρκούς ειρήνης».
Σας ευχαριστώ!
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Όλοι μιλούμε για τη νέα εποχή την οποία διανύουμε στην αρχή της τρίτης χιλιετίας. Θα ήθελα να ξεκινήσω από μία πτυχή αυτής της νέας εποχής, που πιστεύω ότι χαρακτηρίζει τη δημόσια ζωή...
Ι.
Φίλες και φίλοι,
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Όλοι μιλούμε για τη νέα εποχή την οποία διανύουμε στην αρχή της τρίτης χιλιετίας.
Θα ήθελα να ξεκινήσω από μία πτυχή αυτής της νέας εποχής, που πιστεύω ότι χαρακτηρίζει τη δημόσια ζωή. Θα ήθελα να ξεκινήσω από τις προσδοκίες των ίδιων των πολιτών. Των πολιτών, που αν για τη δημοκρατία βρίσκονται πάντα στο κέντρο της δημόσιας ζωής, στη σημερινή εποχή ζητούν να παίξουν ακόμα πιο ουσιαστικό ρόλο, να επιτελέσουν ακόμα πιο καίρια λειτουργία.
Στην εποχή που ανοίγεται εμπρός μας είναι οι ίδιοι οι πολίτες που δίνουν τον τόνο στην πολιτική. Είναι η ίδια η κοινωνία των πολιτών, και όχι κάποιες «φωτισμένες» πρωτοπορίες, που θεωρούν ότι δικαιωματικά τους ανήκει ο κεντρικός λόγος στις εξελίξεις. Είναι οι ίδιοι οι πολίτες, με την οπτική τους, τις ανάγκες τους, τις προσδοκίες τους, τις αξίες τους, που καλούνται να προσδιορίσουν την πορεία της κοινής ζωής.
Η αναβάθμιση των αξιώσεων των πολιτών είναι μια εξέλιξη που εμάς, τους σύγχρονους σοσιαλιστές, μάς ικανοποιεί βαθιά. Γιατί αναδεικνύει ανάγλυφα την αξία και την ιδιαιτερότητα του δημοκρατικού σοσιαλισμού. Γιατί φέρνει στο προσκήνιο μια βαθιά, μια διαρθρωτική διαφορά μας από τη συντηρητική παράταξη.
Εμείς, οι σοσιαλιστές, ανήκουμε στην παράταξη που αντιμετώπιζε πάντα τους πολίτες ως ενεργούς συντελεστές της κοινωνικής και δημόσιας ζωής. Που δεν τους θεωρούσε ιδιώτες, καταναλωτές, οικονομικά υποκείμενα ή διοικούμενους, αλλά πολύπλευρες προσωπικότητες με βαρύνουσα άποψη σε όλες τις σφαίρες της ζωής. Που δεν συρρίκνωνε την παρουσία τους σε μία πλευρά τους. Που δεν τους αντιμετώπιζε με αυταρχισμό ή υπεροψία.
ΙΙ.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Μια πρώτη κατηγορία προκλήσεων που αντιμετωπίζουν αυτοί οι πολίτες που επιζητούν γνώση και συμμετοχή, προκύπτει από το νέο τρόπο λειτουργίας της μεταβιομηχανικής κοινωνίας.
Στον χώρο της οικονομίας η ανάπτυξη και η πρόοδος της τεχνολογίας δημιουργούν νέο πλούτο, αλλά επιτείνουν συνεχώς τον ανταγωνισμό. Για εμάς, τους σύγχρονους σοσιαλιστές, η μεγάλη πρόκληση είναι η συνέχιση της ανάπτυξης της οικονομίας μας πάνω στις σταθερές βάσεις που έχει δημιουργήσει η υγιής δημοσιονομική διαχείριση.
Στον χώρο της κοινωνίας είναι ιδιαίτερα αισθητές οι επιπτώσεις των αλλαγών της οικονομίας και γενικότερα των συνθηκών ζωής: οι παραδοσιακές ανισότητες αυξάνουν και προστίθενται νέες, δημιουργείται αβεβαιότητα για τις συνθήκες και τις προοπτικές εργασίας, κάποιοι από τους συμπολίτες μας οδηγούνται στο περιθώριο της κοινωνικής ζωής. Για τη δημοκρατική Αριστερά, η αντιμετώπιση της ανεργίας και η αύξηση της απασχόλησης αλλά και γενικότερα η εξασφάλιση της αλληλεγγύης και της κοινωνικής συνοχής αποτελούν τη μεγάλη κοινωνική πρόκληση της εποχής.
Στον χώρο της παιδείας, η πρόοδος της επιστήμης και οι νέες συνθήκες ζωής διευρύνουν πολύ τις δυνατότητες των αλλά και τις προσδοκίες των νέων. Για εμάς, τους σοσιαλιστές του σήμερα, η πρόκληση είναι να εξασφαλίσουμε ένα πλούσιο και αξιόλογο μαθησιακό περιβάλλον για τους νέους, που να τους δίνει ουσιαστικά εφόδια για το μέλλον.
Στον χώρο της τεχνολογίας, η πρόοδος, που παρατηρείται, αναβαθμίζει το επίπεδο ευημερίας μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού και συμβάλλει στην καταπολέμηση της άγνοιας και της αρρώστιας. Μπορεί να ευνοήσει, όμως, και τις παρεκβάσεις από το ανθρώπινο μέτρο, καθώς και τη συρρίκνωση της ιδιωτικότητας ή της αυτονομίας των πολιτών. Για εμάς, τη σύγχρονη Κεντροαριστερά, η μεγάλη πρόκληση είναι η χρήση των νέων τεχνολογιών με τρόπο που ωφελεί το σύνολο και δεν θίγει τα ατομικά δικαιώματα του καθενός.
Στον χώρο του περιβάλλοντος, η αλόγιστη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων και ο καταναλωτισμός απειλούν την ποιότητα ζωής μας και υποθηκεύουν το μέλλον των παιδιών μας. Ως σοσιαλιστές θεωρούμε σημαντική πρόκληση την εναρμόνιση των επιταγών της σύγχρονης ζωής με την προστασία του περιβάλλοντος.
Στον χώρο της καθημερινότητας, οι πολύπλοκες συνθήκες ζωής, η αποδιάρθρωση των παραδοσιακών δεσμών και η συνεχής κινητικότητα των ανθρώπων φέρνουν στο προσκήνιο το ζήτημα της δημόσιας ασφάλειας. Εμείς, οι σύγχρονοι σοσιαλιστές, πιστεύουμε ότι οφείλουμε να απαντήσουμε στην πρόκληση της εξισορρόπησης ανάμεσα στην καταπολέμηση της βίας και τις επιταγές του Κράτους Δικαίου.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Η δεύτερη μεγάλη πρόκληση που θέτουν οι πολίτες σήμερα σχετίζεται με την Ευρώπη. Εδώ και μερικές δεκαετίες αλλά κυρίως μετά την είσοδο της χώρας στην ΟΝΕ, η μοίρα της είναι αξεδιάλυτα συνυφασμένη με την προοπτική των άλλων χωρών, που μαζί της συναποτελούν την Ένωση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη δώσει πολλά στον Έλληνα πολίτη.
Σήμερα όμως, όπου η παγκοσμιοποίηση εντείνει τους ρυθμούς της και όπου ο διεθνής περίγυρος της Ευρώπης αναζητεί νέες ισορροπίες, όλο και πιο συχνά οι πολίτες, οι Έλληνες πολίτες, οι Ευρωπαίοι πολίτες, μοιράζονται την ίδια αίσθηση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά την ωρίμανση και τα επιτεύγματά της, έχει φτάσει σε ένα σημείο που δεν μπορεί να ανταποκριθεί ικανοποιητικά στα αιτήματα των λαών της. Οι πολίτες ζητούν περισσότερη Ευρώπη, πιο αποτελεσματική Ευρώπη, πιο ισχυρή Ευρώπη. Σε αυτήν την πρόκληση καλούμαστε να απαντήσουμε εμείς, οι σύγχρονοι σοσιαλιστές.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Η τρίτη κατηγορία προκλήσεων που θέτει η εποχή μας αναφέρεται στη διεθνή πραγματικότητα. Σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε, παίρνονται αλλού αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή μας, τις δυνατότητες και τις προοπτικές μας. Η παγκοσμιοποίηση προσφέρει πρωτόγνωρες δυνατότητες ανάπτυξης, συνεργασίας και ευημερίας. Έχει όμως και αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομική, την κοινωνική, την πολιτισμική πραγματικότητα. Επιτρέπει την εκμετάλλευση των πιο αδύναμων κρίκων του συστήματος, απειλεί να εξαλείψει τις πολιτιστικές διαφορές. Από την άλλη, η εποχή μας χαρακτηρίζεται και από τη διεθνοποίηση της βίας, τη διέγερση των εθνοτικών μισαλλοδοξιών και την ανάφλεξη της διεθνούς τρομοκρατίας.
Για εμάς τους σύγχρονους σοσιαλιστές, η πρόκληση είναι η εναρμόνιση των δυνατοτήτων που δίνει η κινητικότητα ανθρώπων, ιδεών και πόρων με την άμβλυνση των ανισοτήτων μεταξύ των χωρών του πλανήτη.
ΙΙΙ.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Απέναντι στις πολλές προκλήσεις που θέτει η νέα εποχή, απέναντι στις προσδοκίες, τις ανάγκες και τις αγωνίες των ίδιων των πολιτών, εμείς, οι σύγχρονοι σοσιαλιστές, έχουμε ένα σπουδαίο όπλο. Την παρακαταθήκη των αγώνων που ενέπνευσαν οι ιδέες του δημοκρατικού σοσιαλισμού.
Σε αντίθεση με άλλες δυνάμεις έχουμε πού να στηριχθούμε. Από πού να αντλήσουμε δύναμη, έμπνευση, ηθικό, πρότυπα.
Γιατί, συντρόφισσες και σύντροφοι, ποια άλλη πολιτική παράταξη από τη σοσιαλδημοκρατία άλλαξε τόσο πολύ τον κόσμο στην πράξη, όχι στα λόγια, τον αιώνα που πέρασε; Ποια άλλη παράταξη σφράγισε τόσο την καθημερινότητα όλων των λαών; Ποια άλλη παράταξη συνέβαλε τόσο στην επιτυχία των μεγάλων μεταρρυθμίσεων, που από τις άθλιες συνθήκες εργασίας των αρχών του 20ου αιώνα μας οδήγησαν στο κοινωνικό κράτος δικαίου και την αναδιανομή του πλούτου;
Ποιοι άλλοι αγωνιστές εκτός από τους αγωνιστές του δημοκρατικού σοσιαλισμού συνδύασαν το πάθος και τον ενθουσιασμό της στράτευσης υπέρ των αδικημένων με τον ρεαλισμό, την ανεκτικότητα απέναντι στις διαφορετικές απόψεις, τη βαθιά δημοκρατικότητα, την αποτελεσματικότητα;
Ποιοι άλλοι από τους σοσιαλιστές άλλαξαν πραγματικά τον κόσμο, χωρίς οπισθοδρομήσεις αλλά και χωρίς αυταρχισμό; Για τους αδικημένους, με τους αδικημένους. Με εμπιστοσύνη στους πολίτες και την αυτενέργειά τους.
Ποια παράταξη, τέλος, μένει απαρασάλευτα προσηλωμένη στις ίδιες αρχές και αξίες; Ποια παράταξη απέδειξε ότι έχει την ικανότητα να ανιχνεύει τις απαιτήσεις των καιρών μέσα στην πολυπλοκότητά τους, χωρίς παρωπίδες, χωρίς αλαζονεία, χωρίς πατερναλισμό;
ΙV.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Οι θεμελιακές αρχές και τα ιδανικά μας παραμένουν αναλλοίωτα. Ορίζουν το όραμά μας. Αγωνιζόμαστε και θα αγωνιζόμαστε πάντα για μια πολιτεία που εξασφαλίζει ίση αυτονομία, αλληλεγγύη και κοινωνική συνοχή, που βασίζεται στη συμμετοχή όλων των πολιτών και που, τέλος, διατηρεί ισότιμες και ειρηνικές σχέσεις με τα άλλα κράτη.
Το όραμά μας εγγράφεται στην παράδοση των μεγάλων μεταρρυθμιστικών κινημάτων. Είμαστε κληρονόμοι των αγώνων κατά του δεσποτισμού, των ανισοτήτων και των αδικιών.
Εμμένουμε στην κρίσιμη διαφορά μας από τη συντηρητική παράταξη: πιστεύουμε ότι πρέπει και είναι δυνατό να αλλάξουμε την κοινωνία στο όνομα της ισότητας και της αλληλεγγύης.
Εμμένουμε όμως και στην κρίσιμη διαφορά μας από την κομμουνιστική Αριστερά: πιστεύουμε ότι δεν πρέπει και δεν είναι δυνατό να αλλάξουμε την κοινωνία αν δεν το θέλει η ίδια ή μεγάλα τμήματά της.
Η αλλαγή της κοινωνίας σήμερα έχει διαφορετικό περιεχόμενο από ό,τι πριν μερικά μόλις χρόνια.
Μπροστά στις αλλαγές που έχουν επέλθει η μία στάση είναι η στάση της συντηρητικής παράταξης. Της δεξιάς, παραδοσιακής ή νέας, σε όλη την Ευρώπη, σε όλο τον κόσμο. Τα παραδείγματα μιλούν μόνα τους εκεί όπου η συντηρητική παράταξη ασκεί την εξουσία και δεν έχει την πολυτέλεια να φορά τη μάσκα της μετριοπάθειας.
Η Δεξιά θεωρεί ότι η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, η ανάδυση της κοινωνίας της γνώσης ή οι νέες ανάγκες αποτελούν αφορμές για όλο και πιο στενό εναγκαλισμό της κοινωνίας από την αγορά. Δεν είναι εκείνη που ιδιωτικοποιεί τα πάντα χωρίς να διακρίνει μεταξύ των δημοσίων και των ιδιωτικών συμφερόντων; Δεν είναι εκείνη που συρρικνώνει την εκπαίδευση σε εξάρτημα της οικονομίας; Δεν είναι εκείνη που περιστέλλει συνεχώς τις κοινωνικές δαπάνες;
Η Δεξιά πιστεύει ότι η ανάπτυξη της δημοκρατίας οδηγεί σε υπερβολές και καθιστά αναγκαίο τον περιορισμό της ίσης ελευθερίας, τον αυταρχισμό και τις διακρίσεις. Δεν είναι εκείνη που αντιτάσσει βία στις διεκδικήσεις των πολιτών; Δεν είναι αυτή που αντιμετωπίζει με αδιαφορία ή αναλγησία τα προβλήματα των εργαζομένων ή όσων έχουν ανάγκη;
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Πρέπει να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους. Για τη συντηρητική παράταξη ο νέος τρόπος πολιτικής έχει το στόχο που είχε για αυτήν πάντα η πολιτική της: παντοκρατορία της αγοράς, αυταρχισμός και διακρίσεις.
Τελείως διαφορετική είναι η δική μας απάντηση. Η απάντηση των σύγχρονων σοσιαλιστών.
Εμείς είμαστε έτοιμοι να ανανεώσουμε τα εργαλεία και τις τακτικές επιδιώξεις μας ώστε τα ιδανικά μας να γίνουν πράξη στη σημερινή κοινωνία. Ο δημοκρατικός σοσιαλισμός δεν είναι προσηλωμένος στο παρελθόν. Είναι ανοικτός στο μέλλον: ανιχνεύει επίμονα τις νέες προκλήσεις, ανανεώνει την πολιτική θεματολογία, αναζητεί συνεχώς νέες ιδέες.
Η Αριστερά μας, η σοσιαλιστική Αριστερά, είναι η Αριστερά που ανανεώνεται και εκσυγχρονίζεται. Που δίνει νέο περιεχόμενο στις θεμελιώδεις αξίες της. Που δεν υποστέλλει τη σημαία του πολέμου ενάντια στη συντήρηση, παλαιά και νέα, ενάντια στον αυταρχισμό, από όπου και αν εκπορεύεται. Που αντιμετωπίζει τις παλαιές, αλλά και τις νέες μορφές ανισότητας και αδικίας, τις νέες μορφές αποκλεισμού και εκμετάλλευσης. Που στηρίζει ενεργά τους πολίτες οι οποίοι φοβούνται ή παραιτούνται εμπρός στις απειλές και τους κινδύνους της νέας εποχής. Αλλά που, παράλληλα, προάγει τα αιτήματα των δυναμικών στρωμάτων της κοινωνίας. Που τονώνει και απελευθερώνει τη δημιουργικότητα, τη φαντασία και την επινοητικότητά τους.
Εμείς, οι σύγχρονοι σοσιαλιστές, πιστεύουμε σταθερά στην προτεραιότητα της πολιτικής, της δημοκρατίας, των θεσμών απέναντι στην αγορά και την οικονομία. Αναγνωρίζουμε την αξία της οικονομίας της αγοράς, της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και δημιουργικότητας. Εργαζόμαστε για την ανάπτυξη της οικονομίας, την αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας. Εργαζόμαστε για τον αναπροσανατολισμό του παραγωγικού δυναμικού, ιδίως των νέων, σε δεξιότητες που σχετίζονται με τις νέες τεχνολογίες. Δεν πιστεύουμε όμως στην ηγεμονία της αγοράς, στην κοινωνία της αγοράς. Δεν δεχόμαστε την αναγωγή όλων των σφαιρών της κοινωνικής ζωής στην οικονομία.
Για αυτό, περισσότερο από ποτέ, αγωνιζόμαστε χωρίς ταλαντεύσεις να εναρμονίσουμε την οικονομία, την κοινωνία, το πολιτικό σύστημα και τον πολιτισμό έτσι ώστε να γίνεται σεβαστή η αυτοτέλεια καθεμίας από αυτές τις σφαίρες.
Για αυτό, περισσότερο από ποτέ, αγωνιζόμαστε με σκοπό κάθε πολίτης να έχει πραγματικές δυνατότητες να ζήσει όπως ο ίδιος θέλει.
Εμείς, οι σύγχρονοι σοσιαλιστές, πιστεύουμε σταθερά στην προτεραιότητα της κοινωνικής αλληλεγγύης και της ισότητας. Οι δυνάμεις του δημοκρατικού σοσιαλισμού αναγνώριζαν πάντοτε ως πρόβλημα όλης της κοινωνίας την ύπαρξη συνανθρώπων μας με ανάγκες και ανασφάλεια που ανάγονται στην υγεία, την ηλικία, το φύλο, το καθεστώς εργασίας ή την ιθαγένεια. Σήμερα όμως, περισσότερο από ποτέ, συνδέουμε την κοινωνική αλληλεγγύη και την ισότητα με την αυτονομία και την ευθύνη του ατόμου.
Δίνουμε έμφαση στις νέες μορφές κοινωνικού αποκλεισμού - σε βάρος όχι μόνο των ηλικιωμένων, των ατόμων με ειδικές ανάγκες και των ανέργων, αλλά και των νέων, των διαφορετικών, των γυναικών, των ηλεκτρονικά αναλφάβητων, των μεταναστών ή των προσφύγων. Προωθούμε πολιτικές που καλύπτουν πολύ περισσότερες, σύνθετες και χρονικά εκτεταμένες χρονικά ανάγκες των πολιτών. Εμπλουτίζουμε τις παραδοσιακές πολιτικές μας, που σκοπεύουν στην καθολική κοινωνική πρόνοια, τη μέριμνα για την τρίτη ηλικία και την παροχή των βασικών συλλογικών αγαθών σε όλους, με στοχευμένες πολιτικές, οι οποίες απευθύνονται προς αυτούς που έχουν περισσότερη ανάγκη.
Γι΄ αυτό χρησιμοποιούμε ευέλικτες μεθόδους στη διαδικασία εξασφάλισης ευκαιριών απασχόλησης. Γι΄ αυτό επιμένουμε σε μέτρα για τη νέα γενιά. Στην κατάρτιση, την επανεκπαίδευση και τη δια βίου εκπαίδευση. Στην επανένταξη των απεξαρτημένων συμπολιτών μας. Στην πρόνοια για τα εργαζόμενα ζευγάρια. Στη βοήθεια προς τους ανήμπορους συμπολίτες μας στο σπίτι τους.
Εμείς, οι σύγχρονοι σοσιαλιστές, πιστεύουμε σταθερά στην ενεργό και συνεχή συμμετοχή των πολιτών. Οι δυνάμεις του δημοκρατικού σοσιαλισμού πάντοτε είχαν εμπιστοσύνη στην ωριμότητα των πολιτών, στη θέληση και τη δυνατότητά τους να καθορίζουν οι ίδιοι τις τύχες τους. Σήμερα όμως, περισσότερο από ποτέ, συνδυάζουμε τη συμμετοχή των πολιτών με την επίλυση των προβλημάτων που τους απασχολούν. Σκοπός μας είναι η συνδιαμόρφωση της συλλογικότητας από όλους τους πολίτες.
Έτσι αγωνιζόμαστε για την ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών, για την ενίσχυση της διαβούλευσης, για την όσο γίνεται ευρύτερη συζήτηση, ζύμωση, πληροφόρηση και προετοιμασία των ζητημάτων που απασχολούν την κοινωνία. Προσβλέπουμε στον ανιδιοτέλεια, τη γενναιοδωρία και το αίσθημα ευθύνης των εθελοντικών οργανώσεων. Εισάγουμε νέες μορφές συμμετοχής των πολιτών κατά τον σχεδιασμό και την εκτέλεση των δημοσίων πολιτικών. Βαθαίνουμε την αντιπροσωπευτική δημοκρατία ενισχύοντάς την με νέους θεσμούς. Εμπλουτίζουμε τη δημοκρατία με νέες μορφές αποκέντρωσης και νέους θεσμούς λογοδοσίας και ελέγχου της εξουσίας.
Εμείς, οι σύγχρονοι σοσιαλιστές, υποστηρίζουμε την ανοιχτή και ανεκτική κοινωνία. Οι δυνάμεις του δημοκρατικού σοσιαλισμού βρέθηκαν στην πρωτοπορία των αγώνων υπέρ της θρησκευτικής ελευθερίας και των δικαιωμάτων των μειονοτήτων. Σήμερα όμως, περισσότερο από ποτέ, πιστεύουμε στην ανάγκη σεβασμού της διαφοράς. Αγωνιζόμαστε με συγκεκριμένες δράσεις για την πλήρη ένταξη στην κοινωνία των διαφορετικών, των μειονοτήτων ή των αλλοδαπών που εργάζονται στη χώρα μας.
Εμείς, οι σύγχρονοι σοσιαλιστές, έχουμε εμπιστοσύνη στην έκφραση και τη δημιουργικότητα των πολιτών. Οι δυνάμεις του δημοκρατικού σοσιαλισμού πάντοτε εμπιστεύονταν τον κόσμο της δημιουργίας, της καινοτομίας και του πειραματισμού. Σήμερα όμως, περισσότερο από ποτέ, επιμένουμε στην ανάγκη διατήρησης και εμβάθυνσης της πολυφωνίας. Γι΄ αυτό έχουμε ως προτεραιότητα την καλλιέργεια της κριτικής ικανότητας των νέων μέσω της εκπαίδευσης. Γι΄ αυτό αγωνιζόμαστε για τον περιορισμό των κινδύνων αποκλεισμού από την ενημέρωση, για την αποτροπή της συγκέντρωσης της εξουσίας της ενημέρωσης στα χέρια λίγων. Γι΄ αυτό προσπαθούμε να διατηρήσουμε ένα μεστό σε αξιόλογες επιλογές πολιτιστικό περιβάλλον.
Τέλος, εμείς οι σοσιαλιστές υποστηρίζουμε ένα νέο διεθνισμό. Οι δυνάμεις του δημοκρατικού σοσιαλισμού αγωνίζονταν πάντα για την αυτοδιάθεση και την ισοτιμία των λαών. Για τη συνεργασία και την ειρήνη μεταξύ των λαών. Σήμερα όμως, περισσότερο από ποτέ, υπερασπιζόμαστε μια αντίληψη για τις διεθνείς σχέσεις βασισμένη στις περιφερειακές συνεργασίες και τη ρύθμισή τους από το δίκαιο. Σε αυτό το πλαίσιο αγωνιζόμαστε για μια ισχυρή Ευρώπη, που να είναι ικανή να ανταποκρίνεται στα προβλήματά τους και να επιδεικνύει αποτελεσματικότητα στη διακυβέρνηση. Για μια Ευρώπη, που, μέσα από την εμβάθυνση της ενοποίησής της, να διαθέτει δημοκρατικούς θεσμούς και ευκρινή κοινωνική φυσιογνωμία. Για μια Ευρώπη, με αναβαθμισμένη διεθνή παρουσία, που να αποτελεί ισχυρό πόλο σε ένα παγκόσμιο πολυκεντρικό σύστημα. Σε αυτό το πλαίσιο επιζητούμε τη θέσπιση κανόνων ελέγχου της παγκοσμιοποίησης μέσα από τη διεθνή συνεργασία και την ανάπτυξη θεσμών περιφερειακής ολοκλήρωσης και συλλογικής ασφάλειας.
V.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Αν κάτι μας ισχυροποιεί και μας κάνει πιο πειστικούς, είναι η πολιτική υπευθυνότητά μας. Είμαστε, μετά από την κυβερνητική εμπειρία, η υπεύθυνη Αριστερά. Η Αριστερά που ζει και τροφοδοτείται από τη σχέση της με τη ζωή, που προσπαθεί να κάνει τα ιδανικά της πράξη, να τα εφαρμόσει σε συνθήκες που αλλάζουν διαρκώς. Η Αριστερά που προτείνει και πραγματοποιεί πολιτικές αλλά και πρακτικές λύσεις. Που δεν παραπέμπει την επίλυση των άμεσων πιεστικών προβλημάτων στις καλένδες της επαναστατικής καθαρότητας. Που αγωνίζεται να εξασφαλίσει περισσότερες ευκαιρίες για πραγματική ευημερία και ουσιαστικό ευ ζην για τον καθένα εδώ και τώρα.
Και στην προσπάθειά μας αυτή μάς δυναμώνει η πείρα που έχουμε αποκτήσει κατά τη διακυβέρνηση. Έτσι εμείς, οι σύγχρονοι σοσιαλιστές, είμαστε εκείνοι που μπορούμε να εγγυηθούμε ένα ασφαλές μέλλον ευημερίας για κάθε πολίτη, για κάθε άτομο σε αυτή τη χώρα.
Γιατί εμείς έχουμε δοκιμαστεί στην πράξη. Έχουμε σκύψει πάνω από πολύπλοκα προβλήματα. Έχουμε εξετάσει πολλές εναλλακτικές λύσεις. ΄Εχουμε συζητήσει και διαβουλευθεί με όλους τους ενδιαφερόμενους. Έχουμε προχωρήσει σε συνθετικούς συμβιβασμούς. Έχουμε κάνει και λάθη. Έχουμε κάνει την αυτοκριτική μας.
Και όλα αυτά τα χρόνια έχουμε διδαχθεί πολλά:
Έχουμε μάθει να είμαστε αποτελεσματικοί. Να προχωρούμε με μέθοδο, συστηματικότητα, ιεραρχήσεις.
Έχουμε μάθει να μην ενδίδουμε στην ευκολία της δημαγωγίας. Έχουμε μάθει να μην υποκύπτουμε στα πανταχόθεν αιτήματα χαϊδεύοντας τα αυτιά.
Έχουμε όμως μάθει να κάνουμε και τομές και ρήξεις. Σε όλους τους τομείς. Τα παραδείγματα από τη χώρα μας είναι πολλά: από την ΟΝΕ μέχρι την ανασυγκρότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης με τον Καποδίστρια ή την ελληνοτουρκική προσέγγιση. Ο γνώμονας της δράσης μας ήταν ένας και μοναδικός: οι απώτερες προοπτικές της ίδιας της κοινωνίας μας. Για αυτό και επιχειρήσαμε να εξασφαλίσουμε τη μεγαλύτερη κοινωνική συναίνεση. Για αυτό και προσπαθήσαμε να θιγούν όσο γίνεται λιγότερο οι διαμορφωμένες προσδοκίες εκείνων που θίγονταν από τις αλλαγές. Για αυτό και, ορισμένες φορές, ακολουθήσαμε τους ρυθμούς ωρίμανσης της κοινωνίας. Για αυτό όμως και τελικά, με αίσθηση ευθύνης, προχωρήσαμε στις αναγκαίες τομές. Και ρωτάω: ποιος από εκείνους που τότε κατήγγειλαν την Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ δεν αναγνωρίζει την ανάγκη των ρήξεων αυτών σήμερα; Σήμερα που ανήκουμε στην ΟΝΕ. Που η Κύπρος είναι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ή που φάνηκαν οι αναπτυξιακές προοπτικές των καποδιστριακών δήμων.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Αν είμαστε περήφανοι για το παρελθόν μας, είμαστε περήφανοι για το παρόν μας. Για την υπευθυνότητα μας. Για την ασφάλεια που εμπνέουμε. Για την εμπιστοσύνη που εγγυόμαστε.
Εμείς, οι σύγχρονοι σοσιαλιστές, είμαστε η παράταξη που μπορεί να κερδίσει το στοίχημα της πολιτικής τον 21ο αιώνα.
- Που μπορεί να σταθεί στο ύψος των απαιτήσεων των πολιτών.
- Που με τον οραματικό και ταυτόχρονα υπεύθυνο λόγο της θα δώσει απάντηση σε εκείνους που θρηνούν με κροκοδείλια δάκρυα για το τέλος της πολιτικής και την κρίση των ιδεολογιών.
- Που με τη συνεπή πράξη και τις μεταρρυθμιστικές παρεμβάσεις της θα αφήσει πίσω εκείνους που περιορίζονται στη διαχείριση και την ενσωμάτωση στο σύστημα.
Εμείς, οι σύγχρονοι σοσιαλιστές, είμαστε η παράταξη που θα κρατήσει ζωντανό το όραμα του δημόσιου λόγου.
Την ελπίδα μιας πιο ανθρώπινης κοινωνίας, μιας κοινωνίας με αξιοπρέπεια, ισότητα, αλληλεγγύη και συμμετοχή.
Σας ευχαριστώ.
Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σήμερα σταθερά σε μία πορεία ανάκαμψης, εξυγίανσης και ελέγχου των ανισορροπιών που κληρονόμησε η Κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. το 1993...
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σήμερα σταθερά σε μία πορεία ανάκαμψης, εξυγίανσης και ελέγχου των ανισορροπιών που κληρονόμησε η Κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. το 1993. Στη διετία που πέρασε, επενδύσαμε στη σταθεροποίηση καίριων οικονομικών μεγεθών και στην αξιοπιστία της πολιτικής. Στόχος μας είναι να ολοκληρώσουμε αυτή τη δύσκολη προσπάθεια στη γραμμή που συστηματικά έχουμε ακολουθήσει, και να αξιοποιήσουμε τα σημαντικά οφέλη που προέκυψαν. Θεωρούμε ότι η κυβέρνησή μας έχει ρητή υποχρέωση να σεβαστεί τις θυσίες των εργαζομένων και να τις μετατρέψει σε αποτέλεσμα, έργα, προοπτικές.
Η οικονομική πολιτική της κυβέρνησής μας είναι οργανικά δεμένη με τις επιδιώξεις της κοινωνίας μας. Καταρτίζεται με κριτήριο από το ποια θέση θέλουμε για την Ελλάδα των επόμενων χρόνων, μέσα στους οποίους συντελούνται ριζικές αλλαγές στον ευρωπαϊκό και ευρύτερο χώρο. Ισχυρή οικονομική βάση, ισχυρή κοινωνική συνοχή, δημοκρατικοί θεσμοί και αποτελεσματικότητα στη διακυβέρνηση αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για την Ελλάδα του 2000.
Όσο και αν η αντιπολίτευση αρνείται να αναγνωρίσει την πραγματικότητα, τα αποτελέσματα της οικονομικής πολιτικής μας είναι σημαντικά και εκφράζονται σε κάθε επίπεδο. Θα αναφέρω ορισμένα χαρακτηριστικά μεγέθη, με πηγή τον ΟΟΣΑ, ώστε να είναι συγκρίσιμο με τα αντίστοιχα για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, που υποεκτιμούν ελαφρώς ορισμένα πιο πρόσφατα μεγέθη της οικονομίας μας, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ στην περίοδο 1994 - 1997 θα είναι κατά μέσο όρο 2,1% έναντι 0,6% στην περίοδο 1990 - 1993. Κατά τη διάρκεια διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, η οικονομία μας θα αναπτύσσεται τρεισήμισι φορές ταχύτερα, από ότι ίσχυε κατά την περίοδο διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας. Ο πληθωρισμός θα κινηθεί στο 8,4% κατά μέσο όρο έναντι 16,7% αντίστοιχα επί Νέας Δημοκρατίας. Οι επενδύσεις θα αυξάνονται με μέσο ετήσιο ρυθμό 6,5% έναντι μηδέν - το τονίζω μηδέν - αντίστοιχα επί Νέας Δημοκρατίας. Οι εξαγωγές μας επίσης θα αυξάνονται με 6,6% δίνοντας μία περαιτέρω ώθηση στην εξωστρέφεια της οικονομίας μας και στην παρουσία των προϊόντων μας στη διεθνή αγορά.
Η Ελλάδα πλησιάζει όλο και πιο πολύ στις αναπτυξιακές επιδόσεις των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο ρυθμός ανάπτυξής μας από το μισό του ρυθμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 1990 - 93, εφέτος θα τον ξεπεράσει και θα υπάρξει έτσι για πρώτη φορά έπειτα από πολλά χρόνια, μείωση της απόστασης που μας χωρίζει από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Και αυτό παράλληλα με μία εκτεταμένη προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης και αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού.
Αν το 1994 ήταν έτος - κλειδί για τον έλεγχο του δημοσιονομικού χάους που παραλάβαμε και για την επιβολή πειθαρχίας στους κερδοσκόπους του εθνικού μας νομίσματος, το 1995 προστέθηκαν τρεις σοβαρές επιτυχίες:
- η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, στα τέλη του έτους στο ιστορικό για την τελευταία εικοσαετία επίπεδο του 8,1%,
- η μείωση των επιτοκίων των τίτλων του δημοσίου κατά 3,5 ποσοστιαίες μονάδες και των επιτοκίων χορηγήσεων κατά 6,5% μονάδες,
- η επιτυχής εφαρμογή μίας ιστορικής για τα ελληνικά δεδομένα δημοσιονομικής μεταρρύθμισης, με στόχο το νοσηρό φαινόμενο της φοροδιαφυγής.
Η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε το 1995 κατά 2,5% για δεύτερο κατά σειρά έτος, μετά τους συνεχείς αρνητικούς ρυθμούς του 1990 - 1993. Στα δημοσιονομικά, πετύχαμε τους στόχους μας για δεύτερο κατά σειρά έτος, παρά τις απρόβλεπτες πρόσθετες ανάγκες. Οι δανειακές ανάγκες μειώθηκαν δραστικά στο 8,9% του ΑΕΠ από 11,4% το 1994, και 12,3% κατά μέσο όρο επί Νέας Δημοκρατίας.
Η τάση αύξησης της ανεργίας, που από 7,5% το 1989 ανέβηκε στο 9,7% το 1993, μειώθηκε αισθητά. Παραμένει, όμως, βεβαίως, ένα μεγάλο πρόβλημα.
Στη διετία που πέρασε, τα κατώτερα ημερομίσθια αυξήθηκαν σε πραγματικούς όρους κατά 1% περίπου. Για όσους γνωρίζουν, και στην αίθουσα αυτή όλοι γνωρίζουν ή οφείλουν να γνωρίζουν ότι οι κλαδικές συμβάσεις διαμορφώνονται σε υψηλότερα επίπεδα της τάξης του 2-3%. Αυτό σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας, όχι μόνο διασφάλισαν το πραγματικό τους εισόδημα, αλλά πήραν πραγματικές εισοδηματικές αυξήσεις πάνω από την αύξηση του ΑΕΠ. Στη βιομηχανία και στο εμπόριο οι πραγματικές αυξήσεις ήταν 2 με 4 μονάδες πάνω από τον πληθωρισμό. Οι επιχειρήσεις μπόρεσαν να καταβάλουν τα ποσά αυτά, γιατί η πολιτική μας τους εξασφάλισε σταθερό περιβάλλον, προοπτική, εργασιακή ειρήνη και σημαντική μείωση του χρηματοοικονομικού κόστους. Η εισοδηματική αυτή πολιτική δεν έχει καμμία σχέση με τη συνεχή συρρίκνωση του εισοδήματος που υπέστησαν οι εργαζόμενοι στην περίοδο 1990 - 1993.
Στον αγροτικό τομέα, το κατά κεφαλή εισόδημα αυξήθηκε κατά 1,6% το 1995 και κατά μέσο όρο 5,2% το 1994 - 1995 έναντι της σχεδόν μηδαμινής αύξησης 0,7% κατά μέσο όρο το 1990 - 1993.
Βεβαίως υπάρχουν προβλήματα. Κανείς δεν το αρνείται. Και το βασικό πρόβλημα υπάρχει με τους εργαζόμενους στο Δημόσιο. Αυτοί σήκωσαν πράγματι ένα σοβαρό βάρος.
Αυτά είναι τα αδιάψευστα στοιχεία, όσο και αν κάποιοι θέλουν να τα αμφισβητήσουν, όσο και αν κάποιοι τα αρνούνται, όσο και αν κάποιοι θέλουν να τα φέρουν στα μέτρα τους.
Η κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. έχει εγγυηθεί το πραγματικό εισόδημα των εργαζομένων και τήρησε την υπόσχεσή της. ΄Έχει εγγυηθεί όμως και την ανόρθωση της οικονομίας. Δεν θα ανατρέψει ούτε τη μία, ούτε την άλλη υπόσχεσή της.
Αυξήσαμε τις αγροτικές συντάξεις κατά 19% στις 25.000. Στους χαμηλοσυνταξιούχους δόθηκαν αυξήσεις πάνω από τις ρυθμίσεις που είχε θεσπίσει η Νέα Δημοκρατία. Ειδική Επιτροπή με τη συμμετοχή των ενδιαφερομένων πλευρών θα υποβάλει σύντομα πόρισμα με προτάσεις για τη βελτίωση της θέσης των χαμηλοσυνταξιούχων.
Η αναφορά στα μεγέθη αυτά εκφράζει το έργο που επιτελέσθηκε, και τις θετικές προοπτικές που δημιουργούμε στον ελληνικό λαό. Ας τις συγκρίνει κανείς με τις επιδράσεις των επικριτών μας, όταν άσκησαν την διακυβέρνηση της χώρας, και θα βγάλει αμέσως τα συμπεράσματά του.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Οι επιτυχίες αυτές έχουν αναγνωρισθεί από τους διεθνείς οργανισμούς και έχουν ανεβάσει σημαντικά τη διεθνή αξιοπιστία της χώρας. Το πιο σημαντικό είναι το κλίμα εμπιστοσύνης και βεβαιότητας που εδραιώνεται συνεχώς και αποτελεί καίριο στοιχείο επιτυχίας της πολιτικής μας.
Αυτό το κλίμα εμπιστοσύνης, αυτό το κλίμα σταθερότητας θα το διαφυλάξουμε ως κόρη οφθαλμού και στη διετία που έχουμε μπροστά μας, ως το τέλος της τετραετίας και τις εκλογές που - ας το πάρει η αντιπολίτευση απόφαση - θα είναι και πάλι νικηφόρες για το ΠΑΣΟΚ.
Πέρα από τα αποτελέσματα στα οποία αναφέρθηκα, το κυβερνητικό έργο που έχουμε ως στόχο να υλοποιήσουμε, είναι εκτεταμένο και επίπονο. Το έργο αυτό αφορά στη δημιουργία μίας οικονομίας ικανής να δημιουργεί διαρκή ανάπτυξη, απασχόληση, εισόδημα, να είναι πηγή προοπτικής και ευημερίας για τον εργαζόμενο, τον επαγγελματία, τον αγρότη, την επιχείρηση.
Η φάση που διανύουμε έχει ιστορικό χαρακτήρα. Θα κρίνει αν η Ελλάδα θα πετύχει ή όχι να διαβεί το ποιοτικό εκείνο όριο που θα τη φέρει πιο κοντά ή πιο μακριά στον κύκλο των χωρών που πρωταγωνιστούν στην οικονομική ανάπτυξη στην Ευρώπη. Η κυβέρνησή μας δεν θεωρεί ότι έχει πολλές επιλογές. Αισθάνεται πιεστική τη λαϊκή επιλογή να προχωρήσει χωρίς ταλάντευση προς μία και μόνη κατεύθυνση: της επιτυχίας με γνώμονα την κρίση της ιστορίας. Ακόμα και όσοι σήμερα για λόγους κοντόφθαλμων σκοπιμοτήτων και συμφερόντων αντιστέκονται στην ανάγκη της αναδιάρθρωσης, του μετασχηματισμού, της αλλαγής ιστορικά ξεπερασμένων απόψεων, θα αναγκασθούν να αναγνωρίσουν αργότερα τη σημασία των επιλογών μας, όπως έκαναν και σε άλλες περιστάσεις.
Πρέπει επιτέλους όλοι, όχι μόνο η κυβέρνηση, αλλά και οι αντιπολιτευόμενες πολιτικές δυνάμεις, να τοποθετηθούν με σαφήνεια, να τοποθετηθούν χωρίς διπροσωπία. Στη συζήτηση που είχαμε προ ημερών για τη Διακυβερνητική, η αντιπολίτευση αναφέρθηκε στις επιπτώσεις που θα έχουμε ως οικονομία, αν δεν μπορέσουμε να πετύχουμε τους στόχους μας στην πορεία προς την Οικονομική και Νομισματική Ένωση της Ευρώπης. Θα είναι πράγματι σοβαρές και ενδεχομένως μη - αναστρέψιμες.
Η Ελλάδα, παρά το Πρόγραμμα Σύγκλισης που ακολουθεί, ίσως δεν βρεθεί στον πρώτο κύκλο των χωρών, που το 1998 θα επιλεγούν για να προχωρήσουν στην τρίτη φάση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. Πρέπει να είναι όμως κοντά, πολύ κοντά. Αλλιώς ίσως μείνει έξω για πολύ διάστημα. Με όλες τις επικίνδυνες προεκτάσεις που αυτό έχει, όχι μόνο για την οικονομία της, αλλά και για τη γενικότερη θέση της στην Ευρώπη, στα Βαλκάνια, στις σχέσεις της με την Τουρκία.
Δεν αρκεί, κύριοι συνάδελφοι τα πατριωτικά μας αισθήματα να τα εκτονώνουμε σε λόγους. Η μετατροπή τους σε πραγματικότητα απαιτεί στρατηγικές, απαιτεί θυσίες και συνέπεια. Γιατί μία υπεύθυνη κυβέρνηση απαιτεί την κατανόηση των ευαίσθητων προβλημάτων της κοινωνίας και την ανάληψη του πολιτικού κόστους για επιλογές, που μπορεί να μην είναι οι πιο ευχάριστες βραχυπρόθεσμα, αλλά είναι αναγκαίες σε μία εθνική προοπτική. Ο πατριωτισμός αποδεικνύεται από το πόσο θα κάνουμε τη χώρα μας ισχυρή στο διεθνή ανταγωνισμό. Αυτή η γραμμή θα μας καθοδηγεί. Αυτή η γραμμή θα μας δικαιώσει.
Μιλάμε τη γλώσσα της αλήθειας. Οι σοβαροί στόχοι που έχουμε θέσει θα επιτευχθούν με προσπάθεια και θυσίες. Αν δεν προσπαθήσουμε, αν μεμψιμοιρούμε σε κάθε δυσκολία το κόστος θα είναι πολλαπλό για όλους. Ιδιαίτερα, όμως για τις πιο αδύναμες ομάδες. Είναι δυνατό να προχωρήσουμε, πιστεύοντας ότι μπορούμε ταυτόχρονα να μειώσουμε τα ελλείμματα, να μειώσουμε τις φορολογικές υποχρεώσεις, να αυξάνουμε πέρα από τα όρια τις δαπάνες, να αυξάνουμε τις αμοιβές, τις επιδοτήσεις των αγροτικών προϊόντων ή τις συντάξεις των ελλειμματικών ασφαλιστικών ταμείων, και να ικανοποιούμε τόσα άλλα που καθημερινά ζητούνται και να μειώνουμε επιπλέον τον πληθωρισμό ;
Σε ποιο φανταστικό κόσμο είναι όλα αυτά εφικτά χωρίς να ξαναβρεθούμε σε τροχιά οπισθοδρόμησης ; Κάθε οπισθοδρόμηση όμως θα σημάνει πρώτα απ' όλα κόστος για τον εργαζόμενο, τον μικρομεσαίο, τον αγρότη. Αυτοί θα πληρώσουν τα σπασμένα της αντιπολιτευτικής δημαγωγίας.
Το τελευταίο διάστημα έχει προκύψει ένα πρόβλημα με τους αγρότες, κυρίως τους κτηνοτρόφους. Η κυβέρνηση το παρακολουθεί με προσοχή. Όμως ποιος τομέας της οικονομίας δεν γνώρισε κατά καιρούς ένα παροδικό σοβαρό πρόβλημα; Μήπως η βιομηχανία, ο τουρισμός, το εμπόριο ; Σταδιακά ξεπεράστηκαν, και η κυβέρνηση θα στηρίξει τις διαδικασίες προσαρμογής. Όμως στη σημερινή φάση με τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας να βρίσκεται ακόμα σε απόσταση από τους στόχους της συμμετοχής στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση και με πιεστικά προβλήματα σε ευρύτατα τμήματα της κοινωνικής ζωής, πρέπει να υπάρξει αυτοσυγκράτηση και λογική. Πρέπει επίσης να προσπαθήσουμε να αντιμετωπίσουμε τις μακροχρόνιες αιτίες των προβλημάτων.
Η πριμοδότηση από την αντιπολίτευση, κάθε αιτήματος που συνεπάγεται δημόσια δαπάνη, δεν μας ξαφνιάζει. Ο στόχος για την αντιπολίτευση είναι ένας: Γαία πυρί μιχθήτω για να κερδίσει τις εκλογές.
Η κυβέρνηση δεν θα παίξει το παιχνίδι αυτό. Η ευθύνη απέναντι σε όλους εκείνους που επωμίσθηκαν το βαρύ φορτίο, το κόστος της προσπάθειας μέχρι σήμερα, είναι μεγάλη. Τις θυσίες τους πρέπει να διαφυλάξουμε. Οι συνέπειες για το πού θα βρεθεί η χώρα αν εκτροχιαστεί η πορεία μας στη φάση αυτή, έχουν ιστορική σημασία.
Θα συνεχίσουμε να κρατούμε μια γραμμή ισορροπίας μεταξύ σταθεροποίησης-ανάπτυξης-κοινωνικής δικαιοσύνης, όπως μέχρι τώρα. Είναι η γραμμή διαφοροποίησής μας από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές της Νέας Δημοκρατίας. Το στοιχείο αποδοχής της κυβέρνησής μας από το λαό. Απορρίπτουμε κάθε ανατροπή της ισορροπίας αυτής.
Το έργο που έχουμε να επιτελέσουμε, δεν είναι όμως μόνο έργο της κυβέρνησης. Αφορά όλους μας. Ζούμε σε μια περίοδο αδυσώπητου ανταγωνισμού μεταξύ χωρών για το ποιος θα προχωρήσει μπροστά, ποιος θα πετύχει να προσαρμοστεί περισσότερο, γρηγορότερα και αποτελεσματικότερα στα νέα πρότυπα παραγωγικής οργάνωσης και ανταγωνιστικής ικανότητας που διαμορφώνονται. Ποιος θα προηγηθεί περισσότερο στην αρένα της διεθνούς αγοράς και προσέλκυσης ξένων επενδύσεων. Το έργο αυτό πρέπει να το φέρουμε σε πέρας όλοι μαζί, Κυβέρνηση, παραγωγικές και κοινωνικές δυνάμεις, ακόμα και η αντιπολίτευση. Δεν αρκεί να προχωρούμε. Πρέπει να προχωρούμε πιο γρήγορα από τους άλλους, από ένα σύνολο χωρών που ανταγωνίζονται σκληρά για να ανταποκριθούν στις προσδοκίες των λαών τους.
Η Ελλάδα επιπλέον, πρέπει να ισχυροποιήσει τη θέση της για να αντιμετωπίσει τις ιδιαίτερες πιέσεις και προκλήσεις που δημιουργεί η γεωπολιτική της θέση. Ο καλύτερος τρόπος για να διασφαλίζουμε τα εθνικά μας συμφέροντα είναι η οικονομική ισχύς. Μέσα από αυτήν θα κατοχυρώνουμε το σεβασμό σε όσους επιδιώκουν να αμφισβητήσουν τα εθνικά μας δικαιώματα. Μέσα από αυτήν ισχυροποιούμε τη θέση μας στα Βαλκάνια και αξιοποιούμε πραγματικά τις ευκαιρίες ανάπτυξης και συνεργασίας που διαμορφώνονται.
Η ισχυροποίηση της οικονομίας μας αποτελεί τον κεντρικό όρο για την ισότιμη συμμετοχή μας στις εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ισχυροποίηση της οικονομίας μας είναι ο πιο καθοριστικός όρος για το κύρος της ελληνικής φωνής σε μια Ένωση των 15 ή περισσότερων αύριο, ευρωπαϊκών χωρών. Σε λίγες μέρες είναι η πανηγυρική έναρξη της Διακυβερνητικής Διάσκεψης, στην οποία θα καθοριστούν οι νέοι κανόνες λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η επιτυχία της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησής μας είναι σίγουρο ότι θα βοηθήσει στην προώθηση των θέσεών μας στη διαπραγμάτευση αυτή.
Στα πλαίσια αυτά, οι στόχοι της κυβέρνησής μας είναι :
Πρώτον, η επιτάχυνση της οικονομικής ανάπτυξης με τρόπο ώστε να αυξήσει την απασχόληση και την ευημερία των πολιτών, να προετοιμάσει την Ελλάδα για μια ισότιμη συμμετοχή στη διαδικασία της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης, και να επιτρέψει την λειτουργία ενός σύγχρονου κράτους κοινωνικής ασφάλειας και αλληλεγγύης.
Δεύτερος στόχος, μας είναι η ολοκλήρωση του προγράμματος δημοσιονομικής εξυγίανσης και μείωσης του πληθωρισμού. Η δημοσιονομική προσαρμογή θα συνεχιστεί ώστε να πετύχουμε ένα εξορθολογισμό των δαπανών του δημοσίου, και να αποκαταστήσουμε ένα δίκαιο, απλό και αποδοτικό φορολογικό σύστημα. Και οι δύο αυτοί στόχοι δεν υπαγορεύονται μόνο από το Πρόγραμμα Σύγκλισης. Συνιστούν απαραίτητες προϋποθέσεις για την αύξηση της αποτελεσματικότητας του κράτους, τη μείωση των στρεβλώσεων και, τελικά, την αύξηση της κοινωνικής ευημερίας. Σύμφωνα με τις επιδιώξεις του κρατικού προϋπολογισμού για το 1996 και το Πρόγραμμα Σύγκλισης, οι καθαρές δανειακές ανάγκες του δημόσιου τομέα, θα περιοριστούν κατά το τρέχον έτος σε 7% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος. Θα εμμείνουμε στην πάταξη της φοροδιαφυγής, της δασμοδιαφυγής και της παραοικονομικής δραστηριότητας. Ο στόχος αυτός δεν αποτελεί απλώς ένα μέσο για να αυξήσουμε λίγο τα έσοδα. Συνιστά ηθική υποχρέωση απέναντι στους μισθωτούς, τους επιχειρηματίες και τους συνταξιούχους που εκπληρώνουν με ειλικρίνεια τις φορολογικές τους υποχρεώσεις και χρηματοδοτούν έτσι μια σειρά από δημόσια αγαθά που απολαμβάνουν άκοπα και συχνά καταχρηστικά οι φοροφυγάδες.
Τρίτος στόχος μας, είναι η μετατροπή του αναπτυξιακού πλεονάσματος που θα επιτυγχάνουμε σε πλεόνασμα απασχόλησης. Το πρόβλημα της απασχόλησης και της ανεργίας μας απασχολεί έντονα. Η ανεργία εξακολουθεί να είναι στην Ελλάδα κάπως χαμηλότερη από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όμως η ανεργία των νέων διαμορφώνεται σε υψηλότερα επίπεδα. Η μετάφραση της ανάπτυξης σε απασχόληση είναι σήμερα ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα σε όλο τον ευρωπαϊκό χώρο, όπου είναι έκδηλη η ένταση του προβλήματος.
Πέρα από τα άλλα μέτρα αυτής της διετίας, σε πολύ σύντομο διάστημα προχωρούμε στην κάρτα εργασίας, στη χαρτογράφηση της αγοράς εργασίας, σε μέτρα για τους θύλακες ανεργίας, σε μέτρα υπέρ άνεργων νέων και στην εφαρμογή προσυνταξιοδοτικών προγραμμάτων για ηλικιωμένους και άνεργους.
Η πολιτική για την απασχόληση και την αντιμετώπιση της ανεργίας έχει για μας την ίδια κρίσιμη σημασία με το μίγμα αναπτυξιακής και σταθεροποιητικής πολιτικής που ακολουθούμε. Πιστεύουμε ότι το πιο βασικό όπλο για τη διασφάλιση των θέσεων απασχόλησης είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικής βάσης της οικονομίας. Σιγουριά στην απασχόληση συνδέεται με ανταγωνιστική ικανότητα στην παραγωγή. Δεν αγωνιζόμαστε μόνο για τους άνεργους, αλλά και για όσους έχουν ήδη μια θέση εργασίας στο παραγωγικό σύστημα και πρέπει να την διατηρήσουν.
Θέλω να τονίσω, ότι το εκτεταμένο πρόγραμμα έργων που εκτελούμε, καθώς και το πρόγραμμα κατάρτισης του ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας θα δημιουργούν χιλιάδες θέσεις εργασίας και θα στηρίξουν με τον πιο σταθερό τρόπο την ανταγωνιστική βάση της παραγωγής και της απασχόλησης.
Τέταρτος στόχος μας, είναι η αναβάθμιση της παιδείας και του πολιτισμού που αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για την είσοδο στη νέα οικονομία της γνώσης, στην Κοινωνία των Πληροφοριών και των νέων τεχνολογιών, αλλά παράλληλα συνιστούν και ένα σπάνιο συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας μας στο διεθνή στίβο.
Πέμπτος στόχος, είναι η ενίσχυση του διεθνούς ρόλου της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα Βαλκάνια και την Μεσόγειο, με τρόπο ώστε να αναδείξουμε τα γεωγραφικά, οικονομικά και πολιτικά πλεονεκτήματα της χώρας μας, της δημοκρατίας και της συνεργασίας των λαών, προς όφελος των μελλοντικών γενεών, προς όφελος του Ελληνισμού.
Η κυβέρνησή μας προωθεί ένα ευρύ πλέγμα έργων, θεσμών και ενεργειών, ώστε να στηρίξει τις πρωτοβουλίες των επιχειρήσεων στα Βαλκάνια. Κίνητρα για την εμπορική οργάνωση σε νέες αγορές, για επιχειρηματικά σχέδια, για επενδύσεις στη Β. Ελλάδα, έργα υποδομής σε μεταφορές, τηλεπικοινωνίες, προγράμματα εκπαίδευσης του ανθρώπινου δυναμικού, συμφωνίες με γειτονικές χώρες, το Χρηματιστηριακό Κέντρο Θεσσαλονίκης που εγκαινιάστηκε προ ημερών, η στήριξη ειδικών προγραμμάτων σε συνεργασία με τον επιχειρηματικό κόσμο, συνθέτουν ένα πλέγμα δράσεων που υποστηρίζει την ικανότητα επιχειρηματικής δραστηριοποίησης στην περιοχή.
Οι στόχοι τους οποίους ανέφερα απαιτούν δράσεις. Θα σταθώ σε έναν από τους άξονες δράσεις, την επενδυτική δραστηριότητα.
Η στήριξη της επενδυτικής δραστηριότητας αποτέλεσε το κεντρικό σημείο προσανατολισμού της κυβερνητικής πολιτικής στη διετία που πέρασε. Συνδυάστηκε επίσης με μια στρατηγική κοινωνικής συναίνεσης, που μπορεί να θεωρηθεί και στοιχείο-κλειδί της επιτυχίας της κυβερνητικής πολιτικής. Αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής ήταν να μειωθεί σοβαρά η έκταση και το κόστος των εργασιακών διενέξεων. Οι απεργίες το 1994 σημείωσαν το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων είκοσι ετών, που περιορίστηκε ακόμα περισσότερο το 1995. Οι επιχειρήσεις λειτούργησαν σε ένα εξαιρετικό ήρεμο κοινωνικό περιβάλλον, παρά το γεγονός ότι εφαρμόζεται πολιτική δημοσιονομικής προσαρμογής και σταθεροποίησης. Το κλίμα συναίνεσης που επιτεύχθηκε είχε ευνοϊκά αποτελέσματα για όλους : τους εργαζόμενους, τις επιχειρήσεις και την ανάπτυξη της οικονομίας συνολικά.
Παράλληλα με τη δημοσιονομική εξυγίανση και σταθεροποίηση, κεντρικός στόχος της επενδυτικής πολιτικής της Κυβέρνησης ήταν και είναι η χρηματοδοτική στήριξη των επενδυτών. Η πολιτική αυτή έχει δύο βασικά σκέλη :
- Κατ' αρχήν στοχεύει στη δημιουργία συνθηκών για πιο άνετη χρηματοδότηση και μείωση του κόστους του χρήματος είτε μέσω τραπεζικού συστήματος, είτε μέσω της κεφαλαιαγοράς γενικότερα. Η προσπάθεια για τη μείωση των επιτοκίων έδωσε μέχρι τώρα σοβαρά αποτελέσματα. Με την απελευθέρωση πλέον από πέρυσι και της κίνησης των κεφαλαίων από και προς τις διεθνείς κεφαλαιαγορές, οι επιχειρήσεις έχουν την ευχέρεια επιλογής του χαμηλότερου συνδυασμού χρηματοδότησης. Η αύξηση της χρηματοδότησης από τις εμπορικές τράπεζες προς τον επιχειρηματικό τομέα κατά 29% το 1995, αντανακλά τις νέες ευχέρειες που διασφαλίζουν πιο ικανοποιητική πιο ευέλικτη και πιο φθηνή χρηματοδότηση της ελληνικής επιχείρησης.
- Δεύτερο σκέλος της χρηματοδοτικής στήριξης των επενδυτών ήταν η αναμόρφωση το 1994 του συστήματος των επενδυτικών κινήτρων και η θέσπιση σοβαρών οργανωτικών αλλαγών που να στηρίζουν καλύτερα τις επενδυτικές αποφάσεις.
Σε λιγότερο από ένα χρόνο, η ανταπόκριση των επενδυτών ήταν άμεση και εντυπωσιακή. Εγκρίναμε επιδοτήσεις ύψους 204 δις δρχ., που εκτιμάται ότι, με την ολοκλήρωσή τους, θα ισχυροποιήσουν την ανταγωνιστική βάση της οικονομίας, την απασχόληση και τις εξαγωγές.
Ενδεικτικό της επενδυτικής τάσης που δρομολογήθηκε, είναι ότι οι εισαγωγές κεφαλαιουχικού εξοπλισμού αυξήθηκαν το πρώτο επτάμηνο του 1995 κατά 32,2% έναντι 9,2% το 1994 αντίστοιχα. Και αυτός είναι ένας από τους λόγους για τις αυξημένες εισαγωγές στο ισοζύγιο πληρωμών, και δεν πρέπει να εμπνέει ανησυχία γιατί διευρύνει την παραγωγική δραστηριότητα της χώρας μας.
Η αναπτυξιακή μας πολιτική έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην προώθηση ενός τεράστιου προγράμματος υποδομών, που βελτιώνουν το κόστος λειτουργίας των δημοσίων και ιδιωτικών επιχειρήσεων και συνεπώς ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και την κερδοφορία τους. Οι οδικοί άξονες από Πάτρα ως τα σύνορα, η Εγνατία, αλλά μικρότερα οδικά δίκτυα, η γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου, ο εκσυγχρονισμός και η επέκταση λιμανιών και αεροδρομίων, το αεροδρόμιο των Σπάτων, έργα τουριστικής υποδομής, η εισαγωγή φυσικού αερίου δημιουργούν και θα δημιουργήσουν νέους συσχετισμούς κόστους, αλλά και νέες επενδυτικές ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις.
Με τις δημόσιες επενδύσεις που υλοποιούνται στην περίοδο αυτή, η ελληνική οικονομία εντάσσεται πλέον σε ένα διευρωπαϊκό πλέγμα δικτύων, που διασυνδέει την ελληνική οικονομία με τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Βαλκανίων, αλλά και την περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Οι θετικές συνέπειες των επενδύσεων αυτών και της συνολικότερης βελτίωσης των μακροοοικονομικών συνθηκών αναμένεται να οδηγήσουν τις επενδύσεις στα υψηλότερα επίπεδα της μεταπολεμικής περιόδου. Οι εκτιμήσεις είναι, ότι την περίοδο 1995-1999 οι δημόσιες επενδύσεις θα αυξηθούν με μέσο ετήσιο ρυθμό 11% και οι ιδιωτικές αντίστοιχα με 6%.
Για την κυβέρνησή μας στόχος είναι η αξιοποίηση των διαρθρωτικών πόρων για τη μεγιστοποίηση του αναπτυξιακού αποτελέσματος. Σχεδιάσαμε από το μηδέν πολλά καινοτομικά προγράμματα με περιεχόμενο που θα διασφαλίσει για δεκαετίες την ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής στις πόλεις και την ύπαιθρο. Προχωρήσαμε σε ριζοσπαστική εξυγίανση χρόνιων νοσηρών καταστάσεων στην ανάθεση και κατάρτιση δημόσιων έργων, παρά τις ισχυρές αντιδράσεις. Διασφαλίσαμε την πληρότητα των έργων και τη σωστή κοστολόγησή τους. Θεσπίσαμε νέους μηχανισμούς ποιοτικού ελέγχου. Αναμορφώνουμε το σύστημα επαγγελματικής κατάρτισης, ο σκανδαλώδης χαρακτήρας του οποίου στο παρελθόν είναι γνωστός στους πάντες. Συστήσαμε νέα ευέλικτα όργανα για την υποστήριξη της δημόσιας διοίκησης στην εκτέλεση του ΚΠΣ, όπως η Μονάδα Οργάνωσης Διαχείρισης (ΜΟΔ), το Ελληνικό Κέντρο Επενδύσεων (ΕΛΚΕ), οι Ανώνυμες Εταιρείες Διοίκησης Μεγάλων Έργων κ.ά. Εισάγουμε νέους θεσμούς συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για τη συγχρηματοδότηση υποδομών, την ενίσχυση του τεχνολογικού και οργανωτικού εκσυγχρονισμού των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων, την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε νέους χρηματοπιστωτικούς θεσμούς, στην έρευνα και τεχνολογία κλπ.
Οι όποιες καθυστερήσεις σημειώθηκαν, ήταν απόρροια της επιλογής μας για ένα καλύτερο και μονιμότερο τελικό αποτέλεσμα σε όφελος του ελληνικού λαού και του Έλληνα φορολογούμενου.
Η αναπτυξιακή μας πολιτική στηρίζεται και στην αποκρατικοποίηση επιχειρήσεων και δραστηριοτήτων, ώστε να υπαχθούν σε συνθήκες ανταγωνιστικής λειτουργίας στην αγορά. Σε λίγες μέρες γίνεται η εισαγωγή ενός ποσοστού μετοχών του ΟΤΕ στο Χρηματιστήριο. Επιδιώξαμε τη μέγιστη δυνατή διαφάνεια αλλά και την πρόσβαση του μέγιστου αριθμού πολιτών σε μια επιχειρηματική δραστηριότητα με εξαιρετικές προοπτικές ανάπτυξης. Οι τράπεζες του ευρύτερου δημόσιου τομέα έχουν κληθεί να προχωρήσουν σε διαδικασίες για τη μεταφορά επιχειρήσεων που ελέγχουν, σε καθεστώς αυξημένου ανταγωνισμού.
Προχωρήσαμε σε μικτά σχήματα με ιδιώτες για τεράστια έργα, όπως το αεροδρόμιο των Σπάτων, η γέφυρα Ρίο-Αντίρριο, ο άξονας Σταυρού-Ελευσίνας. Πετύχαμε μια ικανοποιητική λύση στο σημαντικό θέμα του Νεωρίου Σύρου. Στα μεταλλεία Κασσάνδρας θα πραγματοποιηθεί από καναδική εταιρεία μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις της τελευταίας δεκαπενταετίας. Οι διαδικασίες αποκρατικοποίησης ορισμένων άλλων οργανισμών και επιχειρήσεων θα προχωρήσουν και θα ολοκληρωθούν. Στόχος μας δεν είναι να ξεπουλήσουμε με κάθε τρόπο περιουσιακά στοιχεία. Η εμπειρία των ιδιωτικοποιήσεων της Νέας Δημοκρατίας που οδήγησε τελικά στο κλείσιμο μιας σειράς επιχειρήσεων είναι χαρακτηριστική και πρέπει να την αποφύγουμε. Επιδίωξη της δικής μας κυβέρνησης είναι να ενισχύσουμε τη βιωσιμότητα, και τις προοπτικές των επιχειρήσεων που αποκρατικοποιούμε. Επιδίωξή μας, επίσης, είναι, να διασφαλίσουμε τα συμφέροντα των καταναλωτών και του κοινωνικού συνόλου, στις περιπτώσεις που διαγράφονται κίνδυνοι ολιγοπωλιακής συμπεριφοράς.
Στο σημαντικότερο χώρο των υπηρεσιών η κυβέρνηση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στους μεγάλους τομείς του τουρισμού, των τηλεπικοινωνιών, του εμπορίου, των τραπεζών και των μεταφορών.
Βασική επιδίωξη της τουριστικής πολιτικής είναι η αναβάθμιση της ποιότητας, ο εμπλουτισμός και η διαφοροποίηση του συνολικού τουριστικού προϊόντος. Παράλληλος στόχος μας είναι η ανάδειξη και προστασία του περιβάλλοντος ως τουριστικού πόρου. Με τον τελευταίο αναπτυξιακό νόμο θεσπίστηκαν ειδικά κίνητρα για ολοκληρωμένες επενδύσεις εκσυγχρονισμού ξενοδοχειακών συγκροτημάτων καθώς και σε έργα ειδικής τουριστικής υποδομής. Στο Πρόγραμμα για τον Τουρισμό οι δημόσιες επενδύσεις κατευθύνονται στην ανάπτυξη θαλάσσιου τουρισμού, και άλλων ειδικών μορφών τουρισμού υψηλής ζήτησης.
Στον αγροτικό τομέα η Κυβέρνησή μας, παρά τις δύσκολες δημοσιονομικές συνθήκες, στηρίζει την αγροτική παραγωγή, το αγροτικό εισόδημα, και κυρίως την προσαρμογή του αγροτικού τομέα στις εντεινόμενες διεθνείς ανταγωνιστικές πιέσεις, Μία από τις πρώτες κυβερνητικές αποφάσεις ήταν η ρύθμιση χρεών των συνεταιρισμών και του δημοσίου προς την ΑΤΕ, ώστε αυτή να επιτελέσει με μεγαλύτερη άνεση το χρηματοδοτικό της ρόλο.
Διευκολύναμε την πρόσβαση του αγρότη στα δάνεια πρώτης κατοικίας. Επαναχορηγήσαμε την πρόωρη συνταξιοδότηση σε 11 χιλιάδες αγρότες. Προωθήσαμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση αύξηση της μηνιαίας αποζημίωσης στις 40 χιλιάδες δραχμές. Αυξήσαμε τις αγροτικές συντάξεις. Θεσπίσαμε τη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης για τα καύσιμα αγροτικής χρήσης. Νομοθετήσαμε το Μητρώο Αγροτών που η ΠΑΣΕΓΕΣ ανέλαβε να υλοποιήσει.
Εξετάζουμε τη μετεξέλιξη του ΟΓΑ σε Ασφαλιστικό Ταμείο Κύριας Ασφάλισης των Αγροτών. Επεξεργαζόμαστε ένα πρόγραμμα κατάρτισης για νέους αγρότες.
Η υλοποίηση του ΚΠΣ θα φέρει μια μεγάλη αλλαγή στην Περιφέρεια και στον αγροτικό τομέα. Τα οφέλη του αγρότη δεν θα αντληθούν μόνο μέσα από το Πρόγραμμα της Γεωργίας. Το εκτεταμένο δίκτυο των τοπικών, νομαρχιακών και εθνικών έργων που υλοποιούνται στην Περιφέρεια, θα ευνοήσουν την ανταγωνιστικότητα της γεωργίας, και θα δημιουργήσουν ισχυρότερες διασυνδέσεις της υπαίθρου με όλο τον ελληνικό χώρο και τη διεθνή αγορά. Επιπλέον θα βελτιώσουν αισθητά και την ποιότητα ζωής της υπαίθρου.
Η χώρα μας, πρέπει να προσβλέπει σε ένα αγροτικό τομέα που θα αποτελεί ένα ζωντανό και σύγχρονο τμήμα της οικονομίας, θα διασφαλίζει απασχόληση και εισόδημα. Ο στόχος αυτός δεν θα γίνει με τις πρακτικές του παρελθόντος, των οποίων η αναποτελεσματικότητα γίνεται όλο και πιο ορατή. Ο αγρότης πρέπει να συνδεθεί με τις ανάγκες και τις πρακτικές της σύγχρονης ελληνικής και ευρωπαϊκής κοινωνίας, με τον τουρισμό, τον πολιτισμό, τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις, τα πρότυπα υγιεινής διατροφής, γενικά να έχει μια πιο πολύπλευρη γνώση και δραστηριότητα στην κοινωνία μας.
Η κυβέρνηση θα στηρίξει τις διαδικασίες προσαρμογής με όλα τα μέσα που διαθέτει. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα διαπραγματευτούμε σκληρά τα θέματα της ΚΑΠ, έτσι ώστε να έχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τους αγρότες μας. Όμως τις αποφάσεις δεν τις παίρνει η Ελλάδα κατά βούληση.
Κυρίες και κύριοι,
Η οικονομία μας κινείται σε μια λεπτή ισορροπία. Η πολιτική που εφαρμόσαμε, έδωσε αποτελέσματα που βελτίωσαν καθοριστικά την κατάσταση που παραλάβαμε. Όμως εξακολουθούμε να κινούμαστε σε μια τροχιά με οξύτατα προβλήματα. Τα ελλείμματα του δημόσιου τομέα, το διογκούμενο δημόσιο χρέος, οι πληθωριστικές πιέσεις, η ανεργία έχουν διαστάσεις, οι οποίες κάθε άλλο παρά ικανοποιητικές μπορούν να θεωρηθούν. Η προσπάθεια πρέπει να συνεχιστεί.
Στην Ευρώπη, οι προβλέψεις για την αύξηση του ΑΕΠ το 1996, αναθεωρούνται δραστικά, και αυτό θα δημιουργήσει κάποιες νέες πιέσεις για τη δική μας πορεία. Σε πολλές χώρες, η ανεργία αυξάνει παρά την αύξηση του ΑΕΠ. Τα εθνικά μας θέματα με την Τουρκία απαιτούν επίσης δράσεις, που δεν είναι ανεξάρτητες από τις οικονομικές εξελίξεις. Όλους αυτούς τους παράγοντες η κυβέρνησή τους συνεκτιμά καθημερινά στο σχεδιασμό και στην υλοποίηση της πολιτικής της.
Οι μεγάλοι στόχοι της χώρας, του λαού, προσδιορίζουν τις ιεραρχήσεις στις ενέργειές μας. Στα μέλη αυτού του έτους θα έχουμε κάνει μερικά ακόμα βήματα προόδου, σύμφωνα με το σχεδιασμό μας.
Ανάπτυξη και απασχόληση, δημοσιονομική και νομισματική σταθεροποίηση, επενδύσεις και βελτίωση της ανταγωνιστικής ικανότητας της ελληνικής επιχείρησης, ευαισθησία για τα κοινωνικά προβλήματα στα όρια της αντοχής της οικονομίας, είναι οι σταθερές της πολιτικής μας. Έχουμε πετύχει στην προσπάθειά μας, γι' αυτό και θα τη συνεχίσουμε. Δεν έχουμε καμμία αμφιβολία για το ότι η πολιτική αυτή αντιστοιχεί στις απαιτήσεις των καιρών για τη χώρα. Δεν έχουμε καμμιά αμφιβολία ότι ο ελληνικός λαός αναγνωρίζει του αγώνα μας, τις δυσκολίες, την προσπάθεια να μην ενδώσουμε σε δημαγωγικά συνθήματα, ότι αναγνωρίζει την αναγκαιότητα για σύνεση στην αντιμετώπιση πραγματικών καταστάσεων, ώστε να μην κλυδωνισθούν, οι λεπτές ισορροπίες στις οποίες κινείται η οικονομία. Η εκλογική κρίση το 1997 θα καταδείξει στην αντιπολίτευση το χάσμα που χωρίζει τον αντιπολιτευτικό της λόγο από την πλειοψηφία του ελληνικού λαού. Η πλειοψηφία του ελληνικού λαού θα αποδεχτεί και θα επικυρώσει την πολιτική μας. Γιατί είναι μία πολιτική για την Ελλάδα του αύριο, για μια ισχυρή Ελλάδα.
Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί έναν νέο ιστορικό κύκλο για την πατρίδα μας. Ανοίγει μια νέα εποχή ασφάλειας και σταθερότητας, ανάπτυξης και ευημερίας...
Κυρίες και κύριοι,
Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί έναν νέο ιστορικό κύκλο για την πατρίδα μας. Ανοίγει μια νέα εποχή ασφάλειας και σταθερότητας, ανάπτυξης και ευημερίας.
Σήμερα τελειώνει οριστικά η εικόνα μιας Ελλάδας μικρής και ανασφαλούς. Μιας χώρας που βρισκόταν στο περιθώριο των μεγάλων διεθνών εξελίξεων.
Σήμερα η Ελλάδα είναι ισχυρή. Μπαίνουμε στην ΟΝΕ με το σπαθί μας. Οι κόποι, οι προσπάθειες και οι θυσίες του ελληνικού λαού «πιάσαν τόπο».
Είναι μια μέρα δικαίωσης και περηφάνιας όλων των Ελλήνων πολιτών, που έδωσαν με τις επιλογές τους μια αποφασιστική ώθηση στην ιστορική πορεία της πατρίδας μας. Η ένταξη στην ΟΝΕ σημαίνει ένα νέο περιβάλλον για την χώρα και κάθε Έλληνα πολίτη.
Η Ελλάδα προάγει μέσα στην ΟΝΕ τα ζωτικά οικονομικά, κοινωνικά και εθνικά της συμφέροντα. Κάθε Έλληνας πολίτης κερδίζει από την ένταξη. Κερδίζει σε ασφάλεια και σιγουριά για τον ίδιον, σε καλύτερες ευκαιρίες και δυνατότητες για τα παιδιά του.
Κυρίες και κύριοι,
Φτάσαμε σ' αυτό το σημείο χάρη στις υπεύθυνες και σταθερές επιλογές που κάναμε από το 1993 και με ιδιαίτερη ένταση από το 1996 ως σήμερα. Ωστόσο, σήμερα ολοκληρώνεται και μια 25ετής προσπάθεια προσαρμογής της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Θεωρώ λοιπόν χρέος μου να τιμήσω σήμερα τους δύο κορυφαίους Έλληνες πολιτικούς που συνέβαλαν αποφασιστικά στην ευρωπαϊκή πορεία της χώρας.
Οφείλουμε, πρώτα, τιμή στον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ο οποίος άνοιξε τον δρόμο και σ' αυτόν εδώ το χώρο υπέγραψε με τον κ. Ράλλη την ένταξη της χώρας στην τότε ΕΟΚ.
Οφείλουμε τιμή στον Ανδρέα Παπανδρέου που με τα Ολοκληρωμένα Μεσογειακά Προγράμματα και την εφαρμογή των Ταμείων Συνοχής απέσπασε τους πόρους και επέβαλε τους μηχανισμούς για την ελληνική προσαρμογή.
Κυρίες και κύριοι,
Με την μετάβαση στο ενιαίο νόμισμα η Ελλάδα κλείνει έναν εικοσαπενταετή κύκλο οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών εξελίξεων και μετασχηματισμών. Από σήμερα, με τον πιο επίσημο τρόπο, η Ελλάδα εισέρχεται σε έναν νέο κύκλο ανάπτυξης, δυναμισμού και προόδου. Εισέρχεται σε μια νέα εποχή.
Από το 2001, η δραχμή, το νόμισμά μας, το νόμισμα που συνδέεται με τον μόχθο του κάθε Έλληνα, με το εισόδημά του, την αποταμίευσή του, μετατρέπεται σε ΕΥΡΩ. Με απλά λόγια, από την 01.01.2001 το ΕΥΡΩ σημαίνει την σταθερότητα ενός νομίσματος που συμπυκνώνει την οικονομική δύναμη των άλλων 11 εταίρων, της ζώνης ΕΥΡΩ. Ένα νόμισμα με διεθνές κύρος και εμβέλεια.
Για πρώτη φορά στην ελληνική ιστορία η ελληνική οικονομία έχει μπροστά της την προοπτική μιας μακρόχρονης σταθερότητας με αυξημένο βαθμό βεβαιότητας στο πεδίο της οικονομικής πολιτικής. Αλλάζει το τοπίο. Περιορίζονται οι συναλλαγματικοί κίνδυνοι, το τίμημα των υψηλών πραγματικών επιτοκίων, η αβεβαιότητα για την τύχη της προσωπικής αποταμίευσης ή του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης στο νέο περιβάλλον δημιουργούν το υγιές πλεόνασμα για την επέκταση των κοινωνικών πολιτικών συνοχής και αλληλεγγύης. Ταυτοχρόνως η ένταξη στην ΟΝΕ θωρακίζει και προάγει τα εθνικά συμφέροντα, με την νέα διεθνή θέση της χώρας. Μέσα στην ΟΝΕ έχουμε μια ασπίδα προστασίας από τους κραδασμούς της παγκοσμιοποίησης.
Σε μία Ευρώπη που μετασχηματίζεται γρήγορα, η Ελλάδα βρίσκεται με την ΟΝΕ, στον σκληρό πυρήνα της πρώτης ταχύτητας της Ένωσης. Και πρέπει να παραμείνουμε εκεί.
Κυρίες και κύριοι,
Η Κυβέρνησή μας δεσμεύτηκε το 1996 να αλλάξει την πορεία της Ελλάδας με άξονες δράσης την Σταθεροποίηση, την Ανάπτυξη, την Κοινωνική Δικαιοσύνη. Την ονομαστική σύγκλιση, την πραγματική σύγκλιση, την κοινωνική σύγκλιση. Είμαστε περήφανοι γιατί πετύχαμε τον δύσκολο τριπλό στόχο, χωρίς να θυσιάσουμε στην διαδρομή μας καμιά πτυχή του.
Είμαστε ίσως η μόνη χώρα που μπαίνουμε στην ΟΝΕ χωρίς όχι απλώς να μειώσουμε, αλλά αυξάνοντας σταθερά τις κοινωνικές δαπάνες. Παραλάβαμε το 1993 μια οικονομία με ελλείμματα και ανισορροπίες σε όλα τα μέτωπα. Έχουμε σήμερα μία οικονομία που χαρακτηρίζεται από σταθερότητα, υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, σημαντικές επενδύσεις, αυξανόμενη ευημερία και ευοίωνες προοπτικές. Τα αποτελέσματα είναι θεαματικά.
Δεν θα επιμείνω εδώ στην παρουσίαση του έργου. Τις επιτεύξεις αυτής της διαδρομής. Από το υλικό που σας έχει διανεμηθεί προκύπτει η αξία όσων συντελέσθηκαν. Οι διαφορές στην πραγματικότητα που μας περιβάλλει σήμερα, το 2000, σε σχέση με το 1993 ή και το 1996 είναι τεράστιες. Αυτή η πρόοδος κατέστησε την Ελλάδα ισχυρή. Και δίνει νέες προοπτικές σε όλους τους Έλληνες.
Η επίτευξη των οικονομικών στόχων δεν είναι μια «λογιστική» κατάκτηση ή μία «στατιστική» επιτυχία, είναι μια κοινωνική κατάκτηση. Ωφελεί άμεσα τους πολίτες. Ο χαμηλός πληθωρισμός προστατεύει το λαϊκό εισόδημα. Τα χαμηλότερα επιτόκια εξασφαλίζουν περισσότερη απασχόληση.
Η σημερινή θέση και οι προοπτικές της οικονομίας και της ελληνικής κοινωνίας πρέπει να διασφαλισθούν, ως κόρη οφθαλμού.
Στην διαπραγμάτευση του Μαΐου, οι θέσεις της Ελλάδας πρέπει να ενισχυθούν ακόμα περισσότερο. Πρέπει να εξασφαλιστούν τα πλεονεκτήματα από την ένταξη και να πολλαπλασιασθούν τα οφέλη.
Στο πρόγραμμα σύγκλισης που έχουμε υποβάλλει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η δυναμική αυτών των εξασφαλίσεων αποτυπώνεται με τρόπο σαφή. Με τρόπο που εξισορροπεί τις ανάγκες για ανταγωνιστικότητα, ανάπτυξη, κοινωνική συνοχή και οικονομική σταθερότητα.
Στην περίοδο που ακολουθεί πρέπει να δώσουμε την μάχη της τεχνολογίας, της γνώσης, της καινοτομίας, μιας νέας επιχειρηματικότητας. Με έμφαση στην ανταγωνιστικότητα, την εκπαίδευση, την ικανότητα προόδου σε συνθήκες εντεινόμενου ανταγωνισμού αλλά και νομισματικής σταθερότητας.
Η ανάπτυξη δημιουργεί το υγιές πλεόνασμα που ολοκληρώνει τις πολιτικές κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης. Οι ασθενέστεροι είναι αυτοί που περισσότερο θα ωφεληθούν στο νέο περιβάλλον. Αυτό εγγυάται η πολιτική που προτείνουμε.
Η στρατηγική που έχουμε σχεδιάσει στις επενδύσεις, τις υποδομές, την τεχνολογική καινοτομία, στην εκπαίδευση, στον εκσυγχρονισμό του δημόσιου τομέα μετατρέπεται σε μια ολόπλευρη μάχη κατά της ανεργίας, μια Εθνική Πολιτική Απασχόλησης.
Η αποδοχή του αιτήματός μας τον Ιούνιο θα συμβάλλει, ώστε, από μια ακόμα πιο ισχυρή θέση, με ένα νέο επίπεδο σταθερότητας και βεβαιότητας, να προχωρήσει η χώρα μας στους τομείς αυτούς, με πιο αποφασιστικό βήμα.
Κυρίες και κύριοι,
Η Κυβέρνησή μας πιστεύει ότι τίμησε τη δέσμευσή της έναντι του ελληνικού λαού τον Σεπτέμβριο του 1996 και φέρνει σήμερα την ισχυρή Ελλάδα, ως ισότιμο μέλος στην πρώτη ταχύτητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι απαιτήσεις για την πρόοδο της χώρας δεν τελειώνουν εδώ. Οι προσπάθειες πρέπει να συνεχιστούν και να ενταθούν, ώστε ο ελληνικός λαός να αποκομίζει συνεχώς το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Οι εκλογές της 9ης Απριλίου θα οδηγήσουν σε μια νέα κυβέρνηση. Η χώρα χρειάζεται στις 10 Απριλίου μια κυβέρνηση ισχυρή. Με καθαρή λαϊκή εντολή ώστε να αντλήσει τα μεγαλύτερα οφέλη από την διαπραγμάτευση της αίτησης ένταξης.
Χρειάζεται μα ισχυρή κυβέρνηση με αποσαφηνισμένη στρατηγική στη νέα εποχή.
Οι Έλληνες πετύχαμε πολλά. Όλοι μαζί μπορούμε περισσότερα. Εύχομαι στην πορεία των χρόνων που έρχονται, όλοι μαζί να οδηγήσουμε την Ελλάδα ακόμα πιο ψηλά, ακόμα πιο μακριά.
Για τον λαό και τον άνθρωπο, μια νέα πορεία της Ελλάδας μέσα στην Ευρώπη, είναι το μήνυμα της νέας ιστορικής περιόδου.
Η εξωτερική μας πολιτική, η πολιτική που ακολουθήσαμε στην τετραετία που πέρασε, έχει δικαιωθεί. Η Ελλάδα είναι μία ισχυρή χώρα...
Κυρίες και κύριοι,
Η εξωτερική μας πολιτική, η πολιτική που ακολουθήσαμε στην τετραετία που πέρασε, έχει δικαιωθεί. Η Ελλάδα είναι μία ισχυρή χώρα. Είναι μία χώρα που υπολογίζεται διεθνώς όχι μόνο για το παρελθόν και την ιστορία της, αλλά και για το παρόν και το μέλλον της. Το μέλλον της για το οποίο έχουμε τώρα τη δύναμη και τα μέσα να διαμορφώσουμε εμείς όπως θέλουμε.
Στην τετραετία που πέρασε αντιμετωπίσαμε δύσκολα προβλήματα, πρωτόγνωρες προκλήσεις, επικίνδυνες κρίσεις. Καταφέραμε να αντιμετωπίσουμε όλα αυτά και να καταστήσουμε την Ελλάδα ισχυρή, χώρα σεβαστή και υπολογίσιμη απ' όλους, παρά το γεγονός ότι είχαμε απέναντί μας μία αντιπολίτευση που έλεγε σε όλα όχι. Που αρνήθηκε να μας στηρίξει σε κρίσιμες επιλογές για την προώθηση του εθνικού μας συμφέροντος.
Δε θέλω να κάνω τώρα εκτενή απολογισμό της τετραετίας, αλλά δεν μπορώ παρά να επισημάνω ορισμένα κεντρικά κεκτημένα πλέον της Ελλάδας:
-
Κορυφαία στιγμή της εξωτερικής μας πολιτικής υπήρξε βέβαια το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι. Το τι καταφέραμε εκεί είναι ήδη γνωστό. Απελευθερώσαμε την ένταξη της Κύπρου στην Ένωση από οποιαδήποτε προϋπόθεση προηγούμενης επίλυσης του Κυπριακού προβλήματος. Θέσαμε της Ελληνοτουρκικές σχέσεις σ' ένα νέο πεδίο, σ' ένα νέο πλαίσιο - στο πλαίσιο της Ένωσης - που ορίζεται από τις πάγιες αρχές και τους κανόνες του διεθνούς δικαίου. Υποβάλαμε την Τουρκία σε μία συστηματική διαδικασία εκδημοκρατισμού και σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των αρχών του διεθνούς δικαίου.
-
Ανοίξαμε νέες προοπτικές στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις με τις μελετημένες πρωτοβουλίες και κινήσεις μας. Χωρίς να εγκαταλείψουμε τίποτα απολύτως από τις πάγιες θέσεις μας, δημιουργήσαμε ένα νέο κλίμα, νέα δυναμική ομαλοποίησης των σχέσεων. Η σύναψη εννέα συμφωνιών για σημαντικά θέματα συνεργασίας ανάμεσα στις δύο χώρες - θέματα που δεν θίγουν κυριαρχικά δικαιώματα, - δημιουργεί νέα προοπτική συνεργασίας για τις δύο χώρες.
-
Διαχειριστήκαμε με σύνεση τη σημαντικότερη κρίση στη Μεταπολεμική Ευρώπη, την κρίση στο Κόσοβο, συμβάλλοντας στην προάσπιση των ελληνικών συμφερόντων, στην ισχυροποίηση της χώρας αλλά και στη σταθερότητα και ειρήνη στην περιοχή των Βαλκανίων με πρωτοβουλίες και προτάσεις (όπως το Σύμφωνο Σταθερότητας, τη Διαπεριφερειακή Συνεργασία κ.λπ.). Δεν αποξενωθήκαμε ούτε από τους συμμάχους μας ούτε από τους φίλους μας στην περιοχή.
-
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση πετύχαμε επιπλέον δέσμη μείζονων πολιτικών στόχων:
-
Tην έναρξη των διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Κύπρου.
-
Ένα νέο πακέτο διαρθρωτικών πόρων ύψους 15 τρις δραχμών περίπου το 2006 και πόρους για τη γεωργία και την ύπαιθρο 9,5 τρις δρχ. περίπου.
-
Τη συμπερίληψη της προστασίας των συνόρων και της ακεραιότητας των κρατών - μελών στις συνθήκες.
-
Την ανάπτυξη πολιτικών που ενδιαφέρουν τους πολίτες, όπως την καταπολέμηση της ανεργίας, της εγκληματικότητας, για την ένταξη της Ελλάδας στο σύστημα ελεύθερης διακίνησης των πολιτών (σύστημα Σένγκεν).
-
Στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης αναλάβαμε πρωτοβουλίες για την ειρήνευση της Μέσης Ανατολής, την ανάπτυξη των δεσμών με όλες τις χώρες της περιοχής, τον Αραβικό κόσμο και το Ισραήλ, την προώθηση της διαπεριφερειακής συνεργασίας με την οργάνωση της πρώτης Συνάντησης Κορυφής των Βαλκανικών χωρών.
-
Αναπτύξαμε τις σχέσεις με τις Η.Π.Α. - κάτι που επισφραγίσθηκε με την πετυχημένη επίσκεψη του Προέδρου κλίντον στην Αθήνα - αλλά και με τη Ρωσία, Κίνα και άλλες χώρες της υφηλίου.
Στην εποχή των μεγάλων αλλαγών και προσαρμογών απαιτείται σταθερότητα σε αξίες και αρχές. Η ελληνική εξωτερική πολιτική είναι μία πολιτικής στήριξης των αρχών της δημοκρατίας και του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, της διεύρυνσης και ανάπτυξης των ανθρωπίνων και κοινωνικών δικαιωμάτων. Είναι μία πολιτική που έχει ως αφετηρία της το σεβασμό των συνόρων και της εδαφικής ακεραιότητας όλων. Την αταλάντευτη υπεράσπιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Είναι μία εξωτερική πολιτική αρχών, ηθικής και δικαίου.
Η Ελλάδα είναι χώρα ευρωπαϊκή, βαλκανική και μεσογειακή, μία χώρα με έναν τεράστιο ανθρώπινο πλούτο, την διασπορά. Με την πολύπλευρη εξωτερική της πολιτική η κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. αξιοποίησε αυτήν την τριπλή περιφερειακή ταυτότητα της χώρας. Στη βάση αυτή έχουμε επεξεργασθεί ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα εξωτερικής πολιτικής για τη νέα τετραετία. Βασικός στόχος της εξωτερικής πολιτικής είναι η μεγιστοποίηση των εθνικών συμφερόντων μέσω της ανάδειξης της χώρας σε υπολογίσιμη δύναμη ειρήνης και σταθερότητας, ανάπτυξης και συνεργασίας στο ευρωπαϊκό και περιφερειακό σύστημα. Η ισχυρή Ελλάδα παραμένει σύνθημα και οδηγός μας.
Στη βάση των παραπάνω δεδομένων και εκτιμήσεων, οι προτεραιότητες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής συνοψίζονται στους παρακάτω πέντε άξονες:
-
Προώθηση της ευρωπαϊκής ενοποίησης, σύμφωνα με τις αξίες και τις αρχές που θέλουμε για την Ευρώπη του 21ου αιώνα.
-
Διαρκής κατοχύρωση της ασφάλειας της χώρας.
-
Ανάπτυξη του περιφερειακού και διεθνούς ρόλου της Ελλάδας, ως δύναμης ειρήνης, ανάπτυξης και συνεργασίας, ιδιαίτερα στη Ν.Α. Ευρώπη.
-
Αντιμετώπιση νέων προκλήσεων και κινδύνων για τη χώρα.
-
Προώθηση του οικονομικού και πολιτιστικού ρόλου και σχέσεων της Ελλάδας. Ενίσχυση της δημιουργικότητας του ευρύτερου ελληνισμού.
Θα επικεντρωθώ στο συνολικό, ολοκληρωμένο πρόγραμμα εξωτερικής πολιτικής που έχουμε επεξεργασθεί σε δέκα κεντρικούς, στρατηγικούς στόχους. Οι δέκα κεντρικοί στόχοι της Εξωτερικής πολιτικής είναι:
-
Η ισχυροποίηση του ρόλου της Ελλάδας στην Ε.Ε.
-
Η εξομάλυνση των Ελληνοτουρκικών σχέσεων.
-
Η προώθηση της ένταξης της Κύπρου στην Ε.Ε.
-
Η ενίσχυση του περιφερειακού ρόλου της Ελλάδας.
-
Η διεύρυνση της διεθνούς παρουσίας της Ελλάδας.
-
Η ισχυροποίηση και η ενίσχυση των δεσμών με την ομογένεια.
-
Η ενδυνάμωση της αμυντικής ικανότητας.
-
Η ανάδειξη της οικονομικής και πολιτιστικής διπλωματίας.
-
Η αξιοποίηση των μη κυβερνητικών οργανώσεων - κοινωνίας των πολιτών.
-
Ο εκσυγχρονισμός και η ενίσχυση των θεσμών της εξωτερικής πολιτικής.
Πρώτος κεντρικός στόχος μας είναι η παραπέρα ισχυροποίηση της θέσης και ρόλου της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ταυτόχρονα η ανάπτυξη της Ένωσης σε Πολιτική Ένωση με δημοκρατικό και κοινωνικό περιεχόμενο. Με την είσοδό μας στο ενιαίο νόμισμα, το Ευρώ, διασφαλίζουμε την ισότιμη θέση της Ελλάδας ανάμεσα στην ισχυρότερη ομάδα κρατών μελών της Ένωσης στον πρώτο κύκλο χωρών και την πρώτη ταχύτητα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται όμως μπροστά σε ραγδαίες εξελίξεις. Η νέα διεύρυνση της Ένωσης με δεκατρείς χώρες, η θεσμική μεταρρύθμιση, η ανάπτυξη της κοινής Ευρωπαϊκής Άμυνας, η μεταρρύθμιση της Ευρωπαϊκής οικονομίας απαιτούν τη συστηματική, σχεδιασμένη συμμετοχή της χώρας για την προώθηση των συμφερόντων και των απόψεών μας. Απαιτούν σκληρές διαπραγματεύσεις που είμαστε σε θέση να τις φέρουμε με επιτυχίας σε πέρας, όπως αποδείξαμε μέχρι τώρα.
Θα επιδιώξουμε την προώθηση της διεύρυνσης της Ένωσης με τη συμπερίληψη σ' αυτήν, εκτός από την Κύπρο και των χωρών της Βαλκανικής.
Θα συμβάλουμε στην ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Άμυνας ως όργανο εδραίωσης της σταθερότητας και ειρήνης που θα στηρίζεται για τη λειτουργία της στις αρχές του ΟΗΕ.
Θα εργασθούμε συστηματικά για την ενίσχυση του κοινωνικού χαρακτήρα της Ένωσης με την ανάπτυξη των πολιτικών για την καταπολέμηση της ανεργίας, την επίλυση των καθημερινών προβλημάτων των Ευρωπαίων πολιτών και την προώθηση της οικονομικής συνοχής και πραγματικής σύγκλισης.
Για τη θεσμική μεταρρύθμιση υποστηρίζουμε ότι η αναθεώρηση θα πρέπει να συμβάλλει, πρώτον στην ισχυροποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των θεσμών της με προοπτική την οικοδόμηση της γνήσιας Πολιτικής Ένωσης και δεύτερον στην ενδυνάμωση των αρχών πάνω στις οποίες στηρίζεται, όπως την ισότητα των κρατών, τη δημοκρατία, την αλληλεγγύη και τη συνοχή.
Στρατηγικός μας στόχος είναι να προωθήσουμε τη διαδικασία υπέρβασης των προβλημάτων στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις με πλήρη αξιοποίηση των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ελσίνκι. Δεν χρειάζεται να τονίσω ότι οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις έχουν μπει μετά το Ελσίνκι σ' ένα νέο πλαίσιο. Η Ελλάδα έχει επιχείρημα και στήριγμα στις σχέσεις της με την Τουρκία τις αρχές της Ένωσης, τη διαδικασία συμμόρφωσης της Τουρκίας προς το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Οι πάγιες θέσεις μας είναι γνωστές. Η Ελλάδα δεν «διεκδικεί τίποτα, αλλά και δεν παραχωρεί απολύτως τίποτα». Η δημιουργία σχέσεων συνεργασίας με τη γείτονα χώρα είναι απόλυτα επιθυμητή ως μέρος της ευρύτερης διαδικασίας για τη σταθερότητα και την ανάπτυξη της περιοχής. Αλλά η ανάπτυξη της συνεργασίας θα πρέπει να γίνει στο πλαίσιο του σεβασμού των αρχών του διεθνούς δικαίου και συνθηκών. Για το πρόβλημα της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας είναι πάντοτε ανοικτή η οδός της παραπομπής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Υποστηρίζουμε τον Ευρωπαϊκό προσανατολισμό της Τουρκίας με την προϋπόθεση να σέβεται τις αρχές και τους όρους της Ένωσης. Αυτό αποτελεί μέρος της στρατηγικής για την ενίσχυση της εθνικής μας ασφάλειας. Γιατί μία Τουρκία δημοκρατική και ευρωπαϊκή αποτελεί παράγοντα σταθερότητας και συνεργασίας στην περιοχή και για την Ελλάδα.
Στρατηγικός μας στόχος παραμένει η προώθηση της ένταξης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση το συντομότερο δυνατό. Εμείς που με τις αποφάσεις του Ελσίνκι αποδεσμεύσαμε την ένταξη από την προηγούμενη επίλυση του Κυπριακού, εμείς είμαστε σε θέση να διασφαλίσουμε και την πλήρη ένταξη.
Ταυτόχρονα όμως θα εργασθούμε για τη δίκαιη επίλυση του Κυπριακού προβλήματος με βάση τις αποφάσεις μίας δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας, σ' ένα κράτος με ενιαία κυριαρχία και διεθνή προσωπικότητα, χωρίς στρατεύματα κατοχής και πρόσφυγες. Σ' ένα κράτος όπου Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι θα συμβιώνουν ειρηνικά και αρμονικά κάτω από την ασφαλής ομπρέλα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τέταρτος στόχος μας είναι να αναδείξουμε παραπέρα το σταθεροποιητικό ρόλο της Ελλάδας στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η Ελλάδα έχει καταστεί τα τελευταία χρόνια, χάρις στην πολιτική και τις προσπάθειές μας, σε δύναμη συνεργασίας, ειρήνης, σταθερότητας και δημοκρατίας στην περιοχή.
Οι στόχοι μας έχουν διαμορφωθεί με σαφήνεια και αποβλέπουν:
-
στη συμβολή μας στην ενσωμάτωση όλης της περιοχής στο Ευρωπαϊκό σύστημα θεσμών ως προϋπόθεση για την εμπέδωση της σταθερότητας και της ειρήνης,
-
στην ενίσχυση των μηχανισμών ειρηνικής επίλυσης των οποιωνδήποτε διαφορών στη βάση των πάγιων αρχών του ΟΗΕ,
-
στην ενδυνάμωση και τον εμπλουτισμό όλων των μορφών διαπερι-φερειακής συνεργασίας όπως του Συμφώνου Σταθερότητας, της Διακυβερνητικής Συνεργασίας, του ΟΣΕΠ και άλλων πλαισίων συλλογικής δράσης και έκφρασης,
-
στην υποβοήθηση της οικονομικής ανασυγκρότησης και ανάπτυξης της περιοχής τόσο μέσω των πρωτοβουλιών και δραστηριοτήτων των φορέων της ιδιωτικής οικονομίας όσο και μέσω των πρωτοβουλιών του κράτους και του δημοσίου τομέα.
Ο πέμπτος στόχος μας είναι η διεύρυνση του ρόλου και της παρουσίας της Ελλάδας στο ευρύτερο διεθνές σύστημα, τους θεσμούς και τους διεθνείς οργανισμούς. Με αφετηρία την ισχυρή θέση της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την προοπτική των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, η Ελλάδα έχει τις προϋποθέσεις και τις δυνατότητες να αναλάβει πρωτοβουλίες και να συμβάλλει στη συνεργασία την ειρήνη και την ανάπτυξη σε παγκόσμια κλίμακα. Συγκεκριμένα μπορεί:
-
να συμβάλλει στις προσπάθειες για την πλήρη εφαρμογή των αρχών του διεθνούς δικαίου και των συνθηκών και, ιδιαίτερα, των αρχών του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών,
-
να συνεργασθεί με άλλες προοδευτικές δυνάμεις για την οικοδόμηση μίας περισσότερο δημοκρατικής οργάνωσης και διακυβέρνησης του παγκοσμιοποιημένου διεθνούς συστήματος,
-
να υποβοηθήσει τη διαδικασία για τη μείωση του αναπτυξιακού χάσματος ανάμεσα στο Βορρά και το Νότο, διαμορφώνοντας νέα μέσα και στρατηγικές, όπως την αναπτυξιακή και την ανθρωπιστική βοήθεια,
-
να διευκολύνει το διαπολιτιστικό διάλογο σε παγκόσμια κλίμακα στη βάση των αρχών της πολυπολιτισμικότητας και του σεβασμού της έκφρασης των πολιτιστικών ταυτοτήτων και εκφράσεων όλων.
Έκτος σημαντικός μας στόχος είναι η περαιτέρω εντατικοποίηση των δεσμών, συστράτευσης και «συνεργίας» με τους ομογενείς μας σ' όλα τα μέρη της υφηλίου. Για την ενίσχυση της ομογένειας και των δεσμών της με την πατρίδα έχουμε δημιουργήσει νέους θεσμούς ενώ προωθούνται και νέες πρωτοβουλίες για τη νέα τετραετία.
Ο βασικός μας στόχος, για την επίτευξη του οποίου πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας και να επιταχύνουμε το βηματισμό μας, είναι η γρήγορη και συστηματική ολοκλήρωση του παγκόσμιου δικτύου του Ελληνισμού, που θα διασφαλίσει εθνικά, αναπτυξιακά και πολιτισμικά την αναβάθμιση της θέσης του στον ευρωπαϊκό και τον παγκόσμιο χώρο.
Έβδομος κεντρικός στόχος μας είναι η παραπέρα ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας και θωράκισης της χώρας. Παρά τις κοσμογονικές αλλαγές που σημειώθηκαν στο παγκόσμιο σύστημα, την ανάδειξη της Ελλάδας σε πρότυπο χώρας ταχείας οικονομικής ανασυγκρότησης με ένα νέο ρόλο στα Βαλκάνια, παράγοντα ειρήνης, σταθερότητας και συνεργασίας, η διατήρηση και η ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης της χώρας παραμένει προτεραιότητα.
Η αποτρεπτική ικανότητα της χώρας με την υλοποίηση του εξοπλιστικού προγράμματος της περιόδους 1996 - 2000, τη διαρκή αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού των Ενόπλων Δυνάμεων, τη συμμετοχή στο ΝΑΤΟ και στις ειρηνευτικές πρωτοβουλίες θα συνεχίσει να είναι γνώμονας της πολιτικής μας. Στο πλαίσιο αυτό:
- Έχει προγραμματισθεί να αρχίσουν οι διαδικασίες αναθεώρησης της ήδη υφιστάμενης Μελλοντικής Δομής των Ενόπλων Δυνάμεων σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, με 15ετή προοπτική (2000 - 2015).
- Μελετάται η θεσμοθέτηση στις Ένοπλες Δυνάμεις δύο επιπέδων προσωπικού (επαγγελματικού - θητείας).
- Βρίσκεται σε εξέλιξη η νομοθετική ρύθμιση για τους θεσμούς του «επαγγελματία στρατιώτη», του Εθελοντή Πενταετούς Υποχρέωσης (ΕΠΥ) και του Εθελοντή Μόνιμης Θητείας (ΕΜΘ).
- Ολοκληρώθηκαν οι διαδικασίες κατάρτισης του Ενιαίου Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος Αμυντικού Εξοπλισμού περιόδου 2001 - 2005 και βρίσκεται στο ΚΥΣΕΑ για έγκριση.
- Έχει προγραμματισθεί η εκπόνηση και εφαρμογή νέων προγραμμάτων που αφορούν τη βελτίωση των όρων θητείας όπως:
- η αυτόματη επιλογή και κατανομή των οπλιτών στους Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων,
- η καθιέρωση μικρής διάρκειας τιμητικής άδειας για τους οπλίτες των παραμεθώριων περιοχών.
Οι Ένοπλες Δυνάμεις θα συνεχίσουν να συμμετέχουν και να συντρέχουν με προσωπικό, υλικά εφόδια και μέσα στην αποτροπή, όπου είναι δυνατόν, και στην αντιμετώπιση των εκτάκτων αναγκών που προκαλούνται από φυσικές καταστροφές ή άλλες αιτίες.
Όγδοος στόχος μας είναι η προώθηση της οικονομικής και πιλιτιστικής διπλωματίας. Η κυβέρνησή μας υπήρξε η πρώτη που κατανόησε τη σημασία της οικονομικής και πολιτιστικής διπλωματίας στο μεταβαλλόμενο κόσμο και εμπλούτισε την εξωτερική της με νέο περιεχόμενο. Η προσπάθεια αυτή συνεχίζεται και διευρύνεται για τη νέα τετραετία. Θέματα οικονομίας, εμπορίου, περιβάλλοντος, τεχνολογίας, επιστήμης και παιδείας καταλαμβάνουν ολοένα και σημαντικότερη θέση στην agenda της εξωτερικής μας πολιτικής.
Οι Ολυμπιακοί αγώνες του 2004 αποτελούν μία πρόσθετη ευκαιρία για την εντατικοποίηση της πολιτιστικής διπλωματίας με νέες πρωτοβουλίες που θα φέρουν πιο κοντά τους λαούς αλλά και θα προβάλουν τον πολιτισμό, παλαιό και σύγχρονο, της Ελλάδας.
Ο ένατος στόχος μας αναφέρεται στην αξιοποίηση, υπό την ευρύτερη έννοια της εξωτερικής πολιτικής, των φορέων της κοινωνίας των πολιτών. Ο στόχος αυτός απαιτεί την ενίσχυση, από πλευράς μας, του διεθνούς ρόλου και των ανθρωπιστικών δραστηριοτήτων των πολυάριθμων «Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων». Οι οργανώσεις αυτές ανέπτυξαν σημαντική δράση τα τελευταία χρόνια και έχουν συσσωρεύσει πλούσια εμπειρία.
Με σεβασμό για την αυτονομία, την ανεξαρτησία και την ταυτόττά τους, η κυβέρνηση ενθαρρύνει, στηρίζει και διευκολύνει το ανθρωπιστικό έργο των οργανώσεων αυτών για την αντιμετώπιση ανθρώπινων τραγωδιών και καταστροφών στην περιφέρεια αλλά και ευρύτερα.
Τέλος, ο δέκατος στόχος μας αναφέρεται στον παραπέρα εκσυγχρονισμό και βελτίωση των θεσμών διαμόρφωσης της εξωτερικής πολιτικής, και πρωτίστως του Υπουργείου Εξωτερικών. Μέχρι σήμερα έχουν γίνει πολλά στον τομέα αυτό. Οι νέες οικονομικές δυνατότητες που έχουμε μας επιτρέπουν να αφιερώσουμε περισσότερους πόρους στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, να εισάγουμε και να αξιοποιήσουμε τα νέα μέσα που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνίας για την προώθηση των στόχων της εξωτερικής πολιτικής, όπως π.χ. το «Διαδίκτυο».
Βαδίζουμε σε νέες μορφές διπλωματίας, νέες μορφές χάραξης και άσκησης της εξωτερικής πολιτικής με μία ισχυρή Ελλάδα, μία Ελλάδα δύναμη ειρήνης, σταθερότητας, συνεργασίας και ανάπτυξης.
Κυρίες και κύριοι,
Φέραμε την Ελλάδα στο προσκήνιο των διεθνών εξελίξεων κατά τρόπο που μέχρι σήμερα δεν είχαμε γνωρίσει. Η ισχυρή Ελλάδα, η Ελλάδα με κύρος, με φωνή που μπορεί να επηρεάζει τις εξελίξεις πέρα από τα σύνορά της, που διασφαλίζει την ειρήνη και τα κυριαρχικά δικαιώματά της είναι, όπως και την τετραετία που πέρασε, σημαία μας για την επόμενη τετραετία.
Η συνέχιση της πορείας προς την Ενωμένη Ευρώπη, προς την πολιτική ενοποίηση, συναντά όλο και περισσότερο σκεπτικισμό. Οι ενστάσεις που προβάλλονται μπορούν να συνοψισθούν στο επιχείρημα ότι, ένα όραμα, ένα σχέδιο που συναρπάζει και κινητοποιεί δεν μπορεί να αναπαράγει το υπάρχον αλλά οφείλει να το υπερβαίνει, να αποτελεί τομή ώστε να συγκινεί το συναίσθημα και τη φαντασία...
Κυρίες και κύριοι,
Η συνέχιση της πορείας προς την Ενωμένη Ευρώπη, προς την πολιτική ενοποίηση, συναντά όλο και περισσότερο σκεπτικισμό. Οι ενστάσεις που προβάλλονται μπορούν να συνοψισθούν στο επιχείρημα ότι, ένα όραμα, ένα σχέδιο που συναρπάζει και κινητοποιεί δεν μπορεί να αναπαράγει το υπάρχον αλλά οφείλει να το υπερβαίνει, να αποτελεί τομή ώστε να συγκινεί το συναίσθημα και τη φαντασία. Η τομή όμως, δεν είναι ορατή. Η Ευρώπη του αύριο εμφανίζεται ως κοινωνικο-οικονομική συνέχεια, του σήμερα, ως μία βελτιωμένη έκδοση ίσως, αλλά πάντως συνέχεια του σήμερα. Η δημιουργία της υπεραγοράς, του υπερνομίσματος και των υπερθεσμών δεν εγγυάται ότι ένας χώρος με διαφορετικές γλώσσες, διαφορετικές θρησκείες και διαφορετικούς τρόπους ζωής θα καταστεί ένα ενιαίο σύνολο και θα ξεπεράσει είτε τις εντεινόμενες κοινωνικοοικονομικές διαφορές είτε τη βαθιά ριζωμένη αντίληψη του κράτους έθνους.
Το ερώτημα λοιπόν είναι, αν υπάρχει σχέδιο με κοινωνικοποιλιτικές προεκτάσεις, που θα δημιουργήσει συνεκτική δυναμική. Η απάντηση είναι ναι, υπάρχει σχέδιο που θα μεταβάλει σημαντικά την πραγματικότητα. Η απάντηση αυτή προκύπτει, αν αναρωτηθούμε ποια δυναμική δημιουργείται στο υπάρχον σύστημα με την ενοποίηση. Αν συγκρίνουμε την τάση εκέλιξης του σημερινού ευρωπαϊκού πολιτικο-οικονομικού σχηματισμού, αν μείνει στα ίδια, με την τάση εξέλιξής του εφόσον θέσει σε κίνηση ενοποιητικές διαδικασίες σε πολλαπλά επίπεδα.
Θα σταθώ σε ένα μόνο, το κεντρικό πιστεύω, σημείο.
Ο μετανάστης των αρχών του αιώνα, που εγκατέλειπε την Αρκαδία ή την Καλαβρία ήταν σε αναζήτηση άλλων δυνατοτήτων και ευκαιριών για μία καλύτερη ζωή. Το ίδιο και ο μετανάστης της δεκαετίας του '60 όταν πήγαινε στη Γερμανία. Αλλά και ο Ρώσος ή ο Γερμανός εργάτης του 1918 που επαναστάτησαν, επεδίωκαν μέσα από τη νέα οργάνωση της κοινωνίας να ανοίξουν ευκαιρίες και δυνατότητες γι' αυτούς χωρίς περιορισμούς σ' ένα χώρο κοινωνικής δικαιοσύνης. Το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο που δημιούργησε η σοσιαλδημοκρατία στηρίχθηκε επίσης στην ίδια επιδίωξη. Να καταργηθούν οι φραγμοί και τα εμπόδια, να υπάρχουν περισσότεροι δρόμοι για τον καθένα. Να δημιουργηθεί ένας χώρος κοινωνικής δικαιοσύνης. Με εκπαίδευση, με συλλογικές διαπραγματεύσεις, με αναπτυξιακές πρωτοβουλίες του κράτους, με κοινωνικές πρωτοβουλίες στην υγεία, την κοινωνική ασφάλιση και την πρόνοια, να δημιουργηθεί μία πιο ανοικτή, πιο ελεύθερη κοινωνία.
Το στοιχείο αυτό, της πιο ανοικτής κοινωνίας, της κοινωνίας που διευρύνει συνεχώς τα όριά της, καταργώντας τους φραγμούς στις δυνατότητες ανάπτυξης του ατόμου και καταργώντας εμπόδια στη βελτίωση των συνθηκών ζωής και της κοινωνίας που προωθεί την κοινωνική δικαιοσύνη, αποτελεί τον προωθητικό μοχλό της ευρωπαϊκής προσπάθειας. Ο πολίτης κάθε χώρας θα έχει στο ανεπτυγμένο σύνολο περισσότερες δυνατότητες και ευκαιρίες απ' ό,τι έχει σήμερα. Θα ζει υπό συνθήκες που θα του επιτρέπουν περισσότερα. Θα δημιουργεί ένα περιβάλλον ζωής, στο οποίο θα πολλαπλασιασθούν οι δρόμοι που θα μπορεί να επιλέξει, ένα περιβάλλον κοινωνικά πιο δίκαιο. Για να χρησιμοποιήσω μία μεταφορική εικόνα, από χειριστής ενός μεμονωμένου ηλεκτρονικού υπολογιστή θα συνδεθεί με το Internet, με όλο και περισσότερους υπολογιστές, θα κάνει το άλμα στην κοινωνία της πληροφορίας. Αυτό είναι ένα ποιοτικό άλμα. Δημιουργεί μία διαφορετική ποιότητα ζωής.
Η απάντηση στην ένσταση ότι, αυτό είναι ένα μινιμαλιστικό μοντέλο επειδή δεν έρχεται σε ρήξη με το παρελθόν, είναι απλή. Και το σοσιαλδημοκρατικό μοντέλο ήταν μινιμαλιστικό σε σχέση με το κομμουνιστικό. Και όμως, ήρθε σε ρήξη με το παρελθόν, όσον αφορά τις συνθήκες ζωής της τεράστιας μάζας του πληθυσμού, αργά αλλά αποτελεσματικά. Και η ευρωπαϊκή ενοποίηση ανήκει σε μία «συγκεκριμένη ουτοπία» και όχι σε μία υπερβατική ουτοπία. Ένα κοινωνικό όραμα ρήξης θα καταδίκαζε το ευρωπαϊκό εγχείρημα. Θα οδηγούσε σε αντιπαραθέσεις και όχι σε ενοποίηση. Το εγχείρημα βασίζεται στη συστράτευση όσο το δυνατόν περισσότερων κοινωνικών δυνάμεων, έχει όρο τη μετεξέλιξη και όχι την αναγέννηση από το μηδέν.
Θέλω να τονίσω αμέσως ότι, όλα αυτά σημαίνουν ότι χρειάζονται κοινωνικές αλλαγές ότι θα πρέπει να αντιμετωπισθούν αποτελεσματικά τα φαινόμενα ανεργίας και κοινωνικού αποκλεισμού. Η ευρωπαϊκή κοινωνία δεν επιτρέπεται να εμπεδώσει τις κοινωνικές διαφορές και την κοινωνία των δύο τρίτων, το νεοφιλελευθερισμό, την κοινωνία της αγοράς και του χρήματος. Αντίθετα πρέπει να είναι ένας διευρυνόμενος χώρος ελευθερίας και κοινωνικής δικαιοσύνης, ένας χώρος συρρίκνωσης και δραστικού περιορισμού φαινομένων που αγνοούν τον άνθρωπο και δρουν ανασχετικά στην αυτονομία, την ασφάλεια και την ευημερία του.
Κυρίες και κύριοι,
Η Ευρωπαϊκή Ενοποίηση είναι μέσο για να απαντήσουμε σε μείζονες εξελίξεις που σημαδεύουν την εποχή μας.
- Η πρώτη εξέλιξη είναι η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας. Αλλάζει ριζικά τις δομές στην παραγωγή, αποδυναμώνει σύνορα, πιέζει το παραδοσιακό κοινωνικό μοντέλο. Όλο και περισσότερο γίνεται φανερό, ότι η πορεία αυτή δεν είναι αναστρέψιμη, ότι δεν υπάρχουν τρόποι αναστολής της. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποδεχθούμε την όποια εξέλιξη μοιρολατρικά. Όπως είχαμε αναζητήσει στο παλιό κράτος-έθνος, έτσι και τώρα πρέπει να αναζητήσουμε νέους ρυθμιστικούς μηχανισμούς. Νέους κανόνες που, θα αποτρέπουν φαινόμενα ανεξέλεγκτα όπως αυτά που ζήσαμε και ζούμε και απειλούν ή υπονομεύουν την σταθερότητα, την ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή. Μόνο η Ευρώπη ως σύνολο μπορεί να συν-καθορίσει τέτοιους κανόνες. Τα κράτη-έθνη της Ευρώπης μόνα τους δεν μπορούν.
- Δεύτερη εξέλιξη, που συνδέεται με την προηγούμενη, είναι η αποδυνάμωση του μοντέλου του κράτους-έθνους, του μοντέλου της παντοδύναμης κεντρικής εξουσίας. Η συγκεντρωτική εθνική εξουσία βαθμιαία αδυνατίζει. Τα παραδοσιακά μέσα άσκησης της πολιτικής αποδεικνύονται ανενεργά. Το κράτος-έθνος υποχωρεί. Περνάμε από το κράτος-έθνος που συμμετείχε σε ένα διακρατικό παιχνίδι γεωπολιτικού χαρακτήρα, στο κράτος-έθνος που συμμετέχει σε ένα διακρατικό παγκόσμιο παιχνίδι αναπτυξιακού χαρακτήρα με νέους όρους. Όλο και περισσότερο τα υπερεθνικά σχήματα αποκτούν ρόλο αλλά ταυτόχρονα οι τοπικές κοινωνίες και οι περιφέρειες έχουν αρμοδιότητες καθοριστικές για τη ζωή του πολίτη. Η εξουσία μεταφέρεται σε περισσότερα επίπεδα και κέντρα λήψης αποφάσεων. Ο πολίτης είναι και πιο κοντά και πιο μακριά από τα κέντρα λήψης αποφάσεων. Συμμετέχει και ταυτόχρονα, αισθάνεται περιθωριοποιημένος. Η απάντηση σε αυτά τα προβλήματα δεν θα είναι προνόμιο μίας μόνο χώρας. Θα καθορισθεί από τις μορφές της ευρωπαϊκής συνεργασίας, από τα περιεχόμενά της και τις διαδικασίες ενοποίησης, από την αντίληψη που θα επικρατήσει στο ευρωπαϊκό σύνολο για τις σχέσεις εξουσίας-πολίτη.
- Η τρίτη εξέλιξη είναι η γενίκευση της ανασφάλειας των πολιτών. Η συνεχής αυτονόμηση του ατόμου από πολιτικούς και κοινωνικούς δεσμούς αφήνει το άτομο εκτεθειμένο σε όλο και περισσότερους κινδύνους. Οι ραγδαίες αλλαγές στην τεχνολογία και την οικονομία, οι δημογραφικές αλλαγές, τα νέα μεταναστευτικά ρεύματα, η αδυναμία προσαρμογής σε υπερβολικά γρήγορους ρυθμούς μεταβολών της κοινωνικής πραγματικότητας και η αύξηση της εγκληματικότητας δημιουργούν νέα κοινωνικά προβλήματα. Το παραδοσιακό κράτος πρόνοιας δεν μπορεί να ανταπεξέλθει στις νέες μορφές κοινωνικής ανισότητας, στην ανεργία, στον κοινωνικό αποκλεισμό. Τα εθνικά μέσα καταπολέμησης της εγκληματικότητας δεν επαρκούν. Η ανασφάλεια για το σήμερα. Η αβεβαιότητα για το αύριο δηλητηριάζουν την κοινωνική συνοχή και πλήττουν την ίδια την πολιτική συμβίωση.
Τα προβλήματα αυτά είναι κοινά για όλα τα ευρωπαϊκά κράτη και μόνο από κοινού μπορούν να αντιμετωπισθούν. Από κοινού ιδίως, μπορούν να εξασφαλισθούν συνθήκες για περισσότερη κοινωνική συνοχή και αλληλεγγύη.
Κυρίες και κύριοι,
Η ευρωπαϊκή ταυτότητα δεν είναι θέμα μόνο ενιαίας αγοράς ή Οικονομικής και Νομισματικής Ενοποίησης. Η ευρωπαϊκή ταυτότητα αφορά αρχές, αξίες, παιδεία και πολιτισμό.
Ο πολιτισμός μας πρώτον, οικοδομείται πάνω στις θεμελιώδεις αρχές του Διαφωτισμού. Στις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Αλλά και στην αρχή της κοινωνικής ευθύνης, της κοινωνίας των πολιτών.
Δεύτερον, ο πολιτισμός μας, ο κοινός ευρωπαϊκός πολιτισμός, οικοδομείται και πάνω σε αξίες ευρύτερης κλίμακας, σε αρχές που αφορούν τη διεθνή συμβίωση. Στις αξίες της ειρήνης, της συνεργασίας μεταξύ των λαών, της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών. Στο σεβασμό του διεθνούς δικαίου. Αξίες που εμείς οι Έλληνες ζώντας στα νοτιοανατολικά σύνορα της Ευρώπης, σεβόμαστε ιδιαίτερα. Αυτό το αυτονόητο για τη δυτική Ευρώπη, πρέπει να γίνει αυτονόητο και στην ανατολική.
Τρίτον, η Ευρώπη που θα μας επιτρέψει να προχωρήσουμε είναι η Ευρώπη της διαφορετικότητάς μας. Η Ευρώπη αγκαλιάζει μία, αλλά και πολλές διακριτές πραγματικότητες. Γιατί η Ευρώπη οικοδομείται πάνω στην ιδέα της ενότητας μέσα από τη διαφορά. Ο ευρωπαϊκός πολιτισμός χτίστηκε πάνω στο άνοιγμα προς τον «Άλλο», στην αίσθηση της οικουμενικότητας μέσα από τη διαφορά. Η Ευρώπη στην οποία προσβλέπουμε είναι η Ευρώπη που πιστεύει στην πολυφωνία, στην αξιποίηση της συνάντησης με τους άλλους. Που μέσα από διάφορους μηχανισμούς καλλιεργεί την πολυπολιτισμικότητα. Που διαμορφώνει ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να εκφρασθούν όλοι οι πολίτες. Που αποτελεί λιγότερο έναν ενιαίο πολιτισμό και περισσότερο έναν χώρο στον οποίο μπορούν να ανθίσουν πολλοί πολιτισμοί, πολλοί τρόποι ζωής και πολλά ιδανικά.
Κατά κανόνα, τέλος, η συζήτηση για την Ευρώπη επικεντρώνεται σε θέματα οικονομικής πολιτικής. Όταν συζητάμε για την Ευρώπη συζητάμε για τους ίδιους πόρους, την Κοινή Αγροτική Πολιτική ή τη σύγκλιση των οικονομιών. Αλλά η κοινή επιτυχία εξαρτάται και από την παιδεία, τον πολιτισμό και την έρευνα. Εξαρτάται κυρίως από το πόσο η νεολαία θα αποδεχθεί και θα κινητοποιηθεί για το κοινό σχέδιο. Καιρός είναι πλέον να στρέψουμε το βλέμμα μας σε αυτά που τους αφορούν και τους συγκινούν.
Πιστεύω σε έναν σταθερό βηματισμό προς την κατεύθυνση μίας Ευρώπης δημιουργικής, παραγωγικής, κοινωνικά δίκαιης, και πολυπολιτισμικής. Είναι το πιο αποφασιστικό μέσο για να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις της εποχής μας. Μέσα από αυτή την πορεία θα προκύψει και η ταυτότητά μας.
Και σε αυτό χρειάζεται η συστράτευση όλων. Γιατί η ταυτότητα της Ευρώπης δεν θα προκύψει από αυτοματισμούς οιουδήποτε συστήματος αλλά από τις προσπάθειες και τους αγώνες αυτών που θα θελήσουν να τη συμπροσδιορίσουν. Τους αγώνες όλων.
Ο προϋπολογισμός του 2001 είναι ιστορικός. Είναι ο πρώτος προϋπολογισμός της Ελλάδας μέσα στην ΟΝΕ. Είναι ο πρώτος προϋπολογισμός των τελευταίων 35 ετών που δείχνει ότι η Ελλάδα δεν ζει με δανεικά...
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Ο προϋπολογισμός του 2001 είναι ιστορικός. Είναι ο πρώτος προϋπολογισμός της Ελλάδας μέσα στην ΟΝΕ. Είναι ο πρώτος προϋπολογισμός των τελευταίων 35 ετών που δείχνει ότι η Ελλάδα δεν ζει με δανεικά. Που δίνει το στίγμα της ισχυρής Ελλάδας και της ισχυρής κοινωνίας που οικοδομούμε μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Που προωθεί την δημιουργία μιας νέας ελληνικής πραγματικότητας, μιας πρωτόγνωρης Ελλάδας με διεθνή ακτινοβολία.
Ο προϋπολογισμός του 2001 θέτει τις βάσεις μιας δυναμικής τροχιάς ταχείας οικονομικής ανάπτυξης. Συγχρόνως θέτει τις βάσεις για την Ελλάδα του ισχυρού κοινωνικού κράτους και της ενισχυμένης κοινωνικής συνοχής. Για την Ελλάδα της ολόπλευρης πραγματικής σύγκλισης στα αντίστοιχα επίπεδα των ανεπτυγμένων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η 1/1/2001 σηματοδοτεί μια εποχή αισιοδοξίας αλλά και νέων συλλογικών ευθυνών.
Η κατάκτηση της ΟΝΕ είναι απόδειξη ότι οι αλλαγές που επιχειρούμε αποδίδουν. Έχουμε ευθύνη να τις επεκτείνουμε για να πατήσουμε γερά στα πόδια μας σε μια Ευρωπαϊκή Ένωση που αργά αλλά σταθερά αλλάζει. Για να βγούμε κερδισμένοι απέναντι στις προκλήσεις μιας παγκοσμιοποιημένης οικονομίας. Έχουμε ευθύνη να κάνουμε την ΟΝΕ μέσο ισχυροποίησης της κοινωνίας μας. Να νοιώσει καθένας περισσότερη ασφάλεια, δύναμη, δυνατότητες επιλογών, αυτοπεποίθηση και ευημερία. Η ΟΝΕ δεν θα έχει νόημα ως επίτευγμα αν δεν αξιοποιηθεί στο έπακρο με συγκεκριμένες παράλληλες πολιτικές.
Ποιές είναι οι κρίσιμες αυτές πολιτικές; Η ανταπόκρισή μας στις προκλήσεις της νέας οικονομίας. Διαρθρωτικές αλλαγές ιδιαίτερα στους τομείς της ενέργειας και των τηλεπικοινωνιών, που δίνουν στον πολίτη την δυνατότητα επιλογής βελτιωμένων υπηρεσιών. Ολοκλήρωση των μεγάλων έργων υποδομής που αναβαθμίζουν την ποιότητα ζωής, που προωθούν την περιφερειακή ανάπτυξη. Ένα εργασιακό πλαίσιο που ενισχύει την προσφορά απασχόλησης και προστατεύει την εργασία. Που δίνει δουλειά στον άνεργο. Ένα βιώσιμο και δίκαιο ασφαλιστικό σύστημα που εγγυάται το συνταξιοδοτικό μέλλον όλων. Ένα αποτελεσματικότερο και ταχύτερο κράτος με αναβαθμισμένες υπηρεσίες στη διάθεση του πολίτη. Μια ενίσχυση της αυτοδιοίκησης για να αναπτυχθούν πρωτοβουλίες στην περιφέρεια. Μια ολοκληρωμένη πολιτική για την αγροτική ανάπτυξη με στόχο την αύξηση των ευκαιριών απασχόλησης και των εισοδημάτων στην ύπαιθρο και στη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής.
Αυτές οι πολιτικές είναι καθοριστικές για το μέλλον της πατρίδας μας γιατί ανοίγουν το δρόμο για την «κοινωνική αξιοποίηση της προόδου». Η κοινωνική αξιοποίηση της προόδου είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της πολιτικής του ΠΑ.ΣΟ.Κ.
«Κοινωνική αξιοποίηση της προόδου» σημαίνει αξιοποίηση της οικονομικής ανάπτυξης για την ισχυροποίηση της κοινωνίας και ιδιαίτερα του κοινωνικού κράτους. Σημαίνει διάχυση της ευημερίας στην κοινωνία. Σημαίνει την άνοδο του εισοδήματος των πολιτών με στόχο την πραγματική σύγκλιση. Σημαίνει την εδραίωση μιας δημόσιας παιδείας που εξοπλίζει τους νέους με επαρκείς γνώσεις, σταθερές αξίες και ισχυρά κίνητρα. Σημαίνει την ενίσχυση των δικτύων κοινωνικής προστασίας, ιδιαίτερα με τη δημιουργία ενός ευρύτερου δικτύου ασφάλειας κατά του κοινωνικού αποκλεισμού. Σημαίνει την αναδημιουργία ενός Εθνικού Συστήματος Υγείας με ευρωπαϊκά χαρακτηριστικά και υψηλές προδιαγραφές.
Η συνεπής οικονομική πολιτική δεν οδηγεί μόνον στην κοινωνική πρόοδο. Εγγυάται παράλληλα την εθνική ανεξαρτησία, την αμυντική θωράκιση και την ασφάλεια της Ελλάδας. Η συνεπής οικονομική πολιτική δίνει στην Ελλάδα φωνή και κύρος. Η συνεπής οικονομική πολιτική - σε συνδυασμό με την υπεύθυνη εξωτερική μας πολιτική - προασπίζει τα κυριαρχικά μας δικαιώματα και ενισχύει τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Ελλάδας στην συνολική προσπάθεια να καταστεί η ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων ένας χώρος ειρήνης, σταθερότητας, ανάπτυξης και συνεργασίας μεταξύ των λαών.
Κυρίες και κύριοι,
Για περίπου τριάντα χρόνια η δραχμή κυμαίνονταν ελεύθερα και χωρίς περιορισμούς. Στο διάστημα αυτό δέχτηκε πολλές επιθέσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις διατήρησε την αξία της, σε άλλες όχι. Σε κάθε όμως νομισματική κρίση, το τίμημα που κατέβαλε η χώρα για την υπεράσπιση της δραχμής ήταν υπερβολικά υψηλό. Είχαμε φυγή κεφαλαίων και υποχρεωνόμασταν να ανεβάσουμε τα επιτόκια για να στηρίξουμε το εθνικό νόμισμα. Έτσι, όμως, ανακόπτονταν η ανάπτυξη της χώρας.
Με τη συμμετοχή μας στην ΟΝΕ, αφήνουμε οριστικά πίσω τις μέρες της αστάθειας, των δημοσιονομικών ανισορροπιών και των νομισματικών κρίσεων. Εδραιώνεται η νομισματική σταθερότητα, που ευνοεί το μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, τις επενδύσεις, τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης. Η νομισματική σταθερότητα καταργεί το φόρο του πληθωρισμού και προστατεύει το εισόδημα του χαμηλόμισθου και του συνταξιούχου. Διασφαλίζει χαμηλά επιτόκια για όσους θέλουν να αποκτήσουν σπίτι, για όσους θέλουν να ξεκινήσουν τη δική τους επιχείρηση.
Κυρίες και κύριοι Βουλευτές,
Με τον προϋπολογισμό του 2001 αλλάζουμε σελίδα στη σύγχρονη δημοσιονομική ιστορία της χώρας. Κλείνουμε οριστικά το κεφάλαιο των υψηλών δημοσιονομικών ελλειμμάτων, που τραυμάτισαν την οικονομία, που την οδήγησαν πολλές φορές στα πρόθυρα της δημοσιονομικής κατάρρευσης και που υπήρξαν αφετηρία συναλλαγματικών κρίσεων.
Ο προϋπολογισμός του 2001 είναι ο πρώτος προϋπολογισμός που είναι εναρμονισμένος με τις αρχές του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, και που προβλέπει μεσοπρόθεσμα ισοσκελισμένο ή πλεονασματικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα. Στον Προϋπολογισμό προβλέπεται πλεόνασμα Γενικής Κυβέρνησης 0,5% ως ποσοστό του Α.Ε.Π.
Η Ελλάδα κατάφερε μέσα σε μια επταετία να μειώσει το έλλειμμά της κατά 10 περίπου εκατοστιαίες μονάδες ως ποσοστό του ΑΕΠ, ενώ την ίδια περίοδο η ΕΕ-15 μείωσε το αντίστοιχο δημοσιονομικό της έλλειμμα κατά περίπου 5 εκατοστιαίες μονάδες. Η χώρα μας, δηλαδή, πραγματοποίησε διπλάσια σχεδόν δημοσιονομική προσαρμογή σε σχέση με την Ε.Ε. Τη σύγκριση αυτή, τα νούμερα αυτά, δεν τα αμφισβητεί κανείς στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Προέρχονται από την ίδια πηγή, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Δεν αντικατοπτρίζουν κάποιο λογιστικό τρυκ που εμείς επινοήσαμε, όπως αρέσκονται να λένε οι επικριτές μας. Βγαίνουν με την ίδια μεθοδολογία σε όλες τις χώρες της Ευρώπης.
Μάλιστα, η Ελλάδα κατάφερε να μειώσει τα ελλείμματά της, ακολουθώντας μια κοινωνικά δίκαιη φορολογική πολιτική. Τα αυξημένα έσοδα δεν προέρχονται από την επιβολή νέων φόρων, όπως ισχυρίζεται η αντιπολίτευση, αλλά από τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και την πάταξη της φοροδιαφυγής. Έτσι, κυρίως, αυξήσαμε τα δημόσια έσοδα.
Η αύξηση των φορολογικών εσόδων στον Προϋπολογισμό του 2001 δεν είναι λοιπόν επιδρομή στα εισοδήματα των μισθωτών, όπως ισχυρίζεται η Αντιπολίτευση. Που το βρήκε και το λέει αυτό; Εξαπατούν το λαό όσοι μιλούν για νέα φορολογική επιβάρυνση της οικογένειας, εμφανίζοντας τα έσοδα από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και από τη φορολογία των επιχειρήσεων σαν να τα καταβάλουν οι μισθωτοί.
Η αύξηση των φορολογικών εσόδων προκύπτει από τη μεγέθυνση του ΑΕΠ και από τη μεγέθυνση της φορολογικής βάσης. Είναι ένδειξη ανάπτυξης, αλλά και κοινωνικής δικαιοσύνης γιατί συμμετέχουν περισσότεροι στη φορολογία. Έτσι ενισχύουμε την κοινωνική υπευθυνότητα και συνοχή, όταν ο καθένας αναλαμβάνει τα βάρη που του αναλογούν. Έτσι προστατεύουμε τις υγιείς και συνεπείς επιχειρήσεις από τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Έτσι έχουμε το περιθώριο για περαιτέρω φορολογικές ελαφρύνσεις στο μέλλον, τόσο προς τους μισθωτούς όσο και προς τις επιχειρήσεις.
Η συνεχής προσπάθειά μας για δικαιοσύνη στη φορολογική πολιτική φαίνεται και από τη διαχρονική πορεία των έμμεσων φόρων. Οι έμμεσοι φόροι πλήττουν αναλογικά περισσότερο τους οικονομικά ασθενέστερους επειδή καταβάλλονται από όλους τους πολίτες, ανεξάρτητα από το εισόδημά τους. Οι έμμεσοι φόροι περιορίστηκαν σημαντικά, από 70,2% επί του συνόλου των φορολογικών εσόδων το 1993, όταν το ΠΑΣΟΚ ανέλαβε ξανά ως κυβέρνηση, σε 58,4% το 2000, ενώ το ποσοστό αναμένεται να μείνει στα ίδια επίπεδα το 2001, δηλαδή στο 58,5%.
Εδώ θέλω να σταθώ για να τονίσω με λύπη μου την ρηχότητα των επιχειρημάτων της Νέας Δημοκρατίας, που συνέκρινε τα ποσοστά αυτά ανάμεσα στο 2000 και το 2001, δηλαδή το 58,4% και 58,5% για να μας κατηγορήσει για τους έμμεσους φόρους, και απέφυγε να δείξει τη γιγαντιαία διαχρονική πτώση από το 70,2% του 1993. Δεν είναι σοβαρά πράγματα αυτά. Η Νέα Δημοκρατία, απελπισμένη, ψάχνει απεγνωσμένα στους αριθμούς να βρει επιχειρήματα και διυλίζει τον κώνωπα, ενώ καταπίνει την κάμηλο. Και δεν είναι μόνο αυτό το παράδειγμα. Το ίδιο συμβαίνει με όλες τις συγκρίσεις που κάνει μεταξύ του 2000 και 2001, πολλές φορές διαστρεβλώνοντας και τους αριθμούς, ψάχνοντας στο δεύτερο δεκαδικό ψηφίο να βρει κάποια χειροτέρευση.
Ο κοινωνικός χαρακτήρας της φορολογικής πολιτικής, όμως, φαίνεται και από τα μερίδια των επιχειρήσεων και των μισθωτών στα φορολογικά έσοδα. Τα τελευταία χρόνια αυξάνεται και το μερίδιο των επιχειρήσεων στα φορολογικά έσοδα και μειώνεται το μερίδιο συμμετοχής των μισθωτών, λόγω της ικανοποιητικής πορείας των κερδών που πραγματοποιούν οι επιχειρήσεις, αλλά και λόγω των συνεχών φορολογικών ελαφρύνσεων που παρέχονται στους χαμηλόμισθους και χαμηλοσυνταξιούχους.
Έτσι, το ποσοστό συμμετοχής του Φόρου Εισοδήματος Νομικών Προσώπων στο σύνολο του Φόρου Εισοδήματος, αυξήθηκε από 26,8% το 1993 σε 40,6% το 2000 και αυξάνεται περαιτέρω στο 42,3% το 2001. Αντίθετα, η συμμετοχή του Φόρου Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων - στους οποίους περιλαμβάνονται και οι μισθωτοί - στο σύνολο του Φόρου Εισοδήματος μειώθηκε από 49,3% το 1993 στο 46,7% το 2000 και προβλέπεται να μειωθεί στο 46% το 2001.
Είναι γεγονός ότι η πρόοδος στον περιορισμό των ελλειμμάτων του Δημοσίου προέρχεται κυρίως από την πάταξη της φοροδιαφυγής και όχι τόσο από τη μείωση των δαπανών. Πώς, όμως, φαντάζεται η Αξιωματική Αντιπολίτευση ότι θα επιτευχθεί η δραστική μείωση των δαπανών που διατυμπανίζει; ή, όπως κομψά το διατυπώνει, η αλλαγή στο «μίγμα της οικονομικής πολιτικής». Μήπως πιστεύει ότι δεν χρειάζονται περισσότερα μέσα για την υγεία και την παιδεία; Μήπως δεν χρειάζονται εξειδικευμένα στελέχη για τον έλεγχο της κατανομής των πόρων του Γ' ΚΠΣ σε όλους τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης; Ας σταματήσει λοιπόν την ανεύθυνη ρητορική και ας μας πει τι θα περικόψει. Τί θα πάρει πίσω και από ποιούς;
Με τη μείωση του χρέους αποδεσμεύουμε τους πόρους που μέχρι σήμερα δαπανούμε για την εξυπηρέτησή του. Κάθε μία στις τρεισήμισι δραχμές που δαπανούσε η χώρα το 1994 ήταν για τους τόκους. Σήμερα, μόνο μία στις πέντε δραχμές που δαπανά η χώρα είναι για τόκους. Στοχεύουμε να περιορίσουμε ακόμη περισσότερο το ποσό που δαπανούμε για τόκους ώστε τα λεφτά που θα εξοικονομήσουμε να τα διαθέσουμε για την κοινωνική μας πολιτική.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Ο στόχος μας στην επταετία 1993-1999 ήταν η ονομαστική σύγκλιση της ελληνικής οικονομίας για να πετύχουμε την είσοδό μας στην ΟΝΕ. Ο στόχος της νέας τετραετίας είναι η προώθηση της πραγματικής και της κοινωνικής σύγκλισης. Μετά από τόσα χρόνια προσπαθειών ήρθε η ώρα να καρπίσει το δέντρο που φυτέψαμε. Ήρθε η ώρα για τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου όλων των Ελλήνων. Γιατί ο στόχος μας για την πραγματική σύγκλιση είναι στόχος που θα φέρει τους Έλληνες στο ίδιο επίπεδο με τους υπόλοιπους πολίτες της Ευρώπης.
Ο Προϋπολογισμός του 2001 είναι ο πρώτος της νέας τετραετίας και είναι ο προϋπολογισμός της «πραγματικής σύγκλισης». Δίνει ουσιαστική ώθηση στο στόχο μας για επίσπευση της πραγματικής σύγκλισης. Βάζει τα θεμέλια για την οικονομική απογείωση της χώρας. Η Ελλάδα από το 1996 μέχρι σήμερα συνεχώς αναπτύσσεται ταχύτερα από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2001, ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα είναι της τάξης του 5%, έναντι 3,4% που προβλέπεται για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η εκτίμηση αυτή με μικρές αποκλίσεις γίνεται αποδεκτή από όλες τις εκθέσεις που αξιολογούν την ελληνική οικονομία. Έτσι, διαψεύδονται για πολλοστή φορά οι Κασσάνδρες που προβλέπουν τον κατακλυσμό μέσα στην ΟΝΕ. Διαψεύδονται οι προβλέψεις και η κινδυνολογία της Ν. Δημοκρατίας για το μέλλον της οικονομίας μέσα στην ΟΝΕ. Η Νέα Δημοκρατία μονότονα μας μιλά για δημιουργικές λογιστικές που αποκρύπτουν την πραγματική εικόνα. Για ποια όμως εικόνα μιλάνε; Μήπως για το 4,1% ρυθμό ανάπτυξης του 2000 ή για το 5% του 2001; Ή μήπως θεωρούν λογιστικά τα μεγέθη και τους ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ;
Δεν θέλω να αδικήσω τη Νέα Δημοκρατία. Οφείλω να αναγνωρίσω μια συνέπεια στις θέσεις της και στις εκτιμήσεις της για το μέλλον. Τη συνέπεια της μόνιμης διάψευσης των προβλέψεών της.
Αλλά και για τα επόμενα χρόνια οι ρυθμοί ανάπτυξης της Ελλάδας προβλέπεται να υπερβαίνουν τους αντίστοιχους της Ευρώπης, γεφυρώνοντας μέρα με την ημέρα, χρόνο με το χρόνο την απόσταση που μας χωρίζει από τους εταίρους. Πριν από δέκα χρόνια ήμασταν στο 60% του βιοτικού επιπέδου της Ε.Ε. Σήμερα βρισκόμαστε στο 70% και θα το πλησιάζουμε χρόνο με το χρόνο.
Πρέπει όμως να το καταλάβουμε όλοι εδώ, σ' αυτή την αίθουσα της Βουλής, ότι μόνο με την ταχύτερη οικονομική ανάπτυξη και την ταχύτερη αύξηση της παραγωγικότητας θα αυξηθούν τα εισοδήματα των Ελλήνων χωρίς να αυξηθεί ο πληθωρισμός. Χωρίς να απειληθεί η αγοραστική δύναμη των εισοδημάτων των μισθωτών. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Αυτό το έχουν καταλάβει οι Έλληνες και κωφεύουν στις σειρήνες που υπόσχονται χωρίς να δεσμεύονται. Γιατί ξέρουν ότι εμείς πετύχαμε μια μέση ετήσια μεταβολή των πραγματικών, τονίζω των πραγματικών, μισθών 2,3%, ακόμα και την εποχή της σταθεροποίησης, την περίοδο δηλαδή 1994-1999. Κι αυτό είναι κάτι για το οποίο είμαστε περήφανοι.
Εμείς διαμορφώσαμε τις προϋποθέσεις για μια βιώσιμη και μακροχρόνια ανάπτυξη, σταθεροποιώντας το μακροοικονομικό περιβάλλον. Εμείς εξασφαλίσαμε με την πολιτική μας, το σχεδιασμό μας και την επιμονή μας, τους πόρους του Γ' ΚΠΣ που θα απογειώσουν την ελληνική οικονομία.
Οι δημόσιοι και ιδιωτικοί πόροι του Γ' ΚΠΣ προσεγγίζουν τα 17,5 τρις. Οι πόροι αυτοί αποτελούν το άρμα της αναπτυξιακής προσπάθειας. Θα γεφυρώσουν το χάσμα της χώρας στην παραγωγική υποδομή. Θα στηρίξουν τη γεωργική παραγωγή, την ανάπτυξη της περιφέρειας. Θα στηρίξουν τη μετάβαση στη νέα οικονομία. Θα φέρουν την Ελλάδα πιο κοντά στην κοινωνία της πληροφορίας και στην κοινωνία της γνώσης. Θα συμβάλλουν στην καταπολέμηση του ψηφιακού αναλφαβητισμού. Θα συνδράμουν στους τομείς της επαγγελματικής κατάρτισης και της δια βίου εκπαίδευσης.
Δεν είναι, όμως, μόνον οι επενδύσεις που θα απογειώσουν την ελληνική οικονομία. Είναι και το όλο επιχειρηματικό κλίμα που στηρίζεται στην αξιοπιστία της πολιτικής μας, στη συνέπεια των λόγων μας.
Αναγγείλαμε ότι θα προχωρήσουμε σε ριζοσπαστική μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος το 2003, κάτι που έχει να γίνει από τη δεκαετία του 1950. Θέλουμε να απλοποιήσουμε το δαιδαλώδες σύστημα συσσωρευμένων φόρων υπέρ τρίτων, φοροαπαλλαγών, τις ποικίλες παρεμβάσεις και εξαιρέσεις. Θέλουμε να φτιάξουμε ένα σύστημα που να είναι κοινωνικά δίκαιο, να μην ωθεί τον ιδιώτη στην παραοικονομία, να αμείβει την εργασία, την αποταμίευση και την επενδυτική δραστηριότητα. Θέλουμε ένα σύστημα που να παρέχει σωστά και τεκμηριωμένα κίνητρα για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα της ανεργίας και της υπογεννητικότητας. Θέλουμε ένα σύστημα, που να είναι αποδεκτό, ώστε να μείνει σταθερό χωρίς παρεμβάσεις στο μέλλον. Και αυτό θα το κάνουμε, αφού εξετάσουμε όλες τις πτυχές και σε συνεργασία με τους εμπλεκόμενους φορείς της οικονομίας.
Στο μεταξύ, προχωρούμε και τις διαρθρωτικές αλλαγές με συνέπεια και εγρήγορση. Αντλήθηκαν σημαντικά ιδιωτικά κεφάλαια από δημόσιες επιχειρήσεις, επιταχύνθηκε ο εκσυγχρονισμός τους και η προσαρμογή τους σε συνθήκες ανταγωνισμού.
Το πρόγραμμα των μετοχοποιήσεων και ιδιωτικοποιήσεων θα ολοκληρωθεί χωρίς καθυστερήσεις, αλλά με πλήρη διαφάνεια. Θα προχωρήσουμε με διαδικασίες ξεκάθαρες. Χωρίς αποκλεισμούς ή ευνοϊκή μεταχείριση. Με όφελος για τα δημόσια ταμεία και, άρα, τον Έλληνα πολίτη, μακριά από τη λογική του ξεπουλήματος που ευνοούν η επιθυμούν ορισμένοι.
Στην επιτάχυνση της αναπτυξιακής προσπάθειας συμβάλλει και η πολιτική μας για την απασχόληση. Η αύξηση της απασχόλησης και η καταπολέμηση της ανεργίας αποτελούν προτεραιότητα της Κυβέρνησης. Την πολιτική μας για την απασχόληση την αποτυπώσαμε στο νόμο που πρόσφατα ψήφισε η Βουλή. Ο νόμος αυτός είναι η χρυσή τομή μεταξύ των επιδιώξεων των εργοδοτών και των εργαζομένων. Είναι απαραίτητο συμπλήρωμα της συνολικής κυβερνητικής πολιτικής κατά της ανεργίας και ολοκλήρωσης του κοινωνικού κράτους. Είναι ένας νόμος που δεν υποκύπτει σε σκοπιμότητες, δεν χωρίζει την αγορά εργασίας στους «εντός» και τους «εκτός».
Η αναπτυξιακή πορεία της χώρας θα βοηθηθεί και με τη ρύθμιση του ασφαλιστικού προβλήματος. Η μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού δεν είναι μόνον ένα ζήτημα που αφορά την ευστάθεια και τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Αφορά, επίσης,
- την κινητικότητα των εργαζομένων και τον απεγκλωβισμό τους από συγκεκριμένο κλάδο, εταιρεία, ή δράση,
- τη δίκαιη κατανομή της σύνταξης με βάση τις προηγούμενες συνολικές εισφορές του συνταξιούχου, την ηλικία συνταξιοδότησής του, αλλά και τις ελάχιστες ανάγκες του,
- το τι κοινωνία θα κληρονομήσουμε στις επόμενες γενιές, του πώς θα ζουν οι Έλληνες για τις επόμενες δεκαετίες.
Αυτή είναι μια βαριά ευθύνη, μια ιστορική ευθύνη. Αν την αντιμετωπίσουμε όλοι με την ωριμότητα που της αξίζει, νομίζω ότι θα μπορέσουμε να βρούμε λύσεις καλές για όλους.
Η πολιτική μας σ' αυτό το θέμα είναι ξεκάθαρη. Η αναλογιστική μελέτη που έχει ανατεθεί σε ξένο οίκο θα είναι έτοιμη τον Φεβρουάριο. Στη συνέχεια, με ευθύνη του Υπουργείου Εργασίας, θα διεξαχθεί ευρύς κοινωνικός διάλογος. Στον διάλογο αυτό θα κατατεθούν όλες οι απόψεις, από όπου και να προέρχονται. Αντίστοιχοι διάλογοι έχουν γίνει επιτυχώς και οδήγησαν σε συναινετικές λύσεις μακράς πνοής σε χώρες όπως η Σουηδία και η Ιταλία. Στην Γερμανία οδεύουν προς μια αντίστοιχη κοινά αποδεκτή λύση.
Κυρίες και κύριοι Βουλευτές,
Ο Προϋπολογισμός του 2001 είναι και προϋπολογισμός της «κοινωνικής σύγκλισης». Οικοδομούμε ένα κοινωνικό κράτος που ενισχύει το αίσθημα της σιγουριάς, που τονώνει την κοινωνική συνοχή, που καλλιεργεί την κοινωνική αλληλεγγύη, που απαντά στα σύγχρονα προβλήματα του κοινωνικού αποκλεισμού. Επενδύουμε στην κοινωνική προστασία γιατί αποτελεί όχι μόνο αξία αλλά και αναπτυξιακό μοχλό, επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο.
Στα χρόνια της σταθεροποίησης, η κοινωνική πολιτική στην Ελλάδα δεν υστέρησε. Για παράδειγμα, στο διάστημα 1994-1999, η αποπληθωρισμένη σωρευτική αύξηση των συντάξεων έφτασε περίπου το 35%. Οι κοινωνικές μας δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ αυξάνονται και συγκλίνουν συνεχώς προς το μέσο κοινοτικό όρο. Είναι μάλιστα σχετικά υψηλές σε σχέση με τις χώρες της Νότιας Ευρώπης.
Ο νέος Προϋπολογισμός εστιάζεται στην ενίσχυση των οικονομικά και κοινωνικά ασθενέστερων ομάδων του πληθυσμού και στη δικαιότερη διανομή του εισοδήματος. Η εισοδηματική πολιτική για το 2001 προβλέπει αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων που θα υπερβαίνουν τον πληθωρισμό και θα φθάσουν το 3,5% και 5,5% αντίστοιχα.
Παράλληλα, σημαντική αύξηση του μηνιαίου διαθέσιμου εισοδήματος των μισθωτών και συνταξιούχων θα προέλθει από την τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας και την αύξηση των αφορολόγητων ορίων.
Επιπλέον, μια σειρά μέτρων που έχουν ληφθεί, τοποθετούν τη μέριμνα για τους χαμηλοσυνταξιούχους και τις ασθενέστερες κοινωνικά και οικονομικά ομάδες στην πρώτη σειρά των κυβερνητικών προτεραιοτήτων. Υπενθυμίζω:
- την αύξηση του ΕΚΑΣ ώστε από τον προσεχή Ιανουάριο η ελάχιστη σύνταξη να διαμορφώνεται στις 152.000 δρχ., όπως υποσχεθήκαμε προεκλογικά
- την απαλλαγή χαμηλόμισθων από τις ασφαλιστικές εισφορές
- την αύξηση επιδομάτων για τα άτομα με ειδικές ανάγκες
- την αύξηση των κατώτατων συντάξεων του ΟΓΑ ώστε από τον προσεχή Ιανουάριο να διαμορφώνεται στις 48.000 δρχ.
- τη χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης στους χαμηλόμισθους συνταξιούχους και ανέργους για την κάλυψη επιβάρυνσης δαπανών πετρελαίου θέρμανσης.
Υπενθυμίζω, επίσης,
-
Το πρόγραμμα Βοήθεια στο Σπίτι για τους ηλικιωμένους, που επεκτείνεται σταδιακά σε όλη την Ελλάδα.
-
Τα 191 Κέντρα Κοινωνικής Μέριμνας για την εξυπηρέτηση των ηλικιωμένων.
-
Τους 190 περίπου Βρεφονηπιακούς ή παιδικούς Σταθμούς και Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης για τα παιδιά σχολικής ηλικίας.
-
Το θεσμό του ολοήμερου σχολείου, που συνεχώς επεκτείνεται.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Θέλω να τονίσω με έμφαση. Την πορεία της πραγματικής σύγκλισης, την πορεία για μια ισχυρή κοινωνία την επιδιώκουμε και τη διαμορφώνουμε επειδή ο τόπος μας έχει ακόμη πολλά και σημαντικά προβλήματα. Τα συναντούμε γύρω μας, πολλές φορές καθημερινά. Από τις ανεπάρκειες των συγκοινωνιών μέχρι το χαμηλό επίπεδο της δημόσιας διοίκησης. Από την ανεργία μέχρι τα υπερφορτωμένα νοσοκομεία. Εμείς γνωρίζουμε επίσης, ότι δίπλα στην Ελλάδα που ανοίγεται στον κόσμο με αισιοδοξία υπάρχει η άλλη Ελλάδα, ανέτοιμη για αλλαγές. Εμείς δεν θα είμαστε ποτέ ικανοποιημένοι όσο υπάρχουν αρνητικά φαινόμενα καθυστέρησης, ανεπάρκειας, που ταλαιπωρούν και δυσκολεύουν τους πολίτες. Έχουμε ανοιχτό μέτωπο με τα φαινόμενα αυτά. Και έχουμε τις δυνάμεις, την ιδεολογία και το σχέδιο να τα πολεμήσουμε. Κάθε χρόνο είναι καλύτερες οι προϋποθέσεις για να κερδίσουμε αυτή τη μάχη. Με την οικονομική πολιτική μας εξασφαλίζουμε περισσότερους πόρους. Όμως να έχουμε συνείδηση ότι χρειάζεται χρόνος και προσπάθεια. Και προπαντός θέληση να προχωρήσουμε σε νέους δρόμους.
Αυτά τα φαινόμενα πολύ λίγο έχουν σχέση με τις αιτιάσεις της Αντιπολίτευσης. Η αντιπολίτευση τις μέρες αυτές μίλησε και πάλι για κοινωνικά ανάλγητη κυβέρνηση, για καταστροφική πολιτική για την ελληνική οικονομία, για την ελληνική κοινωνία και την Ελλάδα. Τα ίδια έλεγαν κάθε χρόνο εδώ ίδια εποχή.
Όμως κάποτε, και οι πολιτικοί πρέπει να είναι υπόλογοι για την αξιοπιστία των λόγων τους. Πρέπει να εξηγήσουν στο λαό ποιά ήταν η σχέση της καταστροφολογίας τους με τα όσα πραγματοποιήθηκαν.
Σήμερα ο κάθε πολίτης μπορεί να διαπιστώσει ότι η αντιπολίτευση της χώρας εξακολουθεί να αδυνατεί να σπάσει το φαύλο κύκλο της μίζερης πολιτικής αντίληψης που καλλιεργεί, του κενού αντιπολιτευτικού λόγου, της παγίδας του διάχυτου αρνητισμού. Η Νέα Δημοκρατία ούτε αυτή τη φορά δεν μπόρεσε να αρθεί στο επίπεδο των περιστάσεων. Μένει αυτοπεριχαρακωμένη σε μια εποχή πολιτικού φεουδαρχισμού. Θεωρεί ότι η διεκδίκηση της εξουσίας έχει τη λογική της συστηματικής άρνησης και όχι της λύσεως προβλημάτων, της ανάληψης ευθύνης και της προβολής προτάσεων.
Θα επαναλάβω και φέτος. Η χώρα πάει μπροστά, η κοινωνία πάει μπροστά, η Αντιπολίτευση μένει όλο και πιο πίσω. Η Αντιπολίτευση πιστεύει ότι με την αγκίστρωση στην υπερβολή, στο δικανικό καταγγελτικό λόγο, με το παιχνίδι των εντυπώσεων συχνά, μπορεί να παρεμποδίσει την κυβέρνηση στην εκτέλεση του έργου της. Αυτός είναι ο κύριος στόχος της. Αυτός όμως δεν μπορεί να είναι κύριος στόχος ενός κόμματος. Η ελληνική κοινωνία απαιτεί από την αντιπολίτευση υπευθυνότητα, γόνιμη αντίληψη, οραματική τοποθέτηση και σοβαρή κριτική για δημιουργική συμβολή. Και η ελληνική κοινωνία είναι απόλυτα ώριμη να διακρίνει τί είναι σοβαρό και χρήσιμο για την πρόοδο του τόπου και τί όχι.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Οι πολιτικές που ακολουθούμε οδηγούν στην ευημερία και στην ενίσχυση της θέσης της Ελλάδας στον κόσμο. Ο εκσυγχρονισμός της Ελλάδας είναι ένα μακρόπνοο εθνικό εγχείρημα. Η Ισχυρή Ελλάδα απαιτεί υπευθυνότητα, απαιτεί συνέπεια, απαιτεί μαχητικότητα, απαιτεί αφοσίωση. Η Ελλάδα του 2004, το οικοδόμημα της προόδου και της ευημερίας δεν χτίζεται από τη μία μέρα στην άλλη. Χτίζεται σταδιακά. Πάνω σε βάσεις που εγγυώνται την αντοχή και την διάρκεια. Πάνω στην υπεύθυνη αξιοποίηση του παρόντος κι όχι στην βιαστική υποθήκευση του μέλλοντος. Ο προϋπολογισμός του 2001 το αναδεικνύει. Αναδεικνύει την πορεία προς μια νέα πραγματικότητα. Κερδίζουμε μάχες. Προσπερνάμε εμπόδια. «Κερδίζουμε το παρόν - Κατακτούμε το μέλλον.» Γι' αυτό σας ζητώ να ψηφίσετε τον προϋπολογισμό. Η ψήφιση του προϋπολογισμού είναι ένα «Ναι» στην Ελλάδα της ανάπτυξης και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Να κάνουμε με αποφασιστικότητα ένα ακόμα βήμα μπροστά. Για την Ελλάδα και τους Έλληνες, για τους πολίτες και το έθνος που με ευθύνη εκπροσωπούμε.
Όταν ο αιώνας μας θα έχει προσθέσει επάνω του δεκαετίες κι όταν κανένας από εμάς τους 300 εκπροσώπους του ελληνικού λαού δεν θα βρίσκεται στο Κοινοβούλιο εκείνοι που θα καταλαμβάνουν τις ίδιες θέσεις δεν θα ασχολούνται με κανένα από τα οικονομικά ζητήματα που σήμερα δημιουργούν είτε ελπίδα και αισιοδοξία...
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Όταν ο αιώνας μας θα έχει προσθέσει επάνω του δεκαετίες κι όταν κανένας από εμάς τους 300 εκπροσώπους του ελληνικού λαού δεν θα βρίσκεται στο Κοινοβούλιο εκείνοι που θα καταλαμβάνουν τις ίδιες θέσεις δεν θα ασχολούνται με κανένα από τα οικονομικά ζητήματα που σήμερα δημιουργούν είτε ελπίδα και αισιοδοξία, είτε αντίθεση και προβληματισμό στις πτέρυγες της αίθουσας.
Όταν η χώρα θα έχει προχωρήσει πολύ πιο μπροστά στον εκσυγχρονισμό της, θα έχει εδραιώσει την ευρωπαϊκή προοπτική της και θα είναι μια πιο Ισχυρή Ελλάδα, μια πιο Ισχυρή Κοινωνία συνοχής και αλληλεγγύης, ο πολιτικός αγώνας του σήμερα θα φαίνεται μακρινός στον λαό του αύριο, μια παράγραφος της ιστορίας απαλλαγμένη από κάθε φόρτιση.
Όμως, ένα γεγονός των ημερών μας θα χαρακτηρίζει την κοινωνία του αύριο και θα επηρεάζει αποφασιστικά την πραγματικότητα των επόμενων γενεών.
Ένα γεγονός των ημερών μας σηματοδοτεί και εγκαινιάζει μια νέα εποχή διαφορετική και σίγουρα ασύλληπτη για τους κυβερνήτες, για τους πολιτικούς και για το λαό της Ελλάδας του '50, του '60 και του '70.
Και αυτό το γεγονός είναι η κυκλοφορία του Ευρώ στην Ελλάδα.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Με την μεταπολίτευση χαράχθηκαν οι πρώτες γραμμές πάνω στο χάρτη με τις επιλογές για το μέλλον της χώρας.
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έστρεψε την Ελλάδα προς την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και ο Ανδρέας Παπανδρέου την οδήγησε με ασφάλεια και διορατικότητα. Έδωσε την Ελλάδα στους Έλληνες κι ενέπνευσε στο λαό δύναμη και υπερηφάνεια.
Στην πορεία της μεταπολίτευσης υπήρχαν περίοδοι που άλλοτε η πολιτική στάθηκε ανεπαρκής κι άλλοτε οι πολιτικοί έκαναν ατυχείς επιλογές δημιουργώντας συνθήκες κρίσης και αβεβαιότητας. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η απόφαση για την δημιουργία του Ευρώ και η υπογραφή της συνθήκης του Μάαστριχτ πριν 10 χρόνια δεν μπόρεσε να γίνει αντιληπτή από την κοινωνία μας ως μια απαρχή μιας νέας πορείας. Χάθηκε μέσα στη δίνη μιας γκρίζας εποχής, ενός κλίματος ηττοπάθειας, πολιτικών δικών, διχασμού και παρακμής.
Όμως, η ελληνική κοινωνία ενωμένη προχώρησε με αποφασιστικότητα και ξεπέρασε τις πολιτικές συμπληγάδες. Ο ελληνικός λαός απαίτησε κι επέβαλλε καθαρές λύσεις με την καθοριστική ψήφο του στην μεγάλη δημοκρατική παράταξη. Από τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας η συναίνεση ήταν καθαρή, διαταξική, ευρεία και διακομματική - όχι μέσα σε αυτή τη αίθουσα, όσο κυρίως παντού στην κοινωνία, στην νεολαία, αλλά και στις μεγαλύτερες ηλικίες, στις γενιές του σήμερα που ο μόχθος και η δράση τους είναι η δύναμη που πάει την Ελλάδα μπροστά.
Η είσοδος στην εποχή του Ευρώ είναι η προσφορά των γενεών αυτών στην Ελλάδα.
Το Ευρώ είναι η προσφορά των Ελλήνων του σήμερα στην Ελλάδα του σήμερα και του Αύριο.
Το Ευρώ το κέρδισε ο ελληνικός λαός με το σπαθί του.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η Νέα Δημοκρατία, κάτω από όλες τις ηγεσίες της δεν αντιστάθηκε στο Ευρώ. Η αποδοχή από πλευράς της Αντιπολίτευσης του εθνικού στόχου της ΟΝΕ είναι προς τιμήν των πολιτικών που ηγούνται της Δεξιάς παράταξης τα τελευταία χρόνια. Έκαναν όμως λάθος εκτιμήσεις, δεν παρουσίασαν ποτέ καμία αξιόπιστη πολιτική πρόταση και δεν προσέφεραν υπηρεσία στον τόπο όταν διαρκώς υπέκυπταν στον λαϊκισμό, στην υπερβολή, στον καιροσκοπισμό και στην ατέρμονη επίκληση μιας επερχόμενης καταστροφής.
Στην αίθουσα αυτή εκφράστηκαν χωρίς περίσκεψη, χωρίς μέτρο και χωρίς ευθύνη μεγαλόσχημες εκτιμήσεις ότι η Ελλάδα δεν θα κατόρθωνε να πετύχει το στόχο της. Υποστηρίχθηκε με πάθος πως το ΠΑΣΟΚ δεν θα μπορούσε να πραγματοποιήσει τις αλλαγές που θα οδηγούσαν στο Ευρώ. Τι έχει μείνει σήμερα από αυτές τις αγορεύσεις, πέρα από μια χρήσιμη διαπίστωση για την ποιότητα της κριτικής και για τα κίνητρα του αντιπολιτευτικού λόγου; Μήπως και αυτές οι θέσεις είναι «παρελθόν» με το οποίο δεν πρέπει να ασχολείται ο ελληνικός λαός, όπως μας προτρέπει η ΝΔ;
Όμως, ο ελληνικός λαός, με ενιαία βούληση και ενιαία πίστη στο στόχο, έδωσε απάντηση στην καταστροφολογία. Η χώρα που ως και τις αρχές του 1994 χαρακτηριζόταν από τους εταίρους της ως «ο ασθενής της Ευρώπης» που «έπρεπε να εγκαταλείψει την Ένωση» άρχισε σταθερά να ανατρέπει το εις βάρος της κλίμα στο εξωτερικό και να διαψεύδει τα επιχειρήματα όσων στο εσωτερικό προεξοφλούσαν την αποτυχία και στήριζαν σε αυτήν την πολιτική τους σταδιοδρομία.
Στην πορεία προς το Ευρώ δεν καταδικάστηκε μόνο μία σχολή πολιτικής σκέψης. Παράλληλα, άρχισε να ανατρέπεται η μεμψιμοιρία, ένα χαρακτηριστικό της ελληνικής κοινωνίας. Δεν είχαμε συνηθίσει σε καλά νέα, θεωρούσαμε πως είναι σπάνια κι έρχονται τυχαία. Και πως τα άσχημα ήταν σχεδόν μοιραίο να έρχονται και να συσσωρεύονται. Κάθε κακό νέο ήταν δικαιωμένο, το περιμέναμε. Κάθε καλό νέο ήταν κάτι απρόοπτο, σχεδόν δεν το πιστεύαμε. Σιγά - σιγά μαθαίνουμε ξανά σαν κοινωνία πως το πεπρωμένο μας το φτιάχνουμε εμείς, το διαμορφώνουμε με τις δικές μας δυνάμεις, την δική μας εργασία και την δική μας βούληση. Και πως τα πράγματα μπορούν να πάνε καλύτερα, αρκεί να εργαστούμε γι' αυτό, όλοι μαζί, με σοβαρότητα και υπευθυνότητα στα λόγια και στις πράξεις μας.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η κυκλοφορία του Ευρώ αλλάζει το πλαίσιο και τον προσανατολισμό της πολιτικής. Ενιαίες πολιτικές που διαμορφώνουν το μέλλον των λαών της Ευρώπης αποφασίζονται απ' όλες τις κυβερνήσεις μαζί και εφαρμόζονται σε ολόκληρη την ευρωζώνη. Η Ελλάδα του μέλλοντος είναι ταυτόσημη με την Ευρώπη του μέλλοντος. Το «ποια Ευρώπη θέλουμε», ταυτίζεται με το «ποια Ελλάδα θέλουμε».
Στις ευρωπαϊκές διασκέψεις και σε όλα τα όργανα της Ένωσης η Ελλάδα δίνει το παρόν και συμμετέχει ενεργά με θέσεις και πολιτικές προτάσεις. Την Ελλάδα που θέλουμε την χτίζουμε με την πολιτική μας εδώ, στην Βουλή των Ελλήνων, αλλά και με την ίδια αποφασιστικότητα, την ίδια ένταση και την ίδια ευθύνη στις Βρυξέλλες, στο Λάακεν, στην Νίκαια, στην Λισσαβόνα ή στην Στοκχόλμη. Την Ελλάδα και την Ευρώπη που θέλουμε θα συνεχίσουμε να την διαμορφώνουμε στην Βαρκελώνη, στην Σεβίλλη, στην Κοπεγχάγη, στην Αθήνα και στην Θεσσαλονίκη το 2003, με την ελληνική Προεδρία. Οι αποφάσεις και οι πρωτοβουλίες της Προεδρίας μας θα είναι καθοριστικές για την διεύρυνση της Ένωσης, για την ένταξη της Κύπρου, για την κοινωνική Ευρώπη.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Με το ευρώ, 12 κυρίαρχα και ανεξάρτητα ευρωπαϊκά κράτη ταξιδεύουμε μαζί στον κόσμο. Για να είναι το ταξίδι πιο ασφαλές, πιο δημιουργικό και πιο ελπιδοφόρο, θέλουμε και προωθούμε τις πρωτοβουλίες για μια πιο δημοκρατική οργάνωση της Ευρώπης, για μια Ευρώπη των λαών, για μια κοινωνική Ευρώπη χωρίς αποκλεισμούς. Για μια Ευρώπη προόδου και ανάπτυξης, κοινωνικής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης. Για μια Ευρώπη του ενιαίου κοινωνικού χώρου. Με αυτή την πολιτική και την δράση μας στην Ελλάδα και στην Ένωση προχωράμε στην πραγματική και κοινωνική σύγκλιση. Οικοδομούμε τις συνθήκες για άνοδο του βιοτικού επιπέδου, για το «κλείσιμο της ψαλίδας», για μια Ελλάδα ισοδύναμη σε όλα με τους εταίρους της.
- Μας κινητοποιεί το όραμα μιας Ελλάδας που ανατρέπει εμπόδια και ιστορικά προηγούμενα.
- Μας κινητοποιεί το όραμα μιας Ελλάδας που προχωρά σε μια νέα ακμή.
- Μας κινητοποιεί το όραμα μιας Ελλάδας που προβάλλει ως μια κοινωνία ισχυρή και σύγχρονη, δυναμική και ισότιμη στον ενιαίο κοινωνικό χώρο της Ευρώπης του μέλλοντος.
Το νέο ισχυρό μας νόμισμα, το νόμισμα της Ευρώπης που είναι νόμισμα της Ελλάδας, προσθέτει νέα δυναμική στην πολιτική πρωτοβουλία του ΠΑ.ΣΟ.Κ. για την υλοποίηση αυτού του οράματος. Το Ευρώ σηματοδοτεί την απόσταση που η χώρα μας έχει διανύσει και τους στόχους που η κοινωνία μας προχωρά για να κατακτήσει.
Η κυκλοφορία του σε 10 μέρες από σήμερα είναι ένας σταθμός στην πορεία που ενώνει την Ελλάδα με την Ευρώπη, που αλλάζει την Ελλάδα σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα. Ένας σταθμός για τον εθνικό στόχο του ελληνικού λαού, για την πραγματική και κοινωνική σύγκλιση.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Ένα μεγάλο και καθοριστικό κεφάλαιο της προσπάθειάς μας αποτελεί το «Σύμφωνο για μια Ισχυρή Κοινωνία». Με το «Σύμφωνο για μια Ισχυρή Κοινωνία» οικοδομούμε την Ελλάδα του 2004 και υλοποιούμε τους καθαρούς στόχους του ελληνικού λαού και του ΠΑ.ΣΟ.Κ.: Την Οικονομική Ανάπτυξη, το Νέο Κοινωνικό Κράτος, την ολόπλευρη ενδυνάμωση της διεθνούς θέσης της χώρας.
Ο εθνικός στόχος σήμερα είναι η Πραγματική και Κοινωνική Σύγκλιση. Στα επόμενα χρόνια, οι δαπάνες για κοινωνική προστασία προβλέπεται να αυξηθούν τόσο σε ονομαστικούς όρους όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ, έτσι ώστε να συγκλίνουμε με τον μέσο κοινοτικό όρο. Με αυτό το ρυθμό αύξησης, αναμένεται να καλυφθεί η διαφορά ως το 2004. Για πρώτη φορά στην ιστορία του Ελληνικού κράτους η χώρα διαθέτει Εθνικά Σχέδια Δράσης για την Κοινωνική Ενσωμάτωση και την Απασχόληση. Για πρώτη φορά η Ελλάδα έχει όλες τις δυνατότητες και τις προϋποθέσεις ώστε να προχωρήσει προς την σύγκλιση των εισοδημάτων με τα ευρωπαϊκά επίπεδα.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Μόλις πριν από οχτώ χρόνια, το 1993, η Ελλάδα είχε το μεγαλύτερο δημοσιονομικό έλλειμμα στην Ε.Ε, το δεύτερο ταχύτερα αυξανόμενο δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ και πληθωρισμό τέσσερις φορές μεγαλύτερο από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ήταν μια χώρα που βρισκόταν στα πρόθυρα της οικονομικής κατάρρευσης.
Σήμερα, οκτώ χρόνια αργότερα, βλέπουμε πόσο έχει αλλάξει η Ελλάδα. Όχι μόνο σταμάτησε τον κατήφορο και την οπισθοδρόμηση, αλλά πέτυχε να συμμετέχει ισότιμα στις ευρωπαϊκές διεργασίες, να συνδιαμορφώνει το ευρωπαϊκό αύριο. Συμπλήρωσε τον πρώτο χρόνο συμμετοχής στη ζώνη του ευρώ. Ξεπέρασε όλες τις διεθνείς κρίσεις που εκδηλώθηκαν το 2001 χωρίς το παραμικρό πρόβλημα. Όλα αυτά μοιάζουν τώρα αυτονόητα. Τόσο αυτονόητα, ώστε μερικοί, που δεν έχουν το θάρρος να αναγνωρίζουν επιτεύγματα φαντάζονται ότι υπάρχει κάποιος αυτόματος πιλότος. Δεν υπάρχει αυτόματος πιλότος. Είναι η δικιά μας πολιτική που τα εξασφαλίζει. Εξασφαλίζει την πρόοδο.
Ο προϋπολογισμός που κατατίθεται στη Βουλή έρχεται να διασφαλίσει αυτές τις κατακτήσεις των τελευταίων χρόνων. Να θωρακίσει ακόμη περισσότερο την οικονομία μας. Να καταστήσει την Ελλάδα πιο ισχυρή, πιο ανταγωνιστική, πιο ευνοϊκή στην επιχειρηματική πρωτοβουλία, πιο αποτελεσματική στην αντιμετώπιση της ανεργίας. Να ενισχύσει την κοινωνική αλληλεγγύη, να ολοκληρώσει την οικοδόμηση του κοινωνικού ιστού ασφάλειας.
Ο Προϋπολογισμός που καταθέτουμε δεν είναι «ένας ακόμα Προϋπολογισμός», αλλά ο πρώτος προϋπολογισμός αποκλειστικά σε ευρώ, ένα σημαντικό βήμα προς τον στόχο μας.
Πέρυσι, ο προϋπολογισμός του 2001, αμφισβητήθηκε έντονα και κατ' επανάληψη, κατά την κατάθεσή του και σε κάθε ευκαιρία καθ' όλη την διάρκεια του έτους. Η Αντιπολίτευση τον απεκάλεσε «πλασματικό» και αμφισβήτησε όλες τις εκτιμήσεις επάνω στις οποίες στηρίχθηκε. Διαψεύστηκε. Ο ρυθμός ανάπτυξης μέσα στο 2001, σε συνθήκες διεθνούς οικονομικής κρίσης και γεωπολιτικής αστάθειας, ήταν υπερδιπλάσιος του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Παράλληλα, ο προϋπολογισμός παρουσίασε πλεόνασμα της τάξης του 0,1%, ο πληθωρισμός κινήθηκε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και το δημόσιο χρέος μειώθηκε ως ποσοστό του ΑΕΠ σε επίπεδα κάτω του 100%, για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια.
Ο προϋπολογισμός του 2002 είναι ο δεύτερος πλεονασματικός προϋπολογισμός της χώρας μετά από 35 χρόνια. Η Αντιπολίτευση, όμως, τον αντιμετωπίζει με την γνωστή πάγια τακτική, πιστεύοντας προφανώς ότι ο ελληνικός λαός και οι εκπρόσωποί του στο Κοινοβούλιο δεν έχουν ούτε μνήμη, ούτε κρίση για να κρίνουν την μονότονη «πλασματολογία» και «εικονολογία».
Αγνοεί η Αντιπολίτευση τον ΟΟΣΑ, που προβλέπει ότι το 2002 η Ελλάδα θα έχει τον υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης ανάμεσα σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ, και μάλιστα 4%, δηλαδή υψηλότερο και από τη δική μας υπόθεση στον Προϋπολογισμό. Δεν πιστεύει η Αντιπολίτευση την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που ελέγχει, αποδέχεται, δημοσιοποιεί και συγκρίνει τα στοιχεία του Προϋπολογισμού με τα αντίστοιχα στοιχεία των υπολοίπων χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν κάνει η Αντιπολίτευση έστω και την παραμικρή ανάλυση για να διαπιστώσει ότι όποιον δείκτη δημοσιονομικής ευρωστίας κι αν επιλέξει, όποια μέθοδο και αν χρησιμοποιήσει, η πρόοδος της χώρας μας μετά το 1993, από χρόνο σε χρόνο είναι ξεκάθαρη και εμφανής.
Δεν διαβάζει η Αντιπολίτευση τις αναλύσεις των διεθνών αξιολογικών οίκων, οι οποίοι στη διάρκεια διακυβέρνησης της ΝΔ μείωσαν τη βαθμολογία της Ελλάδος, κατατάσσοντάς την στο σημείο της κατάρρευσης, δηλαδή ένα σκαλοπάτι πριν την κατηγορία του πολύ υψηλού κινδύνου, ενώ στη συνέχεια, επί ΠΑΣΟΚ, άρχισαν σταδιακά να αυξάνουν τη βαθμολόγηση; Δεν γνωρίζει ότι σήμερα είμαστε στην πρώτη κατηγορία, την κατηγορία Α. Και ότι η τελευταία αναβάθμιση έγινε μέσα στο 2001, όταν η Standard and Poor's μας ανέβασε ένα σκαλοπάτι, από Α- σε Α.
Δεν είδε η Αντιπολίτευση με πόση ψυχραιμία αντέδρασαν οι αγορές των ελληνικών ομολόγων μετά το τρομοκρατικό κτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου. Ότι, δηλαδή, αυτή τη φορά, δεν αυξήθηκαν καθόλου οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων σε σχέση με τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά, όπως συνέβαινε στο παρελθόν σε περιόδους κρίσης. Δεν διερωτάστε το γιατί; Δεν βλέπετε αυτό που είναι προφανές σε όλους, ότι τώρα οι διεθνείς αγορές βλέπουν μια δυνατή Ελλάδα, που αντέχει στις κρίσεις; Ότι έχουν εμπιστοσύνη στην οικονομική μας πολιτική και τη δημοσιονομική μας πειθαρχία;
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Τέσσερις σημαντικοί στόχοι σφραγίζουν τον Προϋπολογισμό:
Ο πρώτος είναι η οικονομική Σταθερότητα: Ο προϋπολογισμός του 2002 προβλέπει πλεόνασμα Γενικής Κυβέρνησης της τάξης του 0,8% και θέτει ως βασικό στόχο την περαιτέρω αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ. Παράλληλα, μειώνονται οι καταναλωτικές δαπάνες του Δημοσίου κατά 0,8%.
Ο προϋπολογισμός συμβάλλει καθοριστικά στην σταθερότητα της οικονομίας και στην επίτευξη χαμηλού πληθωρισμού, στοιχεία απαραίτητα για την εδραίωση ευνοϊκού επενδυτικού κλίματος. Η σταθερότητα που διασφαλίσαμε είναι το μέσο για να πετύχουμε υψηλότερους και διατηρήσιμους ρυθμούς αύξησης της παραγωγικότητας ώστε να βελτιώσουμε το βιοτικό επίπεδο όλων των πολιτών. Ο ελληνικός λαός με την ψήφο του, μας ανάθεσε να συνεχίσουμε την πολιτική αυτή.
Ο δεύτερος στόχος του Προϋπολογισμού είναι η αποφασιστική προώθηση του εκσυγχρονισμού και της ανάπτυξης: Ο προϋπολογισμός του 2002, πέρα από τη διασφάλιση της σταθερότητας ενισχύει την αναπτυξιακή προσπάθεια. Η ελληνική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται με υψηλούς ρυθμούς. Για 6η συνεχή χρονιά ο ρυθμός ανάπτυξης είναι μεγαλύτερος του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενώ για το 2001 είναι ο δεύτερος υψηλότερος στην Ευρώπη. Η επιτάχυνση της ανάπτυξης οδηγεί σε αύξηση των θέσεων απασχόλησης και στη μείωση του ποσοστού της ανεργίας.
Τη σημαντικότερη συμβολή στην οικονομική μεγέθυνση είχαν και έχουν οι επενδύσεις, που αυξήθηκαν ραγδαία την τελευταία οκταετία. Η Ελλάδα έχει σήμερα τον υψηλότερο ρυθμό αύξησης των επενδύσεων στην Ε.Ε. Για το 2001, εκτιμάται ότι η αύξηση των επενδυτικών δαπανών στην Ελλάδα ήταν της τάξης του 9% έναντι ποσοστού 0,9% για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρόμοιοι προβλέπονται να είναι οι ρυθμοί και του χρόνου.
Αρωγός της αναπτυξιακής μας πορείας είναι το τρίτο κοινοτικό πλαίσιο στήριξης. Με τα έργα του Γ' ΚΠΣ στοχεύουμε στον εκσυγχρονισμό των παραγωγικών δομών, στο μετασχηματισμό της παραγωγικής διαδικασίας και στην επίτευξη σταθερά αυξανόμενων ρυθμών αύξησης της παραγωγικότητας.
Με αυτό τον τρόπο υλοποιείται ο στόχος της πραγματικής σύγκλισης όχι μόνο σε επίπεδο εθνικής οικονομίας αλλά και σε επίπεδο περιφερειών. Η πολιτική μας συνέβαλε στην δημιουργία ενός πολυ-πολικού συστήματος ανάπτυξης της χώρας, όπου πολλές περιοχές αλλά και μια σειρά αστικών κέντρων της Ελλάδας απέκτησαν δυνατότητες αυτοτροφοδοτούμενης ανάπτυξης.
Ο τρίτος στόχος είναι η αύξηση της απασχόλησης, η τόνωση της επιχειρηματι-κότητας και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.
Η αύξηση της απασχόλησης αποτελεί προτεραιότητά μας. Η ανεργία παραμένει σε επίπεδα που ενοχλούν. Στον στόχο της μείωσή της εστιάζονται σημαντικά μέτρα της οικονομικής μας πολιτικής. Τα έργα του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Απασχόληση. Πέρα από αυτά δίνονται φορολογικά κίνητρα σε επιχειρήσεις αν αυξήσουν την απασχόληση και ενισχύεται μεταξύ άλλων η πρόσληψη ανέργων. Ο δείκτης μέσης ετήσιας ποσοστιαίας αύξησης απασχόλησης στην Ελλάδα είναι σταθερά μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο δείκτη για το μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό όμως δεν μας ικανοποιεί. Θέλουμε ακόμη καλύτερα αποτελέσματα.
Τα τελευταία χρόνια έχουμε κάνει σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση απλοποίησης των διαδικασιών για την έναρξη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Μειώσαμε τη γραφειοκρατία για σύσταση εταιριών.
Υλοποιούμε μέτρα όπως η κατάργηση χαρτοσήμου, η μείωση συντελεστή φορολόγησης κερδών έως 2,5%, ανάλογα με την αύξηση της απασχόλησης.
Η ένταξη στην ΟΝΕ μας προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για την απόκτηση ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων, τα οποία θα μας επιτρέψουν να έχουμε μια ισχυρή παρουσία στο νέο ανταγωνιστικό περιβάλλον. Με τα φορολογικά κίνητρα για συγχωνεύσεις, ενισχύουμε τη δημιουργία ισχυρών επιχειρηματικών μονάδων για εκμετάλλευση οικονομιών κλίμακας, καθώς και τεχνολογικής και οργανωτικής αναβάθμισής τους.
Στην ενιαία αγορά της Ευρώπης είναι καθοριστική η ανάγκη για συνεχή προσπάθεια να ενισχύουμε τις δραστηριότητες που προσθέτουν αξία και έχουν ποιότητα, ώστε να είναι αυτές που θα προσδιορίσουν εφεξής τον προσανατολισμό της ελληνικής οικονομίας. Πρόκειται για τις δραστηριότητες που στηρίζονται στις νέες τεχνολογίες, χαρακτηρίζονται από υψηλή επιχειρηματικότητα και δημιουργούν νέες θέσεις εξειδικευμένης απασχόλησης.
Ο τέταρτος στόχος είναι η ενίσχυση της κοινωνικής δικαιοσύνης, της κοινωνικής αλληλεγγύης και του κοινωνικού κράτους.
Οι συνολικές δαπάνες για αποδοχές προσωπικού του Προϋπολογισμού αυξάνονται κατά 6,8% για τους μισθούς και κατά 4,9% για τις συντάξεις. Το 1999 και το 2000 θεσμοθετήθηκαν και ίσχυσαν μια σειρά από σημαντικές φοροαπαλλαγές. Αυτές έγιναν εφικτές γιατί τα έσοδα αυξάνονται εξαιτίας του υψηλού ρυθμού ανάπτυξης και της διεύρυνσης της φορολογικής βάσης. Επειδή η αναπτυξιακή πολιτική μας συνεχίζει να αποδίδει καρπούς, προχωράμε στην αύξηση κατά 20% του αφορολόγητου ορίου για όλους τους φορολογούμενους. Αυξάνουμε το αφορολόγητο στα 8.423 ευρώ (ή 2 εκατομμύρια 870 χιλιάδες δραχμές) για μισθωτούς και συνταξιούχους και καταργώντας την κλίμακα 5%.
Επιπλέον, από 1.1.2002 καλύπτουμε όλες τις κοινωνικές παροχές για τις οποίες δεσμευτήκαμε. Αναφέρω επιγραμματικά:
- Αύξηση των συντάξεων του ΟΓΑ και του Επιδόματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης.
- Αυξήσεις στα επιδόματα των ανθρώπων με ειδικές ανάγκες.
- Αύξηση κατά 5% των επιδομάτων ανεργίας και χορήγηση του επιδόματος ανεργίας σε 35.000 μακροχρόνια ανέργους.
- Αύξηση του επιδόματος των πολυτέκνων χωρίς εισοδηματικά κριτήρια.
- Ενεργοποίηση του «Δικτύου Κοινωνικής Αλληλεγγύης» με την εισοδηματική ενίσχυση σε περίπου 140.000 οικογένειες, που κατοικούν σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές κι έχουν εισόδημα μικρότερο από 2054 Ευρώ ( ή 700.000 δραχμές).
- Επίσης, χορηγείται από 1.7.2002 το οικογενειακό επίδομα και στους δύο συζύγους.
Ταυτόχρονα, με τον Προϋπολογισμό του 2002 δίνουμε για ένα ακόμα έτος, μια νέα, ακόμα πιο αποφασιστική έμφαση στην Παιδεία και την Υγεία.
Θεμελιώνουμε, με βαθιά πίστη, μια νέα αντίληψη για την εκπαίδευση. Μια δυναμική αντίληψη που την προσανατολίζει αποφασιστικά προς το μέλλον. Θέλουμε και επιδιώκουμε όλοι οι πολίτες να νιώθουν σιγουριά και ασφάλεια στα θέματα της υγείας τους. Θέλουμε όλοι οι ασθενείς να αντιμετωπίζονται και να εξυπηρετούνται από τους γιατρούς και τις μονάδες υγείας με σεβασμό, αξιοπρέπεια και σύγχρονα και αποτελεσματικά μέσα. Θέλουμε την κατοχύρωση και την ενίσχυση του εισοδήματος των συνταξιούχων.
Η αντιπολίτευση βλέπει στις διαπιστώσεις που έκανα ανεδαφικές θριαμβολογίες. Ποτέ δεν θριαμβολογήσαμε. Επικαλούμαστε γεγονότα. Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι έχουμε πολλά προβλήματα να λύσουμε. Αλλά ξέρουμε πως να δουλέψουμε για να λύσουμε τα προβλήματα αυτά. Με την οικονομική μας πολιτική θα συνεχίσουμε την πορεία ανόρθωσης και αναβάθμισης της χώρας. Την πορεία μας για ένα νέο Κοινωνικό Κράτος. Διαπιστώνουμε πως πορεύονται οι άλλες χώρες. Βλέπουμε τα θετικά και τα προωθούμε, βλέπουμε τα αρνητικά και τα διορθώνουμε. Η δύναμή μας είναι ότι δεν είμαστε δογματικοί, ότι έχουμε τη θέληση και τα μέσα για τον κοινωνικό εκσυγχρονισμό.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Σε μια εποχή που η διεθνής οικονομία βρίσκεται σε ύφεση, κατοχυρώνουμε την ασφάλεια της χώρας, τα εισοδήματα των Ελλήνων, τους κόπους και τις προσπάθειες του ελληνικού λαού. Με επίγνωση των δεδομένων που δημιούργησε το τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου, θωρακίζουμε την οικονομία και προχωράμε με αυτοπεποίθηση στην εποχή του ευρώ.
Το ευρώ δεν θα ερχόταν ποτέ στην Ελλάδα αν δεν είχαμε κάνει βήματα μπροστά, αν δεν είχαμε πετύχει σημαντικές αλλαγές, αν δεν είχαμε εργαστεί με συνέπεια και σταθερότητα. Συνεχίζουμε με γνώμονα τις ίδιες αρχές και προωθούμε με αποφασιστικότητα τον εκσυγχρονισμό της χώρας. Το μέλλον μας χτίζεται πάνω στο ευρώ, η ευρωπαϊκή προοπτική εδραιώνεται και η πραγματική σύγκλιση επιταχύνεται.
Αυτή η στιγμή είναι η στιγμή των μεγάλων αναπτυξιακών ευκαιριών. Οι ευκαιρίες αυτές δεν θα υπάρχουν για πάντα. Μας προσφέρονται για περιορισμένο χρονικό διάστημα και γι' αυτό θα πρέπει να τις εκμεταλλευτούμε τα επόμενα τέσσερα με πέντε χρόνια. Έτσι θα μπορέσουμε να εδραιώσουμε μια ισχυρή οικονομία, μια κοινωνία με συνοχή και αλληλεγγύη.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Για σήμερα, ας αφήσουμε στην άκρη τις αντεγκλήσεις και την συγκρουσιακή ρητορική, ας υπερβούμε τον πολιτικό τακτικισμό. Δεν υπάρχει έδαφος στην σημερινή συνεδρίαση για κομματική εκμετάλλευση.
Το θέμα που συζητάμε σήμερα δεν είναι ένας απλός ετήσιος Προϋπολογισμός, αλλά ο Προϋπολογισμός που εγκαινιάζει ουσιαστικά και δυναμικά την εποχή του ευρώ, την εποχή που οδηγεί στην Ισχυρή Κοινωνία, στην Ελλάδα της πραγματικής και κοινωνικής σύγκλισης.
Γι' αυτό καλώ ολόκληρη την εθνική αντιπροσωπεία να τολμήσει μία τομή με το παρελθόν, να εκφράσει το πνεύμα των ημερών, το πνεύμα της αλλαγής που έρχεται σε 10 μέρες από σήμερα. Να εκφράσουμε έμπρακτα την πλατειά συναίνεση που υπάρχει στην κοινωνία και να δείξουμε σε ολόκληρο τον ελληνικό λαό μια ισχυρή και διακομματική πολιτική βούληση για το μέλλον.
Καλώ ολόκληρη την εθνική αντιπροσωπεία να ψηφίσει τον Προϋπολογισμό του 2002.
Να μπούμε στην νέα εποχή με τους νέους στόχους, τις νέες δράσεις σε εξέλιξη, τις νέες προκλήσεις για πρόοδο, εξέλιξη και δημιουργία. Να μπούμε σε αυτή την εποχή ενωμένοι, όλες οι πολιτικές δυνάμεις μαζί, στο όραμα για την Ελλάδα που ο ελληνικός λαός θέλει: Μια Ελλάδα που κερδίζει το παρόν και κατακτά το μέλλον. Μια Ελλάδα ισχυρή και σταθερή στην Ευρώπη στα χρόνια και στις δεκαετίες που έρχονται. Μια Ελλάδα πιο Ισχυρή, μια Κοινωνία ισχυρή και σύγχρονη, που προνοεί και παρέχει για όλα τα παιδιά της. Μια Ελλάδα που κατακτά μια Νέα Εθνική Αυτοπεποίθηση.
Σας ευχαριστώ.
Σήμερα, στην αρχή του 21ου αιώνα, και μέσα σε ένα κλίμα διεθνούς ύφεσης και αβεβαιότητας, η Ελλάδα αποτελεί μια θετική εξαίρεση. Είναι η χώρα που σε αντίθεση με άλλες χώρες αναπτύσσεται με υψηλό ρυθμό στην Ευρώπη...
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι βουλευτές,
Σήμερα, στην αρχή του 21ου αιώνα, και μέσα σε ένα κλίμα διεθνούς ύφεσης και αβεβαιότητας, η Ελλάδα αποτελεί μια θετική εξαίρεση. Είναι η χώρα που σε αντίθεση με άλλες χώρες αναπτύσσεται με υψηλό ρυθμό στην Ευρώπη. Είναι η χώρα που συνεχώς ισχυροποιείται - πολιτικά και οικονομικά - και προχωράει με σταθερούς ρυθμούς προς το στόχο της σύγκλισης με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Η Ελλάδα είναι σήμερα μια χώρα που
- επιμένει στη μακροοικονομική σταθερότητα,
- έχει διεθνή αξιοπιστία,
- λειτουργεί με το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα, το ευρώ,
- και σε 10 μέρες θα προεδρεύει με αποτελεσματικό τρόπο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Ελλάδα είναι η χώρα που
- βρίσκει λύσεις στα μεγάλα εθνικά της ζητήματα,
- φτιάχνει νέους δεσμούς - οικονομικούς και πολιτικούς - με τους γείτονές της,
- οργανώνει αποτελεσματικά τους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Κυρίες και κύριοι,
Διαμορφώνουμε τη νέα εικόνα της Ελλάδας με ένα μεγάλο επενδυτικό πρόγραμμα, ένα από τα μεγαλύτερα επενδυτικά προγράμματα στην ιστορία της χώρας.
Με το πρόγραμμα αυτό επεκτείνονται και αναβαθμίζονται οι συγκοινωνιακές υποδομές της χώρας. Η γέφυρα Ρίου-Αντίριου, η Ζεύξη Ακτίου-Πρέβεζας, η Εγνατία Οδός, ο ΠΑΘΕ, η Ιόνια οδός και άλλα πολλά και μεγάλα έργα:
- Σηματοδοτούν την οριστική επιλογή της χώρας να καλύψει την απόσταση που μας χωρίζει από τους εταίρους σε υποδομές.
- Διασφαλίζουν τις προϋποθέσεις της μελλοντικής ανάπτυξης.
- Εξαλείφουν τη γεωγραφική απομόνωση τμημάτων της χώρας. Μια απομόνωση που συνετέλεσε στην οικονομική υπανάπτυξη, στην ερήμωση και στο δημογραφικό μαρασμό της περιφέρειας.
Στη δεκαετία του 1980 τα καράβια δεν μπορούσαν να προσεγγίσουν πολλά από τα νησιά του Αιγαίου, ενώ σήμερα έχουμε πάνω από 1000 λιμάνια, μαρίνες αλιευτικά καταφύγια και λιμενίσκους. Γι' αυτά διαθέτουμε τεράστιους οικονομικούς πόρους για κατασκευές και έργα συντήρησης.
Αποκτήσαμε ένα από τα πιο σύγχρονα αεροδρόμια της Ευρώπης, το αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος, τα περιφερειακά αεροδρόμια όπως της Θεσσαλονίκης, Ηρακλείου, Κερκύρας, Ρόδου, Χανίων κ.α βελτιώνονται, δημιουργήθηκαν ελικοδρόμια σε κάθε γωνιά του Αιγαίου.
Φτιάχνουμε τη νέα εικόνα της Ελλάδας όχι μόνο με τις συγκοινωνιακές υποδομές. Τη φτιάχνουμε και με τις υποδομές τηλεπικοινωνιών. Οι πολίτες και οι επιχειρήσεις έχουν πλέον τη δυνατότητα επιλογής τόσο στη σταθερή όσο και στην κινητή τηλεφωνία. Οι μειώσεις τιμών της σταθερής τηλεφωνίας του ΟΤΕ το τελευταίο έτος υπολογίζονται περίπου στο 15%. Οι μειώσεις των τιμών της κινητής τηλεφωνίας υπολογίζονται σε ποσοστά από 10% έως 40% για διάφορες κατηγορίες τιμολογίων την τελευταία τριετία.
Στον τομέα της ενέργειας, ανοίγονται νέες προοπτικές για επενδύσεις στην παραγωγή ηλεκτρισμού με αιολική ενέργεια και φυσικό αέριο, μορφές παραγωγής φιλικές προς το περιβάλλον. Ανατρέπουμε τη γεωγραφική απομόνωση της Ελλάδας στο νοτιο-ανατολικό άκρο της Ευρώπης. Μετατρέπουμε τη χώρα μας σε ενεργειακό κόμβο της ευρύτερης περιοχής, αναβαθμίζοντας τη γεω-στρατηγική της θέση.
- Στην ηλεκτρική ενέργεια, ολοκληρώσαμε τη διασύνδεση Ελλάδος - Ιταλίας, αναβαθμίσαμε τη διασύνδεση Ελλάδας - Βουλγαρίας, και επανασυνδέσαμε η χώρα με την Κεντρική Ευρώπη μέσω Βοσνίας και Κροατίας.
- Στο φυσικό αέριο, σχεδιάζουμε την κατασκευή αγωγών που θα ενώσουν την Ελλάδα με την Τουρκία και με την Ιταλία ώστε να γίνουμε γέφυρα μεταφοράς του φυσικού αερίου από το Αζερμπαϊτζάν, τη Ρωσία και το Ιράν προς τη Δυτική Ευρώπη.
Θέλουμε η Ελλάδα να γίνει το κέντρο των Βαλκανίων και της ευρύτερης περιοχής. Παίρνουμε σημαντικές πρωτοβουλίες στον πολιτικό και οικονομικό τομέα για το σκοπό αυτό. Είμαστε υπέρμαχοι της ένταξης των γειτόνων μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι εμπορικές αλλά και οι επενδυτικές μας σχέσεις με τους γείτονές μας έχουν πολλαπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια. Αυτό συνεπάγεται περισσότερη ευημερία και ειρήνη στην περιοχή μας.
Θέλουμε οι ξένες επιχειρήσεις να προτιμήσουν τη χώρα μας ως σημείο παροχής υπηρεσιών στα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή. Δημιουργούμε τις υποδομές και γι αυτό το σκοπό, εκπαιδεύουμε τη νεολαία μας στις νέες τεχνολογίες και στις ξένες γλώσσες. Κάνουμε το επιχειρηματικό περιβάλλον πιο φιλικό, μειώνουμε τη γραφειοκρατία. Σήμερα για να πιστοποιηθεί και να καταγραφεί το άνοιγμα μιας νέας επιχείρησης χρειάζεται μία ή το πολύ δύο μέρες.
Για μας δεν υπάρχουν μεγάλα και μικρά θέματα. Όλα έχουν μια κοινή συνιστώσα: Τη βελτίωση της ευημερίας του πολίτη. Η εξωτερική μας πολιτική επιδρά στις εμπορικές μας σχέσεις. Ανοίγει νέες αγορές. Επιδρά στην προοπτική μείωσης των αμυντικών μας δαπανών και της ικανότητάς μας να επενδύσουμε στη κοινωνία και την οικονομία. Επιδρά, επομένως, και στην ικανότητά μας να προσφέρουμε περισσότερους πόρους, περισσότερες υπηρεσίες στους πολίτες.
Υπάρχει βέβαια και η αντίστροφη επίδραση. Οι εμπορικές μας σχέσεις, η οικονομική μας σταθερότητα, το επίπεδο εκπαίδευσης των πολιτών μας και ωριμότητας της κοινωνίας μας, παρέχουν διαπραγματευτική δύναμη στη χώρα μας, επιδρούν στην αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα της εξωτερικής μας πολιτικής. Όλες λοιπόν οι ενέργειές μας είναι αλληλένδετες, αλληλο-εξαρτόμενες. Οικονομία και πολιτική συνυπάρχουν. Τα μεγάλα και τα μικρά θέματα συνυπάρχουν. Όλα μαζί επιδρούν στην καθημερινότητα του πολίτη και στην ευημερία του. Η Κοπεγχάγη έχει συγκεκριμένο αντίκρισμα για το αύριο του πολίτη.
Με την πολιτική μας αλλάζουμε την Ελλάδα, τη μεταμορφώνουμε. Αυτή η νέα εικόνα της Ελλάδας δεν οικοδομήθηκε από μόνη της. Είναι το αποτέλεσμα στρατηγικής, σχεδίου, συστηματικής εργασίας μας.
Και ποια είναι η θέση της Αντιπολίτευσης για αυτή την τεράστια προσπάθεια; Μια προσπάθεια που αλλάζει τη θέση και το ρόλο που διαδραματίζει η Ελλάδα στην ευρύτερη περιοχή. Που βάζει τις προϋποθέσεις για μια βιώσιμη ανάπτυξη; Τι ακούμε όλο αυτό το διάστημα που συζητείται ο προϋπολογισμός; Καταστροφολογία και μηδενισμό όλων των επιτευγμάτων.
Υπάρχουν δύο στάσεις απέναντι στα προβλήματα της χώρας. Η στάση της δημιουργικής αντιμετώπισης και η στάση του φόβου, της συντήρησης, της αντίθεσης σε ότι αλλάζει. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και η κυβέρνηση θέλουν να αλλάζουν τα πράγματα. Η ένταξη στην ΟΝΕ, η κυκλοφορία του Ευρώ, η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι κορυφαία παραδείγματα. Γιατί πιστεύουμε, ότι αν δεν αλλάξουμε θα διολισθήσουμε προς τα πίσω. Γιατί πιστεύουμε, ο Έλληνας πολίτης θα μπορέσει να πραγματοποιήσει τις επιδιώξεις του, αν πετύχουμε ένα περιβάλλον δημιουργίας, που παρέχει όλο και περισσότερες ευκαιρίες και δυνατότητες και έτσι περισσότερη ασφάλεια και ευημερία. Γιατί πιστεύουμε σε μια δημιουργική κοινωνία. Η Νέα Δημοκρατία στηρίζει τις ελπίδες της να επανεκλεγεί στην άγνοια του πολίτη, την ανασφάλειά του, την αμφιθυμία του απέναντι στις αλλαγές. Γι' αυτό καλλιεργεί τη καταστροφολογία και τα διχαστικά μηνύματα. Η Νέα Δημοκρατία πιστεύει στην ιδιοτέλεια του πολίτη. Την καλλιεργεί. Γι' αυτό τη διακρίνει ο καιροσκοπισμός και η έλλειψη προγράμματος. Επιδιώκει να μην ενοχλεί κανέναν και να ικανοποιεί όλους. Οι τακτικές της είναι δείγματα ακραίου συντηρητισμού. Δείγματα ότι είναι προσκολλημένη σε αξίες και αντιλήψεις της πολιτικής που ανάγονται στις δεκαετίες του ΄50, του ΄60, του 70, προσκολλημένη στο παρελθόν, δέσμια των καταβολών και των δουλειών της.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Ο προϋπολογισμός για το έτος 2003 καταρτίστηκε με γνώμονα τους στόχους της οικονομικής μας πολιτικής, που είναι η οικονομική, η κοινωνική και η περιφερειακή σύγκλιση. Και σχεδιάστηκε σε μία συγκυρία, η οποία χαρακτηρίζεται από υψηλή διεθνή αβεβαιότητα.
Ο προϋπολογισμός του 2003 είναι η ατμομηχανή για μια σειρά κορυφαίων στόχων. Είναι ο πρώτος προϋπολογισμός που αντικατοπτρίζει τις αλλαγές που κάναμε στο φορολογικό και το ασφαλιστικό σύστημα. Είναι, επίσης, ο πρώτος προϋπολογισμός που απορροφά ένα μεγάλο κόστος των έργων για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Γι' αυτό είναι και ένας δύσκολος προϋπολογισμός. Η Κυβέρνηση, όμως, έχει κάνει μια συνετή κατανομή μεταξύ δαπανών και εσόδων, μια κατανομή που σέβεται το Πρόγραμμα για την Ανάπτυξη και Σταθερότητα, μειώνει τα φορολογικά βάρη και, συγχρόνως, προωθεί τους κεντρικούς της στόχους.
Κεντρικό στοιχείο του προϋπολογισμού είναι η πρόβλεψη για το ρυθμό ανάπτυξης. Η πρόβλεψή μας είναι ότι ο ρυθμός θα είναι παρόμοιος με τον φετινό, 3,8%. Η πρόβλεψη αυτή είναι σύμφωνη με την πρόβλεψη πολλών διεθνών οργανισμών, είναι η δεύτερη υψηλότερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ακριβώς μετά από την Ιρλανδία, και σχεδόν διπλάσια από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παρά το γεγονός αυτό, δεν είναι μια ιδιαίτερα αισιόδοξη πρόβλεψη για τα δεδομένα της οικονομίας μας. Αν οι διεθνείς εξελίξεις δεν επιβαρυνθούν από μια παράταση της ύφεσης και αν δεν υπάρξει επιδείνωση στην περιοχή του Αραβικού Κόλπου, είναι πιθανό να δούμε και ακόμα υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.
Πρωταρχικό στοιχείο για μια οικονομία είναι ο ρυθμός μεγέθυνσής της. Δηλαδή η διαρκής αύξηση της αξίας των παραγόμενων νέων αγαθών και υπηρεσιών για τους πολίτες. Η πίτα της οικονομίας πρέπει συνεχώς να αυξάνεται. Αν η οικονομία σταματήσει να μεγεθύνεται, τότε γίνεται πολύ πιο δύσκολη η διάχυση της ευημερίας σε όλα τα κοινωνικά στρώματα. Το ΠΑΣΟΚ θέλει να επωφελούνται όλοι και περισσότερο οι αδύναμοι. Και αυτό το κάνει με επιτυχία. Η οικονομία μας συνεχώς μεγεθύνεται. Τα τελευταία 7 συνεχή χρόνια έχουμε ρυθμούς ανάπτυξης σταθερά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ είναι αυτός που τελικά δείχνει την επιτυχία ή την αποτυχία της οικονομικής πολιτικής. Η συνεχιζόμενη ευημερία είναι αυτή που απαιτεί ο πολίτης και ο ρυθμός ανάπτυξης μετράει καλύτερα από άλλους δείκτες αυτή την ευημερία. Μπορεί να υπάρχουν πολλοί δείκτες που χαρακτηρίζουν το οικονομικό γίγνεσθαι, αλλά ένας είναι αυτός που τους συμπυκνώνει όλους: Ο ρυθμός ανάπτυξης. Αυτός είναι το κύριο ζητούμενο. Η αναγκαία συνθήκη για όλους τους υπόλοιπους στόχους.
Οι ρυθμοί ανάπτυξης δεν είναι απλά στατιστικά νούμερα. Επηρεάζουν την καθημερινότητα του εργαζόμενου. Γιατί η ανάπτυξη που χαρακτηρίζεται από σταθερή βελτίωση της παραγωγικότητας της εργασίας, συμβάλλει στη διαμόρφωση σταθερά αυξανόμενων ικανοποιητικών αμοιβών. Έτσι, το 2003 ο πραγματικός μισθός στην Ελλάδα - δηλαδή η αγοραστική δύναμη του Έλληνα εργαζόμενου - θα συνεχίσει να αυξάνεται με ρυθμό δύο φορές μεγαλύτερο από την αύξηση του αντίστοιχου πραγματικού μισθού στην Ε.Ε.
Ίσως κάποιοι θεωρούν ότι οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης είναι αυτονόητοι. Έχει ειπωθεί μάλιστα ότι προέρχονται από τους πόρους του Γ' ΚΠΣ. Έχει επίσης ειπωθεί, από την Αξιωματική Αντιπολίτευση, ότι αν ποτέ γίνει κυβέρνηση αυτή θα φέρει ρυθμούς ανάπτυξης 6% και πάνω.
Θέλω να τονίσω με έμφαση: Η ανάπτυξη της χώρας οφείλεται κατά πρώτο λόγο σε εγχώριους πόρους και αυτοί θα υπάρχουν και μετά το 2006. Από τα 100 Ευρώ που δαπανώνται για έργα στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του Π.Δ.Ε. τα 66 Ευρώ είναι ελληνικοί επενδυτικοί πόροι και 33 είναι ευρωπαϊκοί. Η Ένωση καλύπτει όχι το σύνολο αλλά μόνο το 1/3 ενώ η Ελλάδα καλύπτει τα 2/3 του Π.Δ.Ε. Και οι πόροι αυτοί θα υπάρχουν και μετά το 2006 γιατί προκύπτουν από τη δικιά μας δουλειά, τη δικιά μας πολιτική. Και θα υπάρχουν και πρόσθετοι πόροι γιατί, η ελληνική οικονομία θα έχει αυξημένη δυναμική. Και επιπλέον θα υπάρχουν κοινοτικοί πόροι γιατί δεν πρόκειται να σταματήσουν οι χρηματοδοτήσεις.
Για τις χώρες της συνοχής όπως η Ελλάδα δεν πρόκειται να σταματήσουν οι πόροι. Γιατί και εάν ακόμη η Ελλάδα έχει υπερβεί το όριο, πάνω από το οποίο, δεν παρέχεται ενίσχυση υπάρχει η φάση προσαρμογής όπου δίνονται ενισχύσεις. Παράδειγμα η Ιρλανδία. Είναι λοιπόν αναληθές ότι όσα συμβαίνουν στη χώρα αυτή, οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης, τα έργα, η αύξηση του εισοδήματος, είναι μια αυταπάτη που θα διαλυθεί το 2006 όταν δεν υπάρχουν πια κοινοτικά κονδύλια. Αυτό είναι ένα μεγάλο ψέμα.
Όλα τα παραπάνω είναι ένα καλό παράδειγμα πως η Νέα Δημοκρατία καλλιεργεί συνειδητά το φόβο και την ανασφάλεια, επειδή δεν μπορεί να μιλήσει θετικά για το μέλλον.
Ας έρθω τώρα στο επιχείρημα ότι ο ρυθμός ανάπτυξης αν και είναι τρεις φορές υψηλότερος του ευρωπαϊκού μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι ικανοποιητικός.
Η Νέα Δημοκρατία μονίμως προβάλλει το επιχείρημα ότι θα μπορέσει αυτή να ανεβάσει τον ρυθμό ανάπτυξης στο 5%.
Η Νέα Δημοκρατία προφανώς κατέχει ένα σημαντικότατο μυστικό, το οποίο καμιά άλλη χώρα δεν κατέχει. Η Γερμανία έχει ρυθμό ανάπτυξης το 2002 γύρω στο 0.4%, οι Η.Π.Α. γύρω στο 2%, η Ευρωπαϊκή Ένωση κυμαίνεται γύρω στο 1%. Γιατί δεν τους πληροφορεί η Νέα Δημοκρατία πώς θα βγουν από την ύφεση, ώστε να σώσει και την παγκόσμια οικονομία και να της δώσει νέα ώθηση; Γιατί δεν μεταφέρουν στη διψασμένη για ανάπτυξη ανθρωπότητα την γνώση τους; Η απάντηση είναι απλή. Οι ισχυρισμοί αυτοί περί διατεταγμένων ρυθμού ανάπτυξης είναι απλούστατα ανόητοι και δείχνουν την έλλειψη σοβαρότητας της επιχειρηματολογίας της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Ο υψηλός ρυθμός ανάπτυξης κύριοι συνάδελφοι δεν είναι αυτονόητος. Η διαχείριση της οικονομίας απαιτεί σοβαρότητα, οργάνωση, επιμονή στους στόχους και σκληρή δουλειά.
Ας συγκρίνουμε το σήμερα με την τελευταία φορά που η ευρωπαϊκή οικονομία βρέθηκε σε ύφεση. Ήταν το 1993. Τότε κύριοι συνάδελφοι, η ελληνική οικονομία δεν είχε ούτε 6% ανάπτυξη, ούτε 4% ούτε μηδέν%. Είχε μείον 1,6%, δηλαδή πτώση σε απόλυτα μεγέθη. Τι έφταιγε λοιπόν τότε; Μήπως δεν υπήρχε ΚΠΣ τότε; Υπήρχε, και μάλιστα οι εισροές ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν υψηλότερες από ό,τι είναι σήμερα. Τι δεν υπήρχε λοιπόν; Προφανώς, δεν υπήρχε σωστή οικονομική πολιτική, δεν υπήρχε αξιοπιστία, δεν υπήρχε πρόγραμμα.
Τα λεφτά δεν έπιαναν τότε τόπο γιατί υπήρχε κακή διαχείριση, αναποτελεσματικότητα και σπατάλη. Μόνο έτσι εξανεμίζονται οι εισροές του ΚΠΣ κύριοι συνάδελφοι της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης. Μόνο έτσι δημιουργείται έλλειμμα ύψους 13,6 μονάδων του ΑΕΠ.
Ξέρετε τι σημαίνει 13,6 μονάδες του ΑΕΠ σε τιμές του 2002; Σημαίνει 19 δισεκατ. ευρώ ή 6,5 τρισεκατ. δραχμές, δηλαδή 2,5 εκατ. δραχμές περίπου ανά ελληνική οικογένεια! Και σας ενοχλεί τώρα η μία μονάδα του ΑΕΠ αναταξινόμηση στον ορισμό του ελλείμματος που έκανε η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία, κάτι που μάλιστα έκανε και σε άλλες χώρες! Διυλίζετε τον κώνωπα και καταπίνετε την κάμηλο. Σας θυμίζω ότι το 1993 εσείς ήσασταν κυβέρνηση. Και αν ξεχάσατε το χρόνο, είναι αυτός που ο πληθωρισμός ήταν 14,5% και τα επιτόκια στο 22%.
Ευτυχώς όμως για την ελληνική οικονομία, το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ. Και θα παραμείνει εδώ. Το ΠΑΣΟΚ θα συνεχίζει την πολιτική του. Το ΠΑΣΟΚ θα συνεχίζει να υποστηρίζει τις επενδύσεις, ιδιωτικές και δημόσιες. Αυτές δημιούργησαν και θα συνεχίσουν να δημιουργούν την ειδοποιό διαφορά στους ρυθμούς ανάπτυξης. Οι επενδύσεις στις υποδομές, την εκπαίδευση και την κατάρτιση, τις νέες τεχνολογίες αναζωογονούν την οικονομία και εδραιώνουν τις προϋποθέσεις για τη μελλοντική ανατροφοδοτούμενη ανάπτυξη. Στον προϋπολογισμό του 2003, αυξάνονται κατά 13%.
Η σταθερή πολιτική μας να επενδύσουμε στην εκπαίδευση φαίνεται όχι μόνο από τα αυξημένα κονδύλια για την Παιδεία, αλλά και από τα επιτεύγματα στον τομέα αυτό. Ο αριθμός των κατ' έτος εισαγομένων φοιτητών στα ΑΕΙ και ΤΕΙ αυξήθηκε από 42 χιλιάδες το 1993 σε 83 χιλιάδες το 2002. Σε δέκα χρόνια διπλασιάστηκε ο αριθμός των φοιτητών που εισέρχονται στην ανώτατη εκπαίδευση. Σήμερα το 58% των νέων ηλικίας 18-21 ετών φοιτούν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Σήμερα, αντιστοιχούν 13 μαθητές λυκείου ανά ηλεκτρονικό υπολογιστή, ενώ δύο χρόνια νωρίτερα αντιστοιχούσαν 121 μαθητές. Σήμερα υπάρχει πρόσθετη διδακτική στήριξη στα γυμνάσια και τα λύκεια, από την οποία επωφελούνται 100 χιλιάδες μαθητές, ενώ μέχρι πριν 3 χρόνια ήταν ουσιαστικά ελάχιστη.
Οι αυξημένες δαπάνες στην υγεία και πρόνοια, που καταγράφονται στον προϋπολογισμό, δεν είναι μόνον κοινωνικές παροχές. Αποτελούν και επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο, που αυξάνει την παραγωγικότητα στην οικονομία. Θέσαμε σε λειτουργία τα απογευματινά ιατρεία, τα οποία φέτος επισκέφτηκαν περισσότεροι από 200 χιλιάδες ασθενείς. Παραδώσαμε το νέο νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης και στις επόμενες εβδομάδες παραδίδεται το νέο νοσοκομείο Σερρών. Στις αρχές του 2003 παραδίδονται τα νέα νοσοκομεία Γρεβενών, Πύργου, Άργους και Θήβας.
Οι επενδύσεις μας διαχέονται σε όλη την ελληνική περιφέρεια. Και αυτό φαίνεται από την ανάπτυξη των περιφερειών. Την περίοδο 1995-2000 οι περισσότερες ελληνικές περιφέρειες σημείωσαν σημαντική άνοδο του αναπτυξιακού τους επιπέδου. Τόσο σε απόλυτα μεγέθη όσο και σε σχέση με τον αντίστοιχο εθνικό μέσο όρο. Οκτώ από τις δεκατρείς περιφέρειες σημείωσαν συνολική αύξηση στο κατά κεφαλή ΑΕΠ που υπερβαίνει τον εθνικό μέσο όρο.
Για παράδειγμα, η απόσταση της Ηπείρου που είναι η λιγότερο ανεπτυγμένη περιφέρεια, από τη περισσότερο ανεπτυγμένη, έχει μικρύνει από το 1995 στο 2000 σε σημαντικό βαθμό. Αυτό δείχνει ότι οι λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες αναπτύσσονται με ταχύτερους ρυθμούς από τις περισσότερο ανεπτυγμένες. Άλλωστε, σύμφωνα με τους διαρθρωτικούς δείκτες που καταρτίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ελλάδα παρουσιάζει την μεγαλύτερη σύγκλιση περιφερειών σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες-μέλη.
Αυξημένα είναι και τα κονδύλια που αφορούν τους αγρότες. Φέτος, οι Έλληνες αγρότες είχαν τη δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση στο πραγματικό τους εισόδημα στην ΕΕ μετά τους Φιλανδούς. Η αύξηση ήταν 5,7%. Του χρόνου, στο σύνολό της, η ενίσχυση προς την αγροτική οικονομία θα είναι περίπου 13% παραπάνω από τα ποσά τα οποία διατέθηκαν φέτος.
Και η σημασία των ρυθμίσεων, που επιτυγχάνουμε στα πλαίσια της ΕΕ, είναι αποφασιστική. Πετύχαμε πρόσφατα όχι μόνο να έχει ο Έλληνας αγρότης τις επιδοτήσεις, που έχουν συμφωνηθεί μέχρι το 2006, αλλά και κατοχυρώσαμε τη συνέχεια της ΚΑΠ μέχρι το 2013. Πετύχαμε δηλαδή τη συνέχιση γεωργικών επιδοτήσεων στα προϊόντα και πόρους για την ανάπτυξη της υπαίθρου και μετά το 2006.
Η συζήτηση για την αναθεώρηση της ΚΑΠ θα συνεχισθεί. Η αντιπολίτευση ισχυρίζεται ψευδώς ότι εγκαταλείψαμε τους Έλληνες αγρότες. Εμείς δεν υπερασπιστήκαμε ούτε πρόκειται να υπερασπιστούμε κατά τη διαπραγμάτευση για μια πανευρωπαϊκή ανακατανομή των πόρων της ΚΑΠ τους μεγαλο-παραγωγούς, που αποτελούν τον κύριο κορμό των παραγωγών της Βόρειας Ευρώπης και νέμονται την ΚΑΠ. Η αντιπολίτευση συγχέει τους μεγαλο-παραγωγούς και τις μεγάλες αγροτικές επιχειρήσεις του Βορρά, με τους Έλληνες αγρότες. Τόση γνώση του αγροτικού θέματος έχει, τέτοια λέει. Εμείς θα δώσουμε αγώνα για να μην επηρεαστεί ο μικρός και ο μεσαίος παραγωγός της Ένωσης, ο Έλληνας παραγωγός. Πιστεύουμε ότι θα πετύχουμε.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Ο νέος προϋπολογισμός στοχεύει και στην περαιτέρω ενίσχυση του κοινωνικού κράτους. Έτσι, μετά την ασφαλιστική μεταρρύθμιση στην οποία προχωρήσαμε πέρυσι, στο φετινό προϋπολογισμό υπάρχουν αυξημένα κονδύλια για τη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος, που διασφαλίζουν την οικονομική βιωσιμότητα του ΙΚΑ. Για πρώτη φορά μετά από 22 χρόνια, ο προϋπολογισμός του 2003 του ΙΚΑ θα είναι πλεονασματικός. Οι αυξήσεις αυτές αφορούν και τους υπόλοιπους Ασφαλιστικούς Οργανισμούς, με αποτέλεσμα οι συνολικές επιχορηγήσεις προς τους Ασφαλιστικούς Οργανισμούς να φτάσουν το 2003 τα 5,3 δις ευρώ.
Ταυτόχρονα, χρηματοδοτούνται κοινωνικά προγράμματα και υπηρεσίες, όπως:
- Βοήθεια στο σπίτι
- Τα Κέντρα Ημερησίας Φροντίδας Ηλικιωμένων
- Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών με Αναπηρίες
- Νέοι Παιδικοί Σταθμοί και Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών
- Κέντρα Κοινωνικής Υποστήριξης και Κατάρτισης για άτομα με αναπηρίες.
Υποστηρίζει συχνά η αντιπολίτευση ότι οι επενδυτικές δαπάνες δεν αρκούν για τις αναπτυξιακές ανάγκες της χώρας. Ότι δεν διαθέτουμε επαρκείς πόρους. Την ίδια στιγμή ζητά να περικόψουμε τις δαπάνες χωρίς να προσδιορίζει από που να γίνουν οι περικοπές; Από την υγεία, την παιδεία, την πρόνοια ή την ασφάλεια;
Εμείς τους καλούμε να ξεκαθαρίσουν ποια είναι η θέση τους. Είναι μεγάλο ή μικρό το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων;
Επαναλαμβάνει συνεχώς η Νέα Δημοκρατία έναν εξωπραγματικό αριθμό φτωχών Ελλήνων. Αν πράγματι πιστεύει ότι είναι τόσοι πολλοί, ας μας πει λοιπόν πως θα λύσει το πρόβλημά τους και ας μην κρύβεται πίσω από βερμπαλισμούς και λογοπαίγνια. Με μείωση των δαπανών;
Η Νέα Δημοκρατία παραποιεί τα μεγέθη που αναφέρονται στην κατανομή του εισοδήματος και τα χαρακτηρίζει ψευδώς ως ένδειξη απόλυτης φτώχειας. Αποσιωπά επίσης ότι οι ανισότητες σε πολλές άλλες χώρες της Ευρώπης, πιο αναπτυγμένες από την Ελλάδα, είναι μεγαλύτερες. Αλλά να σας δώσω και ένα στοιχείο από την ενδιάμεση έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος, την οποίαν επικαλεστήκατε διαστρεβλώνοντάς την. Σύμφωνα με την Έκθεση ο πλούτος των νοικοκυριών σε όλη τη χώρα, σε όλα τα επίπεδα αυξήθηκε και αυξήθηκε σημαντικά σε πραγματικούς όρους.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Ο νέος προϋπολογισμός θα εκτελεστεί με το νέο φορολογικό σύστημα. Η φορολογική μεταρρύθμιση ελαφρύνει όλα ανεξαιρέτως τα εισοδήματα. Κι όμως, η αντιπολίτευση συνεχίζει να μιλά μονότονα για ληστρική επιδρομή με 80 νέους φόρους. Επαναλαμβάνει το ίδιο τροπάριο εδώ και 3 χρόνια. Αγνοεί όχι μόνο τη μεταρρύθμιση, αλλά και ότι συνολικά δεν υπάρχουν καν 80 φόροι. Αγνοεί και τους ίδιους του κοινωνικούς φορείς που επικροτούν τη μεταρρύθμιση.
Η Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, όχι μόνο δεν επέβαλλε κανένα νέο φόρο στις χαμηλές και μεσαίες εισοδηματικές τάξεις, αλλά αντίθετα προχώρησε σε εκτεταμένες φορολογικές ελαφρύνσεις πολλών εκατοντάδων εκ. ΕΥΡΩ σε όφελος όλων των φορολογουμένων και κυρίως των μισθωτών, των συνταξιούχων, των αγροτών και των πολυμελών οικογενειών.
Το αφορολόγητο ποσό εισοδήματος για τους μισθωτούς και συνταξιούχους αυξήθηκε στα 10.000 ευρώ. Μόνο οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι θα καταβάλουν 545 εκατομμύρια ευρώ λιγότερα από όσα θα κατέβαλαν ως φόρο εάν δεν είχαμε τη φορολογική μεταρρύθμιση.
Το αφορολόγητο όριο για οικογένειες με τρία παιδιά ανέρχεται στα 20.000 ευρώ, ενώ όταν είναι δύο οι εργαζόμενοι στη ίδια οικογένεια το αφορολόγητο όριο στην πράξη ανέρχεται στα 30.000 ευρώ.
Η Κυβέρνηση κατάργησε εντελώς ή μείωσε τους φορολογικούς συντελεστές σε μια σειρά φόρων όπως είναι :
- η κατάργηση του ΕΦΤΕ, του φόρου ιδιοκατοίκησης, εκατοντάδων τελών χαρτοσήμου, δεκάδων φόρων υπέρ τρίτων, του χαρτοσήμου μισθωτών υπηρεσιών
- η δραστική μείωση των φορολογικών συντελεστών του φόρου εισοδήματος, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, των μη εισηγμένων στο Χρηματιστήριο ΑΕ, του ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα, του φόρου κληρονομιών επιχειρήσεων.
Με τη φορολογική μεταρρύθμιση ενισχύονται οι επιχειρήσεις και κυρίως οι μικρομεσαίες. Το περασμένο έτος, το 2001, με βάση τα απολογιστικά στοιχεία, οι επιχειρήσεις επιβαρύνθηκαν περίπου κατά 37% πάνω στο δηλωθέν φορολογητέο εισόδημα. Η επιβάρυνση αυτή αναμένεται να αποκλιμακωθεί σημαντικά και να πέσει στο 32% περίπου το ερχόμενο έτος.
Διευκολύνεται η λειτουργία των επιχειρήσεων με την απόφασή μας να περιορίσουμε τη φορολογική μνήμη των επιχειρήσεων. Ό έλεγχος θα ενεργείται μόνο στα τρία τελευταία χρόνια και, μόνον όταν προκύπτει από τον έλεγχο ότι οι επιχειρήσεις δεν είναι συνεπείς, ο έλεγχος θα επεκτείνεται για άλλα δύο χρόνια.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Όσες κι αν είναι οι επιτυχίες του χτες, ο δρόμος προς τη μεγαλύτερη ευημερία, την ειρήνη και την ασφάλεια δεν είναι ποτέ μια ανοιχτή και διάπλατη ευθεία. Στην ευρωπαϊκή, αλλά και τη διεθνή οικονομία, παρατηρούμε μείωση των ρυθμών ανάπτυξης, στασιμότητα στην απασχόληση, ανεπάρκεια του κοινωνικού κράτους κι άνοδο της ανεργίας. Το διεθνές κλίμα είναι ταραγμένο - κι όχι μόνο λόγω των απειλών της διεθνούς τρομοκρατίας.
Σε αυτό το διεθνές περιβάλλον η Ελλάδα έχει μια ιδιαιτερότητα: Τη σταθερότητα, που εξασφαλίζουμε με την οικονομική μας πολιτική. Η πολιτική αυτή αποδίδει γιατί τα τελευταία χρόνια την εφαρμόζουμε αδιάλειπτα. Η ανεργία μειώνεται, η απασχόληση αυξάνεται, η ευημερία του πολίτη πολλαπλασιάζεται. Ο πολίτης μπορεί να προσβλέπει με σιγουριά το μέλλον του.
Γνωρίζουμε πολύ καλά τα προβλήματα, που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι πολίτες. Γνωρίζουμε ότι τα εισοδήματα πολλές φορές δεν επαρκούν για τις αυξημένες ανάγκες μιας πιο ανεπτυγμένης κοινωνίας. Γι' αυτό και αγωνιζόμαστε για την πραγματική οικονομική και κοινωνική σύγκλιση. Γι' αυτό και αγωνιζόμαστε σε όλα τα επίπεδα. Η ισχυρή διεθνής θέση της χώρας συμβάλλει σε μια ισχυρή οικονομία. Η ισχυρή οικονομία είναι προϋπόθεση για μια ισχυρή και δίκαια κοινωνία. Δεν υπάρχουν μεγάλα και μικρά προβλήματα. Όλα απαιτούν επίλυση. Και είμαστε εδώ για να τα λύσουμε, για να δώσουμε απαντήσεις στην πράξη.
Η χώρα είναι προορισμένη να αλλάξει οριστικά, να φτάσει σε ένα επίπεδο, που η επιστροφή στο παρελθόν θα αποκλείεται, που η πορεία προόδου θα είναι μη αναστρέψιμη. Το χρωστάμε στον εαυτό μας, το χρωστάμε κυρίως στη νεολαία μας, στις γενιές, που έρχονται. Ο προϋπολογισμός του 2003 είναι ένα κύριο εργαλείο γι' αυτό το στόχο. Γι' αυτό ζητώ από την εθνική αντιπροσωπεία να τον υπερψηφίσει.
Ο κ. Καραμανλής, όπως τον ακούσατε, ζήτησε και πάλι εκλογές, εδώ και τώρα. Τις είχε ζητήσει από τον περασμένο Ιούλιο. Τι έχει παρουσιάσει έκτοτε ως προγραμματικά σχέδια και κείμενα για να τεκμηριώσει την απαίτησή του για εμπιστοσύνη του ελληνικού λαού...
«Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Ο κ. Καραμανλής, όπως τον ακούσατε, ζήτησε και πάλι εκλογές, εδώ και τώρα. Τις είχε ζητήσει από τον περασμένο Ιούλιο. Τι έχει παρουσιάσει έκτοτε ως προγραμματικά σχέδια και κείμενα για να τεκμηριώσει την απαίτησή του για εμπιστοσύνη του ελληνικού λαού; Δεν ακούσαμε έκτοτε τίποτε ουσιαστικό για την οικονομική πολιτική, το ασφαλιστικό, τη φορολογική πολιτική, το κοινωνικό κράτος, την υγεία. Δεν ακούσαμε τίποτε για τα περισσότερα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας. Ακούσαμε γενικολογίες και κοινοτυπίες, όπως σήμερα, να αυξήσουμε τον παραγόμενο εθνικό πλούτο. Ποιος διαφωνεί; Το θέμα είναι πώς γίνεται αυτό. Το πώς γίνεται, παραμένει απολύτως σκοτεινό και μετά τη σημερινή ομιλία.
Ή ακούσαμε ότι επιδίωξη είναι η παροχή αναβαθμισμένων υπηρεσιών υγείας σε όλους. Ποιος διαφωνεί; Δεν ακούσαμε, όμως, πόσους πόρους θα αφιερώσει σ' αυτό το σκοπό. Δεν ακούσαμε πόσες προσλήψεις θέλει να κάνει σε γιατρούς και νοσηλευτικό προσωπικό, πόσα απ' αυτά τα κέντρα που υποσχέθηκε θα χτίσει.
Ακούσαμε όσον αφορά την οικονομική πολιτική ότι υπάρχουν σπατάλες -το έχει πει και άλλοτε- 10 δισεκατομμύρια ευρώ. Είναι διαπιστωμένες από μία ανύπαρκτη έκθεση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας. Ο πολίτης, όταν ακούει 10 δισεκατομμύρια ευρώ, επειδή είναι ένας πολύ μεγάλος αριθμός, δεν καταλαβαίνει ακριβώς περί τίνος πρόκειται. Δέκα δισεκατομμύρια ευρώ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, είναι το σύνολο του προϋπολογισμού του υπουργείου Παιδείας και του υπουργείου Υγείας. Είναι δηλαδή ένα, θα έλεγα, πάρα πολύ μεγάλο ποσό. Τι θα κάνει ο κ. Καραμανλής; Θα καταργήσει αυτά τα δύο Υπουργεία;
Μα γελάτε, αλλά δεν μας έχετε πει από πού θα βρείτε τα χρήματα αυτά. Εκεί είναι το πρόγραμμα. Δεν είναι να λέμε αριθμούς για να θαυμάζουν κάποιοι α, θα βρει 10 δισεκατομμύρια ευρώ. Πώς, συγκεκριμένα; Αυτό θέλουμε να ακούσουμε και να μη λέτε έτσι αριθμούς στο βρόντο, χωρίς ευθύνη. Όμως συγκεκριμένα πράγματα ακούσαμε εκεί που θέλουν να εξυπηρετήσουν πελατειακές νοοτροπίες.
Όταν δημοσιεύτηκε το πρόγραμμα για τη δημόσια διοίκηση, ακούσαμε για την κατάργηση του ΑΣΕΠ και πρόσφατα ακούσαμε για την αναγνώριση πανεπιστημιακού χαρακτήρα σε κολέγια χωρίς όρους και προϋποθέσεις.
Γιατί θέλει πρόωρες εκλογές η Νέα Δημοκρατία; Θέλει πρόωρες εκλογές για να συγκαλύψει την προγραμματική της ένδεια, να μη βρεθεί στην ανάγκη να εξηγήσει πώς θα επιτύχει, όπως ακούσαμε, ένα στόχο αύξησης του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος 5,5% τουλάχιστον, ξεκινώντας από καμένη γη. Αυτό είναι παγκόσμια πρωτοτυπία. Και πολύ ευχαρίστως θα θέλαμε κι εμείς βεβαίως και όλοι οι οικονομολόγοι στον κόσμο να ακούσουν πώς θα πραγματοποιήσει αυτόν τον ηράκλειο άθλο η Νέα Δημοκρατία.
Πρόωρες εκλογές θέλει η Νέα Δημοκρατία, για να μη δεσμευτεί σε τίποτα και να υποσχεθεί τα πάντα στον καθένα. Η Νέα Δημοκρατία είναι χωρίς δημιουργικό λόγο, προσφέρει μόνο τη θέληση της αντιπολίτευσης να ασκήσει την εξουσία και τίποτα παραπάνω. Δεν θα κάνουμε, λοιπόν, τη χάρη στη Νέα Δημοκρατία να καλύψουμε τις ανεπάρκειές της, τη δημαγωγική της τακτική.
Θα έχετε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι της Νέας Δημοκρατίας, όλον το χρόνο στη διάθεσή σας, για να πληροφορήσετε επιτέλους τον ελληνικό λαό ποιο είναι το πρόγραμμά σας, να μη συμβαίνουν αυτά που συμβαίνουν, άλλος να λέει "σκληρή λιτότητα" και άλλος να λέει "δεν θα ασκήσουμε περιοριστική πολιτική". Θα έχετε, λοιπόν, το χρόνο να δώσετε συγκεκριμένους αριθμούς και συγκεκριμένους στόχους για όσα δήθεν σχεδιάζετε. Πυροτεχνήματα και πόζες επιδόξων σωτήρων δεν αποτελούν πρόγραμμα.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Συμφωνώ σε ένα σημείο με τον κ. Καραμανλή, ότι είμαστε όλοι, εγώ, η κυβέρνηση και τα στελέχη του ΠΑ.ΣΟ.Κ., συνυπεύθυνοι:
- Συνυπεύθυνοι για την ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ.
- Συνυπεύθυνοι για την πρωτόγνωρη στην Ελλάδα οικονομική σταθερότητα και ανάπτυξη.
- Συνυπεύθυνοι για την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
- Συνυπεύθυνοι για τη σημαντική θέση πια της Ελλάδας στα Βαλκάνια.
Είμαστε όμως επίσης συνυπεύθυνοι να μην αφήσουμε την Ελλάδα να γυρίσει πίσω στο λαϊκισμό, την προχειρότητα και σε ηγεσίες μόνο με αρνητική και όχι δημιουργική ικανότητα. Και σε αυτήν την ευθύνη θα ανταποκριθούμε όλοι μαζί, χωρίς δισταγμούς, με τόλμη και επινοητικότητα.
Γι΄ αυτό το ΠΑ.ΣΟ.Κ. θα νικήσει. Θα νικήσει, γιατί δικό μας κριτήριο είναι τι απαιτείται για να συνεχίσουμε αυτό το έργο που δημιούργησε τη διαφορετική Ελλάδα, γιατί εμείς όλοι πιστεύουμε σε αυτό το έργο. Το πετύχαμε με κόπο, το πετύχαμε με αντίξοες συνθήκες, με αγώνα ενάντια σε κατεστημένες νοοτροπίες.
Εσείς, κύριοι συνάδελφοι της Νέας Δημοκρατίας, ήσαστε απόντες.
- Αντιδράσατε στις πολιτικές που οδήγησαν στην ΟΝΕ. "Οικονομία τραβεστί" σας θυμίζω.
- Αντιδράσατε στην εξωτερική πολιτική που οδήγησε στην ένταξη της Κύπρου στην Ένωση. "Οσφυοκαμψία της ελληνικής κυβέρνησης" σας θυμίζω.
- Αντιδράσατε στις μεγάλες διαρθρωτικές αλλαγές.
- Καταψηφίσατε τα μεγάλα έργα υποδομής, τα οποία άκουσα περιέργως να τα επικαλείστε και εσείς.
- Αντιδράσατε στις πολιτικές που μειώνουν την ανεργία επιχαίροντας για τις δυσκολίες.
- Αντιδράσατε σε όλα χωρίς να προτείνετε τίποτα.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται μία πολιτική που κρύβεται -διότι αυτό συμβαίνει, κρύβεται η πολιτική από πλευράς της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης- και δεν χρειάζεται ηγεσίες με παραληρήματα αρνητισμού. Δεν χρειάζεται θεατρικές παραστάσεις πολιτικής με πολιτικολογούντες. Χρειάζεται σχέδιο και ανθρώπους με πίστη και όραμα. Γι' αυτό η δημιουργική Ελλάδα είναι στόχος ζωής για εμάς.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι της Νέας Δημοκρατίας,
Θα σας ανησυχήσω και θα σας δυσαρεστήσω τις εβδομάδες και τους μήνες που έρχονται. Όπως στις εκλογές του 1996, στις εκλογές του 2000, έτσι και το 2004 το ΠΑ.ΣΟ.Κ. δεν πρόκειται να εγκλωβιστεί στο κλίμα σύγχυσης και αμφιβολιών που προσπαθείτε να εγκαθιδρύσετε με φήμες, δημοσκοπήσεις, ακραίες προσωπικές επιθέσεις και κλίμα σκανδαλολογίας.
Χρέος μου είναι να διαμορφώσω τις εξελίξεις, ώστε να ανταποκριθούμε σε αυτό που θέλει η κοινωνία: Την Ελλάδα που αλλάζει, την Ελλάδα που δημιουργεί.
Θα διαμορφώσω και θα διαμορφώσουμε τις εξελίξεις τη στιγμή που πρέπει και με τον τρόπο που πρέπει σε συνάρτηση με το στόχο μας: Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. να είναι πάντα μπροστά!
Δεν θα μας υποδείξουν τρίτοι τι πρέπει να κάνουμε.
Θα διαμορφώσω και θα διαμορφώσουμε τις εξελίξεις με όρους νίκης. το ΠΑ.ΣΟ.Κ., φορέας μεταρρύθμισης, εκσυγχρονισμού και δημιουργίας, θα είναι και την επομένη τετραετία υπεύθυνο για τη διακυβέρνηση της χώρας. Η νίκη θα είναι δική μας!
Ας έρθω, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, τώρα στον προϋπολογισμό. Η αποστολή μας εδώ σήμερα είναι να αποφασίσουμε για την οικονομική πολιτική της χώρας και να ψηφίσουμε τον προϋπολογισμό του 2004. Αυτή είναι η απόλυτη προτεραιότητά μας. Η ψήφιση αυτού του προϋπολογισμού είναι προϋπόθεση της νίκης του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και της επιτυχημένης διακυβέρνησης τον επόμενο χρόνο.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Θέλω να τονίσω και πάλι -όπως το έχω κάνει και άλλες φορές- ότι από το 1996 η Ελλάδα αλλάζει, ότι οικοδομούμε μία οικονομία με σταθερότητα και ανάπτυξη. Και αυτή η αλλαγή αγκαλιάζει όλη τη χώρα.
Όλα αυτά, όμως, που κάνουμε και αυτά που κάναμε δεν είναι έργα με προσωρινό χαρακτήρα. Είναι η βάση, η ικανή προϋπόθεση για μία μεγαλύτερη αλλαγή, γι' αυτό που θέλουμε: Να συγκλίνει η Ελλάδα με την Ευρώπη στα εισοδήματα, τις υποδομές, το κοινωνικό κράτος.
Και ο δεύτερος και μεγάλος στόχος: Η οριστική επίλυση των εθνικών θεμάτων.
Αυτά τα δύο κεφάλαια της προσπάθειάς μας, η σύγκλιση και η επίλυση των εθνικών θεμάτων, είναι δύο όψεις της ίδιας εθνικής στρατηγικής, της ίδιας προσπάθειας που ξεκινήσαμε από το 1996.
Έτσι θέλουμε να οικοδομήσουμε μία νέα Ελλάδα, μία Ελλάδα χωρίς φόβο, μία Ελλάδα με αυτοπεποίθηση, με εθνική αυτοπεποίθηση, ψηλά στην κοινωνία των ευρωπαϊκών κρατών!
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Οι Έλληνες έχουμε μεγάλες δυνατότητες. Όμως, οι δυνατότητές μας ήταν στο παρελθόν εγκλωβισμένες σε θεσμούς, ιεραρχήσεις, κανόνες και συμπεριφορές που δημιούργησαν επί δεκαετίες ένα πολιτικό σύστημα πελατειακών σχέσεων και νομής της εξουσίας, το οποίο έφερε τη σφραγίδα της Δεξιάς.
Έχουμε ζήσει τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής. Και όταν ακούμε σήμερα τις μεγαλόπνοες περιγραφές για το τι πρόκειται να συμβεί, καλό είναι να θυμόμαστε ότι:
- Δεν είναι πολύς καιρός από τότε που η Ελλάδα είχε πληθωρισμό που έφτανε το 20%.
- Δεν είναι πολύ καιρός από τότε που οι πραγματικοί μισθοί και συντάξεις, '90-'93, συρρικνώνονταν κάθε χρόνο.
- Δεν είναι πολύς καιρός από τότε που η οικονομία δεν δημιουργούσε νέες θέσεις εργασίας, δεν δημιουργούσε έργα υποδομής, δεν είχε παρά μηδενική ανάπτυξη, γιατί μηδενική ήταν τότε η ανάπτυξη, παρά τις συνταγές που παρουσιάζουν σήμερα για το πώς θα πετύχουν τη μεγάλη ανάπτυξη. Πώς τις είχαν ξεχάσει τότε;
- Δεν είναι πολύς καιρός από τότε που κατέρρεαν τα προγράμματα σταθερότητας και όλες οι εκτιμήσεις συνέκλιναν στη διαπίστωση πως η Ελλάδα δεν θα γινόταν ποτέ μέλος της ΟΝΕ.
- Δεν είναι πολύ καιρός που δυστυχώς ακούγονταν φωνές στην Ευρώπη για την έξωση της Ελλάδος από την Ένωση.
Αυτή την πορεία παρακμής αντιστρέψαμε:
- Η Ελλάδα -το έχουμε πει πολλές φορές- έχει έναν από τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και φέτος τον υψηλότερο.
- Η ανεργία βρίσκεται σε σταθερά καθοδική πορεία, παρά τη διεθνή οικονομική κρίση, παρά τους πολέμους στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ.
- Τα πραγματικά εισοδήματα των εργαζομένων και των συνταξιούχων αυξάνονται, παρά τις ρεαλιστικές δυσκολίες.
- Ο επαγγελματίας εργάζεται με χαμηλούς φόρους και για πρώτη φορά σε ένα οικονομικό περιβάλλον σιγουριάς και σταθερότητας.
- Ο αγρότης έχει τη μεγαλύτερη οικονομική στήριξη κατά στρέμμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
- Οι νέοι και οι νέες έχουν ανοιχτές προοπτικές ποιοτικής ανωτάτης εκπαίδευσης. Δεν κοιτάζετε τις στατιστικές αντί να με διακόπτετε;
- Η αξιοκρατία στη δημόσια διοίκηση είναι αδιαπραγμάτευτη κατάκτηση.
- Μεγάλα έργα υποδομής ολοκληρώνονται σε ταχύτερους χρόνους και με μικρότερο κόστος. Είμαστε περίπου, όσον αφορά στις υπερβάσεις, στο ίδιο επίπεδο με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
- Με τις νέες ρυθμίσεις η σημερινή Ελλάδα αλλάζει παντού. Νέα νοσοκομεία, νέα ολοήμερα σχολεία, νέες κοινωνικές υπηρεσίες.
Όμως, κυρίες και κύριοι, παρ' όλη αυτή την προσπάθεια, ξέρουμε όλοι μας ότι πρέπει να συνεχίσουμε, ότι όλα αυτά δεν φτάνουν, ότι υπάρχουν προβλήματα, ότι ο πολίτης έχει αιτήματα, έχει περισσότερες αναμονές και απαιτήσεις. Και γι' αυτό θέλουμε να συνεχίσουμε και πρέπει να συνεχίσουμε. Να χτίσουμε πάνω στην πρόοδο που πετύχαμε. Να ολοκληρώσουμε το έργο, για μια Ελλάδα που είναι αναπτυγμένη χώρα στο ίδιο επίπεδο με τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Να προχωρήσουμε το έργο της νέας Ελλάδας. Αυτό κρίνεται στις επόμενες εκλογές, εάν θα πετύχουμε αυτό το στόχο ή θα αναιρεθούν αυτά που προχωρήσαμε.
Η επιλογή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. είναι καθαρή και κρυστάλλινη:
- Κοινωνία ευημερίας για όλους.
- Κοινωνία συμμετοχής και δικαιοσύνης για όλους.
- Σύγκλιση με την Ευρώπη.
- Επίλυση των μεγάλων εθνικών θεμάτων.
Όπως είπα και πριν, η Αξιωματική Αντιπολίτευση, που διεκδικεί τώρα την κυβέρνηση, δεν μας έχει πει ανοιχτά, για πολλά από τα θέματα που αντιμετωπίσαμε και λύσαμε, ποια είναι η δική της στάση. Δεν μας αποκαλύπτει τι πραγματικά πιστεύει για το ασφαλιστικό. Με έχουν παραπέμψει επανειλημμένα σε ένα φυλλάδιο, το οποίο έχω μελετήσει και δεν έχω μπορέσει στο φυλλάδιο αυτό να βρω τίποτα που να λέει για συγκεκριμένες ρυθμίσεις για το σύνολο του συστήματος, για τη χρηματοδότηση.
Συμφωνεί η Νέα Δημοκρατία με τη μεταρρύθμιση που κάναμε και έδωσε ανάσα στο ασφαλιστικό σύστημα ή όχι; Πείτε μας: ναι ή όχι; Τι προτείνετε εσείς για το μέλλον του ασφαλιστικού συστήματος;
Για τη φορολογική μεταρρύθμιση που κάναμε, για τους μειωμένους φορολογικούς συντελεστές που προτείνουμε στη χάρτα σύγκλισης τι έχετε να μας πείτε; Μειώνουμε τους φορολογικούς συντελεστές πολύ, λίγο; Εσείς θα τους μειώσετε περισσότερο;
Ακούσαμε σήμερα ότι με το φορολογικό σας σύστημα θα επιβραβεύσετε την επιχειρηματικότητα. Δεν κατάλαβα τι θα πει αυτό ως προς τους συντελεστές. Εκεί είναι το θέμα.
Και για τους εργαζόμενους δεν άκουσα τίποτα, ενώ η τεράστια πλειοψηφία του ελληνικού λαού είναι εργαζόμενη. Μια κουβέντα θα μπορούσατε να πείτε.
Για τις αποκρατικοποιήσεις που κάνουμε ακόμα δεν ξέρουμε ποια είναι η επίσημη άποψή σας. Ακούσαμε τη Νέα Δημοκρατία να μας λέει ότι δεν έπρεπε να δώσουμε το 10% των μετοχών της Εθνικής Τράπεζας σε θεσμικούς επενδυτές του εξωτερικού. Και διάβασα στην εφημερίδα -και δεν πιστεύω να είναι αλήθεια- ότι ένα σημαίνον στέλεχος της πρώτης γραμμής της Νέας Δημοκρατίας είπε ότι αυτό δεν επιτρέπεται και ότι η Τράπεζα της Ελλάδος καθορίζει το ύψος των επιτοκίων. Αυτό έχει τελειώσει από το 1928. Η Τράπεζα της Ελλάδος δεν έχει πια το δικαίωμα αυτό.
Δεν ξέρουν; Διερωτώμαι προς Θεού! Δεν είναι δυνατόν να μην ξέρουν ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα καθορίζει τα επιτόκια. Αν θέλετε, μπορώ να σας δώσω το απόσπασμα της εφημερίδας. Δεν πιστεύω βέβαια, δεν μπορεί να μετέφερε έτσι έναν τέτοιον ισχυρισμό, διότι θα είναι εξωφρενικό. Δεν έχετε αντιληφθεί τι συμβαίνει στη χώρα, ότι η χώρα είναι μέλος της ΟΝΕ.
Για το μελλοντικό ρυθμό ανάπτυξης τι πιστεύει η Νέα Δημοκρατία; Πιστεύει ότι θα συμβεί μια πτώση οικονομικής δραστηριότητας αμέσως μετά το πέρας των Ολυμπιακών Αγώνων. Και πομπωδώς κατέθεσε ο εισηγητής της μία έκθεση της Επιτροπής. Είχα πει όμως και στην περασμένη συζήτηση προ ημερήσιας διάταξης ότι θα άξιζε τον κόπο να διαβάσετε την έκθεση αυτή της Επιτροπής, γιατί η Επιτροπή λέει ότι θα μειωθεί η ανάπτυξη. Πόσο λέει; Στο μηδέν, που ήταν η ανάπτυξη επί των ημερών σας; Λέει ότι θα πάει από το 4% στο 3,8%. Μπορείτε να επικαλείστε αυτό το στοιχείο; Είναι σοβαρό αυτό; Μιλάτε σοβαρά εδώ στη Βουλή προς τον ελληνικό λαό, όταν καταθέτετε έγγραφα και δεν λέτε το περιεχόμενό τους;
Είπα και πριν για την καμένη γη και το 5,5% και άκουσα έκπληκτος από την εισήγηση του εισηγητή της Νέας Δημοκρατίας πώς πετύχαμε αυτό το 4%. Το πετύχαμε χάρη στο κοινοτικό πλαίσιο στήριξης που στατιστικά οδηγεί -και έχει διαπιστωθεί- μόνο στο 1,5% του 4% και όλα τα άλλα είναι στεγαστικά δάνεια, τα οποία δώσαμε, και δάνεια καταναλωτικά. Αν ήταν δάνεια στεγαστικά και δάνεια καταναλωτικά, γιατί αγαπητέ εισηγητά της Νέας Δημοκρατίας, δεν τηλεφωνείτε στον κ. Ραφαρέν, που ταλαιπωρείται, με μισό τοις εκατό ανάπτυξη να του πείτε πώς θα φτάσει στο 5%;
Πού είναι λοιπόν αυτή η σωστή οικονομική πολιτική; Είναι μήπως η πολιτική λιτότητας, όπως ακούσαμε; Ή μήπως τελικά η πολιτική της Νέας Δημοκρατίας είναι η αντίθετη απ' αυτήν που λέει; Γιατί μας είπαν: "Όχι περιοριστική πολιτική. Καμένη γη, αλλά όχι περιοριστική πολιτική". Εγώ δεν μπορώ να το συλλάβω αυτό, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι. Καμένη γη, όχι περιοριστική πολιτική, αυτό θα πει περισσότερες δαπάνες, ελλείμματα της τάξης του 13% και 15%. Αυτό που κάνατε το '90 με '93 και αποτύχατε. Αλλά δεν μιλάει για αυτά.
Μιλάει μήπως για την ταυτότητά της σωστά η Νέα Δημοκρατία; Διαβάσαμε στους FINANCIAL TIMES ότι η Νέα Δημοκρατία δεν είναι δεξιά. Στο εξωτερικό, όχι δεξιοί. Δεξιοί εθνοσωτήρες, στους οποίους θα πρέπει να οφείλουμε ευγνωμοσύνη, στο εσωτερικό. Δημοκρατικοί, όταν φωτογραφίζονται με τον κ. Φλωράκη, όποτε τους δίνεται η ευκαιρία. Αλλά σταθερά εναγκαλισμένοι με την ακροδεξιά και τους εκπροσώπους του σκοταδισμού, εκφωνούν κηρύγματα διχασμού, είτε πρόκειται για τις ταυτότητες είτε για τις σημαίες στις σχολικές παρελάσεις.
Και δεν άκουσα, όταν είπαμε εδώ ή ακούστηκε από τη Νέα Δημοκρατία "ισότητα ανάμεσα σε όλους τους πολίτες", "όχι διακρίσεις" θέση πάνω σε αυτό το θέμα.
Η Νέα Δημοκρατία, καθηλωμένη σε πρακτικές, ιδέες και πρόσωπα προηγουμένων δεκαετιών προσπάθησε και προσπαθεί να παραπλανήσει τον ελληνικό λαό. Η Νέα Δημοκρατία κρατά γερά μαζί της όλα αυτά που η Ελλάδα έχει αφήσει στο παρελθόν.
Όπως είπαμε, ζητάει την εμπιστοσύνη του ελληνικού λαού, αλλά δεν διασαφηνίζει ποιες είναι οι θέσεις της. Και εγώ θα πω ότι υπάρχει εδώ μία εικόνα, μια πλευρά, μια παράταξη, η οποία υπόσχεται γενικότητες και αοριστολογίες και από την άλλη πλευρά μια παράταξη που εργάστηκε χρόνια για την πρόοδο του τόπου. Εμάς μας ξέρουν οι Έλληνες. Γνωρίζοντάς μας, επειδή επιδοκιμάζετε -και εσείς βεβαίως επιδοκιμάζετε ειρωνικά- θέλω να σας θυμίσω ότι και πριν από τις εκλογές του 2000 άκουγα εδώ μέσα στην Αίθουσα: "Τελείωσε. Κερδίσαμε. Ο τελευταίος προϋπολογισμός". Ε, μας ξέρουν οι Έλληνες και, επειδή μας ξέρουν, θα μας ξαναψηφίσουν.
Και θα πραγματοποιήσουμε πολλά που μένουν να γίνουν αυτήν την τετραετία.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Κάθε πολίτης αισθάνεται: "Καλή αυτή η πρόοδος. Πώς μπορώ να βελτιώσω το δικό μου επίπεδο ζωής; Πώς μπορώ να αυξήσω το μερίδιο της δικής μου οικογένειας σε αυτήν τη νέα Ελλάδα;" Την απάντηση σε αυτό το ερώτημα δίνει η πολιτική μας. Αυτό που θέλουμε είναι η οικονομία να γίνει πιο ισχυρή, για να μπορέσουμε με πιο ισχυρή οικονομία να συγκλίνουμε με το επίπεδο των ευρωπαϊκών χωρών.
Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. δημοσίευσε μία χάρτα σύγκλισης με συγκεκριμένους στόχους, με αριθμούς. Και από αυτούς τους αριθμούς προκύπτει ότι δεσμεύεται να γίνει μία ακόμη ισχυρότερη χώρα, μια χώρα με υψηλότερα εισοδήματα και απασχόληση, μια καλύτερη Ελλάδα. Όπως λέμε, μπορούμε:
- Να αυξήσουμε πιο γρήγορα την απασχόληση και να μειώσουμε ακόμα πιο δραστικά την ανεργία. 6% είναι ο στόχος, σε αυτό το επίπεδο να μειωθεί η ανεργία μέχρι το 2008.
- Να προσφέρουμε περισσότερες νέες ευκαιρίες, ιδιαίτερα για τους νέους και τις νέες.
- Να ενισχύσουμε ακόμα περισσότερο τα εισοδήματα των εργαζομένων. Ο μέσος πραγματικός μισθός να αυξηθεί στο 90% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Θα μου επιτρέψετε εδώ μία παρένθεση. Και ο εισηγητής της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και ο Πρόεδρός της σήμερα κατέθεσαν μία στατιστική από την οποία προκύπτει ότι η Ελλάδα έφθασε στο 71% του μέσου επιπέδου κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και από τη στατιστική αυτή συνάγουν, επειδή το επίπεδο ήταν στο 64%-65% πριν μερικά χρόνια, ότι η αύξηση είναι μόνο 6%. Και ακούσατε το ρητορικό ερώτημα "μέσα σε οκτώ χρόνια υπήρξε αύξηση μόνο 6%;".
Θέλω να θυμίσω πάλι, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ότι στην προ ημερησίας διάταξης συζήτηση κατέθεσα το έγγραφο της Επιτροπής το οποίο εισάγει αυτούς τους αριθμούς και τους εξηγεί. Και η Επιτροπή λέει ότι από χρόνο σε χρόνο υπολογίζει με στατιστικά διαφορετικό τρόπο το κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Και γι αυτό λέει ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί αυτό το χαρτί για διαχρονικές συγκρίσεις. Λέει ότι αυτό το οποίο έκαναν ο Πρόεδρος και ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας δεν είναι σύμφωνο με αυτό το χαρτί το οποίο παραδίδει. Το κατέθεσα για να το διαβάσουν. Και συνεχίζουν.
Και εγώ θα σας αποδείξω ότι, πράγματι, αλλάζουν τα πράγματα. Διότι θα ακούσατε στη συζήτηση προ ημερήσιας διάταξης ότι η Νέα Δημοκρατία έλεγε ότι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι στο 64% του μέσου ευρωπαϊκού όρου. Πώς λοιπόν το Νοέμβρη ήταν 64% και τώρα είναι 71%; Διότι έγινε αναθεώρηση των στοιχείων. Αυτό το λέω γιατί και εκεί πρόκειται για διαστρέβλωση της στατιστικής.
Ανέφερα πριν ότι η πολιτική μας, όπως περιγράφεται, είναι:
- Να εμβαθύνουμε την κοινωνική δικαιοσύνη, αυξάνοντας τις συντάξεις και τους μισθούς ιδιαίτερα των οικονομικά ασθενέστερων και να ενισχύσουμε το αίσθημα ασφάλειας των πολιτών απέναντι στο αύριο.
- Να ολοκληρώσουμε τις μεγάλες υποδομές σε όλες τις περιφέρειες. Λέμε ότι θα κατασκευάσουμε τουλάχιστον 800 χιλιόμετρα αυτοκινητοδρόμων στην επόμενη τετραετία.
- Να διασφαλίσουμε το αγροτικό εισόδημα και να συγκρατήσουμε τον πληθυσμό στον τόπο τους.
- Να προχωρήσουμε με ακόμη μεγαλύτερη αποφασιστικότητα στην αντιμετώπιση των αναγκών που υπάρχουν στον τομέα της υγείας. Αύξηση του νοσηλευτικού προσωπικού κατά 10.000 άτομα. Κάλυψη του συνόλου του πληθυσμού από το θεσμό του οικογενειακού γιατρού.
- Να επιταχύνουμε τις αλλαγές στην εκπαίδευση και να πετύχουμε την άνοδο του επιπέδου σε όλες τις βαθμίδες. Αύξηση των δημοσίων δαπανών για την εκπαίδευση στο 5% μέχρι το 2008.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Άκουσα έκπληκτος από τον Πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας ότι επιτέλους πρέπει να μιμηθούμε το παράδειγμα της Ιρλανδίας και να δώσουμε εκπαίδευση σε ηλεκτρονική τεχνολογία στα σχολεία μας, λες και στα σχολεία μας δεν γίνεται τίποτα. Λοιπόν:
- Έχουμε 7.000 εργαστήρια πληροφορικής στα ελληνικά σχολεία και συνεχίζουμε την κάλυψη.
- Στα γυμνάσια και τα λύκεια αναλογεί μια θέση υπολογιστή ανά 13 μαθητές.
- Στα ΤΕΕ μια θέση υπολογιστή ανά 8 μαθητές.
- Επιμορφώθηκαν ήδη 76.000 δάσκαλοι και καθηγητές στις νέες τεχνολογίες και συνεχίζεται η επιμόρφωση για 55.000.
- Έχουμε επιτύχει το δικτυακό σχολείο καθώς και το πανελλήνιο σχολικό δίκτυο.
Δεν είναι αυτά επιτεύγματα; Διερωτώμαι, καλώς η κριτική. Να πείτε ότι δεν φθάνουν αυτά. Να πείτε ότι θέλετε να κάνετε και άλλα. Να πείτε πόσα θέλετε να κάνετε. Για να ξέρουμε επιτέλους, όχι να λέτε ότι δεν υπάρχει τίποτε. Αυτή είναι η τακτική του καθολικού αρνητισμού. Δεν είμαστε σ αυτή την Αίθουσα για καθολικό αρνητισμό. Είμαστε για διάλογο, για προτάσεις, για ιδέες, για ανταλλαγή απόψεων, όχι να στέκεται ο ένας απέναντι στον άλλο και να προσπαθεί να τον κατεδαφίσει. Δεν δημιουργούμε την Ελλάδα έτσι.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Θα μπορούσα να μιλάω για πολλή ώρα για όλα αυτά. Μόνο ένα θέλω να σημειώσω και να κλείσω αυτό το σημείο των όσων περιέχονται στη Χάρτα Σύγκλισης. Άκουσα κατά την ομιλία του Προέδρου της Νέας Δημοκρατίας δύο φορές ότι θα υπάρξουν αναπτυξιακοί οργανισμοί σε κάθε περιφέρεια. Μα, εγώ ξέρω ότι υπάρχουν, ότι λειτουργούν, ιδρύθηκαν. Δεν έχετε πάει σε κάποια περιφέρεια προφανώς για να μάθετε.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η περίοδος που διανύουμε σηματοδοτήθηκε από την επαγγελία της Νέας Δημοκρατίας για την επανίδρυση του κράτους, το ακούσατε
και σήμερα, την κατάργηση του ΑΣΕΠ, την οποία απέφυγε τεχνηέντως να πει ο κ. Καραμανλής σήμερα, ενώ αναφέρθηκε στο ΣΔΟΕ, δηλαδή την κατάργηση του συστήματος αντικειμενικών επιλογών διορισμού στο δημόσιο, όπως υποσχέθηκε και την επαναφορά του αποτυχημένου συστήματος της μειοδοσίας στα δημόσια έργα που είναι πανελληνίως καταδικασμένο απ' όλους τους φορείς.
Όλα αυτά ένα μόνο υποδηλώνουν, ότι η Νέα Δημοκρατία θέλει η Ελλάδα να
γίνει κτήμα της. Η Ελλάδα δεν ανήκει σε κανέναν άλλο παρά σε όλους τους Έλληνες. Η Ελλάδα δεν ανήκει στους ισχυρούς και επώνυμους, στα τζάκια, στο μεγάλο κεφάλαιο.
Η Ελλάδα ανήκει στον νέο, στον οικογενειάρχη, στον συνταξιούχο, τον αγρότη, τον εργαζόμενο. Η Ελλάδα ανήκει στα 11 εκατομμύρια των συμπολιτών μας. Είναι άνθρωποι με ψυχή και νου, με ανάγκες, επιθυμίες και οράματα που θέλουν και απαιτούν ένα καλύτερο αύριο και διψούν να μάθουν πώς ακριβώς θα επιτευχθεί το καλύτερο αύριο. Δεν διψούν για πελατειακές σχέσεις, για υποσχέσεις κατάργησης των αντικειμενικών επιλογών. Διψούν να προχωρήσουμε σταθερά με κανόνες, με σχέδιο, με πρόγραμμα, με στόχους, όπως κάναμε τα χρόνια που πέρασαν.
Είμαι αισιόδοξος γιατί την περίοδο 2004-2008 οι επενδύσεις θα συνεχιστούν αμείωτες. Θα συνεχιστούν λόγω της οικονομικής και εξωτερικής πολιτικής μας. Γιατί και οι δύο πολιτικές εξασφαλίζουν σταθερότητα. Πρώτα απ' όλα, οι επενδύσεις δεν είναι μόνο ολυμπιακά έργα, όπως ακούσαμε. Οι επενδύσεις ξεκίνησαν πολύ νωρίτερα και είναι κυρίως ιδιωτικές επενδύσεις σε νέα εργοστάσια, σε νέο εξοπλισμό και μηχανήματα που συνεχίζονται με τους ίδιους ρυθμούς και θα συνεχίζονται και μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Το τέλος των Ολυμπιακών Αγώνων σηματοδοτεί απλώς την ανακατανομή των εθνικών πόρων σε παραγωγικές επενδύσεις στις περιφέρειες, γιατί στόχος μας δεν είναι μόνο η επιτάχυνση της σύγκλισης, αλλά και η σύγκλιση των ελληνικών περιφερειών μέσα στην ίδια χώρα.
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες αποτελούν μια σημαντική επένδυση για το μέλλον. Το 90% των έργων έχει μετα-ολυμπιακή χρήση. Οι υποδομές και η τεχνογνωσία από την οργάνωση αποτελούν ένα σημαντικό κεφάλαιο το οποίο θα αποδώσει καρπούς μετά τους Αγώνες.
Ο ευρύτερος στόχος μας είναι όλη η Ελλάδα να γίνει οικονομικό κέντρο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και η Θεσσαλονίκη να αποτελέσει κόμβο της ευρύτερης περιοχής. Έχουμε τη δυνατότητα να το πετύχουμε.
- Έχουμε διαρκώς καλύτερες υποδομές και τις βελτιώνουμε συνεχώς ως προς τις τηλεπικοινωνίες και την ενέργεια.
- Αναφέρθηκα στους αυτοκινητόδρομους.
- Νέοι αγωγοί φυσικού αερίου προς Ιταλία και Τουρκία.
- Νέοι αγωγοί πετρελαίου.
- Ευρυζωνικές υποδομές σε όλη την Επικράτεια για να μπούμε δυναμικά στην κοινωνία της πληροφορίας.
- Θα γίνουμε περιφερειακό κέντρο γιατί έχουμε επιχειρήσεις με εξωστρέφεια. Οι γείτονές μας αναπτύσσονται και οι ελληνικές επιχειρήσεις είναι εκείνες οι οποίες πρωτοστατούν στις επενδύσεις στα Βαλκάνια. Οι ελληνικές επιχειρήσεις είναι παντού! Οι εξαγωγές μας έχουν αυξηθεί.
Όλα αυτά, λοιπόν, δείχνουν ότι έχουμε ένα νέο ορίζοντα δουλειάς πάνω στον οποίο μπορούμε να σταθούμε για να προωθήσουμε την οικονομία μας.
Οι πόροι του Γ΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης θα εισρέουν μέχρι το 2008, ενώ στη συνέχεια θα υπάρξει το Δ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης. Εμείς θα το διαπραγματευτούμε και όπως πήραμε τους περισσότερους πόρους από ποτέ από το Γ' Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, χάρη στη δουλειά που έχουμε κάνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έτσι θα μπορέσουμε να πάρουμε περισσότερους πόρους και από το Δ' Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης.
Σήμερα για πρώτη φορά στη μεταπολεμική ιστορία της χώρας μας, η οικονομία λειτουργεί με απελευθερωμένους όλους σχεδόν τους τομείς της. Δημιουργούμε ένα περιβάλλον που ενισχύει την καινοτομία, τη δημιουργικότητα και την ανάληψη επιχειρηματικού κινδύνου από τους νέους. Έχουν απελευθερωθεί δυνάμεις και αυτό είναι το σημαντικό.
Γιατί, λοιπόν, αυτή η ανησυχία; Γιατί αυτός ο ψίθυρος ότι θα καταρρεύσει η οικονομία μετά το 2004; Πού είναι τα πρακτικά, πραγματικά δεδομένα τα οποία στηρίζουν αυτήν την άποψη; Δεν υπάρχει τέτοια προοπτική! Όλα αυτά είναι εκτός πραγματικότητας, διότι οι πόροι των Ολυμπιακών Αγώνων είναι εθνικοί πόροι και θα συνεχίσουν να είναι, διότι οι κοινοτικοί πόροι θα συνεχισθούν, διότι η ανάπτυξη φέρνει πόρους. Γι' αυτό η ανάπτυξη είναι σημαντική. Γιατί η υψηλή ανάπτυξη στηρίζει την ανάπτυξη! Γι' αυτό έχει σημασία και μία συνετή πολιτική, όσον αφορά τις δαπάνες και τη φορολογία. Γιατί μπορούμε να βρίσκουμε συνεχώς περισσότερους πόρους για να αναπτυχθούμε. Το δείξαμε αυτά τα χρόνια και θα το δείξουμε και στο μέλλον.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Θέλω κλείνοντας να τονίσω και κάτι άλλο, ότι, όπως είπα στην αρχή, δυο είναι τα σημαντικά κεφάλαια της πολιτικής μας:
- Η οικονομική και κοινωνική πολιτική μας, και
- Η εξωτερική πολιτική μας.
Με τη λύση του κυπριακού προβλήματος και του θέματος της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο θα προωθήσουμε ακόμη περισσότερο την πορεία προόδου της χώρας. Γι' αυτό η λύση των εθνικών θεμάτων είναι προτεραιότητά μας και μείζων καταλύτης για την εξέλιξη της χώρας.
Υπάρχουν πολλοί που λένε, τα μεγάλα και τα μικρά θέματα. Τα μεγάλα θέματα δεν ενδιαφέρουν, λένε και εκείνο που έχει σημασία είναι τα μικρά θέματα. Αυτά πρέπει να λυθούν. Τα μικρά θέματα δεν μπορούν να λυθούν στη χώρα μας, αν δεν λυθούν και τα μεγάλα θέματα, γιατί έτσι θα έχουμε πόρους και δυνατότητες. Με τα μεγάλα θέματα ανοιχτά, μια αύξηση στους μισθούς σήμερα μπορεί να χαθεί στη δίνη των μεγάλων αδιεξόδων αύριο. Δεν το γνωρίζουμε;
Εγώ πιστεύω ότι τα μεγάλα θέματα έχουν σημασία, τεράστια σημασία. Έχει σημασία η Ολυμπιάδα, έχει σημασία το Κυπριακό, έχει σημασία η σχέση μας με την Τουρκία, έχει σημασία η θέση μας και το κύρος μας στην Ευρώπη. Δεν είναι εύκολα τα μεγάλα θέματα, ούτε λύνονται με αυτόματο πιλότο. Κανείς δεν μας χαρίζει απολύτως τίποτα. Την ΟΝΕ και όλη την εξέλιξη μετά την κερδίσαμε με το σπαθί μας. Ο ελληνικός λαός την κέρδισε!
Και η νέα Ελλάδα που δημιουργούμε, είναι η Ελλάδα όλων των Ελλήνων σε κάθε γωνιά της πατρίδας μας, αλλά και ολόκληρου του Ελληνισμού σε κάθε γωνιά της γης.
Έχουμε όλοι μαζί ένα μεγάλο έργο να υπερασπιστούμε και να κατοχυρώσουμε. Έχουμε ένα νέο εθνικό κεφάλαιο να κτίσουμε και να αφήσουμε ως ζωντανή και στέρεα παρακαταθήκη στις επόμενες γενιές.
Γι' αυτήν τη νίκη αγωνιζόμαστε, για μια νίκη στον αγώνα για οριστική ανατροπή της παραδοσιακής εικόνας της χώρας.
Γι' αυτό καλώ την Εθνική Αντιπροσωπεία να ψηφίσει τον προϋπολογισμό. Είναι το πρώτο βήμα της τετραετίας σύγκλισης.
Είναι το πρώτο βήμα για την κλιμάκωση της προσπάθειας, για την ολοκλήρωση του έργου που αρχίσαμε το 1996.
Για μια Ελλάδα που θα είναι χώρα ισχυρή, δημοκρατική, προοδευτική, ανεπτυγμένη.
Για μια Ελλάδα δύναμη ειρήνης, σταθερότητας, πολιτισμού και προόδου.
Σας ευχαριστώ».
Ο προϋπολογισμός του 2000 συμβολίζει μια ιστορική στιγμή για την Ελλάδα. Είναι ο προϋπολογισμός ο οποίος επισφραγίζει τους τρεις μεγάλους στόχους που θέσαμε το 1996...
I. Η επισφράγιση τριών μεγάλων στόχων
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Ο προϋπολογισμός του 2000 συμβολίζει μια ιστορική στιγμή για την Ελλάδα. Είναι ο προϋπολογισμός ο οποίος επισφραγίζει τους τρεις μεγάλους στόχους που θέσαμε το 1996:
-
Πρώτον: είναι ο προϋπολογισμός της εισόδου μας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση. Η Ελλάδα το 2000 θα βρεθεί ισότιμα στον σκληρό πυρήνα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συμμετοχή μας στην ΟΝΕ θα εξαλείψει τα σημαντικότερα στοιχεία αβεβαιότητας, κινδύνου και πρόσθετου κόστους που χαρακτηρίζουν κατά κανόνα την λειτουργία της οικονομίας μιας μικρής χώρας.
-
Δεύτερον: είναι ο προϋπολογισμός που επισφραγίζει και δίνει νέα ώθηση στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας. Από το 1996 ως σήμερα και από σήμερα ως το 2004 μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι η Ελλάδα θα διαθέτει έναν από τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης σε όλη την Ευρώπη.
Η ελληνική οικονομία κινείται σήμερα σε μια διαδικασία συνεχούς μετασχηματισμού, που παράγει όλο και πιο ορατά και στέρεα αναπτυξιακά αποτελέσματα. Εξυγίανση, σταθεροποίηση, αναδιάρθρωση, επενδύσεις, νέες υποδομές, εκσυγχρονισμός θεσμών, ιδιωτικοποιήσεις, αποτελούν μερικές από τις πιο σημαντικές αλλαγές που πετύχαμε στην οικονομία. -
Τρίτον: ο προϋπολογισμός του 2000 επικυρώνει την θεμελιώδη επιλογή που εξαγγείλαμε στις προγραμματικές δηλώσεις του 1996. Είπαμε τότε, ότι οι «έχοντες και οι κατέχοντες» θα κληθούν να προσφέρουν αναλογικά στην κοινωνική και φορολογική δικαιοσύνη.
Στα τέσσερα αυτά χρόνια, εμπεδώσαμε μια εκτεταμένη πολιτική κοινωνικής αλληλεγγύης. Διασφαλίσαμε και επεκτείναμε το Κράτος Πρόνοιας. Κέντρο των πολιτικών μας είναι οι ασθενέστερες τάξεις και ομάδες πληθυσμού. Από το 1996 ως σήμερα η πολιτική μας αποσκοπεί συστηματικά στη δικαιότερη αναδιανομή των εισοδημάτων και του πλούτου.
Σταθεροί στόχοι μας είναι η εμβάθυνση της κοινωνικής συνοχής, η δημιουργία μιας κοινωνίας αλληλεγγύης, μιας κοινωνίας με κοινωνική δικαιοσύνη και προοπτική για τους ασθενέστερους. Στο μέτωπο της κοινωνικής συνοχής, της κοινωνικής αλληλεγγύης πετύχαμε ήδη πολλά. Στη νέα τετραετία 2000 - 2004, θα ολοκληρώσουμε τις πολιτικές πρόνοιας μέσω του κοινωνικού προϋπολογισμού συνολικού ύψους 45 τρις δρχ. από δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια.
Την τετραετία 1996 - 2000 αντιστρέψαμε δυναμικά μια πορεία στασιμότητας ή και επιδείνωσης της κοινωνικής θέσης των ασθενέστερων. Σήμερα η Ελλάδα συγκλίνει με την Ευρώπη όχι μόνον οικονομικά αλλά και κοινωνικά. Η Αντιπολίτευση προσπαθεί να μειώσει την αξία αυτής της επιτυχίας. Διαστρέφει τα δεδομένα, δεν διστάζει σε δημαγωγικούς χειρισμούς εκεί όπου τα στοιχεία είναι αδιάψευστα και το έργο μας είναι αδιαφιλονίκητο.
Επισημαίνω ορισμένες καίριες πτυχές και πολιτικές που έκαναν εφικτό το αποτέλεσμα αυτό:
Οι κοινωνικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ παρουσιάζουν τα τελευταία χρόνια συνεχή ανοδική πορεία και πλησιάζουν διαρκώς τον αντίστοιχο μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι πραγματικές αυξήσεις των μισθών, μόνο στα τρία τελευταία χρόνια είναι της τάξης του 8,5%, ενώ συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων απόλαυσαν πολύ μεγαλύτερες αυξήσεις. Αντίστοιχες βελτιώσεις πραγματοποιήθηκαν στις συντάξεις, ενώ για τους χαμηλοσυνταξιούχους η αύξηση στο Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης αντιπροσωπεύει μια επιπρόσθετη συνολική πραγματική βελτίωση του εισοδήματός τους κατά 20% περίπου.
Θέλω να σημειώσω, ότι οι φόροι τους οποίους καταβάλουν οι μισθωτοί και συνταξιούχοι με εισόδημα κάτω των 7.5 εκατ. δραχμών αντιπροσωπεύουν μόλις 3,7% στα συνολικά φορολογικά έσοδα. Η φορολογική πολιτική έγινε πιο δίκαιη, καθώς η σχέση άμεσων προς εμμέσους φόρους άλλαξε σημαντικά και από 42% το 1993 έγινε 64% το 1999. Η φορολογική επιβάρυνση της μεγάλης ακίνητης περιουσίας, των χρηματιστηριακών συναλλαγών και των τραπεζών είχε επίσης αντίστοιχο αναδιανεμητικό χαρακτήρα.
Το μερίδιο της εργασίας στο Εθνικό Εισόδημα αυξήθηκε από τις αρχές της δεκαετίας μέχρι σήμερα από 36% στο 38% περίπου. Αντίθετα, το μερίδιο των εισοδημάτων από τόκους μειώθηκε από 13.9% το 1994 σε 8.7% το 1999. Αυτό σημαίνει, ότι μέσα σε 5 χρόνια 2 τρις δρχ., δεν δόθηκαν με τη μορφή κέρδους στους κατόχους κεφαλαίου, διατέθηκαν για κοινωνικές, αναπτυξιακές και σταθεροποιητικές λειτουργίες.
Οι μειώσεις των φόρων κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης και τη βενζίνη και η μείωση του ΦΠΑ για τη ΔΕΗ ευνοούν ιδιαίτερα τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους.
Το Σεπτέμβριο πήραμε γενναία μέτρα για την ενίσχυση των νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που επλήγησαν από το σεισμό. Το πρόγραμμα αποκατάστασης προχωράει σύμφωνα με τους στόχους. Σήμερα έχουν παραδοθεί 6.400 λυόμενοι οικίσκοι που καλύπτουν όλους τους δικαιούχους.
II.Η οικονομία μετά την ένταξη στην ΟΝΕ
Κυρίες και κύριοι,
Τον επόμενο Μάρτιο η κυβέρνηση θα υποβάλλει την αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ. Η οικονομία μας ήδη καλύπτει τα τέσσερα από τα πέντε κριτήρια. Ως προς το κριτήριο του πληθωρισμού θα έχουμε μια πορεία γεμάτη πιέσεις και δυσκολίες μέχρι το τέλος. Όπως γνωρίζετε, η απρόβλεπτη και σημαντική άνοδος της τιμής του πετρελαίου επηρέασε αρνητικά τις τιμές. Όμως, η χώρα μας θα πετύχει να καλύψει και αυτό το κριτήριο. Η Ελλάδα θα πετύχει το στόχο της. Από 1η Ιανουαρίου 2001 η χώρα μας θα είναι το 12ο μέλος της ΟΝΕ. Θα ολοκληρώσουμε μια τεράστια προσπάθεια με τη στήριξη του ελληνικού λαού.
Μία από τις τυποποιημένες πλέον επικρίσεις της αντιπολίτευσης είναι ότι οι προοπτικές της οικονομίας μας μέσα στην ΟΝΕ δεν είναι καλές. Αφού η αντιπολίτευση είχε προβλέψει ότι θα αποτύχουμε να ενταχθούμε στην ΟΝΕ και διαψεύστηκε πανηγυρικά καλλιεργεί τώρα τους φόβους και την κινδυνολογία για το μετά. Τι θα συμβεί, αγαπητοί συνάδελφοι, με την οικονομία μας όταν ενταχθούμε στην ΟΝΕ; Όπως μέχρι τώρα έτσι και αύριο η πορεία μας θα είναι σταθερή με ταχύτερη ανάπτυξη και περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη. Οι ρυθμοί ανάπτυξης προβλέπεται να ξεπεράσουν το 4%. Χρήσιμο θα ήταν να εξηγήσει η Νέα Δημοκρατία κάποτε απλά και πειστικά τους λόγους που τεκμηριώνουν τους φόβους της.
Η μετά την ΟΝΕ εποχή θα είναι εποχή ακόμη μεγαλύτερης βελτίωσης των συνθηκών ευημερίας και ανάπτυξης. Θα χαρακτηρίζεται από:
-
Σημαντικά μεγαλύτερη νομισματική σταθερότητα.
-
Μεγάλη μείωση επιτοκίων, αντίστοιχη μείωση του κόστους της παραγωγής και των επενδύσεων και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του παραγωγικού μας συστήματος.
Τα επιτόκια θα πέσουν θεαματικά και αντίστοιχα θεαματικά θα αυξάνονται οι οικονομικές δυνατότητες.
-
Μείωση του κόστους χρηματοδότησης των νοικοκυριών για κάλυψη καταναλωτών και επενδυτικών αναγκών. Τα φτηνότερα στεγαστικά δάνεια είναι ένα παράδειγμα.
-
Την ακόμη μεγαλύτερη απελευθέρωση πόρων για τη χρηματοδότηση της κοινωνικής μας πολιτικής.
-
Σταθερό μακροοικονομικό πλαίσιο αναφοράς, που επιτρέπει μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και μειώνει το στοιχείο του κινδύνου για αποφάσεις.
Η επιτυχία δεν είναι αποτέλεσμα τύχης. Χωρίς σωστές επιλογές, σχέδιο και συνέπεια στην εφαρμογή κανένα αποτέλεσμα δεν είναι δεδομένο. Προβλήματα θα υπάρχουν, όπως υπάρχουν και σήμερα στις χώρες της ζώνης Ευρώ και οπουδήποτε αλλού στον κόσμο. Θα είμαστε πιο δυνατοί και πιο αποτελεσματικοί στην αντιμετώπισή τους.
III. Η νέα αναπτυξιακή ώθηση για το 2000-2004
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Να το πούμε καθαρά: Κανένας κίνδυνος δεν υπάρχει στην ΟΝΕ, παρά μόνον οφέλη, όταν κανείς γνωρίζει πώς να εκμεταλλευτεί τις μεγάλες ευκαιρίες που διανοίγονται.
Εμείς, το ΠΑ.ΣΟ.Κ., οδηγήσαμε με σταθερό χέρι την πορεία της χώρας προς την ΟΝΕ.
Εμείς, το ΠΑ.ΣΟ.Κ., έχουμε το σχέδιο, τη γνώση, την εμπειρία και το όραμα για την Ελλάδα στο νέο περιβάλλον της ΟΝΕ.
Έχουμε το σχέδιο και τη γνώση, ώστε από το 2000 ως το 2004 να υπάρξει νέα αναπτυξιακή ώθηση. Έχουμε σχεδιάσει τους τρόπους ώστε οι μεγάλες επενδύσεις του Β' και Γ' Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης να δράσουν πολλαπλασιαστικά. Εξασφαλίζουμε ένα πλέγμα υποδομών στις μεταφορές, στο ανθρώπινο κεφάλαιο, την εκπαίδευση, την βιομηχανία, τον τουρισμό, στον αγροτικό τομέα, ώστε να αποδώσουν πολλαπλάσια από σήμερα, που βρίσκονται στην τροχιά της ολοκλήρωσής τους.
Η σημαντική μείωση του χρηματοοικονομικού κόστους θα ενισχύσει ακόμα πιο αποφασιστικά την ανταγωνιστικότητα της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Οφέλη στην οικονομία θα προκύψουν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, τόσο λόγω των έργων που θα γίνουν όσο και λόγω της ώθησης στον τουρισμό, και στις οικονομικές δραστηριότητες σε όλη τη χώρα.
Η πολιτική ειρήνης και συνεργασίας που εφαρμόζουμε στα Βαλκάνια, αποτελεί τον κύριο αρωγό των δυναμικών και αποδοτικών οικονομικών συνεργασιών στην περιοχή. Ήδη η πραγματική οικονομία εξελίσσεται δυναμικά. Εκατοντάδες εξαγορές, συγχωνεύσεις, συμμαχίες και κοινές δράσεις υποδηλώνουν μια σημαντική κινητικότητα και αναδιάρθρωση. Οι ιδιωτικές επενδύσεις γνωρίζουν ρυθμούς πολύ υψηλούς. Συνεχώς εκδηλώνεται ένα όλο και πιο έντονο ενδιαφέρον Ελλήνων και ξένων επενδυτών για επενδυτικά σχέδια και ευκαιρίες. Οι επιχειρήσεις επενδύουν στον εκσυγχρονισμό του μηχανολογικού τους εξοπλισμού με την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών αιχμής, κυρίως στην πληροφορική. Κατακτούν νέες αγορές μέσω εξαγωγών και επενδύσεων στις χώρες της Βαλκανικής και όχι μόνο.
Υπάρχουν πλέον ελληνικές επιχειρήσεις σε πολλούς σημαντικούς κλάδους, οι οποίες χαρακτηρίζονται από υγιή χρηματοοικονομική κατάσταση και σύγχρονη παραγωγική διάρθρωση. Υπάρχουν πλέον δυναμικές ελληνικές επιχειρήσεις που είναι σε θέση να αξιοποιούν την ευνοϊκή εσωτερική και διεθνή συγκυρία επιτυγχάνοντας υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Πολλές μεγάλες αλλά και μεσαίες επιχειρήσεις έχουν αυξήσει σημαντικά την παραγωγική τους δυναμικότητα και επεκτείνουν την δραστηριότητά τους και στο εξωτερικό. Τα τελευταία δύο χρόνια στις περισσότερες επιχειρήσεις της μεταποιητικής βιομηχανίας, παρατηρείται αύξηση της παραγωγής και των πωλήσεων, με ταυτόχρονη συμπίεση του κόστους παραγωγής και βελτίωσης της κεφαλαιακής δομής των επιχειρήσεων.
Αυτές τις διαπιστώσεις για την ανάπτυξη της πραγματικής οικονομίας στην χώρα δεν τις κάνουμε μόνο εμείς ως κυβέρνηση. Είναι διαπιστώσεις έγκυρων διεθνών οίκων, διαπιστώσεις έγκυρων αναλυτών, διαπιστώσεις όλων των φορέων της οικονομίας. Δυσκολεύεται μόνον η Νέα Δημοκρατία να το δεχτεί.
Αλλά είναι μόνιμο φαινόμενο πλέον η πολιτική αχρωματοψία της Νέας Δημοκρατίας. Και δεν εκπλήσσει κανέναν.
Η αναδιάρθρωση που επήλθε στην οικονομία μας στα τελευταία χρόνια έχει την πιο παραστατική της έκφραση στο τραπεζικό σύστημα και την κεφαλαιαγορά. Ένας τραπεζικός τομέας με άλλη διάταξη, ανταγωνιστικός, με δυνατότητα να καλύψει τις σύγχρονες ανάγκες επιχειρήσεων και καταναλωτών διαμορφώνεται. Το Χρηματιστήριο, η Νέα Χρηματιστηριακή Αγορά για ΜΜΕ, τα μέτρα διαφάνειας έδωσαν μια σημαντικότατη ώθηση στο θεσμό της κεφαλαιαγοράς. Θεωρώ χρήσιμο να σας αναφέρω μερικά χαρακτηριστικά στοιχεία:
Από το 1994 μέχρι σήμερα 100 νέες επιχειρήσεις εισήχθησαν στην κύρια και παράλληλη αγορά, έναντι 158 που είχαν εισαχθεί όλες τις προηγούμενες δεκαετίες.
Οι απασχολούμενοι στις εταιρίες αυτές φτάνουν τις 105.000 περίπου. Τα 2/3 των εταιριών που εισήλθαν στην αγορά αυτή ήσαν μικρομεσαίες μονάδες.
Τα παραπάνω φανερώνουν ότι στο κρίσιμο για το παραγωγικό σύστημα της χώρας πεδίο της κεφαλαιαγοράς πραγματοποιούνται ισχυρότατες αλλαγές, οι θετικές αναπτυξιακές επιδράσεις των οποίων θα καταγραφούν πολύ περισσότερο στα επόμενα χρόνια.
Στα Βαλκάνια πάνω από 3.500 ελληνικές επιχειρήσεις έχουν ιδρύσει αυτοτελώς ή σε συνεργασία με εγχώριους επενδυτές, θυγατρικές μονάδες, ενώ υπάρχουν και σημαντικές εξαγορές στις τράπεζες, στα πετρέλαια, στις τηλεπικοινωνίες. Είναι ένα φαινόμενο που δεν έχει προηγούμενο. Για την οικονομική ανασυγκρότηση των Βαλκανίων υλοποιούμε ένα επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 180 δις δρχ., το οποίο θα ενισχύσει την παρουσία και τη συνεργασία των ελληνικών επιχειρήσεων στην περιοχή αυτή. Η Θεσσαλονίκη και η Β. Ελλάδα γενικότερα γνωρίζουν ένα συνεχή δυναμικό μετασχηματισμό της θέσης τους.
Όλα αυτά είναι πρωτόγνωρες αλλαγές για τη χώρα μας. Η κυβέρνησή μας πιστεύει ότι μέσα στο νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται, η Ελλάδα θα πάει μπροστά. Η Ελλάδα θα πάει μπροστά με καθαρές πολιτικές προτάσεις. Με σχέδιο και όραμα. Με μέθοδο και προοπτική. Με υπεύθυνη εργασία και όχι με ανεύθυνες κραυγές. Με γόνιμη δημιουργικότητα και όχι με στείρο αρνητισμό.
Το 2000 ο ελληνικός λαός θα δώσει και πάλι την εντολή του στην καθαρή πολιτική πρόταση της κυβέρνησής μας. Για ασφάλεια, πρόοδο και κοινωνική αλληλεγγύη. Για την ισχυρή και ισότιμη Ελλάδα στην Ενωμένη Ευρώπη.
IV. Η ενίσχυση της διεθνούς θέσης της χώρας
Το 2000 όμως, δεν είναι μόνο η χρονιά στην οποία η ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ θα φτάσει στο κορυφαίο σημείο της απόφασης και οι κόποι και οι θυσίες πολλών ετών θα βρουν τη δικαίωσή τους. Είναι επιπλέον μια χρονιά στην οποία ανοίγουν νέες συνθήκες σταθερότητας και προοπτικών στο εξωτερικό, αλλά και στο συνολικό περιβάλλον της χώρας. Όπως όλοι γνωρίζετε, στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής στο Ελσίνκι η Ελλάδα πέτυχε την ομόφωνη γνώμη των 14 εταίρων της για μια σειρά από κρίσιμα θέματα σχετικά με την Κύπρο, και την αναγνώριση από πλευράς Τουρκίας της δικαιοδοσίας του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, του Διεθνούς Δικαίου, και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και βασικών αξιών της δημοκρατικής λειτουργίας.
Είχαμε την πρόσφατη συζήτηση στη Βουλή στο Ελσίνκι και δεν θα επεκταθώ στο θέμα. Όμως, είναι σημαντικό να επαναλάβω, ότι ανοίγει ένα νέο μεγάλο κεφάλαιο όχι μόνο για τις ελληνο - τουρκικές σχέσεις, αλλά και για την πορεία της χώρας γενικότερα. Δημιουργήθηκαν προϋποθέσεις, οι οποίες εφόσον αξιοποιηθούν σωστά από όλες τις πλευρές θα εξασφαλίσουν ένα κλίμα ομαλότητας, ένα συναίσθημα ασφάλειας και συνθήκες συνεργασίας στην περιοχή. Η σημασία μιας τέτοιας αλλαγής θα είναι πολύ σοβαρή για την οικονομία και τη θέση της χώρας τόσο στην ευρύτερη περιοχή, όσο και συνολικά στην Ευρώπη.
Η ενίσχυση της διεθνούς θέσης της χώρας μας και η σημασία της για την οικονομία έχει όμως και μια αντίστροφη όψη. Οι επιδόσεις που πετύχαμε στην οικονομία μας όλα αυτά τα χρόνια ήταν σημαντικές για τις εξωτερικές μας σχέσεις. Για το αποτέλεσμα του Ελσίνκι και τη στήριξη των 14 εταίρων μας. Υπάρχει μια αλληλεξάρτηση του οικονομικού, του κοινωνικού και του διεθνο-πολιτικού στοιχείου που το ένα ενισχύει το άλλο και αντίστροφα. Και έχουμε καταφέρει στη φάση αυτή να ακολουθήσουμε μια πορεία που ωφελεί τη χώρα συνολικότερα.
V. Το Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης
Η επόμενη χρονιά συνδέεται επίσης και με άλλες δύο σημαντικότατες εξελίξεις.
Η πρώτη αφορά την έναρξη εφαρμογής του Τρίτου Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης ύψους 15 τρις δρχ., η προετοιμασία και η διαπραγμάτευση του οποίου με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωράει, έτσι ώστε σύντομα να υπάρξει έγκριση του Σχεδίου που έχει εκπονηθεί. Με το Γ' ΚΠΣ θα προχωρήσει περαιτέρω ο οικονομικός και κοινωνικός μετασχηματισμός της χώρας και της υπαίθρου. Τα μεγάλα έργα που εκτελούνται, θα επεκταθούν σημαντικά, ενώ νέα έργα θα ξεκινήσουν.
Αναφέρω ενδεικτικά το Δυτικό Άξονα, τη διπλή ηλεκτροκίνηση του σιδηροδρομικού άξονα Αθήνας - Θεσσαλονίκης, τη γέφυρα Ρίου - Αντιρρίου, την ολοκλήρωση της Εγνατίας, του αεροδρομίου των Σπάτων και των οδικών αξόνων της Αττικής, το Μετρό Θεσσαλονίκης και τη σημαντική επέκταση του Μετρό της Αθήνας, και πολλά σημαντικά έργα σε λιμάνια, αεροδρόμια, νοσοκομεία, στην ενέργεια, στον αγροτικό τομέα, στον πολιτισμό, στις περιφέρειες όλης της χώρας.
Με το φιλόδοξο αυτό αναπτυξιακό σχέδιο επιδιώκουμε:
-
Να ολοκληρώσουμε ένα σύνολο μεγάλων έργων αναπτυξιακής ή κοινωνικής υποδομής.
-
Να δημιουργήσουμε υποδομές, οι οποίες θα εξυπηρετήσουν όσο γίνεται ευρύτερα τις δραστηριότητες όλων των τομέων, όπως της βιομηχανίας, των ΜΜΕ, της γεωργίας, του τουρισμού, της τεχνολογίας.
-
Να επενδύσουμε στο ανθρώπινο δυναμικό, τη νεολαία, τους εργαζόμενους.
-
Να καταπολεμήσουμε τον κοινωνικό αποκλεισμό και την ανεργία.
-
Να στηρίξουμε τη γεωργία, ώστε να ενισχυθεί η αγροτική παραγωγή και ανταγωνιστικότητα και η αναπτυξιακή προοπτική της γεωργίας και της υπαίθρου.
-
Να ενισχύσουμε τις μειονεκτικές ορεινές και νησιωτικές περιοχές με ειδικές αναπτυξιακές δράσεις.
-
Να επενδύσουμε στον Πολιτισμό και στην ιστορία μας, με την υλοποίηση ορισμένων σημαντικών έργων, όπως το Μουσείο Ακρόπολης, την επέκταση του Αρχαιολογικού Μουσείου, τους αρχαιολογικούς χώρους που συνδέονται με τους Ολυμπιακούς αγώνες το 2004, άλλα σημαντικά έργα στη χώρα.
Το Γ' ΚΠΣ θα συμπυκνώσει τις πολιτικές επιλογές μας για μια ισόρροπη κατανομή της ευημερίας στην Ελλάδα, για μια ισχυρή αναπτυξιακή ώθηση, για μια χρήση των πόρων που να αποδίδει τη μέγιστη δυνατή ωφέλεια στους πολίτες.
VI. Τα μέτρα φορολογία και κοινωνικής δικαιοσύνης
Η δεύτερη σημαντική εξέλιξη αφορά αποφάσεις που η κυβέρνησή μας πήρε τον περασμένο Σεπτέμβριο σε θέματα φορολογίας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Οι αποφάσεις αυτές στηρίχθηκαν στη διαπίστωση, ότι η πολιτική που εφαρμόσαμε, οδήγησε σε μια τέτοια βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών της χώρας, ώστε υπήρχαν δυνατότητες ανάπτυξης νέων πολιτικών αναδιανομής και κοινωνικής δικαιοσύνης.
Ο διπλασιασμός του αφορολογήτου ορίου, η κατάργηση των αντικειμενικών κριτηρίων και η μείωση της φορολογίας κερδών για τις ΜΜΕ, οι σοβαρές αυξήσεις στις αγροτικές συντάξεις και στο Ειδικό Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης για τους χαμηλοσυνταξιούχους, όπως και οι μειώσεις φόρων σε είδη μαζικής κατανάλωσης (πετρέλαιο, αυτοκίνητα) σημαίνουν μια αύξηση του πραγματικού εισοδήματος των φορολογούμενων ύψους 450 δις δρχ. περίπου. Ο διπλασιασμός του τέλους χρηματιστηριακών συναλλαγών αποτέλεσε επίσης μια δίκαιη πράξη αναδιανομής και αλληλεγγύης. Τα αφορολόγητα οφέλη του τομέα αυτού ενισχύουν ιδίως τις πιο αδύναμες ομάδες του πληθυσμού. Όλες αυτές οι αποφάσεις αφορούν στο μεγαλύτερο τμήμα τους το 2000 και θα δημιουργήσουν ένα νέο κλίμα στην οικονομία και την κοινωνία.
VII. Οι ισχυρισμοί της Αντιπολίτευσης
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Σήμερα στην τελευταία συζήτηση για τον προϋπολογισμό αυτής της Βουλής, η παράταξη μας κάνει έναν υπερήφανο απολογισμό του έργου της. Πετύχαμε τους βασικούς στόχους μας σε όλους του τομείς. Ακόμα πιο συγκεκριμένα, επιτύχαμε τους πιο δύσκολους στόχους στην οικονομία. Ανατρέψαμε το πλαστό δίλημμα «σταθεροποίηση ή ανάπτυξη» και επιτύχαμε τον δικό μας στόχο: «ανάπτυξη με κοινωνική δικαιοσύνη».
Πέρυσι σ' αυτή την αίθουσα, στην ίδια συζήτηση, ακούστηκαν πολλά και εύκολα από τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Ο κ. Καραμανλής διαβεβαίωνε τον ελληνικό λαό ότι η χώρα βρίσκεται σε περίοδο παρατεταμένης κοινωνικής και οικονομικής παρακμής. Ότι με αλχημείες παρουσιάζουμε βελτιωμένες οικονομικές επιδόσεις στους διεθνείς οργανισμούς. Ότι στην Ιονική οδηγηθήκαμε σ' ένα φιάσκο. Ότι εγώ προσωπικά αδυνατώ να διαπραγματευτώ το θέμα των πόρων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Ο κ. Κωνσταντόπουλος διαβεβαίωνε τον ελληνικό λαό ότι θα ενταχθούμε στην ΟΝΕ με μια οικονομία εξουθενωμένη. Ότι η κυβέρνηση είναι εγκλωβισμένη στη λογική της κάλυψης κάποιων ονομαστικών δεικτών, για τους οποίους εξεδήλωσε την άκρατη περιφρόνησή του. Ότι οι κινήσεις μας στην οικονομία υπακούουν στις ανάγκες του Συνεδρίου μας, στις ανάγκες των ευρωεκλογών και των γενικών εκλογών.
Η κα. Παπαρήγα μίλησε για θρασύτατη επίθεση στις εργατικές και λαϊκές κατακτήσεις, για ανάπτυξη που όχι μόνο δεν διασφαλίζει τις θέσεις εργασίας, αλλά τις μειώνει. Για τον ψευτοεθνικό στόχο της ΟΝΕ.
Ο κ. Τσοβόλας διαβεβαίωνε ότι υποθηκεύσαμε το μέλλον της Ελλάδας, του ελληνικού λαού, της ελληνικής νεολαίας. Μίλησε για κοινωνικά ανάλγητη κυβέρνηση, για καταστροφική πολιτική για την ελληνική οικονομία, για την ελληνική κοινωνία και την Ελλάδα. Ότι κάναμε δημοσιονομική αφαίμαξη.
Όμως κάποτε, και οι πολιτικοί πρέπει να είναι υπόλογοι για την αξιοπιστία των λόγων τους. Πρέπει να εξηγήσουν στο λαό ποια ήταν η σχέση της καταστροφολογίας τους με τα όσα πραγματοποιήθηκαν. Ένα χρόνο μετά ο κάθε πολίτης μπορεί να διαπιστώσει ότι η αντιπολίτευση της χώρας εξακολουθεί να αδυνατεί να σπάσει το φαύλο κύκλο της μίζερης πολιτικής αντίληψης που καλλιεργεί, του κενού αντιπολιτευτικού λόγου, της παγίδας του διάχυτου αρνητισμού.
Η χώρα πάει μπροστά, η κοινωνία πάει μπροστά, η Αντιπολίτευση μένει όλο και πιο πίσω. Η Αντιπολίτευση πιστεύει ότι με την αγκίστρωση στην υπερβολή, στο δικανικό καταγγελτικό λόγο, στο παιχνίδι των εκφράσεων συχνά, μπορεί να κερδίσει την εμπιστοσύνη του κόσμου. Όμως η ελληνική κοινωνία απαιτεί από την αντιπολίτευση υπευθυνότητα, γόνιμη αντίληψη, οραματική τοποθέτηση και σοβαρή κριτική. Και η ελληνική κοινωνία είναι απόλυτα ώριμη να διακρίνει τι είναι σοβαρό και χρήσιμο για την πρόοδο του τόπου και τι όχι.
Φυσικά και υπάρχουν ακόμα αδυναμίες στο ένα ή άλλο μέτωπο της μάχης. Η Κυβέρνησή μας όμως, κάνει συνεχώς προσπάθειες να βελτιώσει αδυναμίες και να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα. Το δείξαμε με τις πυρκαγιές. Το δείξαμε με τους σεισμούς. Το δείξαμε με την ασφάλεια των συνοριακών περιοχών και της χώρας γενικότερα. Η κυβέρνησή μας διαθέτει ένα συνολικό όραμα, διαθέτει αισθητήριο για το τι χρειάζεται και ζητά ο ελληνικός λαός, προσπαθεί συνεχώς με όλες της τις δυνάμεις να δημιουργήσει μια νέα Ελλάδα. Μια Ελλάδα ανανεωμένη, ικανή να πηγαίνει μπροστά, σύμφωνα με τις απαιτήσεις των καιρών, μια Ελλάδα δυναμική και υπερήφανη.
VIII. Το Πρόγραμμα Σύγκλισης της Ελληνικής οικονομίας
Κυρίες και κύριοι,
Πρόσφατα ολοκληρώσαμε την αναμόρφωση του Προγράμματος Σύγκλισης της οικονομίας μας για τα χρόνια μέχρι το 2002. Στο πρόγραμμα αυτό αποτυπώνονται οι εκτιμήσεις και οι στόχοι της κυβέρνησης για βασικά οικονομικά μεγέθη στα επόμενα χρόνια. Στα χρόνια αυτά η οικονομία μας θα αυξάνεται με μέσο ετήσιο ρυθμό 4,1%. Η σύγκλιση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση θα έχει προχωρήσει. Οι επενδύσεις θα αυξάνονται κατά 9,2% αντίστοιχα. Ένας ρυθμός εξαιρετικός για τις αναπτυξιακές και κοινωνικές προοπτικές της χώρας. Η απασχόληση θα αυξηθεί κατά 170 χιλιάδες άτομα περίπου στα τρία επόμενα χρόνια. Το δημοσιονομικό έλλειμμα θα έχει εξαλειφθεί πλήρως.
Προσωπικά, αγαπητοί συνάδελφοι, δεν μου αρέσει η υπεραισιοδοξία. Νομίζω όμως ότι μπορώ να προβλέψω τεκμηριωμένα ότι η επόμενη πενταετία, αν γίνει σωστή εκτίμηση και διαχείριση των θεμάτων, αν συνεχίσουμε να βελτιώνουμε τις αδυναμίες μας, αν ρίξουμε τις δυνάμεις μας στα μέτωπα που έχουν προτεραιότητα, και ιδιαίτερα στην απασχόληση, την ανάπτυξη, τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας και των θεσμών, οι Έλληνες, όλοι οι Έλληνες, θα γνωρίσουν μια ακόμα πιο σημαντική ισχυροποίηση της ευημερίας τους, της ποιότητας ζωής τους, του κοινωνικού και δημοκρατικού χαρακτήρα των θεσμών της χώρας, της θέσης της χώρας μας στο διεθνές σύστημα.
Οι αλλαγές που ήδη υλοποιούνται στις τηλεπικοινωνίες, στην ενέργεια, στις μεταφορές, στο χρηματοδοτικό σύστημα, θα αποτελέσουν μείζονες πηγές αναπτυξιακής δυναμικής στην επόμενη δεκαετία. Θα συμβάλουν στην παραγωγή, στην απασχόληση, στην αγοραστική δυνατότητα του καταναλωτή.
IX. Η πρόκληση για την καταπολέμηση της ανεργίας και την απασχόληση
Θέλω να επισημάνω, ότι από τα μεγάλα προβλήματα και προκλήσεις στα οποία θα επικεντρωθεί η πολιτική μας στα επόμενα χρόνια, το πρόβλημα της απασχόλησης έχει πρώτη προτεραιότητα. Δεν αφορά μόνο τους άνεργους. Αφορά μεγάλο αριθμό και εργαζόμενων, με στόχο να κάνει πιο σίγουρη την απασχόληση, την ικανότητα διατήρησης και βελτίωσης του επιπέδου ευημερίας. Η κυβέρνησή μας φιλοδοξεί να καταγραφεί η τετραετία 2000-2004 ως η τετραετία της απασχόλησης.
Σήμερα η χώρα έχει ένα ολοκληρωμένο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Απασχόληση, που στόχο έχει να κινητοποιήσει το σύνολο των παραγωγικών δυνάμεων της χώρας στην αντιμετώπιση της ανεργίας. Αποτέλεσμα των νέων πολιτικών, αλλά και των θετικών ρυθμών αύξησης του ΑΕΠ ήταν να αυξηθεί η απασχόληση μεταξύ 1996 και 2000 κατά 195 χιλιάδες θέσεις. Υποσχεθήκαμε 180 χιλιάδες. Θα έχουμε πετύχει 195 χιλιάδες. Η Νέα Δημοκρατία είχε υποσχεθεί 100 χιλ. Δημιούργησε μόλις 1.100 θέσεις. Όμως το πρόβλημα μας απασχολεί. Και αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα των πολιτικών μας.
Στο πρόβλημα της ανεργίας αδίκως εξαντλεί τις δυνάμεις της η αντιπολίτευση. Πολύ περισσότερο από κάθε άλλον η κυβέρνηση έχει νοιαστεί για το θέμα. Όμως το φαινόμενο είναι παγκόσμιο και διαρθρωτικό. Τα θετικά αποτελέσματα, αργούν εκτός αν ανατρέψει κανείς βασικούς κοινωνικούς κανόνες και κεκτημένα. Όποιος στην κριτική του μανία πιστεύει ότι υπάρχουν μαγικές λύσεις, ας περάσει από την επίκριση σε όλα, στην παρουσίαση της συνταγής που διαθέτει. Θα ήταν ενδιαφέρον όχι μόνο για μας, αλλά και για πολλές άλλες κυβερνήσεις που πασχίζουν στο μέτωπο αυτό.
Όμως είναι πια γνωστό ότι η ανεργία έχει σε μεγάλο βαθμό διαρθρωτικό χαρακτήρα. Ότι συνδέεται στενά με το σύνολο των τεχνολογικών, ανταγωνιστικών και οργανωτικών αλλαγών που συντελούνται σε παγκόσμια κλίμακα και εξαρτάται όλο και λιγότερο από εθνικές πολιτικές. Μπορώ να σας αναφέρω, ότι σε 500 ελληνικές βιομηχανικές επιχειρήσεις, οι οποίες μεταξύ 1985 και 1997 αύξησαν κατά 228% τα πάγια κεφάλαιά τους, και κατά 370% το ενεργητικό τους, η απασχόληση μειώθηκε από 162 χιλ. σε 150 χιλ. άτομα. Η τάση αυτή σφραγίζεται από το είδος και την ένταση του ανταγωνισμού, την τεχνολογική αλλαγή και την αναδιάρθρωση την οποία με καθυστέρηση διανύει η ελληνική οικονομία στο σύνολό της.
Οι προοπτικές πάντως, που διαμορφώνονται με βάση τα σημερινά δεδομένα δημιουργούν τη βεβαιότητα για αποτελεσματική μείωση της ανεργίας και αύξηση της απασχόλησης, στα επόμενα χρόνια. Το σταθερό και αναπτυξιακό μακροοικονομικό περιβάλλον, η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και αναβάθμιση και η αποτελεσματική σύνδεση αρχικής και συνεχιζόμενης κατάρτισης, η στήριξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, τα μεγάλα και μικρά τεχνικά έργα, η Ολυμπιάδα του 2004, καθώς και οι αυξημένοι κοινωνικοί πόροι συνθέτουν τα στοιχεία μιας «επιθετικής πολιτικής» στον τομέα της απασχόλησης. Η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Απασχόληση είναι μια επί πλέον εγγύηση για την επίτευξη των στόχων μας.
X. Η ανάγκη μετασχηματισμού του δημόσιου τομέα
Βασική προϋπόθεση στην αντιμετώπιση των σύγχρονων προβλημάτων και προκλήσεων είναι ένα σύγχρονο Κράτος. Ο μετασχηματισμός του δημόσιου τομέα ώστε να παρακολουθεί το μετασχηματισμό της κοινωνίας και της οικονομίας.
Η κυβέρνησή μας από την αρχή προχώρησε σε σημαντικότατες διαρθρωτικές αλλαγές. Εισάγαμε βελτιωμένα συστήματα επιλογής διοίκησης και διαχείρισης στις δημόσιες επιχειρήσεις. Η μετοχοποίηση ή ιδιωτικοποίηση επιχειρήσεων οδήγησε στον εξορθολογισμό της λειτουργίας τους, ενώ σε ορισμένους τομείς, όπως ιδιαίτερα του τραπεζικού, προκάλεσε μια πρώτου μεγέθους αναβάθμιση της ανταγωνιστικότητας και της ισχύος τους. Εφαρμόσαμε το σχέδιο Καποδίστριας και την αποκέντρωση στη διοίκηση του Κράτους.
Καταργήσαμε την επετηρίδα στους διορισμούς στα σχολεία. Εισάγαμε νέους θεσμούς, όπως το ΑΣΕΠ, το Συνήγορο του Πολίτη, την Αρχή Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων, τους ελεγκτές Δημόσιας Διοίκησης. Καθιερώσαμε διαδικασίες αυτοελέγχου των κυβερνητικών αποφάσεων από αντικειμενικούς κριτές. Οι νέοι αυτοί θεσμοί μεταλλάσσουν τη δομή και την οργάνωση του Κράτους καταπολεμώντας χρόνιες αδυναμίες, όχι μόνο της διοίκησης, αλλά και της κοινωνίας και του πολιτικού μας συστήματος.
Καταργήσαμε τις πελατειακές σχέσεις στις προσλήψεις του δημόσιου τομέα. Μειώσαμε τους δημόσιους υπαλλήλους σύμφωνα με τις αρχές που θέσαμε. Οι τακτικοί και έκτακτοι δημόσιοι υπάλληλοι είναι σήμερα 106,6 χιλιάδες έναντι 118,4 χιλιάδες το 1993. Σε αυτούς δεν συμπεριλαμβάνονται οι υπάλληλοι του Υπουργείου Παιδείας, δηλ. οι δάσκαλοι και καθηγητές, που αυξήθηκαν κατά 19,000 περίπου, αντίστοιχα. Όμως αυτό είναι συμβατό με το βάρος που δώσαμε στην Παιδεία. Και επιτέλους συνάδελφοι, ας αποφασίσει η αντιπολίτευση τι θέλει με την κριτική της.
Μας κατηγορεί ότι γενικά αυξήσαμε τις προσλήψεις; Ψεύδεται. Μας κατηγορεί ότι κακώς αυξήσαμε το εκπαιδευτικό προσωπικό; Ας το πει ξεκάθαρα και με θάρρος στον ελληνικό λαό.
XII. Οικονομική σύγκλιση -κοινωνική και πολιτική ισορροπία και συγκρότηση
Κυρίες και κύριοι,
Στα χρόνια που έπονται έχει σημασία να ξέρουμε πού θέλουμε να πάμε. Ποιες είναι οι προτεραιότητες. Να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα, να συνεχίσουμε την πορεία που αρχίσαμε εδώ και λίγα χρόνια. Όραμά μας είναι η Ελλάδα και η ελληνική κοινωνία να αποτελέσουν υπόδειγμα όχι μόνο επιτυχημένης οικονομικής σύγκλισης, αλλά και κοινωνικής και πολιτικής ισορροπίας και συγκρότησης.
Το όραμα αυτό είμαστε αποφασισμένοι να το πραγματοποιήσουμε.
Στις εκλογές του 2000 ο λαός θα δώσει και πάλι την εντολή στο ΠΑΣΟΚ.
-
Για να συνεχιστεί η πορεία προς την πρόοδο, την ανάπτυξη και την ευημερία.
-
Για να συνεχιστεί η πορεία προς την κοινωνική δικαιοσύνη και αλληλεγγύη. Για μία πιο δίκαιη κοινωνία για τους ασθενέστερους, για τον Έλληνα εργαζόμενο, τον Έλληνα αγρότη, για την καταπολέμηση της ανεργίας.
-
Για να ανοίξουν οι ορίζοντες στην ελληνική νεολαία. Οι Έλληνες νέοι είναι αυτοί που κυρίως θα ωφεληθούν στο νέο περιβάλλον της χώρας.
-
Για να συνεχιστεί η πολιτική ασφαλείας και σταθερότητας για την χώρα μας.
-
Για να πάει η Ελλάδα μπροστά με σχέδιο, όραμα, αποφασιστικότητα και σταθερό χέρι.
Γι' αυτό σας καλώ να δώσετε ψήφο εμπιστοσύνης στον προϋπολογισμό του 2000.
Στον προϋπολογισμό ενός έτους - τομής στην πορεία της χώρας μας, ενός έτους στο οποίο θα νικήσει πάλι το όραμα και η υπευθυνότητα. Θα νικήσει το έργο και η προοπτική και θα συντριβεί ο ευκαιριακός και παραπλανητικός λαϊκισμός, η ανευθυνότητα και ο καιροσκοπισμός.
Σας καλώ να δώσετε σήμερα ψήφο εμπιστοσύνης στον προϋπολογισμό του 2000.
Για να ανοίξει ο δρόμος για το μέλλον, με την νέα λαϊκή εντολή για το 2000 - 2004.
Σας ευχαριστώ.